KİK Kararı: 2014/UH.III-4128

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/084
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 24.12.2014
Karar No : 2014/UH.III-4128
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Kurtaran Nak. Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Cumhuriyet Cad. TEDAŞ Binası Kat: 1 No: 1 Haliliye /ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Gaziantep İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği,

Kayaönü Mah. 42035 Nolu Cad. No:40 (İpek Yolu Üzeri – Atatürk Kültür ve Spor Merkezi Karşısı) 27060 Şehitkamil/GAZİANTEP

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/137139 İhale Kayıt Numaralı “Genel Sekreterliğimiz ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin Toplu Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Gaziantep İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 18.11.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Genel Sekreterliğimiz ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin Toplu Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kurtaran Nak. Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 12.11.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.11.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.11.2014 tarih ve 40517 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.11.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3455 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale konusu işe ait Araç Kiralama Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin “Araçlarla İlgili Diğer Hususlar” başlıklı 16’ncı maddesinde “Yüklenici araçlara GPS (Araç Takip Sistemi( cihazı takacak ve araç takip sistemi için gerekli yazılım ve altyapıyı kendi bünyesinde oluşturacaktır. ….” düzenlemesinin yer aldığı, fakat İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde araç takip cihazı (GPS) ve yazılımı giderlerinden bahsedilmediği,

2. İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ihale konusu işte 4 işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü, ancak aynı Şartname’de kısa vadeli sigorta kolları prim oranının belirtilmediği,

3. Teknik Şartname’nin “Çalışma Koşulları” başlıklı 9’uncu maddesinde “Araçlar çalışma (iş) günlerinde idare emrinde bulunacaktır. Ancak İdare’nin gerekli gördüğü acil durumlarda bir gün önceden haber vermek kaydıyla tatil günlerinde de çalıştırılabileceklerdir. İdare’nin çeşitli sebeplerle yüklenicinin aracına ihtiyaç hasıl olması durumlarında saat mefhumu aranmaksızın araç ve şoförü göreve çağrılacaktır. Araçlar günlük çalışma süresi haricinde fazla çalışmaya bırakıldığı takdirde, aracı fazla çalışmalarda bırakan idare yetkilisi tarafından araç puantaj kartına fazla çalışmada ne iş yapıldığı ayrıntılı olarak yazılarak imza altına alınacaktır. Aksi takdirde ücreti ödenmeyecektir.” düzenlemesine yer verildiği, ancak İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde fazla mesai öngörülmediği, bu sebeple söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

4. Anılan Şartname’nin “Çalışma Koşulları” başlıklı 11’inci maddesinde “İl dışında görevlendirilen araç ve şoförün (Şoförsüz aracın şoförü hariç) her türlü masrafı, konaklama gideri vb gibi her türlü giderler yüklenici firmaya aittir.” düzenlemesinin yer aldığı, fakat İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde işçiler için konaklama ve yurtiçi geçici görev yolluğu gideri öngörülmediği, söz konusu ihalede fazla mesai ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinin öngörülmesi durumunda birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması gerektiği, fazla mesai ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinin teklif fiyata dâhil edilmediği halde bunların yüklenici tarafından karşılanmasının öngörülmesinin mevzuata aykırı olduğu,

5. Anılan Şartname’nin “Yüklenicinin araç şoförleri ile ilgili sorumlulukları” başlıklı 10’uncu maddesinde “Sürücülü olarak temin edilecek aracın sürücüsünü sağlamak yüklenicinin sorumluluğundadır. Sürücü ile yüklenici arasındaki çalışma ilişkileri özel hukuk hükümlerine tabi olacaktır. Sürücünün ücretleri, SGK primleri, vergi, işsizlik sigortası primleri, fazla mesai ve tazminat hakları ve benzeri her türlü hak ve taleplerinden yüklenici sorumlu olacaktır. Yüklenici söz konusu yükümlülükleri yerine getirdiğine dair belgelerin birer örneğini hakediş ödemesinden önce idareye ibraz etmek zorundadır.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemede fazla mesainin yüklenici tarafından ödeneceği belirtilirken İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde işçilere fazla mesai ödeneceğine dair düzenlemenin yer almadığı,

6. Anılan Şartname’nin “Yüklenicinin araç şoförleri ile ilgili sorumlulukları” başlıklı 11’inci maddesinde “Yüklenici izin verdiği ( yıllık izin, hastalık, rapor, mazeret vb. ) sürücüleri 1 ( bir ) gün önceden idareye bildirilecek olup, yerine aynı nitelikte sürücü yüklenici tarafından görevlendirecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, bu düzenlemenin 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine aykırı olduğu,

7. Anılan Şartname’nin “Yüklenicinin araç şoförleri ile ilgili sorumlulukları” başlıklı 12’nci maddesinde “Araç tatil günlerinde ve mesai saatleri dışında idarenin gerekli gördüğü durumlarda şoförün çağrıldığı halde gelmediği zamanlarda ehliyeti olan Genel Sekreterliğe bağlı personelleri tarafından idarenin işleri için kullanılabilecektir. Bu durumda oluşabilecek tüm zarar ve ziyandan yüklenici sorumludur.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemenin İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesine aykırı olduğu, fazla mesainin teklif fiyata dâhil giderler içerisinde yer almadığı, ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde fazla mesai için ayrı satır açılmadığı,

8. İdari Şartname’nin “Fiyat Farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde fiyat farkı hesaplanacağının ifade edildiği, hangi kalemler için fiyat farkı verileceğinin belirlenmediği, asgari ücret ve araçların akaryakıtı için fiyat farkının hesaplanacağının ifade edildiği, ancak söz konusu maddede hesaplamada kullanılacak sabit katsayı ve endekslerin belirlenmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “a) Adı: Genel Sekreterliğimiz ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin Toplu Araç Kiralama Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü:

1.Kalem Combivan ( Kamyonet) Evde Sağlık Aracı 11 adet
2.Kalem Combivan ( Kamyonet) Araç 6 adet
3.Kalem Binek Araç 1 adet
4.Kalem Araç Sürücüsü 4 kişi
5.Kalem Fazla Çalışma Saati 3600 saat …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler başlıklı” 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ,harç giderlerinin tümü isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Araçların; lastik maliyeti, zorunlu mali sorumluluk sigortası ,kasko giderleri, motorlu taşıtlar vergisi, şoförlü araçlar için işçi maliyeti, giderlerinin tümü teklif edilecek fiyata dahildir.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Araçların; lastik maliyeti, zorunlu mali sorumluluk sigortası ,kasko giderleri, motorlu taşıtlar vergisi, şoförlü araçlar için işçi maliyeti, giderlerinin tümü teklif edilecek fiyata dahildir.

25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu ihaleye ait Araç Kiralama Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin “Araçlarla İlgili Diğer Hususlar” başlıklı 16’ncı maddesinde “Yüklenici araçlara GPS (Araç Takip Sistemi) cihazı takacak ve araç takip sistemi için gerekli yazılım ve altyapıyı kendi bünyesinde oluşturacaktır. Yüklenici bu cihazların takılı olduğu araçları izlenmesi ve raporların alınması için gerekli Web arayüzü bağlantısı ve tüm yazılımı ile şifreleri ve alt yapıyı idarenin de kullanımına açacaktır. Yüklenici Web arayüzü için idareye kullanıcı oluşturma, kullanıcı silme, kullanıcı yetki seviyelerinin belirlenmesi için yetki ve bilgileri (kodları ve/ veya şifreleri) verecektir. Yüklenici tarafından sağlanacak. Araç Takip Sistemi araçların geçmişe yönelik izledikleri yolları harita üzerinde görsel veya metin şeklinde rapor olarak görüntüleyebilir özelikte olmalıdır. Bu raporlar istenildiğinde tablolama programıyla ve PDF formatına otomatik çevrilebilmelidir. İdare, aşağıda belirtilen geçmişe yönelik hareketteki raporlarını istediğinde alabilmelidir.

a)Kontak açma ve kapatma tarihleri ve saatleri,

b)Toplam kat edilen yol (km. olarak),

c)Hareket ve varış saati

d)Toplam hareket süresi,

e)Toplam durma süresi,

f)Aşırı hız (araç izleme birimi bu uygulamada sollama gibi kısa süreli hız limiti aşımlarını dikkate alan akıllı bir yöntem kullanacaktır),

g)Tüm bu parametrelerin raporlanmasmı yapabilmelidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan maddesinden yüklenici tarafından araçlara “GPS (Araç takip sistemi) cihazı” nın takılacağı ve bu sistem için gerekli yazılım ve altyapının ise yine yüklenici tarafından oluşturulacağı anlaşılmaktadır. Bu durumda söz konusu giderlerin idare tarafından yaklaşık maliyet hesabında istekliler tarafından ise teklif bedelinin belirlenmesinde dikkate alınması gereken bir maliyet bileşeni olduğu açıktır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesi incelendiğinde ise bahsedilen giderlerin teklif edilecek fiyata dahil olduğu yönünde anılan maddede bir düzenleme yapılmadığı, ayrıca ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde ise söz konusu giderler için ayrı bir iş kalemi oluşturulmadığı görülmektedir.

Ancak, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından Teknik Şartname’ye aykırı davranılamayacağı ve bu yükümlülüğün yerine getirilmesi için katlanılması gereken masraflardan da kaçınamayacağı dikkate alındığında, her ne kadar İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer almasa da teklif fiyata dâhil giderler bakımından ihale dokümanının bir bütün olduğu, bu çerçevede şikâyete konu Teknik Şartname düzenlemesinde yer alan giderleri de dikkate alarak teklif hazırlanmasının gerektiği, dolayısı ile bahse konu düzenlemelerin isteklileri tereddüde düşürmesinin söz konusu olamayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinin birinci fıkrasının 6385 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesi ile değişik (c) bendinde; kısa vadeli sigorta kolları prim oranının, sigortalının prime esas kazancının %2’si olduğu, bu primin tamamını işverenin ödeyeceği, bu oranı %1,5 oranına düşürmeye ya da %2,5 oranına artırmaya Bakanlar Kurulu’nun yetkili olduğu hüküm altına alınmış, söz konusu değişiklik 01.09.2013 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin 25.5’inci maddesine ait 31 nolu dipnotta “İlgili mevzuatı uyarınca belirlenmiş kısa vadeli sigorta kolları prim oranı maddede belirtilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Tip İdari Şartname’nin 25.5’inci maddesine ait 31 nolu dipnotta ilgili mevzuatı uyarınca belirlenmiş kısa vadeli sigorta kolları prim oranının bu maddede belirtilmesinin öngörüldüğü dikkate alındığında incelenen ihaleye ait İdari Şartname’nin 25.5’inci maddesinin idare tarafından boş bırakılmış olmasının mevzuata aykırı olduğu açıktır.

Bununla birlikte söz konusu kısa vadeli sigorta kolları prim oranının 5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinde %2 olarak belirlendiği ve incelenen ihalede bu oranın belirlenmesinde idarenin takdirinin bulunmadığı dikkate alındığında söz konusu oranın piyasada faaliyet gösteren hizmet sunucuları tarafından bilinmesi gereken bir oran olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısı ile söz konusu oranın somut durumda İdari Şartname’de belirlenmemiş olmasının isteklilerce teklif verilmesini etkileyen bir husus olmadığı göz önüne alındığında başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3, 5 ve 7’nci iddialarına ilişkin olarak:

İhale konusu işe ait Araç Kiralama Hizmet Alımı Teknik Şartname’nin “İ) Çalışma Koşulları” başlıklı bölümünün 9’uncu maddesinde “Araçlar çalışma (iş) günlerinde idare emrinde bulunacaktır. Ancak İdare’nin gerekli gördüğü acil durumlarda bir gün önceden haber vermek kaydıyla tatil günlerinde de çalıştırılabileceklerdir. İdare’nin çeşitli sebeplerle yüklenicinin aracına ihtiyaç hasıl olması durumlarında saat mefhumu aranmaksızın araç ve şoförü göreve çağrılacaktır. Araçlar günlük çalışma süresi haricinde fazla çalışmaya bırakıldığı takdirde, aracı fazla çalışmalarda bırakan idare yetkilisi tarafından araç puantaj kartına fazla çalışmada ne iş yapıldığı ayrıntılı olarak yazılarak imza altına alınacaktır. Aksi takdirde ücreti ödenmeyecektir.” düzenlemesi,

Aynı bölümün 26’ncı maddesinde “Araç bir ay içindeki resmi günlerde çalışacaktır. Ancak mesai saatleri dışında veya resmi, dini, bayram tatillerinde de araç çalışabilecektir. Bu durumlarda önceden yükleniciye haber verilecektir. Yüklenici hafta sonları ve mesai saatleri dışında isterse idarenin bilgisi dahilinde aracını alabilir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “K) Yüklenicinin araç şoförleri ile ilgili sorumlulukları” başlıklı bölümünün 10’uncu maddesinde “Sürücülü olarak temin edilecek aracın sürücüsünü sağlamak yüklenicinin sorumluluğundadır. Sürücü ile yüklenici arasındaki çalışma ilişkileri özel hukuk hükümlerine tabi olacaktır. Sürücünün ücretleri, SGK primleri, vergi, işsizlik sigortası primleri, fazla mesai ve tazminat hakları ve benzeri her türlü hak ve taleplerinden yüklenici sorumlu olacaktır. Yüklenici söz konusu yükümlülükleri yerine getirdiğine dair belgelerin birer örneğini hakediş ödemesinden önce idareye ibraz etmek zorundadır.” düzenlemesi,

Aynı bölümün 12’nci maddesinde “Araç tatil günlerinde ve mesai saatleri dışında idarenin gerekli gördüğü durumlarda şoförün çağrıldığı halde gelmediği zamanlarda ehliyeti olan Genel Sekreterliğe bağlı personelleri tarafından idarenin işleri için kullanılabilecektir. Bu durumda oluşabilecek tüm zarar ve ziyandan yüklenici sorumludur.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “O) Ödeme şartları ve hakediş” başlıklı bölümünde “…2. Yüklenici idarenin belirleyeceği resmi çalışma gün ve saatlerine uymalıdır. Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde, hafta sonu tatillerinde, Mesai Dışı Saatler ve Günlerinde çalışmadığı zamanlar için ücret ödenmez. İdarenin gerekli görmesi halinde resmi tatil günlerinde ve mesai saatleri dışında çalıştırabilir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı, dolayısı ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler başlıklı 78’inci maddesi içerisinde yer alan 78.8’inci maddesindeki ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma ve fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saatinin ihale dokümanında belirtilmesine yönelik zorunluluğun söz konusu ihale için geçerli olmadığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesi uyarınca sürücü ile yüklenici arasındaki çalışma ilişkilerinin özel hukuk hükümlerine tabi olacağı ve sürücünün ücretleri, SGK primleri, vergi, işsizlik sigortası primleri, fazla mesai ve tazminat hakları ve benzeri her türlü hak ve taleplerinden yüklenicinin sorumlu olacağı açık olduğundan araçların fazla çalıştırılmasından kaynaklı olarak ortaya çıkacak sürücülerin fazla çalıştırılması durumunda yüklenicinin sürücülere karşı doğacak sorumluluklardan her halükarda kaçınamayacağı ve bu giderlere ilişkin maliyetlerin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan “Araç Sürücüsü ( 3 Kişi Combivan kamyonet, 1 Kişi Binek Araç için)” iş kalemi içerisinde değerlendirerek teklif oluşturulmasının önünde engel bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin “İ) Çalışma Koşulları” başlıklı bölümünün 11’inci maddesinde “İl dışında görevlendirilen araç ve şoförün (Şoförsüz aracın şoförü hariç) her türlü masrafı, konaklama gideri vb gibi her türlü giderler yüklenici firmaya aittir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “K) Yüklenicinin araç şoförleri ile ilgili sorumlulukları” başlıklı bölümünün birinci maddesinde “İl dışı görevler sırasında ortaya çıkabilecek yemek ve diğer ihtiyaçlar yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin “O) Ödeme şartları ve hakediş” başlıklı bölümünde “… 1. Sürücüler 4857 sayılı İş Kanunu ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde haftada 45 (kırk beş) saat çalıştırılacaktır.

2. Yüklenici idarenin belirleyeceği resmi çalışma gün ve saatlerine uymalıdır. Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde, hafta sonu tatillerinde, Mesai Dışı Saatler ve Günlerinde çalışmadığı zamanlar için ücret ödenmez. İdarenin gerekli görmesi halinde resmi tatil günlerinde ve mesai saatleri dışında çalıştırabilir. …”düzenlemesi yer almaktadır.

İlgili Teknik Şartname maddeleri incelendiğinde, söz konusu giderlerin ne zaman ve ne şekilde ortaya çıkacağının idare tarafından önceden bilinmesinin olanaklı olmadığı, bu durumda bu bilgilerin net bir şekilde ihale dokümanına aktarılmasının beklenilemeyeceği netice itibariyle birim fiyat üzerinden teklif alınacak söz konusu ihalede istekliler tarafından kendilerine uygun risk tercihlerine göre bu giderlerin itibari olarak birim fiyat teklif cetvelinde yer alan kalemlere yansıtılarak teklif verilmesi gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

5. Başvuru sahibinin 6’ıncı iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Yıllık ücretli izin hakkı ve izin süreleri” başlıklı 53’üncü maddesinde “İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.

Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yıllık ücretli izne hak kazanma ve izni kullanma dönemi” başlıklı 54’üncü maddesinde “Yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında işçilerin, aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştıkları süreler birleştirilerek göz önüne alınır. Şu kadar ki, bir işverenin bu Kanun kapsamına giren işyerinde çalışmakta olan işçilerin aynı işverenin işyerlerinde bu Kanun kapsamına girmeksizin geçirmiş bulundukları süreler de hesaba katılır.

Bir yıllık süre içinde 55 inci maddede sayılan haller dışındaki sebeplerle işçinin devamının kesilmesi halinde bu boşlukları karşılayacak kadar hizmet süresi eklenir ve bu suretle işçinin izin hakkını elde etmesi için gereken bir yıllık hizmet süresinin bitiş tarihi gelecek hizmet yılına aktarılır.

İşçinin gelecek izin hakları için geçmesi gereken bir yıllık hizmet süresi, bir önceki izin hakkının doğduğu günden başlayarak gelecek hizmet yılına doğru ve yukarıdaki fıkra ve 55 inci madde hükümleri gereğince hesaplanır.

İşçi yukarıdaki fıkralar ve 55 inci madde hükümlerine göre hesaplanacak her hizmet yılına karşılık, yıllık iznini gelecek hizmet yılı içinde kullanır.

Aynı bakanlığa bağlı işyerleri ile aynı bakanlığa bağlı tüzel kişilerin işyerlerinde geçen süreler ve kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar veya bunlara bağlı işyerlerinde geçen süreler, işçinin yıllık ücretli izin hakkının hesaplanmasında göz önünde bulundurulur.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller” başlıklı 55’inci maddesinde “Aşağıdaki süreler yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır:

a) İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler (Ancak, 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz.).

b) Kadın işçilerin 74 üncü madde gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları günler.

c) İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler (Bu sürenin yılda 90 günden fazlası sayılmaz.).

d) Çalışmakta olduğu işyerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla).

e) 66 ncı maddede sözü geçen zamanlar.

f) Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri.

g) 3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan tüzüğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarım günlük izinler.

h) İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler.

ı) İşçilerin evlenmelerinde üç güne kadar, ana veya babalarının, eşlerinin, kardeş veya çocuklarının ölümünde üç güne kadar verilecek izinler.

j) İşveren tarafından verilen diğer izinler ile 65 inci maddedeki kısa çalışma süreleri.

k) Bu Kanunun uygulanması sonucu olarak işçiye verilmiş bulunan yıllık ücretli izin süresi.” hükmü yer almaktadır.

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin “K) Yüklenicinin Araç Şoförleri İle İlgili Sorumlulukları” başlıklı bölümünün 11’inci maddesinde “Yüklenici izin verdiği (yıllık izin, hastalık, rapor, mazeret vb.) sürücüleri 1 (bir) gün önceden idareye bildirilecek olup, yerine aynı nitelikte sürücü yüklenici tarafından görevlendirecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “P) Diğer hükümler” başlıklı bölümünün 10’uncu maddesinde “Araç sürücüsünün hastalık, izin yada herhangi başka bir mazeretten dolayı görev esnasında yada ertesi gün/günler de işten ayrılması halinde hizmetin aksadığı günlere ait ödeme yapılmaz. Ancak yüklenici 3(üç) gün içinde yeni sürücü bulmak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı, dolayısı ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler başlıklı 78’inci maddesi içerisindeki 78.25’inci maddesinde yer alan ve izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanmasının talep edilmeyeceği şeklindeki zorunluluğunun söz konusu ihale için geçerli olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, bu giderlerin ne zaman ve ne şekilde ortaya çıkacağının idare tarafından önceden bilinmesinin olanaklı olmadığı, bu durumda bu bilgilerin net bir şekilde ihale dokümanına aktarılmasının beklenilemeyeceği netice itibariyle birim fiyat üzerinden teklif alınacak söz konusu ihalede istekliler tarafından kendilerine uygun risk tercihlerine göre bu giderlerin itibari olarak birim fiyat teklif cetvelinde yer alan “Araç Sürücüsü ( 3 Kişi Combivan kamyonet, 1 Kişi Binek Araç için)” iş kalemi içerisinde değerlendirerek teklif oluşturulmasının önünde engel bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. Kiralanan araçlar için fiyat farkı verilmeyecektir. İhale Dokümanında belirtilen personeller için fiyat farkı verilecektir. 31.08.2013 tarihli 28751 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 27.6.2013 tarih ve 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”ın, İşçilik Maliyetlerinde Değişiklik başlıklı 6. Maddesi esas alınarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

27.06.2013 tarihli ve 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”, 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 29.11.2013 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu Esaslar’ın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 46’ıncı maddesinde kiralanan araçlar için fiyat farkı verilmeyeceği, ihale dokümanında belirtilen personel için ise fiyat farkı verileceği belirtilmiştir. Ayrıca söz konusu maddede fiyat farkının ne şekilde hesaplanacağı düzenlenmiş olup bu maddede atıf yapılan Esaslar somut durum için her hangi bir sabit katsayı ve endeksin belirlenmesini gerektirmemektedir. Bu çerçevede başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde ihale dokümanına ilişkin olarak belirttiği 1’nci, 3’üncü, 4’üncü, 5’inci, 6’nci ve 7’nci iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde ihale dokümanına ilişkin ikinci ve sekizinci iddiaları kapsamında Kurulca verilen karar yerinde bulunmakla birlikte, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki ihale dokümanına ilişkin 1’nci, 3’üncü, 4’üncü, 5’inci, 6’nci ve 7’nci iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

1’nci iddia kapsamında yapılan incelemeye göre;

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde,

“a) Adı: Genel Sekreterliğimiz ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin Toplu Araç Kiralama Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü:

1.Kalem Combivan ( Kamyonet) Evde Sağlık Aracı 11 adet
2.Kalem Combivan ( Kamyonet) Araç 6 adet
3.Kalem Binek Araç 1 adet
4.Kalem Araç Sürücüsü 4 kişi
5.Kalem Fazla Çalışma Saati 3600 saat …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim, harç giderlerinin tümü isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Araçların; lastik maliyeti, zorunlu mali sorumluluk sigortası, kasko giderleri, motorlu taşıtlar vergisi, şoförlü araçlar için işçi maliyeti, giderlerinin tümü teklif edilecek fiyata dahildir.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Araçların; lastik maliyeti, zorunlu mali sorumluluk sigortası ,kasko giderleri, motorlu taşıtlar vergisi, şoförlü araçlar için işçi maliyeti, giderlerinin tümü teklif edilecek fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu ihaleye ait Araç Kiralama Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin “H) Araçlarla İlgili Diğer Hususlar” başlıklı bölümünün 16’ncı maddesinde “Yüklenici araçlara GPS (Araç Takip Sistemi) cihazı takacak ve araç takip sistemi için gerekli yazılım ve altyapıyı kendi bünyesinde oluşturacaktır. Yüklenici bu cihazların takılı olduğu araçları izlenmesi ve raporların alınması için gerekli Web arayüzü bağlantısı ve tüm yazılımı ile şifreleri ve alt yapıyı idarenin de kullanımına açacaktır. Yüklenici Web arayüzü için idareye kullanıcı oluşturma, kullanıcı silme, kullanıcı yetki seviyelerinin belirlenmesi için yetki ve bilgileri (kodları ve/ veya şifreleri) verecektir. Yüklenici tarafından sağlanacak. Araç Takip Sistemi araçların geçmişe yönelik izledikleri yolları harita üzerinde görsel veya metin şeklinde rapor olarak görüntüleyebilir özelikte olmalıdır. Bu raporlar istenildiğinde tablolama programıyla ve PDF formatına otomatik çevrilebilmelidir. İdare, aşağıda belirtilen geçmişe yönelik hareketteki raporlarını istediğinde alabilmelidir.

a)Kontak açma ve kapatma tarihleri ve saatleri,

b)Toplam kat edilen yol (km. olarak),

c)Hareket ve varış saati

d)Toplam hareket süresi,

e)Toplam durma süresi,

f)Aşırı hız (araç izleme birimi bu uygulamada sollama gibi kısa süreli hız limiti aşımlarını dikkate alan akıllı bir yöntem kullanacaktır),

g)Tüm bu parametrelerin raporlanmasını yapabilmelidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İdari şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin bu Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine göre 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(2) İdare, tip idari şartnamede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” hükmü,

“Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinin ilk fıkrasında “İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.” hükmü,

Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:” başlıklı 25.3’üncü maddesine ait 30 no’lu dipnotun ikinci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri dışındaki tüm ihalelerde, gider kalemleri, ihale konusu işin özelliğine uygun olarak ilgili mevzuatına, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği ile Kurumun diğer düzenleyici işlemlerine aykırı olmamak kaydıyla idare tarafından belirlenerek buraya yazılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan maddesinden yüklenici tarafından araçlara “GPS (Araç takip sistemi) cihazı” nın takılacağı ve bu sistem için gerekli yazılım ve altyapının ise yine yüklenici tarafından oluşturulacağı anlaşılmaktadır. Bu durumda söz konusu giderlerin idare tarafından yaklaşık maliyet hesabında istekliler tarafından ise teklif bedelinin belirlenmesinde dikkate alınması gereken bir maliyet bileşeni olduğu açıktır.

Ancak İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesi incelendiğinde bahsedilen giderlerin teklif edilecek fiyata dahil olduğu yönünde anılan maddede bir düzenleme yapılmadığı, ayrıca ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde ise söz konusu giderler için ayrı bir iş kalemi oluşturulmadığı görülmektedir.

Bu itibarla Tip İdari Şartname’nin 25.3’üncü maddesine ait 30 nolu dipnotun ikinci maddesine göre ihale konusu işteki gider kalemlerine İdari Şartname’nin 25.3’üncü maddesinde yer yerilmesi gerekirken Teknik Şartname’nin 16’ncı maddesinde bahsedilen giderlere bu maddede yer verilmediği, dolayısı ile İdari Şartname’nin 25.3’üncü maddesinin mevzuata aykırı hazırlandığı ve bu aykırılığın isteklilerin sağlıklı teklif vermesine engel teşkil edecek nitelikte olduğu anlaşıldığından incelenen ihalenin iptali gerektiği değerlendirilmiştir.

3’üncü, 5’inci ve 7’nci iddialar kapsamında yapılan incelemeye göre;

İhale konusu işe ait Araç Kiralama Hizmet Alımı Teknik Şartname’nin “İ) Çalışma Koşulları” başlıklı bölümünün 9’uncu maddesinde “Araçlar çalışma (iş) günlerinde idare emrinde bulunacaktır. Ancak İdare’nin gerekli gördüğü acil durumlarda bir gün önceden haber vermek kaydıyla tatil günlerinde de çalıştırılabileceklerdir. İdare’nin çeşitli sebeplerle yüklenicinin aracına ihtiyaç hasıl olması durumlarında saat mefhumu aranmaksızın araç ve şoförü göreve çağrılacaktır. Araçlar günlük çalışma süresi haricinde fazla çalışmaya bırakıldığı takdirde, aracı fazla çalışmalarda bırakan idare yetkilisi tarafından araç puantaj kartına fazla çalışmada ne iş yapıldığı ayrıntılı olarak yazılarak imza altına alınacaktır. Aksi takdirde ücreti ödenmeyecektir.” düzenlemesi,

Aynı bölümün 26’ncı maddesinde “Araç bir ay içindeki resmi günlerde çalışacaktır. Ancak mesai saatleri dışında veya resmi, dini, bayram tatillerinde de araç çalışabilecektir. Bu durumlarda önceden yükleniciye haber verilecektir. Yüklenici hafta sonları ve mesai saatleri dışında isterse idarenin bilgisi dahilinde aracını alabilir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “K) Yüklenicinin araç şoförleri ile ilgili sorumlulukları” başlıklı bölümünün 10’uncu maddesinde “Sürücülü olarak temin edilecek aracın sürücüsünü sağlamak yüklenicinin sorumluluğundadır. Sürücü ile yüklenici arasındaki çalışma ilişkileri özel hukuk hükümlerine tabi olacaktır. Sürücünün ücretleri, SGK primleri, vergi, işsizlik sigortası primleri, fazla mesai ve tazminat hakları ve benzeri her türlü hak ve taleplerinden yüklenici sorumlu olacaktır. Yüklenici söz konusu yükümlülükleri yerine getirdiğine dair belgelerin birer örneğini hakediş ödemesinden önce idareye ibraz etmek zorundadır.” düzenlemesi,

Aynı bölümün 12’nci maddesinde “Araç tatil günlerinde ve mesai saatleri dışında idarenin gerekli gördüğü durumlarda şoförün çağrıldığı halde gelmediği zamanlarda ehliyeti olan Genel Sekreterliğe bağlı personelleri tarafından idarenin işleri için kullanılabilecektir. Bu durumda oluşabilecek tüm zarar ve ziyandan yüklenici sorumludur.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “O) Ödeme şartları ve hakediş” başlıklı bölümünde “…2. Yüklenici idarenin belirleyeceği resmi çalışma gün ve saatlerine uymalıdır. Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde, hafta sonu tatillerinde, Mesai Dışı Saatler ve Günlerinde çalışmadığı zamanlar için ücret ödenmez. İdarenin gerekli görmesi halinde resmi tatil günlerinde ve mesai saatleri dışında çalıştırabilir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Teknik Şartname düzenlemelerinden ihale konusu işte fazla çalışma yapılmasının öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler” başlıklı 25.3.1’inci maddesinde şoförlü araçlar için işçi maliyetinin teklif edilecek fiyata dahil olduğunun belirtildiği, ayrıca fazla çalışma ücretinin de bir işçilik maliyeti olduğu göz önünde bulundurulduğunda İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde fazla çalışma ücretinin teklif fiyata dahil giderler arasında belirlendiği anlaşıldığından başvuru sahibinin aksi yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan başvuru sahibi birim fiyat teklif cetvelinde “fazla çalışma” giderleri için bir satır açılmadığını iddia etmektedir.

İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde ise teklif cetvelinde “Mesai Dışı Kiralanan Hizmet Araçlarının Fazla Çalışma Saati” adlı iş kalemine yer verildiği ve bu iş kaleminin miktarının 3.600 saat olarak belirlendiği görülmektedir. Söz konusu iş kaleminin adında “şoförlerin” değil “araçların” fazla çalışma saatinden bahsedilmiş olması sebebi ile bu iş kaleminin “şoförlerin” değil “araçların” fazla çalışmasına yönelik olduğu açıktır.

Buna karşın şikâyet başvuru üzerine idarece alınan kararda fazla çalışma saatinin birim fiyat teklif cetvelinde belirtildiği ifade edilmiştir. Ayrıca yaklaşık maliyet hesap cetvelinin incelenmesinden idarenin “Mesai Dışı Kiralanan Hizmet Araçlarının Fazla Çalışma Saati” iş kalemini “şoförlerin fazla çalışma saati” olarak kullandığı ve bu kalemin birim fiyatını işçilik hesaplama modülünü kullanarak belirlediği görülmüştür.

Bu durumda birim fiyat teklif cetvelinde yer alan “Mesai Dışı Kiralanan Hizmet Araçlarının Fazla Çalışma Saati” adlı iş kaleminin “şoförlerin” değil “araçların” fazla çalışmasına yönelik olduğu, dolayısı ile teklif fiyata dahil olan “şoförlerin fazla çalışma gideri” için birim fiyat teklif cetvelinde bir satır açılmadığı anlaşıldığından ihalenin iptali gerektiği değerlendirilmiştir.

Nitekim, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan “Mesai Dışı Kiralanan Hizmet Araçlarının Fazla Çalışma Saati” adlı iş kalemine isteklilerce teklif edilen birim fiyatların 0,40 Kuruş, 2 TL, 4,63 TL ve 5,50 TL, 9,63 TL, 10 TL olması ve bu fiyatların çoğunun ise teklif edilmesi gereken asgari saatlik ücretin altında olması söz konusu iş kaleminin isteklilerce de “şoförlerin” fazla çalışma gideri olarak değerlendirilmediğini ortaya koymakta ve yukarıda ulaşılan sonucu desteklemektedir.

4’üncü iddia kapsamında yapılan incelemeye göre;

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin “İ) Çalışma Koşulları” başlıklı bölümünün 11’inci maddesinde “İl dışında görevlendirilen araç ve şoförün (Şoförsüz aracın şoförü hariç) her türlü masrafı, konaklama gideri vb gibi her türlü giderler yüklenici firmaya aittir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “K) Yüklenicinin araç şoförleri ile ilgili sorumlulukları” başlıklı bölümünün birinci maddesinde “İl dışı görevler sırasında ortaya çıkabilecek yemek ve diğer ihtiyaçlar yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin “O) Ödeme şartları ve hakediş” başlıklı bölümünde “… 1. Sürücüler 4857 sayılı İş Kanunu ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde haftada 45 (kırk beş) saat çalıştırılacaktır.

2. Yüklenici idarenin belirleyeceği resmi çalışma gün ve saatlerine uymalıdır. Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde, hafta sonu tatillerinde, Mesai Dışı Saatler ve Günlerinde çalışmadığı zamanlar için ücret ödenmez. İdarenin gerekli görmesi halinde resmi tatil günlerinde ve mesai saatleri dışında çalıştırabilir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan düzenlemelerden idare tarafından “resmi tatil” günlerinde çalışma yapılmasının öngörülebileceği, ayrıca il dışında görevlendirilen araç ve şoförün konaklama, yemek ve diğer giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı anlaşılmaktadır.

İsteklilerce sağlıklı teklif verilebilmesi ve tekliflerin idarece kamu ihale mevzuatına uygun olarak değerlendirilebilmesi için ihale konusu işteki maliyet kalemlerinin tür ve miktarlarının tereddüde yer vermeyecek şekilde ihale dokümanında belirlenmesi gerekmektedir. Ancak yukarıda bahsedilen maliyet kalemleri için ihale dokümanında bu belirlemenin yapılmadığı tespit edildiğinden incelenen ihalede sağlıklı teklif verilmesine ve tekliflerin mevzuata uygun olarak değerlendirilmesine imkân bulunmadığı ve bu nedenle de ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

6’ıncı iddia kapsamında yapılan incelemeye göre;

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Yıllık ücretli izin hakkı ve izin süreleri” başlıklı 53’üncü maddesinde “İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.

Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yıllık ücretli izne hak kazanma ve izni kullanma dönemi” başlıklı 54’üncü maddesinde “Yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında işçilerin, aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştıkları süreler birleştirilerek göz önüne alınır. Şu kadar ki, bir işverenin bu Kanun kapsamına giren işyerinde çalışmakta olan işçilerin aynı işverenin işyerlerinde bu Kanun kapsamına girmeksizin geçirmiş bulundukları süreler de hesaba katılır.

Bir yıllık süre içinde 55 inci maddede sayılan haller dışındaki sebeplerle işçinin devamının kesilmesi halinde bu boşlukları karşılayacak kadar hizmet süresi eklenir ve bu suretle işçinin izin hakkını elde etmesi için gereken bir yıllık hizmet süresinin bitiş tarihi gelecek hizmet yılına aktarılır.

İşçinin gelecek izin hakları için geçmesi gereken bir yıllık hizmet süresi, bir önceki izin hakkının doğduğu günden başlayarak gelecek hizmet yılına doğru ve yukarıdaki fıkra ve 55 inci madde hükümleri gereğince hesaplanır.

İşçi yukarıdaki fıkralar ve 55 inci madde hükümlerine göre hesaplanacak her hizmet yılına karşılık, yıllık iznini gelecek hizmet yılı içinde kullanır.

Aynı bakanlığa bağlı işyerleri ile aynı bakanlığa bağlı tüzel kişilerin işyerlerinde geçen süreler ve kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar veya bunlara bağlı işyerlerinde geçen süreler, işçinin yıllık ücretli izin hakkının hesaplanmasında göz önünde bulundurulur.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller” başlıklı 55’inci maddesinde “Aşağıdaki süreler yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır:

a) İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler (Ancak, 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz.).

b) Kadın işçilerin 74 üncü madde gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları günler.

c) İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler (Bu sürenin yılda 90 günden fazlası sayılmaz.).

d) Çalışmakta olduğu işyerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla).

e) 66 ncı maddede sözü geçen zamanlar.

f) Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri.

g) 3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan tüzüğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarım günlük izinler.

h) İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler.

ı) İşçilerin evlenmelerinde üç güne kadar, ana veya babalarının, eşlerinin, kardeş veya çocuklarının ölümünde üç güne kadar verilecek izinler.

j) İşveren tarafından verilen diğer izinler ile 65 inci maddedeki kısa çalışma süreleri.

k) Bu Kanunun uygulanması sonucu olarak işçiye verilmiş bulunan yıllık ücretli izin süresi.” hükmü yer almaktadır.

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin “K) Yüklenicinin Araç Şoförleri İle İlgili Sorumlulukları” başlıklı bölümünün 11’inci maddesinde “Yüklenici izin verdiği (yıllık izin, hastalık, rapor, mazeret vb.) sürücüleri 1 (bir) gün önceden idareye bildirilecek olup, yerine aynı nitelikte sürücü yüklenici tarafından görevlendirecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “P) Diğer hükümler” başlıklı bölümünün 10’uncu maddesinde “Araç sürücüsünün hastalık, izin yada herhangi başka bir mazeretten dolayı görev esnasında yada ertesi gün/günler de işten ayrılması halinde hizmetin aksadığı günlere ait ödeme yapılmaz. Ancak yüklenici 3(üç) gün içinde yeni sürücü bulmak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu düzenlemelerde çeşitli sebeplerle izne ayrılan sürücünün yerine yüklenici tarafından aynı nitelikte personel temin edilmesinin istenildiği, ancak izinde olan personel yerine çalıştırılacak personelin ücreti hakkında bir düzenleme yapılmadığı görülmektedir.

4857 sayılı Kanunun 55’inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin haklarının kullandırıldığı durumlarda izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanmasının talep edilmesi izin kullanan işçilerin yerine getirilecek işçiler için ayrıca ücret ödenmesi mecburiyetini beraberinde getirmektedir. Ancak izne hak kazanan işçi sayısı ve bu işçilerin kullanabileceği izin günleri sayısı mevcut durumda belirli olmadığından yukarıda aktarılan düzenlemelerin ihalede sağlıklı teklif verilmesine engel teşkil ettiği ve bu nedenle de ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik 1’nci, 3’üncü, 4’üncü, 5’inci, 6’nci ve 7’nci iddiaları kapsamında “İhalenin iptaline” karar verilmesinin uygun olacağı yönündeki düşüncemizle, bu iddialara ilişkin Kurul çoğunluğu kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi