KİK Kararı: 2014/UH.III-4066

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/082
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 17.12.2014
Karar No : 2014/UH.III-4066
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Kurt ve Kurt İthalat İhracat ve Müm. A.Ş.,

Filistin Sok. No : 31/1 Gop Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çekmece Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği,

Zafer Mah. Çınar Sok. Adapark Plaza No:1 Bahçelievler/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/93401İhale Kayıt Numaralı “Çekmece Bölgesi Genel Sekreterliğine Bağlı Sağlık Tesislerine Pacs Sistemi Hizmet Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Çekmece Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 02.10.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çekmece Bölgesi Genel Sekreterliğine Bağlı Sağlık Tesislerine Pacs Sistemi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kurt ve Kurt İthalat İhracat ve Müm. A.Ş. nin 14.11.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.11.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.12.2014 tarih ve 41065 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3502 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Şikayete konu ihalenin yaklaşık maliyetinin 2.940.000,00 TL olmasına rağmen ihale üzerinde kalan istekliye idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmamasının mevzuata uygun olmadığı ve İdari Şartname’nin ilgili maddelerinde demo istenildiği anlaşılan ihalede ihale üzerinde kalan isteklinin teklif ettiği yazılımın Teknik Şartname’nin bazı maddelerine uygun olmadığı,

2. İhale üzerinde kalan isteklinin iş deneyim belgesinin İdari Şartname’nin ilgili maddelerine uygun olup olmadığının sorgulanması gerektiği ve mali kriterleri karşılama ihtimalinin düşük olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin; a) Adı: Çekmece Bölgesi Genel Sekreterliğine Bağlı Sağlık Tesislerine Pacs Sistemi Hizmet Alımı, b) Miktarı ve türü:36 Ay Süreli Pacs Sistemi Hizmet Alımı” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…Demostrasyon yapılacak olup istekliler demo için herhangi bir ücret talep edemezler. Demo için gerekli olan tüm donanım ve sarf ücretleri isteklilerce karşılanacaktır

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması yer almaktadır.

Şikayete konu ihaleye ilişkin 07.11.2014 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır. Ancak İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağı hususu belirtilmiştir. Bu bağlamda idareye yapılan 14.11.2014 tarihli şikayet başvurusu üzerine idare tarafından yalnızca ihale üzerinde kalan istekliye önemli teklif bileşeni belirlenmeden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış ve idarece bahse konu açıklama uygun görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda aktarılan 38’inci maddesi hükmü uyarınca; idarelerin ihalede sunulan teklifleri veya yaklaşık maliyeti dikkate almak suretiyle teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği ve açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerini reddetmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesinde de hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ve değerlendirmesine yönelik kriterlere yer verilmiş ve aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin belgelendirmenin nasıl yapılması gerektiği hususunda ayrıntılı bir açıklama yapılmıştır. Anılan hükümlerden, idarelere aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilecek önemli teklif bileşenlerini belirleme yetki ve sorumluluğunun tanındığı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede ihale üzerinde kalan isteklinin teklifi de dahil idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerini de kapsayacak şekilde ve önemli teklif bileşenlerinin de belirlenmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan idare tarafından İdari Şartname’de yeterlilik kriteri olarak düzenlenen demostrasyonun tüm isteklilere yapıldığı ve yapılan demostrasyonların idarece uygun bulunduğu anlaşılmıştır. Netice itibariyle, demo yapılmasına ve demo kapsamında isteklilerce teklif edilen sistemlerin değerlendirmesine dair teknik belirlemenin, takdir ve sorumluluğunun idareye ait olduğu, ihale işlem dosyası üzerinden inceleme yapılması nedeniyle iddiaya ilişkin değerlendirmenin dosya muhteviyatı ile sınırlı olduğu, bu nedenle dosya üzerinden, idarece yapılan demoların ihale dokümanına uygun bir şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tam olarak belirlenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde kalan isteklinin teklif ettiği yazılımın Teknik Şartnameye uygun olmadığı iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, itirazen şikâyet dilekçelerinde başvurunun konusunun, sebeplerinin ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği, aynı maddenin onbirinci fıkrasında da, başvurunun şekil kurallarına uygun olmaması halinde başvurunun reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8 inci maddesinde başvurularda aranacak şekil unsurları düzenlenmiş, Yönetmelik’in 8’inci maddesinin (ç) bendinde de, 4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi yinelenmiş, başvuru dilekçelerinde başvurunun konusunun, sebeplerinin ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11 inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede, başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde kalan isteklinin iş deneyim belgesinin İdari Şartname’nin ilgili maddelerine uygun olup olmadığının sorgulanması gerektiği ve mali kriterleri karşılama ihtimalinin düşük olduğu iddia edilmektedir.

Kamu İhale Kurulu’nun emsal kararları uyarınca, başvuru sahibi tarafından mevzuata aykırılık iddialarının konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği, başvuruda bulunulan hususların somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği, söz konusu iddialarda ise idare işleminin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği, aykırılığa ilişkin somut delillere yer verilmediği, söz konusu iddiaların esas itibarı ile bir yeniden inceleme talebi olduğu ve doğrudan bir mevzuata aykırılık iddiası taşımadığı, dolayısı ile başvuru sahibinin iddiasının bu hali ile açık bir mevzuata aykırılık iddiası olmadığı gibi somut delillere de dayalı olmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla başvuru dilekçesinin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8 inci maddesinin (ç) bendine aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifi dahil, idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerini kapsayacak şekilde ve önemli teklif bileşenlerinin de belirlenmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “İhale üzerinde kalan isteklinin iş deneyim belgesinin İdari Şartname’nin ilgili maddelerine uygun olup olmadığının sorgulanması gerektiği ve mali kriterleri karşılama ihtimalinin düşük olduğu,”şeklinde belirtilen ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince iddianın şekil yönünden reddine ilişkin “başvurunun reddine” kararı verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci iddiası kapsamında Kurulca verilen karar yerinde bulunmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56’ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55’inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15’nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16’ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16’ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61’inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58’inci ve 60’ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde, isteklilerin teklifleri kapsamında sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları ve bu verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen ikinci iddiasının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği ikinci iddiası kapsamında iddianın somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, birinci iddia kapsamında Kurul çoğunluğunca alınan karara katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi