KİK Kararı: 2014/UH.III-3751

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/076
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 17.11.2014
Karar No : 2014/UH.III-3751
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Hayme Sultan Gıda Üretim A.Ş.,

İstoç Ticaret Merkezi 40. Ada N: 17-19/3 Bağcılar/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü Yurtkur İstanbul Bölge Müdürlüğü,

Şehremini Mah. Ahmet Vefik Paşa Cad. No:78 34104 Fatih/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/93613İhale Kayıt Numaralı “Bölge Müdürlüğümüz ve Bağlı Yurt Müdürlüklerimizin 2015 Yılı Kalorifer Yakma ve Teknisyen Yardımcısı Hizmet Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü Yurtkur İstanbul Bölge Müdürlüğü tarafından 11.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bölge Müdürlüğümüz ve Bağlı Yurt Müdürlüklerimizin 2015 Yılı Kalorifer Yakma ve Teknisyen Yardımcısı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Doğuş Sosyal Hizmetler İnşaat Yatırım Taşıma Dağıtım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Tempar Lojistik Destek Hizmetleri Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının 09.10.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu üzerine, idarenin 17.10.2014 tarihli işlemi ile başvuru sahibinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış, idarenin kararının 28.10.2014 tarihinde başvuru sahibine bildirilmesi üzerine başvuru sahibince 30.10.2014 tarih ve 36350 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.10.2014 tarihli dilekçe ile doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3166 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idarece gönderilen 30.09.2014 tarihli kesinleşen ihale kararıyla ihalenin üzerlerine kaldığının belirtildiği, idarece aşırı düşük teklif açıklamasında belirttikleri 4857 sayılı İş Kanunu gereği ihale konusu işte 3 engelli işçi çalıştırılması gerektiği, bu nedenle tekliflerini Hazine’ce karşılanacak işveren payını düştükten sonra verdikleri yönünde açıklamalarının kabul edildiği, ancak sonrasında ikinci en avantajlı teklif sahibi Tempar Lojistik A.Ş.'nin şikayeti sonucunda asgari işçilik maliyetinin altındaki tekliflerinin İdari Şartname'nin 33'üncü maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.28 ve 78.29'uncu maddeleri gereği değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği,

Tekliflerini oluştururken 4857 sayılı Kanunun 30 ve 101'inci maddeleri gereği 50 ve daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işyerlerinde %3 oranında engelli işçi çalıştırılması ve bu işçilere ait işveren primlerinin Devlet desteği kapsamında Hazinece karşılanacağı hususunun dikkate alındığı, Kamu İhale Kurulu'nun 2014/UH.III-2805 sayılı kararında da Danıştay 13'üncü Dairesi'nin 09.06.2014 tarih ve E:2014/481 sayılı kararına atıfta bulunularak 4857 sayılı Kanun hükümlerine değinildiği ve aşırı düşük teklif sahiplerinin bu nedenle sorgulamaya tabi tutulmaları gerektiğinin belirtildiği,

İdari Şartname'nin 2.1.b maddesinde toplamda 104 işçi çalıştırılacağı ve işin süresinin 12 ay olduğunun belirtildiği, 25'inci maddesinde teklif fiyata dâhil giderlerin işçilik ücreti, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılacak işçilere ödenecek ücret, genel giderler içinde yer almayan işte kullanılacak diğer giderler, iş kıyafetleri ve malzeme giderleri olduğunun belirtildiği, Teknik Şartname'nin 9'uncu maddesinde malzeme ve ekipmanların sayıldığı, buna göre hesaplanan sınır değerin 2.734.640,04 TL olduğu, idarece bu sınırın altında kalan firmalarından açıklama istendiği, firmalarının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında gerekli bilgi ve belgeleri idareye verdiği, 4857 sayılı Kanunun 30'uncu maddesi gereğince 50 ve daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işyerlerinde %3 oranında engelli işçi çalıştırılmasının zorunlu olduğu ve bu işçilere ait işveren primlerinin Devlet desteği kapsamında Hazinece karşılanacağı, 101'inci maddesi gereğince ise bu zorunluluğa uyulmaması halinde işverenin idari para cezası ile karşı karşıya kalacağı, ihale kapsamında 104 işçi çalıştırılmasının istendiği, 5510 sayılı yasa gereği bunun %3'ünün 3 işçiye denk geldiği, mevzuat gereği çalıştırılan işçilere ait işveren primlerinin kısa vadeli sigorta kolları pim oranı (%2), malullük, yaşlılık ve ölüm prim oranı (%11),genel sağlık prim oranı (%7,5) olmak üzere toplam %20,5 olduğu, ihale tarihinde geçerli olan asgari ücret (1.134,00 TL) üzerinden işveren payı hesaplandığında 232,47 TL rakamına ulaşıldığı, dolayısıyla 3 işçi için Hazinece karşılanacak miktarın (232,473 işçi12 ay) 8.368,92 TL olduğu, firmalarının sınır değerden bu miktarı çıkartıp üzerine 10,12 tutarında malzeme fiyatı ve 0,67 TL kar ekleyerek tekliflerini oluşturduğu, bu nedenle tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği ddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdarece 15.09.2014 tarihli ihale komisyonu ara kararıyla 2.734.640,04 TL tutarındaki asgari işçilik maliyetinin altında kalan başvuru sahibi dahil üç istekliden açıklama istendiği, başvuru sahibinin 22.09.2014 tarihli açıklamasında 4857 sayılı Kanunun 30'uncu maddesi gereğince %3 oranında engelli işçi çalıştıracağı, bu işçilere ait işveren primlerinin Devlet desteği kapsamında Hazinece karşılanacağı, ihale kapsamında 104 işçi çalıştırılmasının istendiği, bunun %3'ünün 3 işçiye denk geldiği, 5510 sayılı yasa gereği çalıştırılan işçilere ait işveren primlerinin kısa vadeli sigorta kolları pim oranı (%2), malullük, yaşlılık ve ölüm prim oranı (%11),genel sağlık prim oranı (%7,5) olmak üzere toplam %20,5 olduğu, ihale tarihinde geçerli olan asgari ücret (1.134,00 TL) üzerinden işveren payı hesaplandığında 232,47 TL rakamına ulaşıldığı, dolayısıyla 3 işçi için Hazinece karşılanacak miktarın (232,473 işçi12 ay) 8.368,92 TL olduğu, firmalarının sınır değerden bu miktarı çıkartıp üzerine 10,12 TL tutarında malzeme fiyatı ve 0,67 TL kar ekleyerek tekliflerini oluşturduğunu belirttiği ve buna ilişkin belgeleri sunduğu, açıklama istenen diğer isteklilerin açıklama sunmadığı, idarece 29.09.2014 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin açıklamaları uygun görülen başvuru sahibi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Doğuş Sosyal Hizmetler İnşaat Yatırım Taşıma Dağıtım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Tempar Lojistik Destek Hizmetleri Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının 09.10.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 17.10.2014 tarihli işlemi ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.28’inci maddesi gereği engelli işçi teklif edilse bile tekliflerin olağan işçilik bedelleri üzerinden verileceği, 79.29’uncu maddesine göre toplam asgari işçilik maliyetinin altında kalan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, bu nedenle asgari işçilik maliyetinin altında teklif veren başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve Doğuş Sosyal Hizmetler İnşaat Yatırım Taşıma Dağıtım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Tempar Lojistik Destek Hizmetleri Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına karar verdiği tespit edilmiştir.

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin 78’inci maddesinde; “78.28. İstekliler tekliflerini hazırlarken 4857 sayılı İş Kanunun ilgili maddelerinde düzenlenen sorumluluk çerçevesinde engelli işçi çalıştıracaklarını beyan etseler dahi, tekliflerin eşit koşullarda değerlendirilmesini sağlamak amacıyla tekliflerin değerlendirilmesinde bu durum dikkate alınmayacak, bütün istekliler tekliflerini olağan işçilik bedelleri üzerinden vereceklerdir. Ancak işin yürütümü sırasında yüklenicinin engelli işçi çalıştırması durumunda, yükleniciye fazla ödeme yapılmasını engellemek amacıyla 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar gereğince, engelli işçi çalıştırma nedeniyle Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, idarece yüklenicinin hakedişinden kesilecektir.

78.29. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem ve ihbar tazminatları, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.

78.31. Personele çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, fazla çalışma giderinin teklif fiyata dahil olacağının ve çalışma saatleri dışında işçinin kaç saat eğitim alacağının idari şartnamede belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

79’uncu maddesinde; “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

…

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.” açıklaması,

İdari Şartnamenin 2.1’inci maddesinde; “İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Bölge Müdürlüğümüz ve Bağlı Yurt Müdürlüklerimizin 2015 Yılı Kalorifer Yakma ve Teknisyen Yardımcısı Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü:

Bölge Müdürlüğümüz ve bağlı Yurt Müdürlüklerimizin 01.01.2015-31.12.2015 tarihleri arasında 92 kalorifer yakma işçisi ve 12 teknisyen yardımcısı ile hizmet alımı” düzenlemesi,

25’inci maddesinde; “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri, iş güvenliği ve iş sağlığı hakkında mevzuat çerçevesinde yapılacak her türlü gider teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Sözleşme kapsamında çalıştırılacak kalorifer yakma işçisi için brüt asgari ücretin %45 fazlası, teknisyen yardımcısı için ise brüt asgari ücretin %66 fazlası öngörülmüştür.

Ayrıca, 01.01.2015-31.12.2015 tarihleri arasında Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (Ulusal Bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve Yılbaşı günü) Kalorifer yakma işçileri için toplam 69 personel 1000,5 Gün ve Teknisyen Yardımcıları için ise 12 personel 84 gün çalıştırılacak ve bu bedel teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

İhale konusu işin özelliğine uygun olarak işte kullanılacak olan ve genel giderler içinde yer almayan diğer giderler ile çalışanların çalışma esnasında kullanacakları iş kıyafetleri ve malzemeler yüklenici tarafından karşılanacak ve teklif fiyata dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu işte uygulanacak prim oranı %2 (Yüzde iki) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi,

33’üncü maddesinde: “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almakta olup, 47’nci maddesinde ise aşağıda yer alan tabloya yer verilmiştir:

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Kalorifer yakma işçisi işçilik bedeli

ay

92,00

12

2

Teknisyen yardımcısı işçisi işçilik bedeli

ay

12,00

12

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Kalorifer yakma işinde kullanılacak malzemeler

yıl

1

2

Kalorifer Yakma Resmi tatillerde çalışma bedeli

gün

1.000,5

3

Teknisyen Yardımcısı Resmi tatillerde çalışma bedeli

gün

84

25.12.2013 tarih ve 28862 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 3’üncü maddesinde; “Aynı Tebliğin 78.27’nci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.

78.28. İstekliler tekliflerini hazırlarken 4857 sayılı İş Kanunun ilgili maddelerinde düzenlenen sorumluluk çerçevesinde engelli işçi çalıştıracaklarını beyan etseler dahi, tekliflerin eşit koşullarda değerlendirilmesini sağlamak amacıyla tekliflerin değerlendirilmesinde bu durum dikkate alınmayacak, bütün istekliler tekliflerini olağan işçilik bedelleri üzerinden vereceklerdir. Ancak işin yürütümü sırasında yüklenicinin engelli işçi çalıştırması durumunda, yükleniciye fazla ödeme yapılmasını engellemek amacıyla 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar gereğince, engelli işçi çalıştırma nedeniyle Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, idarece yüklenicinin hakedişinden kesilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Danıştay 13. Dairesi’nin 09.06.2014 tarihli ve E:2014/481 sayılı kararı ile 25.12.2013 tarih ve 28862 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik yapılmasına dair Tebliğ’in 3’üncü maddesinin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

İstikrar kazanmış Kurul kararlarına göre, Danıştay kararı doğrultusunda, Kanunun isteklilere tanıdığı hak uyarınca ihale konusu işte çalıştırılması zorunlu olan engelli işçi sayısı dikkate alınarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken engelli hâle gelenlere öncelik tanınır.

…

Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu fıkrada düzenlenen teşvik, kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.

Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca tahsil edilecek cezalar, engellilerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, engellinin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İş Kurumunun koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok engelliyi temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır. Komisyonun çalışma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

Eski hükümlü çalıştırılmasında, kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır.”hükmü,

Aynı Kanun’un “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık” başlıklı 101’inci maddesinde “Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak engelli ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her engelli ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için binyediyüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereğince, özel sektör işverenlerince çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’na tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalılardan Kanunda belirtilen kontenjan dahilinde çalıştırılanların, aynı Kanun’un 72 ve 73’üncü maddelerinde sayılan ve 78’inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı Hazine’ce karşılanacaktır.

İdari Şartnamenin 2’nci maddesi gereği ihale konusu işte 104 işçi çalıştırılacağından mevzuat gereği 3 engelli işçi çalıştırılması gerektiği, buna göre Hazine tarafından karşılanacak primler toplamının, 2014 yılı ikinci dönemine ait prime esas kazanç alt sınırı olan 1.134,00 TL brüt asgari ücret üzerinden;

Malüllük Yaşlılık, Ölüm Sigortası Primi %11= 1.134,00 TL x % 11 = 124,74 TL

Genel Sağlık Sigortası %7,5 = 1.134,00 TL x % 7,5 = 85,05 TL

Sigorta Riskleri Prim Oranı %2= 1.134,00 TL x % 2 = 22,68 TL

124,74 + 85,05 + 22,68 = 232,47 TL (1 engelli işçinin Hazine’ce karşılanacak prim tutarı)

232,47 TL x 3 işçi x 12 ay= 8.368,92 TL (3 engelli işçinin Hazine’ce karşılanacak toplam prim tutarı)

8.368,92 TL x 1,04 sözleşme gideri = 8.703,68 TL (toplam asgari işçilik maliyetinde dikkate alınması gereken tutar) olduğu,

İhale dokümanındaki düzenlemeler doğrultusunda KİK işçilik hesaplama modülü üzerinden hesaplanan toplam 104 personel için, engelli işçi durumu dikkate alınmadığında, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 2.734.640,04 TL olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin teklifi ise 2.726.281,91 TL’dir. Buna göre 3 engelli personel için Hazine’ce karşılanacak toplam prim tutarının 8.368,92 TL olduğu, bu tutara Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.30’uncu maddesi gereğince %4 sözleşme ve genel gider eklendiğinde toplam işçilik maliyetinde dikkate alınması gereken tutarın 8.703,68 TL olduğu, 104 personel için hesaplanan toplam asgari işçilik maliyetinden 3 engelli işçiye ilişkin asgari işçilik maliyetinde dikkate alınması gereken tutar düşüldüğünde 2.725.936,36 TL’ye ulaşıldığı ve başvuru sahibi isteklinin teklifinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşıladığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden,idarece anılan Kanun maddesi gereği çalıştırılması zorunlu engelli işçi sayısı ve engelli işçiler için Hazinece karşılanacak prim tutarları dikkate alınarak asgari işçilik maliyetinin hesaplanması suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi