KİK Kararı: 2014/UH.III-682

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/010
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 03.02.2014
Karar No : 2014/UH.III-682
BAŞVURU SAHİBİ:
Ar-Gün Temizlik İnş.Gıd.Oto.Sos.Hizm.Taah.İç Ve Dış Tic.Ltd.Şti., AŞAĞI ÖVEÇLER MAH. 1295 SOK. NİL APT. NO : 6/3 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim Ve Araştırma Hastanesi, Karayolları Mah. 616. Sok. No:10 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/140160 İhale Kayıt Numaralı "2014 Yılı 263 Kişi İle Malzeme Dahil Genel Temizlik" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul İli Beyoğlu Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yöneticiliği tarafından 14.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014 Yılı 263 Kişi İle Malzeme Dâhil Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ar-Gün Temizlik İnş. Gıda Güv. Oto. Sos. Hizm. Taah. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 13.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.01.2014tarih ve 122sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/15sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu “2014 Yılı 263 Kişi İle Malzeme Dâhil Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesinde işin süresinin 12 ay olduğu anlaşılmış olup, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde işe başlama tarihinin 01.01.2014, işi bitirme tarihinin 31.12.2014 olduğu düzenlenmiştir.

İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetveline göre, 4 ekip sorumlusu ve 259 temizlik elemanı ile miktarları cetvelde belirtilen 66 kalem temizlik malzemesi için teklif verilmesi gerekmektedir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

a) Ekip Sorumlusu (Brüt Asgari Ücretin %53 Fazlası) 4 kişi

b) Temizlik Elemanı (Brüt Asgari Ücretin % 14 Fazlası) 259 kişi

2014 yılı Resmi ve dini tatil günleri 14,5 gün olup Ekip Sorumlusu 2 kişi, Temizlik Elemanı 105 kişi olmak üzere toplam 107 kişi çalışacaktır. Resmi ve dini tatil günlerinde toplam çalışma gün sayısı 14,5 gün x 107 kişi = 1.551,5 gündür.

_İhale konusu iş için; Hizmet Alımları Kapsamında Çalıştırılan İşçilere Öngörülecek Ücretler Konulu 2011/22 Sayılı Genelge ile İstanbul İli için belirlenen Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi "SGP" değeri olan %14 oranını aşmamak üzere ilave bir oran uygulanarak brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan yukarıda belirtilen oranlarda işçilik ücreti öngörülmüştür.
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri: _

a.YEMEK BEDELİ: İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir. (Sağ. Bak. Strateji Geliştirme Başkanlığı Döner Sermaye Kaynaklarından Yapılacak Olan İhalelerde Uyulması Gereken Usul ve Esaslar-2008/42)

b.YOL BEDELİ: Bu hizmet kapsamında çalışacak tüm personelin (263 kişi) yol ihtiyacı yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Ayda 26 gün üzerinden gidiş dönüş olmak üzere 26x2=52 basımlık anonim karta yükleme yapılacak olup, teklif fiyata KDV hariç olarak dâhil edilecektir.

c.GİYİM BEDELİ: Personelin giyim bedeli ayni olarak karşılanacaktır. Teknik şartnamede miktarı ve vasıfları belirtilen giyecekler verilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

İhale malzeme listesinde belirtilen çeşit ve miktarlardaki malzemeler için bedel öngörülecektir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta risk pirim oranları belirtilecektir. Temizlik işi ile ilgili iş kolu kodu 9605, tehlike sınıfı 2, Prim oranı %2 olarak tespit edilmiş ve yaklaşık maliyette bu oran baz alınmıştır. Sözleşme süresi içerisinde kısa vadeli sigorta kolları prim oranında değişiklik olursa güncel olan kısa vadeli sigorta kolları prim oranı esas alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Giyim ve görünüm” başlıklı 3.11’inci maddesinde 259 temizlik elemanına verilecek giysilerin cins ve özellikleri tarif edilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Kullanılacak temizlik malzemeleri ve temizlik ekipmanları” başlıklı 8’inci maddesinde ise ihale konusu işte kullanılacak 66 kalem temizlik malzemesi ile iş makineleri listesi düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamaları bulunmaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemeler doğrultusunda ihale konusu iş için teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamının (yol bedeli ve % 3 sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil, giyim giderleri hariç) 5.017.133,09 TL olduğu tespit edilmiştir. (Yol bedelinin tespitinde İETT İşletme Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış toplu taşıma ücret tarifesindeki 1,95 TL’lik bilet tutarı esas alınmış olup 1 aylık yol bedeli; 1,95 TL x 2 x 26 gün=101,40 TL/1,18 (KDV)=85,93 TL olarak hesaplanmıştır.)

İdare tarafından giyim gideri ve buna ilişkin %3 sözleşme ve genel giderler dâhil edilerek hesaplanan toplam asgari işçilik maliyeti ise 5.034.910,85 TL’dir. Bu tutara temizlik malzemeleri bedelinin eklenmesiyle hesaplanan kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı 6.235.072,85 TL’dir.

İhale komisyonunca ihalede en düşük fiyatı teklif eden Genç Ufuklar Danış. Tem. Gıda Halk. İliş. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nden 5.720.197,49 TL’lik teklifinin “asgari ücret farkları ile birlikte işçilik maliyeti + %14 satınalma gücü paritesi, yanında % 2 sigorta risk primi, bayram çalışması, kıyafet, yol parası, malzeme gideri ve sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı” hususunda aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, süresi içinde sunulan açıklamanın uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, toplam işçilik maliyetinin KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak (ayni ödenecek yol bedeli ve %3 sözleşme ve genel giderler dâhil) 5.017.133,09 TL olarak hesaplandığı, giyim için (%3 sözleşme ve genel giderler dâhil) 3.880,01 TL, 65 kalem temizlik malzemesi için 696.779,40 TL ve birim fiyat teklif cetvelinin 52. satırında yer alan haşere/böcek ilaçlama malzemesi için (ilaçlama hizmet bedeli dâhil) 2.400,00 TL bedel öngörüldüğü, firma kârının 4,99 TL tutarında belirlendiği, böylece toplamda 5.720.197,49 TL tutarındaki teklif fiyatına ulaşıldığı anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından;

Giyim için öngörülen fiyatın tevsiki amacıyla Ateş Endüstriyel Temizlik İş Kıyafet Ticaret-Arafat Ateş’ten alınan 07.11.2013 tarihli ve toplam bedeli 3.767,00 TL olan meslek mensubu onaylı proforma fatura ve ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının birbiriyle uyumlu olduğu,

65 kalem temizlik malzemesine ilişkin bedeli tevsik etmek üzere, 3 ayrı firmadan alınan 07.11.2013 tarihli proforma faturalar ile eklerinde maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, Meytaş Tekstil İnşaat ve Temizlik Ürünleri San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma faturanın 392.340,00 TL, Kayra Dağıtım ve Paz. Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma faturanın 163.069,80 TL ve Protem Endüstriyel Temizlik Ürünleri-Gülsüm Şenel’den alınan proforma faturanın 141.369,60 TL tutarında olduğu, 3 proforma faturanın toplam bedelinin 696.779,40 TL olduğu, proforma faturalar ile meslek mensubu tarafından düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında belirtilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının birbiriyle uyumlu olduğu,

Son olarak, haşere/böcek ilaçlama malzemesi ve ilaçlama hizmet bedelini tevsik etmek amacıyla Çözüm İlaçlama-Kıyas Kutlay’dan alınan 07.11.2013 tarihli ve 2.400,00 TL tutarındaki meslek mensubu onaylı proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının birbiriyle uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, proforma faturaların ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları incelendiğinde satışlar üzerinden açıklama yapıldığı, tutanakların düzenlendiği beyanname döneminin 2013 yılı olarak belirtildiği, hangi beyanname dönemine ilişkin tespit yapıldığının ise belirtilmediği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.16’ncı maddesinde “… Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.” açıklaması yer almaktadır.

Buna göre, sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ve bu itibarla aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşıldığından ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir. Dolayısıyla, başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Ar-Gün Temizlik İnş. Gıda Güv. Oto. Sos. Hizm. Taah. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 6.036.909,30 TL tutarındaki teklifinin kârsız yaklaşık maliyetin (6.235.072,85 TL) altında olduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği, dolayısıyla kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulacağı anlaşıldığından, anılan istekliden önemli teklif bileşenleriyle ilgili açıklama istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Genç Ufuklar Danış. Tem. Gıda Halk. İliş. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve Ar-Gün Temizlik İnş. Gıda Güv. Oto. Sos. Hizm. Taah. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında Kurulca, Genç Ufuklar Danış. Tem. Gıda Halk. İliş. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “ proforma faturaların ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlendiği beyanname döneminin 2013 yılı olarak belirtildiği, hangi beyanname dönemine ilişkin tespit yapıldığının ise belirtilmediği ” gerekçesine dayanılarak değerlendirme dışı bırakılması ve Ar-Gün Temizlik İnş. Gıda Güv. Oto. Sos. Hizm. Taah. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiası kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim ve temizlik bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim ve temizlik bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim ve temizlik bedelleri açıklamalarına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ve temizlik malzemelerine ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurulca “ proforma faturaların ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlendiği beyanname döneminin 2013 yılı olarak belirtildiği, hangi beyanname dönemine ilişkin tespit yapıldığının ise belirtilmediği ” gerekçesi ile yerinde bulunmayan Genç Ufuklar Danış. Tem. Gıda Halk. İliş. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında incelenmesi sonucunda;

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin temizlik malzemesi giderlerinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli temizlik malzemelerine ayrı ayrı olmak üzere 0,09 TL ile 0,98 TL arasında değişen birim fiyatlar üzerinden toplamda 392.340,00 TL fiyat öngören Meytaş Tekstil İnşaat ve Temizlik Ürünleri San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen bila tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu, diğer yandan çeşitli temizlik malzemelerinin bazılarına ayrı ayrı olmak üzere 0,45 TL ile 0,85 TL arasında değişen birim fiyatların öneren Kayra Dağıtım ve Paz. Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 07.11.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu, ayrıca, çeşitli temizlik malzemelerinin bazılarına kuruşlu birim fiyatlar öngören Protem Endüstriyel Temizlik Ürünleri-Gülsüm ŞENEL tarafından istekli adına tanzim edilen 07.112013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturalar ile maliyet/satış tespit tutanaklarında, ön görülen temizlik maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçenin de Kurul karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksitakdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede temizlik malzemeleri giderine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturada önerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurulca “ proforma faturaların ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlendiği beyanname döneminin 2013 yılı olarak belirtildiği, hangi beyanname dönemine ilişkin tespit yapıldığının ise belirtilmediği ” gerekçesi ile yerinde bulunmayan Genç Ufuklar Danış. Tem. Gıda Halk. İliş. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin bu gerekçeler ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçenin de Kurul karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlar dışında Kurul çoğunluğunca alınan karar gerekçesine katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi