KİK Kararı: 2014/UH.III-4193

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/085
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 31.12.2014
Karar No : 2014/UH.III-4193
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Rota Hizmet Organizasyon Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

Mimar Sinan Mah. 101. Sok. No :5/2 Haliliye ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmit Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü,

Ömeraga Mahallesi Abdurrahman Yüksel Caddesi Belsa Plaza A Blok No:9 41300 İzmit/KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/74091İhale Kayıt Numaralı “Destek Personel” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İzmit Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü tarafından 04.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Destek Personel” ihalesine ilişkin olarak Rota Hizmet Organizasyon Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 26.11.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.12.2014 tarih ve 43126 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3653 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Kamu İhale Kurulu'nun 26.09.2014 tarih ve 2014/UH.III-3275 sayılı kararı gereğince kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, ancak sundukları açıklamanın uygun görülmeyerek ilk ihale kararındaki gibi ikinci kez değerlendirme dışı bırakıldıkları, açıklamalarında ilgili mevzuata göre ihalede çalıştırılması zorunlu on engelli işçi için 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri dikkate alınarak maliyet hesaplaması yapıldığı, Kurul'un anılan kararında ifade edildiği ve 16.08.2014 tarih ve 29090 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.28’inci maddesinde de açıklandığı üzere engelli işçi çalıştırılması zorunluluğuna uyularak hazırlanan tekliflerin mevzuata uygun olarak kabul edilmesi gerektiği, mevzuata tamamen uygun olarak yapılan açıklamaları doğrultusunda tekliflerinin ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşıladığı dolayısıyla idarece reddinin yerinde olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

04.08.2014 tarihinde yapılan bahse konu ihaleye 13 isteklinin katıldığı, Simge Temizlik İnşaat Bilgisayar Gıda Hizmetleri Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile Rota Hizmet Organizasyon Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin sınır değerin altında teklif verdikleri gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin eşit tutarda teklif veren isteklilerden vergi matrahının net satışlara oranı en yüksek istekli olan, Hanoğlu temizlik Hiz. Taah. Yem. Yön. Dan. Rek. Cen. Bil. İnş. Mad. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. - Mtc Tem. Otom. Yem. Kargo Dan. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, yüklenici kârının tüm personelin işçilik toplamının %15’i oranında belirlendiği başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyet tutarı olan 11.395.492,54 TL’den %15 oranında yüklenici kârı düşüldüğünde kârsız yaklaşık maliyet tutarının 9.909.123,95 TL’ye karşılık geldiği, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulamaya esas sınır değerin 9.909.123,95 TL olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde sınır değerin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacakları düzenlemesine yer verilmesine rağmen idarece aşırı düşük tekliflere ilişkin herhangi bir sorgulama işlemi yapılmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin anılan karara karşı itirazen şikayet başvurusunda bulunması üzerine, Kamu İhale Kurulu tarafından 26.09.2014 tarih ve 2014/UH.III-3275 sayılı karar ile “Danıştay 13. Dairesi’nin 09.06.2014 tarihli ve E:2014/481 sayılı kararı ile 25.12.2013 tarih ve 28862 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 3’üncü maddesinin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir. Buna göre, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30’uncu maddesi uyarınca, aynı il sınırları içinde elli veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işverenlerinin, çalıştırdıkları toplam işçi sayısının yüzde üçü oranında engelli işçi çalıştırmalarının zorunlu olduğu, ihaleye katılan isteklilerin Kanun’un kendilerine tanıdığı hak kapsamında tekliflerini oluşturmasına engel bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının, İdari Şartname’de yer alan düzenlemelere ve mevzuat hükümlerine aykırı olduğu”na karar verildiği anlaşılmıştır.

İhaleyi gerçekleştiren idare tarafından teklifleri değerlendirme dışı bırakılan her iki istekliden anılan Kurul Kararı doğrultusunda 20.10.2014 tarihli yazılarla işçilik maliyetine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, anılan talep üzerine yalnızca başvuru sahibinin açıklama sunduğu, ihale yetkilisince 10.11.2014 tarihinde onaylanan 2’nci komisyon kararında “16.08.2014 tarih ve 29090 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nde değişiklik yapılmasına dair tebliğin “Başlanmış Olan İhaleler” başlıklı Geçici 5’inci maddesi gereği ve Danıştay kararından ihale tarihi itibariyle haberdar olup, teklifini bu doğrultuda hazırlandığı, İdari ve Teknik Şartname düzenlemeleriyle ilgili idareye şikâyet başvurusunda bulunmadığı“ ifadelerine yer verilerek teklifin yeniden değerlendirme dışı bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ve ikinci avantajlı teklif sahiplerinin ise değişmediği görülmüştür. 10.11.2014 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanan 2’nci ihale komisyon kararının başvuru sahibi istekliye 18.11.2014 tarihinde tebliğ edildiği, anılan isteklinin 26.11.2014 tarihinde idareye 2’nci kez kanuni süresi içerisinde şikâyet başvurusunda bulunduğu, ancak anılan komisyon kararında yer alan gerekçeler ile şikâyet başvurusunun yerinde görülmediği tespit edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

…

Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu fıkrada düzenlenen teşvik, kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.

Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca tahsil edilecek cezalar, engellilerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, engellinin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İş Kurumunun koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok engelliyi temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır. Komisyonun çalışma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

Eski hükümlü çalıştırılmasında, kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır.” hükmü bulunmaktadır.

İhale ilan tarihinde (04.07.2014) yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 25.12.2013 tarih ve 18862 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 78.28’inci maddesinde “İstekliler tekliflerini hazırlarken 4857 sayılı İş Kanunu’nun ilgili maddelerinde düzenlenen sorumluluk çerçevesinde engelli işçi çalıştıracaklarını beyan etseler dahi, tekliflerin eşit koşullarda değerlendirilmesini sağlamak amacıyla tekliflerin değerlendirilmesinde bu durum dikkate alınmayacak, bütün istekliler tekliflerini olağan işçilik bedelleri üzerinden vereceklerdir. Ancak işin yürütümü sırasında yüklenicinin engelli işçi çalıştırması durumunda, yükleniciye fazla ödeme yapılmasını engellemek amacıyla 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar gereğince, engelli işçi çalıştırma nedeniyle Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, idarece yüklenicinin hakedişinden kesilecektir.” açıklamasına yer verilmekle birlikte,

Danıştay 13. Dairesinin 09.06.2014 tarihli ve E:2014/481 sayılı kararı ile 25.12.2013 tarih ve 28862 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 3’üncü maddesinin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde engelli personel çalışmasına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, incelenen ihalede 342 personel çalıştırılacağı, dolayısıyla çalıştırılacak engelli personel alt sınırının 4857 sayılı İş Kanunu’nun ilgili maddelerinde yer alan hükümlere göre 10 kişi olduğu, ihale konusu işte 4857 sayılı İş Kanunu’nun ilgili maddelerinde düzenlenen sorumluluk çerçevesinde engelli işçi çalıştırılması halinde Hazine tarafından karşılanan prim tutarının kişi başı 232,47 TL olduğu, %4 sözleşme gideri, istihdam edilecek engelli personel sayısı ve işin süresi dikkate alındığında Hazine tarafından karşılanacak toplam prim tutarının 29.012,40 TL (232,47 TL x %4 =241,77 TL x 10 kişi x 12 ay) olduğu, bu bedelin de KİK İşçilik Modülü kullanılarak yapılan hesaplama neticesinde bulunan teklif edilmesi gereken toplam işçilik maliyetinden düşülmesi halinde (9.909.123,95 TL- 29.012,40 TL) teklif edilmesi gereken toplam asgari işçilik maliyetinin 9.880.111,55 TL olduğu, başvuru sahibinin 9.880.392,96 TL tutarındaki toplam teklif bedelinin ise bu bedelin üzerinde olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır

İncelenen ihaleye ilişkin olarak alınan Kamu İhale Kurulu kararında da açıkça belirtildiği üzere, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30’uncu maddesi uyarınca, aynı il sınırları içinde elli veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işverenlerinin, çalıştırdıkları toplam işçi sayısının yüzde üçü oranında engelli işçi çalıştırmalarının zorunlu olduğu, ihaleye katılan isteklilerin Kanun’un kendilerine tanıdığı hak kapsamında tekliflerini oluşturmasına engel bulunmadığı, dolayısıyla Kurul kararı uyarınca idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması üzerine, engelli işçilere ilişkin Hazinece karşılanacak işveren primi dikkate alınarak açıklamada bulunan isteklinin açıklaması incelenmeksizin, teklifinin yeniden değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Rota Hizmet Organizasyon Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne ait teklifin toplam işçi ücretleri maliyetlerinden ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçilere ilişkin prim teşvikinin düşülmesi suretiyle bulunacak asgari işçilik maliyetiyle karşılaştırılarak değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi