KİK Kararı: 2014/UH.III-3882

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/079
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 28.11.2014
Karar No : 2014/UH.III-3882
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Öz Or-Sa Tur. Gıda Tem. Taş. Kırtasiye İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İvedik Cad. No:174/4 Yenimahalle/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tokat Huzurevi Müdürlüğü,

Bahçelievler Mah. Vali Recep Yazıcıoğlu Cad. Huzurevi No:103 60100 TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/115323 İhale Kayıt Numaralı “Tokat Huzurevi Müdürlüğü 12 Aylık Kuruluş Mutfağında Malzeme Dâhil Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servisi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Tokat Huzurevi Müdürlüğü tarafından 14.10.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Tokat Huzurevi Müdürlüğü 12 Aylık Kuruluş Mutfağında Malzeme Dâhil Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servisi” ihalesine ilişkin olarak Öz Or-Sa Tur. Gıda Tem. Taş. Kırtasiye İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.10.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.10.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.11.2014 tarih ve 38058 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.11.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3294 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teklif verdikleri ihalede firmalarından aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ancak örnek menüdeki 13’üncü günün akşam yemeğinde yer alan “kıymalı yumurtalı ıspanak” yemeği ile örnek menüdeki 10’uncu ve 14’üncü günün öğle yemeklerinde yer alan “karışık pide” yemeğine ait gramaj bilgilerinin bulunmaması sebebi ile aşırı düşük teklif açıklamasına cevap verilemeyeceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmet Alımına İlişkin Kahvaltı, Ara Öğün, Ana Öğün ve Özel Gün Menüsü Giderleri:

Aşağıda yer alan ve Gıda Rasyonundaki gramajlara göre oluşturulacak yemek maliyetleri üzerinden 37.960adet sabah kahvaltısı, 34675 adet ara öğün, 43.760 adet öğle yemeği, 37.960 adet akşam yemeği olmak üzere toplam 154.355 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.

…

Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda 12 defa olmak üzere, kuruluşta bakılan kişi sayısının 2 katına kadar olan (190 kişi ) kişinin yararlanacağı “kek çeşitleri, kuru pasta, yaş pasta, meyve çeşitleri ve içecek çeşitleri”ne ilişkin “Özel Gün Menüsü” teklif fiyata dâhildir.

25.3.2. İşçilik ücreti, yemek, yol ve giyecek giderleri:

(1) aşçı,
(1) aşçı yardımcısı,
(3) servis elemanı,
(2) bulaşıkçı personelin,
işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;
ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (101,5 gün)] teklif fiyata dâhildir.
Kuruluş mutfağında çalışacak personele teknik şartnamede cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.
25.3.3. Malzeme Giderleri:
Yemeğin taşınması için thermobox veya ısı üreten kapalı araba, kapak, strech, alüminyum folyo, yemek servisinde dağıtım için ısıtmalı yemek arabası, soğutmalı taşıma aracı, çöp konteyneri teklif fiyata dahildir.
İçme suyu, yemeğin özelliğine göre ketçap, mayonez, limon, sirke, çeşitli baharatlar, temizlik malzemeleri, plastik çöp torbası teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer Giderler :Doğalgaz masrafları, yemek numunelerinin mikrobiyolojik analizi, yemek imalatı servis ve temizliği, kullanılacak malzeme ve iş kazasına ilişkin personelin eğitimi, idarenin demirbaşında bulunan ve yüklenici firmaya teslim edilecek her türlü ekipmanın bakım ve onarımı, yüklenici firma tarafından temin edilecek makine ve teçhizat, ilaçlama, yemeğin yapımında kullanılacak elektrik, su, doğalgaz ile nakliye, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri ve Kamu İhale Kurum payı teklif fiyata dahildir.

25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1.İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin “İşin tanımı” başlıklı ikinci maddesinde "…

1-Kahvaltılar:

Kahvaltı, yukarıda belirtilen çeşitlerden veya Gıda Rasyonunda yer alan benzerlerinden en az üç tanesi seçilerek oluşturulacak, yanında mutlaka içecek ve ekmek verilecektir. Haftada iki defa süt verilecektir.

2- Ara öğünler:

Ara öğünler, yukarıda belirtilen çeşitlerden veya Gıda Rasyonunda yer alan benzerlerinden en az bir tanesi seçilerek oluşturulacaktır. Yanında mutlaka içecek verilecek olup, ekmek gerektiğinde verilecektir. 1–2 yaş grubunda haftada iki, diğer yaş gruplarında haftada bir defa narenciye, havuç, elma, üzüm, nar sularından biri veya bunların karışımları taze sıkılmış olarak verilecektir.

3- Öğle ve akşam yemekleri:

Ana yemeklerde her öğünde yukarıda belirtilen birinci, ikinci ve üçüncü kap yemeklerden birisi ya da Gıda Rasyonunda yer alan benzerlerinden seçilerek hazırlanacaktır. Yaşlılar hariç, 13 yaş üzerinde bakım altında bulunanlara 4 kap yemek verilecek olup, ikinci ve üçüncü kap yemeklerden uygun olanı dördüncü kap yemek olarak seçilecektir. Ekmek ve en az haftada iki defa listede yer alacak olan içecekler (ayran, kola, gazoz vs.) bir kap yemek olarak sayılmayacaktır.

4- Özel gün menüsü:

İdare tarafından yukarıdaki tablodan veya Gıda Rasyonunda belirlenecek çeşitler üzerinden yılda 12 defa olmak üzere özel gün menüsü verilecektir.

…

C- Pişirme:

…

4-Yemekler kalite, nefaset ve gramaj yönünden doyurucu olacak ve gramajlar ekte belirtilen Gıda Rasyonu’na uygun olacak ve belirtilen gramajlardan aşağı olmayacaktır.

5- Örnek yemek listesinde olmayan, idare ve firma temsilcisi tarafından uygun bulunarak listeye yazılan yemekler, benzer yemeklerin gramajları esas alınarak hazırlanacaktır.

…

H- Malzeme miktarları:

1-Gıda Rasyonunda belirtilen ve yemek üretim malzemeleri arasında yer alan eş değer malzemeler “örneğin koyun eti (kemikli) ve sığır eti (kemiksiz)”, yemeğin üretiminde kullanılacak seçenekli malzemeler olup, malzeme miktarlarında herhangi bir eksiklik tespit edilirse durum bir tutanakla tespit edilecektir.

2-Porsiyon kavramı her bir yaş grubu için farklılık arz ettiğinden gıda rasyonu esas alınarak hareket edilecektir. Bu çerçevede porsiyonların doyurucu olması firmanın sorumluluğundadır.

I- İaşe bildirimleri:

1- İdare bir gün sonraki öğünler için, personel ve yemek yiyecek kişi sayısını en geç saat 12.00 ye kadar firma yetkilisine bildirecektir. Bildirim yapılmadığında ya da geç yapıldığında bir önceki günün sayıları esas alınacaktır.

2- Aylık yemek listeleri idare tarafından firmaya en geç ayın 25’inde (yirmibeşinde) teslim edilmiş olacaktır.

3- Kuruluşlarda kalan yaşlı, çocuk ve özürlülerin tükettikleri yemek miktarı hasta sayısına, aldıkları diyetin türüne göre değişiklik göstermektedir. Bu nedenle idare firmaya günlük diyet alan kişi sayısını bildirecektir. …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı üçüncü maddesinde “1- Getirilen tüm malzemelerde “Şartname”, “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi” hükümlerine uygunluk aranacaktır.

…

8- Şartname ekinde bulunmayan herhangi bir yemek kuruluş idaresinin veya diyetisyenin vereceği talimatlar doğrultusunda yapılacaktır. …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Şartname ve ekleri” başlıklı beşinci maddesinde “Bu teknik şartname beş maddeden ibaret olup, şartname eki olan “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi” Kurumun web sitesinden temin edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede ihale komisyonu tarafından başvuru sahibi ile diğer aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen 14.10.2014 tarihli yazılar ile 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca açıklama istenildiği, anılan isteklilere gönderilen söz konusu yazılarda “… Teklifiniz ile ilgili İdari Şartname 33’üncü maddesine İdari ve Teknik Şartname’de belirtilen örnek menüye göre yapacağınız açıklamanızı … bildirilmesi hususunda…” ifadelerine yer verildiği, daha sonra açıklama sunmayan başvuru sahibi ile açıklama sunmayan veya açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin teklifleri reddedilerek ihalenin 06.11.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile Rüstem Topaloğlu üzerinde bırakılmasına karar verildiği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesi ile Teknik Şartname’nin ikinci maddesinde iki haftalık örnek yemek menüsüne yer verilmiş, Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde ise “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi” nin Kurumun web sitesinden temin edileceği belirtilmiştir. Öte yandan söz konusu “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi” nin aynı zamanda EKAP üzerinden indirilebilen ihale dokümanı kapsamında da yer aldığı tespit edilmiştir.

İhale dokümanında yer alan örnek menü ile ilgili düzenlemeler incelendiğinde;

- Örnek menüdeki 10 ve 14’üncü günün öğle yemeklerinde “Karışık Pide” yemeğine yer verildiği, ancak “Gıda Rasyonu”nda söz konusu yemeğe ait gramaj listesinin yer almadığı,

- Örnek menüdeki 13’üncü günün akşam yemeğinde “Kıymalı yumurtalı ıspanak” yemeğine yer verildiği, fakat “Gıda Rasyonu”nda söz konusu yemeğe ait gramaj listesinin yer almadığı,

- Örnek menüdeki bazı öğünlerde “meyve”, “komposto”, “meyve suyu”, “kurabiye” ve “kek” gibi çeşitlere yer verildiği, ancak “Gıda Rasyonu”nda bu çeşitlerin birçok türünün bulunduğu, bu durumda örnek menüde yer alan “meyve”, “komposto”, “meyve suyu”, “kurabiye” ve “kek” gibi çeşitlerin neler olduğu bakımından belirsizliğin bulunduğu görülmektedir.

Diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamaları incelendiğinde; isteklilerin “Karışık Pide” çeşidi yerine “kıymalı yufka böreği”, “etli kuru fasulye” veya “bahcevan kebap” çeşitlerine, “Kıymalı yumurtalı ıspanak” çeşidi yerine ise “kıymalı ıspanak” ve “yumurtalı ıspanak” çeşitlerine yer verdikleri görülmektedir.

Her ne kadar ihale dokümanında yer verilen örnek menüde bazı yemekler için gıda rasyonunda gramaj listesi bulunmuyor olsa da, söz konusu birkaç yemek çeşidi yerine gıda rasyonunda gramaj listesi mevcut olan yemekler seçilmek suretiyle yeni bir örnek menü oluşturularak aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesinin mümkün olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden yukarıda belirtilen şekilde aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde “teklif verdikleri ihalede firmalarından aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ancak örnek menüdeki 13’üncü günün akşam yemeğinde yer alan "kıymalı yumurtalı ıspanak” yemeği ile örnek menüdeki 10 ve 14’üncü günün öğle yemeklerinde yer alan “karışık pide” yemeğine ait gramaj bilgilerinin bulunmaması sebebi ile aşırı düşük teklif açıklamasına cevap verilemeyeceği” şeklinde yer alan iddiası hakkında Kurul çoğunluğu tarafından “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik yapılan inceleme sonucunda;

Kararda da yer verildiği üzere 4734 sayılı Kamu ihale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, aşırı düşük teklifin ve sınır değerin nasıl tespit edileceği ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ise teklif fiyata dahil giderler ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde, Kurum tarafından belirlenen yönteme göre hesaplanan sınır değerin altında teklif veren isteklilerden Kanunun 38’inci maddesine göre açıklama isteneceği düzenlenmiştir.

Teknik Şartname’nin “İşin tanımı” başlıklı ikinci maddesinde "...

1- Kahvaltılar:

Kahvaltı, yukarıda belirtilen çeşitlerden veya Gıda Rasyonunda yer alan benzerlerinden en az üç tanesi seçilerek oluşturulacak, yanında mutlaka içecek ve ekmek verilecektir. Haftada iki defa süt verilecektir.

2- Ara öğünler:

Ara öğünler, yukarıda belirtilen çeşitlerden veya Gıda Rasyonunda yer alan benzerlerinden en az bir tanesi seçilerek oluşturulacaktır. Yanında mutlaka içecek verilecek olup, ekmek gerektiğinde verilecektir. 1-2 yaş grubunda haftada iki, diğer yaş gruplarında haftada bir defa narenciye, havuç, elma, üzüm, nar sularından biri veya bunların karışımları taze sıkılmış olarak verilecektir.

3- Öğle ve akşam yemekleri:

Ana yemeklerde her öğünde yukarıda belirtilen birinci, ikinci ve üçüncü kap yemeklerden birisi ya da Gıda Rasyonunda yer alan benzerlerinden seçilerek hazırlanacaktır. Yaşlılar hariç, 13 yaş üzerinde bakım altında bulunanlara 4 kap yemek verilecek olup, ikinci ve üçüncü kap yemeklerden uygun olanı dördüncü kap yemek olarak seçilecektir. Ekmek ve en az haftada iki defa listede yer alacak olan içecekler (ayran, kola, gazoz vs.) bir kap yemek olarak sayılmayacaktır.

4- Özel gün menüsü:

İdare tarafından yukarıdaki tablodan veya Gıda Rasyonunda belirlenecek çeşitler üzerinden yılda 12 defa olmak üzere özel gün menüsü venlecektir.

C- Pişirme:

4- Yemekler kalite, nefaset ve gramaj yönünden doyurucu olacak ve gramajlar ekte belirtilen Gıda Rasyonu’na uygun olacak ve belirtilen gramajlardan aşağı olmayacaktır.

5- Örnek yemek listesinde olmayan, idare ve firma temsilcisi tarafından uygun bulunarak listeye yazılan yemekler, benzer yemeklerin gramajları esas alınarak hazırlanacaktır.

H- Malzeme miktarları:

1- Gıda Rasyonunda belirtilen ve yemek üretim malzemeleri arasında yer alan eş değer malzemeler “örneğin koyun eti (kemikli) ve sığır eti (kemiksiz)”, yemeğin üretiminde kullanılacak seçenekli malzemeler olup, malzeme miktarlarında herhangi bir eksiklik tespit edilirse durum bir tutanakla tespit edilecektir.

2- Porsiyon kavramı her bir yaş grubu için farklılık arz ettiğinden gıda rasyonu esas alınarak hareket edilecektir. Bu çerçevede porsiyonların doyurucu olması firmanın sorumluluğundadır.

I- İaşe bildirimleri:

1- İdare bir gün sonraki öğünler için, personel ve yemek yiyecek kişi sayısını en geç saat 12.00 ye kadar firma yetkilisine bildirecektir. Bildirim yapılmadığında ya da geç yapıldığında bir önceki günün sayıları esas alınacaktır.

2-. Aylık yemek listeleri idare tarafından firmaya en geç ayın 25’inde (yirmibeşinde) teslim edilmiş olacaktır.

3-. Kuruluşlarda kalan yaşlı, çocuk ve özürlülerin tükettikleri yemek miktarı hasta sayısına, aldıkları diyetin türüne göre değişiklik göstermektedir. Bu nedenle idare firmaya günlük diyet alan kişi sayısını bildirecektir…”düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı üçüncü maddesinde “1- Getirilen tüm malzemelerde “Şartname”, "Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin özellikleri Listesi” hükümlerine uygunluk aranacaktır.

…

8- Şartname ekinde bulunmayan herhangi bir yemek kuruluş idaresinin veya diyetisyenin vereceği talimatlar doğrultusunda yapılacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Şartname ve ekleri” başlıklı beşinci maddesinde “Bu teknik şartname beş maddeden ibaret olup, şartname eki olan “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi” Kurumun web sitesinden temin edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede ihale komisyonu tarafından başvuru sahibi ile diğer aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen 14.10.2014 tarihli yazılar ile 4734 sayılı Kanun un 38’inci maddesi uyarınca açıklama istenildiği, anılan isteklilere gönderilen söz konusu yazılarda "... Teklifiniz ile ilgili İdari Şartname 33’üncü maddesine İdari ve Teknik Şartname'de belirtilen örnek menüye göre yapacağınız açıklamanızı ... bildirilmesi hususunda...” ifadelerine yer verildiği, daha sonra açıklama sunmayan başvuru ile açıklama sunmayan veya açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin teklifleri reddedilerek ihalenin 06.11.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile Rüstem Topaloğlu üzerinde bırakılmasına karar verildiği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesi ile Teknik Şartname’nin ikinci maddesinde iki haftalık Örnek yemek menüsüne yer verilmiş, Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde ise “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi” nin Kurumun web sitesinden temin edileceği belirtilmiştir, öte yandan söz konusu “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin özellikleri Listesi” nin aynı zamanda EKAP üzerinden indirilebilen ihale dokümanı kapsamında da yer aldığı tespit edilmiştir.

İhale dokümanında yer alan örnek menü ile ilgili düzenlemeler incelendiğinde;

- Örnek menüdeki 10 ve 14’üncü günün öğle yemeklerinde “Karışık Pide” yemeğine yer verildiği, ancak “Gıda Rasyonu”nda söz konusu yemeğe ait gramaj listesinin yer almadığı,

- Örnek menüdeki 13’üncü günün akşam yemeğinde “Kıymalı yumurtalı ıspanak” yemeğine yer verildiği, fakat “Gıda Rasyonu”nda söz konusu yemeğe ait gramaj listesinin yer almadığı,

- Örnek menüdeki bazı öğünlerde “meyve”, “komposto”, “meyve suyu”, “kurabiye” ve “kek” gibi çeşitlere yer verildiği, ancak “Gıda Rasyonu”nda bu çeşitlerin birçok türünün bulunduğu, bu durumda örnek menüde yer alan “meyve”, “komposto”, “meyve suyu”, “kurabiye" ve “kek” gibi çeşitlerin neler olduğu bakımından belirsizliğin bulunduğu görülmektedir.

Diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamaları incelendiğinde; isteklilerin “Karışık Pide” çeşidi yerine “kıymalı yufka böreği”, “etli kuru fasulye” veya “bahcevan kebap” çeşitlerine, “Kıymalı yumurtalı ıspanak” çeşidi yerine ise “kıymalı ıspanak” ve “yumurtalı ıspanak” çeşitlerine yer verdikleri görülmektedir.

Bu durumda, örnek menüde bulunan bazı yemek çeşitlerine ait gramaj listelerine Gıda Rasyonu’nda yer verilmediği, ayrıca söz konusu örnek menüde belirtilen “meyve”, “komposto”, “meyve suyu”, “kurabiye” ve “kek” gibi çeşitlerin neler olduğu bakımından belirsizliğin bulunduğu dikkate alındığında istekliler tarafından sağlıklı teklif verilemeyeceği, verilen tekliflerin karşılaştırılabilir nitelikte olmadığı, bu hususlar göz ardı edildiği durumda ise aşırı düşük tekliflerin ihale dokümanına ve mevzuata uygun olarak incelenmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından bu aykırılık nedeniyle ihalenin iptali gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar nedeniyle “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, “teklif verdikleri ihalede firmalarından aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ancak örnek menüdeki 13’üncü günün akşam yemeğinde yer alan “kıymalı yumurtalı ıspanak” yemeği ile örnek menüdeki 10 ve 14’üncü günün öğle yemeklerinde yer alan “karışık pide” yemeğine ait gramaj bilgilerinin bulunmaması sebebi ile aşırı düşük teklif açıklamasına cevap verilemeyeceği” şeklinde ifade edilen iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, örnek menü oluşturularak aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilnelmesi gerektiğine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Tokat Huzurevi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Tokat Huzurevi Müdürlüğü 12 Aylık Kuruluş Mutfağında Malzeme Dâhil Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servisi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak toplam 682.600,69 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 16 adet ihale dokümanı satın alındığı, 14.10.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “Teklif zarfında idare tarafından istenilen belgelerin olmadığı” gerekçesine dayanılarak değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan yediteklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin son teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Öz Or-Sa Turizm Gıda Tem. Taş. Kırt. Inş. San. Tic. Ltd. Şti.

411.226,50

Burç Tadım Gıda Eğt. Temz. Turz. Hayv. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.

432.753,50

Canem Yemek Üretim Gıda Hayv. Nak. Taah. İnş. Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.

454.974,00

Turanlar Gıda Orman Ürünleri Temiz. Tic. Ltd. Şti.

476.847,75

Karanfil Yemek Emlak Temizlik Inş. Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.

520.595,25

Rüstem Topaloğlu

533.142,00

Yeşil Amasya Hazır Yemek Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti.

656.212,50

Şeklinde verildiği,

Yapılan incelemede ihale komisyonu tarafından Rüstem Topaloğlu ve Yeşil Amasya Hazır Yemek Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti. dışında kalan başvuru sahibi ile diğer aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden 4734 sayılı Kanun un 38’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, daha sonra açıklama sunmayan başvuru ile açıklama sunmayan veya açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin teklifleri reddedilerek ihalenin 06.11.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile Rüstem Topaloğlu üzerinde bırakılmasına karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklifler yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik iddiaları kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi