KİK Kararı: 2014/UH.III-642

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/009
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 30.01.2014
Karar No : 2014/UH.III-642
BAŞVURU SAHİBİ:
Ag Peyzaj Petrol Yapı Turizm Nak. San. Tic. Ltd. Şti., EYÜPSULTAN MAH. OSMANGAZİ CAD. PARK SOKAK NO:2 KAT:4 SAMANDIRA/ İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çorum Belediye Başkanlığı, Yeniyol Mahallesi Gazi Caddesi No:2 19100 ÇORUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/170629 İhale Kayıt Numaralı "Park Bahçeler Müdürlüğü Araç Ve Personel Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çorum Belediye Başkanlığıtarafından 23.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Park Bahçeler Müdürlüğü Araç ve Personel Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ag Peyzaj Petrol Yapı Turizm Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin 02.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.01.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.01.2014tarih ve 466sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/97sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihalenin, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden sonuçlandırılmasının yerinde olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir. ” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir…” açıklamaları,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat çerçevesinde başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı, idarelerce yaklaşık maliyet hazırlanırken hesaplanan maliyetin %20’si oranını geçmemek üzere yüklenici kârının hesaplanacağı ve öngörülen kâr tutarının yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterileceği, ayrıca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği anlaşılmaktadır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. İlgili mevzuatı gereğince ödenecek vergi; (KDV hariç), resim, harç ile ulaşım ve her türlü sigorta giderleri, sulama hizmetinde kullanılacak her türlü makine ve araç, araçların bakımı, yedek parçası, akaryakıt ve diğer tüm giderler teklif edilecek fiyata dahildir

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1 Adet Peyzaj Mimarının herbirine Brüt asgari ücretin % 120 fazlası
4 Adet Teknikerin herbirine (Harita, İnşaat, Elektrik, Ziraat, Sera vb.) Brüt asgari ücretin %50 fazlası
13 Adet Pikap Sürücüsünün herbirine Brüt asgari ücretin %15fazlası
1 Adet Binek Araç Sürücüsünün herbirine Brüt asgari ücretin %20 fazlası
3 Adet Küçük Otobüs (Midibüs) Sürücüsünün herbirine Brüt asgari ücretin %15 fazlası
26 Arazöz Sürücüsünün herbirine Brüt asgari ücretin % 15 fazlası
3 Adet Kamyon Sürücüsünün herbirine Brüt asgari ücretin % 15 fazlası
3 Adet Kepçe Operatörünün herbirine Brüt asgari ücretin % 40 fazlası
10 Adet Traktör Sürücüsünün herbirine Brüt asgari ücretin % 15 Fazlası
6 Adet İnşaat Ustasının herbirine Brüt asgari ücretin %30 fazlası
3 Adet Marangoz Ustasının herbirine Brüt asgari ücretin %30 fazlası
1 Adet Boya Ustasının herbirine Brüt asgari ücretin %30 fazlası
1 Adet Kaynak Ustasının herbirine Brüt asgari ücretin %30 fazlası
1 Adet Elektrik Ustasının herbirine Brüt asgari ücretin %30fazlası
3 Adet Sıhhi Tesisat Ustasının herbirine Brüt asgari ücretin %30fazlası
171 Adet Park Görevlisinin herbirine Brüt asgari ücretin %15 fazlası ödenecektir.
…

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu işte dikkate alınması gereken iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı tüm personel için % 2'dir ” düzenlemesi,

Teknik Şartname’deise “ Çorum Belediyesi Mücavir alan sınırları içerisinde bulunan, 5393 Sayılı Belediye Kanununun ilgili maddeleri gereğince verilen görev, yetki ve sorumluluklar içerisinde yer alan park, kavşak, refüjler, yeşil alanlar bina ve sosyal tesislerde, çalışılan süre içerisinde çim alanının biçilmesi işi, fidanların, park, kavşak, refüj, çiçek parterlerinin ve yeşil alanların sulanması, bakım, onarım ve temizlenmesi; sulamada ve ayrıca çalışma yapılacak alanlarda görev alacak özellik ve sayıları şartnamede belirtilen iş görenler, araçlar ve sürücüler ile ilgili teknik şartnamedir.

PERSONEL DURUMU

Sulamada çalıştırılacak personel :

1. Peyzaj Mimarı, Ziraat Müh.vb. : 1Adet,
2. Tekniker (Harita, İnşaat, Elektrik, Makine, Peyzaj, Sera vb.) : 4 Adet,
3. Pikap Sürücüsü :13 Adet,
4. Binek Araç Sürücüsü : 1 Adet
5. Küçük Otobüs (Midibüs) Sürücüsü : 3 Adet
6. İnşaat Ustası : 6 Adet
7. Marangoz Ustası : 3 Adet,
8. Boya Ustası : 1 Adet,
9. Kaynak Ustası : 1 Adet,
10. Elektrik Ustası : 1 Adet,
11. Sıhhi Tesisat Ustası : 3 Adet,
12. Park Görevlisi : 171 Adet,
13. Arazöz Sürücüsü : 26 Adet,
14. Kamyon Sürücüsü : 3 Adet,
15. Traktör Sürücüsü : 10 Adet,
16. Kepçe Operatörü : 3 Adet,

TOPLAM : 250Adet

ARAÇ VE EKİPMAN DURUMU

1. Arazöz (En az 12 Tonluk) : 6 Adet,
2. Arazöz (En az 6 Tonluk) : 1 Adet
3. Pikap (5+1) : 8 Adet,
4. Kapalı Kasa Pikap (5+1) : 3 Adet
5. Binek Araç : 1 Adet,
6. Küçük Otobüs (Midibüs)(29+1) : 3 Adet
7. Traktör (Römorklu) : 8 Adet,
8. Damperli Kamyon(En az 14 Tonluk) : 1 Adet,
9. 4X4 Kazıcı ve Yükleyici Kepçe : 1 Adet,

TOPLAM : 32 Adet

Çim biçme işinde çalıştırılacak araç ve ekipmanlar :

1. Çim Biçme Traktörü : 4 Adet
2. Çim Biçme Makinesi : 20Adet
3. Motorlu Sırt Tırpanı : 15 Adet

TOPLAM : 39 Adet”

düzenlemeleri yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalede, personel giderleri ve araç giderleri olmak üzere iki temel maliyet bileşeni olduğu, idarece yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında personel giderlerine ilişkin olarak Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü kullanılarak hesaplama yapıldığı, araç giderlerine ilişkin olarak ise tahmini araç bedelleri, motor yağı fiyatı, lastik fiyatı vb. giderler üzerinden bir formül uygulanmak üzere kâr hariç günlük maliyete ulaşıldığı ve bu günlük maliyetin aracın kullanılması öngörülen gün sayısı ile çarpılması suretiyle her bir aracın işin gerçekleştirileceği süre boyunca maliyetinin hesaplandığı, hesaplanan tutarın üzerine %2,5 kâr eklendiği, ihale konusu işte kullanılması öngörülen yükleyici kepçenin maliyetinin ise piyasada faaliyet gösteren 3 firmadan alınan fiyatların ortalamasının bulunması suretiyle kâr dahil olarak bulunduğu ve yaklaşık maliyete yansıtıldığı anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu ihalede aşırı düşük teklif istenecek isteklilerin belirlenmesi işlemine dayanak teşkil edecek olan kârsız yaklaşık maliyet tutarı, ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen yaklaşık maliyet hesap cetveli üzerinden, piyasadan fiyat alınmak suretiyle hesaplanan yükleyici kepçenin yaklaşık maliyetinden %20 oranındaki kârın ve araç maliyetleri üzerine idarece eklenen %2,5 oranındaki kârın düşülmesi ve bulunan tutarların idarece hesaplanan işçilik maliyetine eklenmesi suretiyle 5.293.041,94 TL olarak hesaplanabilmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, 5.103.066,94 TL tutarında teklif sunan Sanitasyon İnş. Tem. Hiz. Yem. Ür. Oto. Pey. Tic. San. Tic. Ltd. Şti. ile 5.164.093,00 TL tutarında teklif sunan Örnek Tur Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nden teklif tutarlarının kârsız yaklaşık maliyetin altında olması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ihalenin, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden sonuçlandırılmasının yerinde olmadığı” şeklinde dile getirdiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihalede aşırı düşük teklif istenecek isteklilerin belirlenmesi işlemine dayanak teşkil edecek olan kârsız yaklaşık maliyet tutarı, ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen yaklaşık maliyet hesap cetveli üzerinden 5.293.041,94 TL olarak hesaplanabildiği, teklif fiyatı bu tutarın altında kalan geçerli teklif sahibi iki istekliden açıklama istenerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde yaklaşık maliyetin nasıl tespit edileceği, “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde tespit edilen yaklaşık maliyete işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde teklif fiyata hangi giderlerin dahil edileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise aşırı düşük tekliflerin nasıl belirleneceği, tespit edilen aşırı düşük tekliflerden nasıl açıklama istenileceği, açıklamanın nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği detaylı bir şekilde düzenlenmiştir.

Anılan mevzuat çerçevesinde, başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı, idarelerce yaklaşık maliyet hazırlanırken hesaplanan maliyetin % 20’si oranını geçmemek üzere yüklenici kârının hesaplanacağı ve öngörülen kâr tutarının yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterileceği, ayrıca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, fiyat araştırması kapsamında bildirilen veya önceden yapılmış benzer bir işin sözleşmesinde yer alan ve içerdiği kâr tutarı bilinemeyecek olan fiyatlar üzerinden hesaplanan yaklaşık maliyetin anılan Yönetmelik hükmü gereği öngörülebilecek olan azami % 20’lik kâr oranını içerdiği kabulüyle kâr hariç yaklaşık maliyetin hesaplanabileceği ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına yönelik olarak yer verilen, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceğine ilişkin açıklama, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına da uygulanarak, hesaplanan kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde, teklif fiyata dahil giderler düzenlenmiş, Teknik Şartname’de ise; ihale konusu iş kapsamında yapılacak işler, 16 farklı meslek 250 personel çalıştırılacağı, 71 adet araç ve ekipman kullanılacağı düzenlenmiştir.

İnceleme konusu ihalede, personel giderleri ve araç giderleri olmak üzere iki temel maliyet bileşeni olduğu, idarece yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında personel giderlerine ilişkin olarak KİK işçilik modülü kullanılarak hesaplama yapıldığı, araç giderlerine ilişkin olarak ise tahmini araç bedelleri, motor yağı fiyatı, lastik fiyatı vb. giderler üzerinden bir formül uygulanmak üzere kâr hariç günlük maliyete ulaşıldığı ve bu günlük maliyetin aracın kullanılması öngörülen gün sayısı ile çarpılması suretiyle her bir aracın işin gerçekleştirileceği süre boyunca maliyetinin hesaplandığı, araç maliyetlerinin hesaplanmasında esas alınan araçların fiyatları, motor yağı ve lastik fiyatlarına ilişkin öngörülen bedellerin ne şekilde belirlendiğine ilişkin belgelerin ise ihale işlem dosyası kapsamında yer almadığı anlaşılmaktadır. İhale konusu işte kullanılması öngörülen yükleyici kepçenin maliyetinin ise piyasada faaliyet gösteren 3 firmadan alınan fiyatların ortalamasının bulunması suretiyle kâr dahil olarak bulunduğu ve yaklaşık maliyete yansıtıldığı anlaşılmaktadır.

İhale konusu işte kullanılması öngörülen ve Teknik Şartname düzenlemesinde cinsi ve sayısı yer alan araçların yaklaşık maliyetlerinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden tahmini bedellerinin ne şekilde hesaplandığına ilişkin belgelerin ihale işlem dosyası kapsamında yer almadığı tespiti üzerine idareden yaklaşık maliyetin hesaplanmasına dayanak teşkil eden tüm belgeler istenilmiş, idareden alınan yazı ekinde yer alan açıklamadan, şartnamede belirtilen araçların model ve teknik özelliklerine göre 2. el piyasasında sözlü araştırma ve internet üzerinden yapılan araştırma neticesinde elde edilen fiyatların yaklaşık maliyetin hesaplanmasında dikkate alındığı belirtilmiştir.

Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin olarak yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, yaklaşık maliyetin piyasa araştırması sonucu elde edilecek fiyatların kullanılarak hesaplanması halinde fiyat sorma işleminin yazılı şekilde yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. İnceleme konusu ihalede ise yaklaşık maliyetin 1.271.000,05 TL’lik kısmını oluşturan araçlara ilişkin fiyatın nasıl belirlendiğine ilişkin belgeler ihale işlem dosyasında bulunmamakta, bu işlemin sözlü olarak ve internet üzerinden yapıldığı ise idare tarafından belirtilmektedir.

Dolayısıyla, inceleme konusu ihalede, ihale sonucunun belirlenmesi açısından çok önemli bir yer teşkil eden aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi işlemine dayanak teşkil edecek kârsız yaklaşık maliyetin belirlenmesi, inceleme konusu ihalede yaklaşık maliyetin mevzuata aykırı bir biçimde belirlenmiş olması nedeniyle olanaksız hale gelmesinden ve söz konusu işlemin ihalenin bu aşamasından sonra düzeltilmesine imkan bulunmadığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; yukarıda belirtilen aykırılık nedeniyle “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi