KİK Kararı: 2014/UH.III-3757

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/076
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 17.11.2014
Karar No : 2014/UH.III-3757
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Önar Araştırma Yön. Dan. İns. Kayn. Tem. Gıda İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İslam Kerimov Cad. No:18 D:1202 Sunucu Plaza İş Merkezi Bayraklı/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Buca Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetler Müdürlüğü,

Menderes Caddesi No: 85 Belediye Sarayı 35150 Buca/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/94992İhale Kayıt Numaralı “Buca Belediyesi Birimlerinin Hizmetlerinin Yürütülmesinde Kullanılmak Üzere Toplam 28 Adet Taşıtların Sürücüsüz ve Akaryakıtsız 36 Ay Süre ile Kiralanması İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Buca Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetler Müdürlüğü tarafından 22.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Buca Belediyesi Birimlerinin Hizmetlerinin Yürütülmesinde Kullanılmak Üzere Toplam 28 Adet Taşıtların Sürücüsüz ve Akaryakıtsız 36 Ay Süre ile Kiralanması İşi” ihalesine ilişkin olarak Önar Araştırma Yön. Dan. İns. Kayn. Tem. Gıda İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 16.10.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.10.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.10.2014 tarih ve 36427 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3169 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının hayatın olağan akışına uygun olmaması ve açıklamada sözleşme giderlerine yer verilmemiş olması gerekçeleriyle uygun bulunmadığı, ancak söz konusu gerekçelerin mevzuata uygun olmadığı, sözleşme giderlerini karşılayacak tutarda kâr öngördükleri, bununla birlikte, idare tarafından şikâyet başvurusuna verilen cevapta taraflarınca sunulan belgelerin tevsik ve tasdiki hususunda aykırılıklar olduğunun belirtildiği ancak sunulan tüm belgelerin mevzuata uygun olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Buca Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetler Müdürlüğü tarafından 22.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen araç kiralama hizmeti alımına ait İdari Şartname’nin “İşin konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Buca Belediyesi birimlerinin hizmetlerinin yürütülmesinde kullanılmak üzere toplam 28 adet taşıtların sürücüsüz ve akaryakıtsız 36 ay süre ile kiralanması işi

b) Miktarı ve türü:

Buca Belediyesi birimlerinin hizmetlerinin yürütülmesinde kullanılmak üzere toplam 28 adet taşıtların sürücüsüz ve akaryakıtsız 36 ay süre ile kiralanması işi

Buca Belediye Başkanlığı ve bağlı bulunan birimlerin hizmetlerinin yürütülmesinde kullanılmak üzere bu şartnamede belirtilen teknik ayrıntı ve şartlara sahip C segmentinde 4 adet taşıt, B segmentinde 11 adet taşıt, kamyonet (çift kabinli ) 11 adet taşıt, minibüs 2 adet taşıt olmak üzere toplam 28 adet taşıtların sürücüsüz ve akaryakıtsız 36 ay süre ile kiralanması hizmet alımıdır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Tüm araçların görev alanı, İzmir ili dahilinde ve başkanlık makamı olurları ile Türkiye sınırlarıdır.”düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Adı geçen Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

A) Taahhüdün yerine getirilmesinde kullanılacak araçlara ait sigorta, bakım, onarım ve teknik şartname ile ihale dokümanında belirtilen diğer giderler teklif fiyata dahildir.

B) Akaryakıt giderleri ile köprü ve otoyol geçiş ücretleri idaremizce karşılancaktır.

C) C segmentinde 4 adet taşıt, B segmentinde 11 adet taşıt, kamyonet (çift kabinli ) 11 adet taşıt, minibüs 2 adet taşıt olmak üzere toplam 28 adet % 50 yerli menşeili sürücüsüz ve akaryakıtsız taşıtlar.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin ekinde ise aşağıda yer verilen tablo yer almaktadır.

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

C SEGMENTİ BİNEK ARAÇLAR (4 ADET)

AY

36

2

B SEGMENTİ BİNEK ARAÇLAR (11 ADET)

AY

36

3

ÇİFT KABİNLİ KAMYONET ( 6 ADET)

AY

36

4

ÇİFT KABİNLİ KAMYONET (5 ADET)

AY

36

5

MİNİBÜS ( 1 ADET)

AY

36

6

MİNİBÜS ( 1 ADET)

AY

36

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin “İhalenin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Buca Belediye Başkanlığı ve bağlı bulunan birimlerin hizmetlerinin yürütülmesinde kullanılmak üzere bu şartnamede belirtilen teknik ayrıntı ve şartlara sahip C segmentinde 4 adet taşıt, B segmentinde 11 adet taşıt, kamyonet (çift kabinli ) 11 adet taşıt, minibüs 2 adet taşıt olmak üzere toplam 28 adet %50 yerli menşeili taşıtların sürücüsüz ve akaryakıtsız 36 ay süre ile kiralanması hizmet alımı işine ait teknik şartnamedir” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. Hizmet alımına konu taşıtlar sürücüsüz kiralanacak olup, hizmet alımı süresi boyunca 24 saat ilkesine göre (hafta sonu ve resmi tatil günleri dahil) idarenin sevk ve idaresinde olacaktır.

3.2. Hizmet alımı konu taşıtların yakıt giderleri idaremizce karşılanacaktır.

3.3. Hizmet alımına konu taşıtların her türlü vergi giderleri yükleniciye ait olacaktır.

3.4. Hizmet alımına konu taşıtların her türlü sigorta giderleri yükleniciye ait olacaktır.

3.5. Hizmet alımına konu taşıtların her türlü bakım-onarım giderleri yükleniciye ait olacaktır.

…

3.10. Taşıtlarm;akaryakıt giderleri İdaremize aittir. Ancak, antifriz, cam suyu antifrizi, her türlü yağ ve yedek parça giderleri, lastik, araç-gereç, tamirat vb. masraf ve giderleri Yükleniciye aittir.

3.11. İşin yapılma yeri, İdarenin vereceği talimatlar dahilindeki yerlerdir.

3.12. Hizmet alımma konu taşıtlar akaryakıtlarını, Belediyemiz akaryakıt pompalarından alacaklardır.

3.13. Yüklenici,hizmet alımı süresi boyunca; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına ilişkin poliçesi ( Trafik Sigortası),Motorlu Taşıtlar Vergisi, Egzoz ve Fenni Muayeneler vb. bütün zorunlu ödemeleri yapmak zorundadır.

3.14. Yüklenici ,hizmet alımma konu taşıtların Kara Taşıtları Kasko Sigortası genel şartlarına uygun muafıyetsiz tam (full) Kasko Poliçesi, yapmak zorundadır. Ayrıca meydana gelebilecek kaza neticesinde taşıttaki kişilerin bedeni zararlarına karşı ölüm teminatı için kişi başına en az 40.000,00-TL(Kırk Bin Türk Lirası),sakatlık teminatı için kişi başına en az 40.000,00-TL(Kırk Bin Türk Lirası)ve tedavi masrafları için kişi başına 5.000,00-TL (Beş Bin Türk Lirası) olmak üzere ilave ferdi kaza teminatı yaptırılacaktır. Aracın sigorta bedeli saptanırken, Türkiye Sigorta ve Reasürans Birliği’nin yayınladığı araç değer listesine göre belirlenmelidir. 0 Km araçlarda aracın anahtar teslim bedeli esas alınmalıdır. Kasko Poliçesi mutlaka ruhsatta yazılı isme düzenlenmeli, alacaklı durumda bulunan şahıs ve firmalar Poliçede dair mürtehin olarak gösterilmelidir. Yüklenici tarafından önceden Kasko yapılmış ise İdarenin sözleşme ve eklerinde tanımlanan şartları içerir bir zeyilname ile birlikte Kasko Poliçesinin sunulması zorunludur. Sigortanın İdarenin izni olmadan iptali yapılmayacaktır. Hizmet süresi içinde yapılması gereken bu kapsamdaki yükümlülüklerin yerine getirildiğine dair belgelerin asılları veya fotokopileri (aslı gibidir ibareli) sözleşme imzalandıktan sonra ve işe başlamadan önce İdare’ye teslim edilecektir.

3.15. Hizmet alımına konu taşıtların, tüm lastik yenileme ve tamirleri Yükleniciye aittir. Diş derinliği 3 mm. nin altına düşen, kullanılamayacak hale geldiği İdare tarafından tespit edilen ve hizmet süresi içinde taşıtların her 50.000 Km. lik kullanımından sonra lastiklerin Yüklenici tarafından hiç kullanılmamış ve o yıl içinde imal edilmiş lastiklerle değiştirilecektir. Kış aylarında ise hizmet güvenliği açısından İdarenin talep ettiği özelliklere sahip kar lastiklerini, yine İdarenin belirleyeceği kullanım dönemi için ücretsiz temin edecektir.

3.16. Hizmet alımına konu taşıtlar,237 Sayılı Taşıt Kanunu,2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğine uygun olacak olup, bilumum teknik, sağlık, cihaz, donanım ve aksesuarları çalışır vaziyette olacaktır.

3.17. Hizmet alımına konu taşıtların periyodik bakımlarının takibi ve yaptırılması Yüklenicinin sorumluluğundadır. Bunu için gerekli olan Km kontrol bilgileri İdare yetkililiklerinden alınacaktır.

3.18. Hizmet alımına konu taşıtların bakım-onarım ve servis hizmetleri, yetkili servislerce sağlanacaktır.

3.19. Taşıt sürücüleri genel trafik kurallarına uymakla yükümlü olup, sürücü hatalarından dolayı verilecek trafik cezaları taşıt şoförünce ödenecektir.

3.20. OGS, köprü ve otoban ücretleri İdare tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde, istenilen araçlara ilişkin olarak, yükleniciler tarafından sağlanması gereken asgari teknik özelliklere de yer verildiği görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından söz konusu ihaleye katılan 14 istekliden 5’inin muhtelif gerekçeler ile değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin 1.895.300,00 ? olarak hesaplandığı, söz konusu tutarın altında teklif veren 7 istekliden, 25.09.2014 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu yazıda “…4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine istinaden aşağıda belirlenen teklif bileşenlerinizin ayrıntılarını içeren açıklamalarınızı 30.09.2013 tarihi mesai bitimine kadar Buca Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü İhale Bürosuna teslim etmeniz hususlarında;

Bilgi ve gereğini rica ederim.

No Ayrıntıları İstenen Teklif Bileşenleri

1 Araç fiyat giderleri

2 Bakım onarım giderleri

3 Lastik Giderleri

4 Sigorta ve resmi belge giderleri” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden birinin süresi içerisinde açıklamada bulunmadığı, diğer 6 istekliden 5’inin açıklamalarının uygun görülmeyerek ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Simge Tem. İnş. Bil. Gıda Hiz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. – M.N.A. Tabldot Tem. Hiz. İnş. Bilg. Otom. Tur. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeme gerekçelerine ilişkin olarak 01.10.2014 tarihli ihale komisyonu kararında “…yapılan açıklamada; idaremizce talep edilen tüm araçların Okşe İnş. Malz. Taş. Teks. Gıda Tem. Oto. Alım Satım Yed. Par. Oto Kir. San. Tic. A.Ş. firması tarafından verilen fiyat teklifine istinaden kiralama yöntemi ile temin edileceği beyan edilmiştir. Ancak komisyonumuzca yapılan değerlendirme ve incelemede; Okşe İnş. Malz. Taş. Teks. Gıda Tem. Oto. Alım Satım Yed. Par. Oto Kir. San. Tic. A.Ş.nin Önar Araştırma Yön. Dan. İns. Kayn. Tem. Gıda İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne 2014 model Renault Yeni Fluence (Icon 1.5 dCi 110 Bg NR) aracından 4 adedini toplamda 36 ay boyunca 57.600,00 TL yani günlük 4 araç için yaklaşık olarak 53,00 TL ile 2014 model Renault Master Kamyonetin (L3 Çift Kabin 3.5T E5 Saç Kasa) Kamyonetin ise yaklaşık olarak günlük 20,00 TL’ye kiralanacağı hususunda teklif verildiği beyan edilmiştir. Bu rakamların araç fiyatları üzerinden de yapılan incelemede hayatın olağan akışı içerisinde mümkün olamayacağı kanaati ve ilgili firma tarafından yapılan açıklamada sözleşme gideri olarak herhangi bi gider öngörülmediği anlaşıldığından; ticari hayatın olağan akışı içerisinde mümkün olamayacağı kanaati ve ilgili firma tarafından yapılan açıklamada sözleşme gideri olarak herhangi bir gider öngörülmediği anlaşıldığından; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu akis takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İstekli tarafından idareye yapılan ve değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu yönündeki şikâyet başvurusu üzerine, idare tarafından verilen 20.10.2014 tarihli cevabi yazıda “…Bahse konu aşırı düşük teklif açıklamanızda, yapılan inceleme ve değerlendirmede komisyonumuzca alınan kararın gerek belgelerinizin anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda tevsiki ve tasdiki hususundaki eksiklikler, gerekse teklif fiyatınızın açıklamalarınızla 36 ay süreli bir işin ifasını mümkün kılamayacağınız ilişkin kanaatin yerinde olduğu…” ifadelerine yer verilerek, ihale komisyon kararındaki gerekçelere ek olarak istekli tarafından sunulan belgelerin sunuluş şekillerinin de mevzuata uygun olmadığının belirtildiği görülmüştür. İdare tarafından söz konusu sunuluş şekil aykırılıklarına örnek olarak; yalnızca firma tarafından imzalı kaşeli maliyet analizinin, fiyat teklifinin alındığı Okşe İnş. Malz. Taş. Teks. San. ve Tic. A.Ş.ye ait imza sirkülerinin fotokopi olmasının, ayrıca anılan firma tarafından düzenlenen fiyat teklifinin ilgili firma tarafından imzalı olmasının gösterildiği belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değerin tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

…

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, başvuru sahibi istekli tarafından sunulan 30.09.2014 tarihli aşırı düşük tekli açıklamasına ilişkin inceleme aşağıda yapılmıştır.

İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, iki sayfalık maliyet analizinin, Okşe İnş. Malz. Taş. Teks. Gıda Tem. Oto. Alım Satım Yed. Par. Oto Kir. San. Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen 15.09.2014 tarihli fiyat teklifi ile meslek mensubuna ait TÜRMOB Faaliyet Belgesi, anılan firmaya ait geçici vergi beyannamesi ve imza sirküleri ile satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu görülmüştür.

Sunulan maliyet analizinde, istekli tarafından her bir araca türüne ilişkin olarak araç maliyetlerinin, tamir bakım giderlerinin, yedek parça ve lastik giderlerinin ayrı ayrı gösterildiği, sigorta ve genel giderler başlığı altında maliyetlerin öngörüldüğü, söz konusu maliyetlere ek olarak “şirket kârı ve görülmeyen giderler toplamı” adı altında 96.840,00 ? tutarın belirtildiği görülmüştür.

İstekli tarafından, her ne kadar söz konusu sözleşme giderlerin KİK payı (464,22 ?), Damga Vergisi (8,801,61 ?) ve karar pulu (5.282,82 ?) toplamı olan 14.548,65 ? olduğu, ve bunun açıklama kapsamında öngörülen “şirket kârı ve görülmeyen gideler” adı altında ayırılan 96.840,00 ? tutarından karşılanabileceği iddia edilse de, söz konusu tutarın ne kadar yüklenici kârı ihtiva ettiği, bu tutar içerisinde sözleşme giderlerinin ne oranda öngörüldüğü anlaşılamadığından, istekli tarafından sözleşme giderlerinin ayrı ayrı gösterilerek açıklama yapılmamasının mevzuata uygun olmadığı, dolayısıyla idare tarafından bu gerekçe ile açıklamanın uygun bulunmayarak isteklinin teklifinin reddedilmesi işleminin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının araç kiralama bedelleri için öngörülen tutarların ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı gerekçesi ile uygun bulunmama işlemi ise, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.1’inci maddesinde yer alan “Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.” açıklaması gereğince mevzuata aykırı niteliktedir. Dolayısıyla idare tarafından ihale komisyonu kararında belirtilen aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeme gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından şikâyete verilen cevabi yazıda belirtilen ve belgelerin usulüne uygun olarak tevsik edilmediği gerekçesine binaen yapılan inceleme neticesinde, istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifini düzenleyen firmaya ait imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgelerinin sunuluş şekline ilişkin olarak değerlendirme yapılamayacağı, zira söz konusu belgelerin fiyat teklifi ile birlikte sunulmasına yönelik olarak mevzuatta bir hüküm bulunmadığı anlaşılmıştır. Ancak, istekli tarafından sunulan ve Okşe İnş. Malz. Taş. Teks. Gıda Tem. Oto. Alım Satım Yed. Par. Oto Kir. San. Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan ibarenin bulunduğu fakat söz konusu teklifin yalnızca düzenleyen istekli tarafından kaşelenip imzalandığı, her ne kadar meslek mensubuna ilişkin bilgilere teklifte yer verilmiş olsa da, meslek mensubunun imzasının ve kaşesinin fiyat teklifinde yer almadığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin anılan maddesi gereğince, fiyat teklifinin meslek mensubunda imzalanması ve kaşelenmesi gerektiğinden, mevzuata uygun olarak fiyat teklifi sunulmaması nedeniyle isteklinin açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin reddedilmesi işleminin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Simge Tem. İnş. Bil. Gıda Hiz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. – M.N.A. Tabldot Tem. Hiz. İnş. Bilg. Otom. Tur. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olduğu değerlendirilerek ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Anılan istekli tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama yazısının, araç giderlerine ilişkin olarak sunulan maliyet analizlerinin, araçlara, bakım onarım giderlerine ilişkin alınan fiyat tekliflerinin, Motorlu Taşıtlar Vergisi hesaplamalarının, lastik değişim giderlerinin ve araç sigorta giderlerine ilişkin tekliflerin sunulduğu görülmüştür.

İstekli tarafından sunulan araç maliyet analizlerinde, üç sınıf araca ilişkin olarak, araçların sunulan fiyat tekliflerinde bulunan KDV dahil fiyatları üzerinden %20 oranında amortisman ayrılarak hesaplama yapıldığı, bir araç için ayrılacak amortisman giderinin bulunarak, araç sayısı ile çarpımı sonucunda bulunan tutarların araç giderleri olarak öngörüldüğü, söz konusu gideri tevsik etmek üzere Ermat Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat tekliflerinin sunulduğu görülmüştür.

Araç giderlerine ilişkin olarak yapılan açıklama incelendiğinde, ihale konusu işte kullanılacak araçların isteklinin kendi malı olmadığı, araçlara ilişkin olarak fiyat tekliflerinin sunulduğu, isteklinin amortisman gideri öngörebilmesi için, araçların kendi malı olduğunu hususunu tevsik etmesi açısından, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde yer alan “…Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir…” hükmü gereğince demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair bir belge sunması gerektiği, dolayısıyla istekli tarafından inceleme konusu ihalede kullanılacak araçların giderini tevsik etmek üzere, fiyat teklifinde yer alan araç edinme maliyetlerinin dikkate alınması gerekirken bu bedeller üzerinden hesaplanan amortisman giderlerinin öngörülmesi uygun olmadığı anlaşıldığından, isteklinin açıklamasının araç giderlerinin tevsiki bakımından uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Simge Tem. İnş. Bil. Gıda Hiz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. – M.N.A. Tabldot Tem. Hiz. İnş. Bilg. Otom. Tur. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek isteklinin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi