KİK Kararı: 2014/UH.III-3835

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/078
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 26.11.2014
Karar No : 2014/UH.III-3835
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

İlke Temizlik Spor Organizasyon İnşaat Medikal Tic. Ltd. Şti,

Şerefiye Mah. İrfan Baştuğ Cad. Akka İş Merkezi Kat:2/4 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tuşba Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü,

Selimbey Mahallesi İpek Yolu Bulvarı No:18 65100 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/77920İhale Kayıt Numaralı “Tuşba İlçesi Genel Temizlik Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Tuşba Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 25.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Tuşba İlçesi Genel Temizlik Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak İlke Temizlik Spor Organizasyon İnşaat Medikal Tic. Ltd. Şti.nin 10.10.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.10.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.10.2014 tarih ve 36238 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.10.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3160 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece ihale dokümanında aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeksizin ihalenin en avantajlı teklif üzerinde bırakılacağı yönünde düzenleme yapıldığı, ancak personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalede ekonomik açıdan birinci ve ikinci en avantajlı teklife sahip isteklilerin yaklaşık maliyetin 1.30'a bölünmesi suretiyle bulunan sınır değerin altında kaldığı, dolayısıyla açıklama istenmeksizin ihalenin sonuçlandırılmasının ilgili mevzuata aykırı olduğu, ayrıca ihale dokümanında araçların günlük kaç kilometre yol yapacağı veya tüketeceği yakıt miktarının düzenlenmediği, bu belirsizliğin tekliflerin tarafsız bir şekilde nasıl değerlendirileceği noktasında kuşku yarattığı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin İdari Şartname'nin 7.4.2 ve 7.4.3'üncü maddeleri uyarınca sağlaması gereken bilanço oranlarının dikkatlice incelenerek yeterliklerinin olup olmadığı, toplam cironun teklif edilen bedelin %25'inden az olmadığının ve serbest muhasebeciler tarafından onaylanmış belgelerin geçersiz olduğu bilindiğinden yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanmış olduğunun kontrolünün yapılması, belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının irdelenmesi ve gerekli teyitlerin alınması gerektiği,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin İdari Şartname'nin 7.5.1 ve 7.5.6'ncı maddelerindeki düzenlemeler uyarınca aldıkları iş bitirme belgelerinin, çöp toplama ve naklinde kullanılacak makine ve ekipmanlar ile araçların ve akaryakıtın idare tarafından karşılanıp karşılanmadığının sorulması, ayrıca teyit edilmesinin büyük önem arz ettiği, eğer belgeler özel sektörden alınmış ise güvenirliğin sağlanması için bu belgelerin incelenmesi ve isteklinin sözleşme kapsamında çalıştırması gereken personelin SGK bildirimlerinin sunulup sunulmadığının ve Maliye Bakanlığı'na yatırılması gerekli sözleşme harçlarının yatırılıp yatırılmadığının sorgulanmasının gerektiği,

4. İdari Şartname'nin 25'inci maddesinin ikinci bendinde belirtilen süpürge aracı operatörlerine ödenecek ücretin asgari ücretin %15 fazlası mı yoksa %20 fazlası mı olacağının net olmadığı, işçilik hesaplaması yapacak isteklileri tereddüde düşüreceği ve farklı hesaplamaların yapılmasına neden olacağı, söz konusu hatalı düzenleme nedeniyle komisyonun objektif bir karar veremeyeceği,

5. İdari Şartname'nin 25'inci maddesinde yer alan fazla çalışmaya ilişkin düzenlemelerin İş Kanunu'nun 41'inci maddesine aykırı olduğu ve idare ile yüklenici arasında uyuşmazlıklara ve telafisi güç zararlara neden olacağı,

6. Teknik Şartname'nin 3.5 ile 3.8.1.2'nci maddelerinde yapılan çalıştırılacak personelin yaş aralığına ilişkin düzenlemelerde çelişki bulunduğu,

7. Teknik Şartname'nin 4.1.2'nci maddesinde belirtilen teknisyen/ustanın, dokümanda niteliği ile alacağı ücretleri belirlenen diğer personel arasında bulunmadığı, sayısı ile niteliği ve ücreti belirlenmeyen personelin istenmesinin Tebliğ'e aykırı olduğu, firmalara ek külfet getireceği,

8. İdari Şartname'nin 25'inci maddesinde resmi tatil günlerinde 35 şoförün çalıştırılacağı düzenlenmiş iken Teknik Şartname'de çalıştırılacak araç sayısının 18 olarak düzenlenmesinin tereddüt oluşturduğu,

9. İhale dokümanına yönelik olarak ileri sürdükleri teklif verilmesine engel mevzuata aykırılıkların taraflarınca geç fark edildiği, ancak istekli olabilecek firmaların bu hususları şikâyet konusu ettiklerinin tahmin edildiği, şayet idareye şikâyet konusu edilmiş ise idarece neden zeyilname düzenlenmediğinin anlaşılamadığı, şikayet dilekçelerinin içeriği ve idarece izlenen yol konusunda Bilgi Edinme Kanunu gereği bilgi verilmesi gerektiği, idarenin hatasında ısrar ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İncelemeye konu ihaleye ilişkin ilanın “Diğer hususlar” başlıklı 13’üncü maddesinde, ihalenin, Kanunun 38’inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacağı düzenlenmiş, bu doğrultuda, İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplayacağı, ihalenin, Kanun’un 38’inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacağı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminatın 40.1’inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınacağı; “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde de bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, teklif edilen fiyatların en düşük olanı olacağı hüküm altına alınmıştır.

İhaleye ilişkin ilan 09.07.2014 tarihinde yayımlandığından, incelemeye konu ihalede 07.06.2014 tarih ve 29023 sayılı Resmi Gazete ile değişik Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği uygulama kabiliyetini haizdir.

İhale ilan tarihinden yürürlükte bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda, idarece ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacağına dair ihale ilanında ve dokümanında düzenleme yapıldığı, ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek bulunmadığı, dolayısıyla 24.09.2014 tarihinde ihale yetkilisince onaylanan ihale komisyonu kararı ile ihalenin sorgulama yapılmaksızın ekonomik açıdan en düşük teklifi sunan istekli üzerinde bırakılmasına yönelik işlemin mevzuata ve doküman düzenlemelerine uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

İddianın “ihale dokümanında araçların günlük kaç kilometre yol yapacağı veya tüketeceği yakıt miktarının düzenlenmediği, bu belirsizliğin tekliflerin tarafsız bir şekilde nasıl değerlendirileceği noktasında kuşku yarattığı” kısmının ihale dokümanı düzenlemelerine yönelik olduğu tespit edildiğinden, aşağıda 4, 5, 6, 7 ve 8’inci iddialara ilişkin olarak yapılan ortak değerlendirme ve gerekçelerle iddianın bu kısım itibariyle de reddi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci ve 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinde Kurumun görev ve yetkileri arasında; ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerin bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmak görevi sayılmış, anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hükme bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8'inci maddesinde dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillere yer verilmesi gerektiği hükme bağlanmış; İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11'inci maddesinin sekizinci fıkrasında da “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebeplen ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, Kurum’un ihale sürecindeki kamu ihale mevzuatına aykırı işlemleri inceleme ve sonuçlandırma görevinin bulunduğu, idare işleminin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, başvurunun reddine ilişkin sorumluluğun başvurana ait olacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer verdiği 2 ve 3 numaralı iddialarına ilişkin yapılan incelemede, mevzuat ve şartname düzenlemeleri aktarılarak, isteklilerin teklifleri kapsamında sundukları bilanço ve iş deneyimlerini gösteren belgelerin şekil ve içerik bakımından ilgili düzenlemelere uygunluğunun kontrolünün ve/veya ilgili idarelerden teyidinin talep edildiği, mevzuat hükümlerinin mefhum-u muhalifinden hareketle sunulan belgelerin “aksi yorumda ortaya çıkacak durumlarda” uygun olamayacağı varsayımında bulunulduğu, iddiaya konu edilen yeterlik belge ve kriterlerinin hangi unsuru bakımından ve hangi sebeple veya gerekçeyle mevzuata aykırı olduğunun belirtilmediği, yalnızca “uygun olup olmadığı”, “yatırılıp yatırılmadığı”, “sunulup sunulmadığı” şeklinde beyanlara yer verildiği görülmüş olup, böyle bir bu durumun mevzuatın yukarıda aktarılan düzenlemeleri uyarınca başvuruyu şekil ve içerik unsurları bakımından sakat kılması bir tarafa, iddialarla sınırlı inceleme görev ve sorumluluğu bulunan Kurum’un incelemesini de esasen ihale komisyonun sorumluluğunda bulunan yeterlik değerlendirmesi işlemine dönüştüreceği ve inceleme kapsam ve sınırının tayinine engel olacağı açıktır.

Bu çerçevede, somut bir aykırılık iddiası içermeyen, varsayıma dayalı, teyit ve/veya yeniden inceleme talebini içeren beyanların soyut nitelikte olduğu anlaşıldığından, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik ve Tebliğ’in ilgili düzenlemeleri doğrultusunda şekil yönünden reddi gerekmektedir.

3. Başvuru sahibinin 4, 5, 6, 7 ve 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 4, 5, 6, 7 ve 8’inci iddialarının ihale dokümanında yer verilen düzenlemelere yönelik olduğu tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde;

“ (1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir…” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde ise “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmüne yer verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının 16.07.2014 tarihinde EKAP üzerinden indirildiği, kendi beyanlarında da kabul edildiği üzere süresi içinde ihale dokümanına yönelik herhangi bir şikâyet başvurusunda bulunmaksızın 25.08.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye teklifini sunduğu, dolayısıyla yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca istekli sıfatına sahip başvuru sahibinin, ihaleye teklif verdikten sonra ihale dokümanına yönelik yaptığı itirazlarının ehliyet ve süre yönünden reddi gerekmektedir.

4. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinde Kurumun görev ve yetkileri arasında; ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerin bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmak görevi sayılmış, anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hükme bağlanmıştır.

İtirazen şikâyet, 4734 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen ihalelerde, idarelerin ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemlerinin denetiminin ihaleyi gerçekleştiren idareden sonra bir kez de Kurum tarafından sağlanması amacına hizmet eden bir idari başvuru yolu olup, başvuru üzerine yapılan inceleme ve denetim de şikâyete konu idare işlem veya eylemlerinin kamu ihale mevzuatına uygun olup olmadığını yine bu mevzuat çerçevesinde ortaya koymaktadır.

İtirazen şikâyet başvurusu ile bu başvuru üzerine yapılan incelemelerin esas, usul ve kapsamı 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuatında belirlenmiş olup, bu bağlamda 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu kapsamında bir başvuru mahiyetinde kabul edilerek işlem tesisi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin ihalede başka istekli olabilecekler/istekliler tarafından şikâyet başvurusu yapılıp yapılmadığı, bu başvuruların içeriği, idarenin bu başvurular üzerine işlem tesis edip etmediği veya bu işlemler hakkında bilgi verilmesi gerektiği yönündeki talebinin inceleme kapsamı dışında kaldığı anlaşıldığından iddianın incelenmeksizin reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi