KİK Kararı: 2014/UH.III-3623

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/074
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 05.11.2014
Karar No : 2014/UH.III-3623 Mahkeme Kararını Göster
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Gökkuşağı Sos. Hizm. A.Ş.,

İstoç Ticaret Merkezi 40. Ada No:11 Bağcılar/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği,

Karayolları Mahallesi 616. Sokak No: 10 Gaziosmanpaşa/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/14203İhale Kayıt Numaralı “Hastanemiz ve Bağlı Birimlerinin 2014-2015 Yılları 131 Kişi ile Bilgi Sistemi Kullanım Personeli (Veri Giriş ve Kontrol Personeli) Hasta Karşılama, Yönlendirme ve Danışma Personeli Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından 12.03.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Hastanemiz ve Bağlı Birimlerinin 2014-2015 Yılları 131 Kişi ile Bilgi Sistemi Kullanım Personeli (Veri Giriş ve Kontrol Personeli) Hasta Karşılama, Yönlendirme ve Danışma Personeli Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Gökkuşağı Sos. Hizm. A.Ş.nin 04.08.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.08.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.08.2014 tarih ve 26382 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.08.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2445 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalede giyim gideri ile yol bedeli hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 4.888.864,75 TL olduğu,

Teklif fiyata dâhil giderler arasında sayılan yol bedeline ilişkin olarak, bu ihtiyacın anonim karta yükleme yapılmak suretiyle ayni olarak karşılanacağının düzenlendiği,

İstanbul Büyükşehir Belediyesi İETT Genel Müdürlüğünden aldıkları yazıda 01.09.2012 tarihinden itibaren şehir içi toplu ulaşım araçlarında geçerli anonim kart bedelinin KDV dâhil 6,00 TL, KDV hariç 5,08 TL olduğunun belirtildiği, bu itibarla bahse konu kart bedelinin 131 işçi için %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil toplam 685,13 TL (5,23 x 131) hesaplandığı,

Dolayısıyla, giyim gideri ile bu gider üzerinden hesaplanacak %3 oranındaki giderler hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 4.889.549,88 TL (4.888.864,75 + 685,13) olduğu,

Bu kapsamda, 4.889.549,88 TL tutarının altında teklif veren ihale üzerinde bırakılan istekli Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin “anonim kart bedelinin teklif fiyatına dâhil edilmediği” gerekçesiyle reddedilmesi gerektiği,

2. Konusu başka bir ihale olan 23.07.2014 tarihli ve 2014/UH.II-2667 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında, başvuruya konu ihale üzerinde bırakılan istekli Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin işlemlerin başlatılması hususunun yer aldığı, bu nedenle ilgili isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklanma sürecinde olduğunun da dikkate alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesi çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olan başvuruya konu ihalede, kâr hariç yaklaşık maliyet 4.899.619,55 TL olarak hesaplanmış ve bu tutarın altında teklif vermiş olan dört istekliden 21.03.2014 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

Sonrasında, 07.04.2014 tarihinde ihale komisyonu tarafından tekrar toplanılmış ve yaklaşık maliyet hesaplanırken ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki çalışmalara ilişkin maliyetin olması gereken tutarın altında dikkate alındığı tespit edilerek bu doğrultuda yaklaşık maliyet güncellenmiş ve 07.04.2014 tarihli yazılarla 4.918.008,55 TL’lik güncel kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan iki istekliden daha aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmiştir.

İlgili isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının ardından 22.04.2014 tarihli ihale komisyonu kararının alındığı, bu kararla açıklama sunmamış olan Dolunay Kur. Bilg. İşl. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.nin ve açıklamaları kapsamında öngördükleri giyim giderinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı tespiti yapılan Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ile Gökkuşağı Sos. Hizm. A.Ş.nin tekliflerinin reddedildiği, sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen Vatoz Grup Tem. ve Gıda San. Tic. A.Ş. ve Tomurcuk Tem. Tur. Gıda İnş. ve Otom. San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bahse konu karar üzerine, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmeyen üç istekli tarafından idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve bu başvurular üzerine 13.05.2014 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin iptal edildiği görülmektedir.

İhalenin iptaline karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesi neticesinde ise 18.06.2014 tarihli ve 2014/UH.II-2410 Kamu İhale Kurulu kararı alınmış, bu kararla “Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, yukarıda belirtilen şikâyet başvuruları üzerine ihale yetkilisi tarafından alınan kararın iptal edilerek mevzuata uygun olarak gerekçeli yeni karar alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” hususları belirtilerek düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Söz konusu karar sonrasında da 25.07.2014 tarihli ihale komisyonu kararı alınmış ve Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifleri ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlenmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak olan ulaşım, sigorta, vergi (KDV Hariç), resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1. Proje Ekip Sorumlusu - Asgari ücretin % 71 fazlası - 2 Kişi

2. Tıbbı Sekreterlik Mezunu - Asgari ücretin % 53 fazlası - 6 Kişi

3. Lisans Mezunu - Asgari ücretin % 31 fazlası - 14 Kişi

4. Önlisans Mezunu - Asgari ücretin % 25 fazlası - 29 Kişi

5. Lise Mezunu - Asgari ücretin % 19 fazlası - 80 Kişi

2014-2015 yılları resmi ve dini tatil günleri 28 gün olup

1. Tıbbı Sekreterlik Mezunu - 1 Kişi

2. Önlisans Mezunu - 8 Kişi

3. Lise Mezunu - 15 Kişi

toplam 24 kişi çalışacaktır. Resmi ve dini tatil günlerinde çalışma gün sayısı 28 gün x 24 kişi = 672 gündür.

İhale konusu iş için hizmet alımları kapsamında çalıştırılan işçilere öngörülecek ücretler konulu 2011/22 sayılı genelge ile İstanbul ili için belirlenen bölgesel satınalma gücü paritesi "SGP" değeri olan %14 oran personele verilecek yüzde oranına eklenmiştir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

a. YEMEK BEDELİ: İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir. (Sağ. Bak. Strateji Geliştirme Başkanlığı Döner Sermaye Kaynaklarından Yapılacak Olan İhalelerde Uyulması Gereken Usul ve Esaslar-2008/42).

b. YOL BEDELİ: Bu hizmet kapsamında çalışacak tüm personelin (131 kişi) yol ihtiyacı yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Ayda 26 gün üzerinden gidiş dönüş olmak üzere 26x2=52 basımlık anonim karta yükleme yapılacak olup, teklif fiyata KDV hariç olarak dahil edilecektir.

c. GİYİM BEDELİ: Personelin giyim bedeli ayni olarak karşılanacaktır. Teknik şartnamede miktarı ve vasıfları belirtilen giyecekler verilecektir.

…

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta risk prim oranı %2 olarak tespit edilmiş ve yaklaşık maliyette bu oran baz alınmıştır.

Sözleşme süresi içerisinde kısa vadeli sigorta kolları prim oranında değişiklik olursa güncel olan kısa vadeli sigorta kolları prim oranı esas alınacaktır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde “6.6. Çalışacak personele yol gideri aylık 26 gün üzerinden gidiş-dönüş (26*2) bilet olarak verilecektir. Ay sonunda anonim karta yükleme yapıldığına dair imzalı çizelgeyi hak ediş dosyası ile birlikte idare/kontrol komisyonuna teslim edilecektir.” hususları belirtilmiştir.

Aktarılan düzenlemeler çerçevesinde, teklif fiyata dâhil edilecek olan ayni yol giderinin anonim karta ilişkin 52 seferlik kullanım bedeli esas alınarak hesaplanacağı, başka bir anlatımla çalıştırılacak her bir personele anonim kart verilerek iş süresince bu kartlar vasıtasıyla ulaşımlarının sağlanacağı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda çalıştırılacak personele söz konusu kartlar verileceğinden, yol gideri hesaplanırken kart bedelinin de öngörülmesi gerekmektedir.

İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğünün (İETT) internet sayfası üzerinden edinilen bilgilere göre kullanım ömrü 2 yıl olan anonim kart ücretinin %18 KDV dâhil 6,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.15. Çalışacak personelin yemek ve yol maliyetlerinin isteklilerce ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü işlerde, bu ihtiyaçların isteklilerce ayni olarak karşılanacağı idari şartnamelerin ilgili maddesinde belirtilecek ve aylık gün sayısı gösterilecek, ancak buna ilişkin bir bedel öngörülmeyecek, personelin bu ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartlar (yemek çeşidi, kalori vb.) ise ihale dokümanının ilgili bölümünde belirlenecektir. Bu şekilde verilen tekliflerin değerlendirilmesinde ise tekliflerin söz konusu ayni ödemeleri de içerdiği kabul edilerek değerlendirmeler buna göre yapılacaktır. İstekliler, ayni olarak karşılayacakları yemek ve yol maliyetleri için bir bedel öngörecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevapta bu bedeli belgelendirecektir.

…

78.17. Yol giderine ilişkin olarak personele mutat taşıt bileti verilmesi öngörülürse, yol bedelinin ayni olarak karşılanacağı kabul edilecek ve eğer bu maliyet faturalandırılabiliyorsa KDV hariç hesaplanacaktır. Aylık bilet, abonman kartı ya da toplu olarak alınan bilet fiyatlarının günlük bilet fiyatlarından daha düşük olması halinde, günlük bilet fiyatı yerine bu fiyatlar dikkate alınarak hesaplama yapılacaktır…” açıklamaları,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları yer almaktadır.

Aktarılan Tebliğ açıklamalarından, ihale dokümanında personele mutat taşıt bileti verileceği belirtilmiş ise isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklif açıklamalarında bu şekilde ayni olarak karşılanacak yol giderine ilişkin olarak bedel öngörülmesi ve eğer bu maliyet faturalandırılabiliyorsa KDV hariç hesaplanması gerekmekte, ayrıca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelindeki işçilik kalemlerine teklif edilen birim fiyatlar üzerinden %3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesaplanacağı, %3 oranındaki bu giderler hesaplanırken personele ilişkin yol, yemek ve giyim bedellerinin de işçilik kalemleri içerisinde değerlendirileceği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, yukarıda aktarıldığı üzere başvuruya konu ihalede personele verilecek olan kart bedeli yol gideri içinde değerlendirildiğinden, isteklilerce aşırı düşük teklif açıklaması yapılırken kart bedeli üzerinden de %3 oranındaki giderlerin hesaplanması gerektiği görülmektedir.

Yukarıda yer verilen tespitler ile idari ve hukuki düzenlemeler göz önünde bulundurularak ihale üzerinde bırakılan istekli Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları iddiaya konu hususlar çerçevesinde incelendiğinde, yol giderine kart bedellerinin dâhil edilmediği tespit edilmiş, bu nedenle adı geçen isteklinin açıklamalarının yeterli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Aynı şekilde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları iddiaya konu hususlar çerçevesinde incelendiğinde, yol giderine kart bedellerinin dâhil edilmediği tespit edilmiş, bu nedenle bahse konu isteklinin açıklamalarının da yeterli olmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Bu iddiayla ilişkili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusunda “başka ihalelere ilişkin İlgili bazı Kamu İhale Kurulu kararlarından anlaşıldığı üzere başvuruya konu ihaledeki ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin giyim giderine ilişkin olarak sunduğu belgelerin yanıltıcı olduğu, bu kapsamda söz konusu belgeleri onaylayan meslek mensuplarından ilgili alış faturalarının istenilmesi ve buna göre değerlendirme yapılması” şeklinde özetlenebilecek iddiaya yer verilmiş ve idarece iddiaya karşılık olarak her iki isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamındaki proforma faturaların meslek mensubu onayı taşıdığı ve mevzuata uygun olduğu cevabı verilmiştir. Bu itibarla, itirazen şikâyet başvurusundaki 2’nci iddia kapsamında esasen ilgili isteklilerin giyim giderine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının da itirazen şikâyet başvurusuna konu edildiği sonucuna varılmış ve bu doğrultuda inceleme yapılmıştır.

İddiaya konu edilen 23.07.2014 tarihli ve 2014/UH.II-2667 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında “Teklif edilen mallara ilişkin olarak, piyasa gerçekleriyle uyumlu olmayan aynı zamanda mükellefin maliyet/satış tutarı tespit tutanağında esas aldığı geçici vergi beyanname döneminde kestiği ve adına kesilen alış ve satış faturalarında tespit edilenden farklı ağırlıklı ortalama birim satış tutarları belirlenmesinin, söz konusu proforma faturayı veren mükellef ve proforma faturayı ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını düzenleyen serbest muhasebeci mali müşavirin, isteklinin teklif tutarına göre ve gerçeğe aykırı belge düzenlediği sonucunu doğurduğu, söz konusu belgelerin ihale makamına sunulduğu ve ihale sonucunu da belirler nitelikte olduğu dikkate alındığında, ihale komisyonunu ve ihale kararını etkileyici belge olarak kabul edilmesi gerektiği, aksi takdirde ihalelerde rekabetin sağlanamayacağı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırılık oluşacağının açık olduğu değerlendirilmiştir.

…

Dolayısıyla, aktarılan durumun Türk Ceza Kanunu’na göre suç teşkil edip etmediğinin tespiti maksadıyla durumun Şişli Cumhuriyet Başsavcılığı’na bildirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu nedenle, ihale üzerinde bırakılan istekli Genç Ufuklar Danş. Tem. Gıda Hakl. İlişk. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.ne ait teklife ilişkin sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle kabul edilmemesi ve adı geçen istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve aynı zamanda Genç Ufuklar Danş. Tem. Gıda Hakl. İlişk. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ihale sürecinde kullandığı ve ihale makamına sunmuş olduğu, yukarıda ifade edilen belgelerin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci ve “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesi çerçevesinde idarece değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.” hususları belirtilmiştir.

Dolayısıyla, yukarıda yer verilen kararda Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin olarak bir sonuca varılmamakta, bu duruma ilişkin değerlendirmelerin ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından yapılması hususu ifade edilmektedir. Bu bakımdan, anılan kararda bazı tespitlere yer verilerek, bu tespitler ışığında tesis edilecek işlemler bahse konu idarenin takdirine bırakılmıştır.

Kamu ihale mevzuatı çerçevesinde, ilgili idarelerce gerçekleştirilen işlemler neticesinde yasaklama kararlarının Resmi Gazete’de yayımlanacağı ve yayımlandığı tarihte yürürlüğe gireceği, ayrıca hakkında kamu davası açılanların da ilgili Cumhuriyet Savcılıklarınca Kamu İhale Kurumuna bildirileceği, Kamu İhale Kurumunca ise bunlara ilişkin sicillerin tutulacağı anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda, başvuruya konu ihalede Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı hususunda Kamu İhale Kurumu sicil kayıtları dikkate alınabilecektir. Dolayısıyla, şikâyetçi tarafından belirtilen Kamu İhale Kurulu kararıyla idarenin takdirine bırakılmış olan konular hakkında ilgili idarece takdir hakkının ne şekilde kullanıldığı, herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, tesis edildiyse sürecin hangi aşamada olduğu hususlarının araştırılması yoluyla bir değerlendirme yapılmasına imkân bulunmamaktadır.

Bu kapsamda Kamu İhale Kurumu kayıtları üzerinden sorgulama yapılmış ve “393 051 85 80” vergi kimlik numaralı Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 27.10.2014 tarihinde bir yıl süre ile Milli Savunma Bakanlığınca, 01.11.2014 tarihinde de bir yıl süre ile Sağlık Bakanlığınca ihalelere katılmaktan yasaklandığı bilgisi edinilmiştir.

Netice itibarıyla, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teminatların gelir kaydedilmesi” başlıklı 28.1.8’inci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde, 12.03.2014 olan ihale tarihinde hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı bulunmayan, ancak ihale süreci içerisinde hakkında söz konusu karar alınan Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

- İlgili isteklilerin giyim giderine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamaları hakkındaki tespit ve değerlendirmelere ise aşağıda yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

79.4.2.17. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır…” açıklamalarına yer verilmiştir.

1. İhale üzerinde bırakılan istekli Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. bakımından yapılan incelemede;

Sunulan Ateş Endüstriyel – Arafat Ateş tarafından düzenlenmiş proforma faturada her bir malzeme için birim satış tutarının 0,0001 TL olduğu,

Proforma faturanın “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’nin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilerek SMMM Abdulkadir Aker tarafından kaşelendiği ve imzalandığı,

07.03.2014 tarihli söz konusu proforma fatura eki tutanağın 07.03.2014 tarihinde 2013 yılının 4’üncü geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, tutanakta her bir malzeme için ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 0,0001 TL olarak hesaplandığı,

Tutanağa dayanak teşkil eden faturaların istenilmesi üzerine gönderilen beş adet faturanın tamamının 2013 yılının 4’üncü geçici vergi beyanname dönemi içerisinde düzenlendiği,

23.12.2013 tarihli ve 143804 sıra numaralı faturanın Ateş Endüstriyel – Arafat Ateş tarafından yapılan satışa ilişkin olduğu, diğer faturaların Ateş Endüstriyel – Arafat Ateş tarafından yapılan alımları gösterdiği,

Açıklamaların satışlar üzerinden yapıldığı göz önünde bulundurulduğunda, tutanak ile faturalar karşılaştırılırken bahse konu satış faturasının dikkate alınması gerektiği,

Bu kapsamda karşılaştırma yapıldığında, “gömlek (uzun kollu/kısa kollu)”, “pantolon/etek”, “kravat/fular”, “hırka” için maliyet/satış tutarı tespit tutanağında toplam miktarlar (ihalede istenilen miktarlara eşit şekilde) 524’er adet olarak belirtildiği halde, faturada miktarların gömlek için 700 adet, pantolon için 1.300 adet, etek için 700 adet, kravat için 900 adet, fular için 800 adet, hırka için 600 adet olduğu, dolayısıyla adı geçen tutanakla dayanağı olan faturanın örtüşmediği tespit edilmiştir.

Ayrıca, proforma faturadaki birim satış tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmaması ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağına göre tam da başvuru konusu ihalede aranan sayıda giyim malzemeleri satışı yapılmış olması hususları, söz konusu tutanağın yasal defter bilgilerine göre değil, ihalede oluşan duruma göre hazırlandığı kanaati oluşturmaktadır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, teklif edilen mallara ilişkin olarak, piyasa gerçekleriyle uyumlu olmayan ağırlıklı ortalama birim satış tutarları belirlenmesinin ve bu tutarlara uygun faturalar düzenlenmesinin, bununla birlikte miktarlar itibarıyla bu faturalarla uyumlu olmayan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı tanzim edilmesinin, söz konusu proforma faturayı ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını düzenleyen/onaylayan mükellef ile meslek mensubunun, isteklinin teklif tutarına göre ve gerçeğe aykırı belge düzenlediği sonucunu doğurduğu, söz konusu belgelerin, ihale makamına sunulduğu ve ihale sonucunu da belirler nitelikte olduğu dikkate alındığında, ihale komisyonunu ve ihale kararını etkileyici belge olarak kabul edilmesi gerektiği, aksi takdirde ihalelerde rekabetin sağlanamayacağı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırılık oluşacağının açık olduğu anlaşılmıştır.

Anılan Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde; “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü yer almakta olup, söz konusu maddede yapılan düzenlemeler genel itibarıyla 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer verilen temel ilkelerin ihlalini engellemeye yöneliktir.

Buna göre, aktarılan durumun 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’na göre suç teşkil edip etmediğinin tespiti maksadıyla konunun İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesi, ayrıca Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halkla İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ihale sürecinde kullandığı ve ihale makamına sunmuş olduğu yukarıda belirtilen belgelerin, 4734 sayılı Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci ve “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddeleri göz önünde bulundurularak idarece değerlendirilmesi, aynı zamanda SMMM Abdulkadir Aker hakkında TÜRMOB’a bildirimde bulunulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, adı geçen istekli tarafından sunulan proforma faturada her bir malzeme için birim satış tutarının 0,0001 TL olduğu, her bir satır için toplam tutarın yuvarlanmadan yazıldığı, ancak 0,2096 TL olan proforma fatura toplam tutarının yuvarlanarak 0,21 TL şeklinde gösterildiği tespit edilmiştir.

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun’un “Türk Lirası ile Yeni Türk Lirası arasında değişim oranı ve Yeni Kuruşa tamamlama” başlıklı 2’nci maddesinde “Türk Lirası değerler Yeni Türk Lirasına dönüştürülürken, birmilyon Türk Lirası (1.000.000 TL) eşittir bir Yeni Türk Lirası (l YTL) değişim oranı esas alınır.

Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüşüm işlemlerinin ve Yeni Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerler bir Yeni Kuruşa tamamlanır; yarım Yeni Kuruşun altındaki değerler dikkate alınmaz.

İlgili kanunları gereğince uygulanacak adlî ve idarî para cezalarının hesaplanmasında ve ödenmesinde, bir Yeni Türk Lirası’nın (1 YTL) altında kalan tutarlar dikkate alınmaz.” hükmü bulunmaktadır.

Bir kuruşun altındaki birim fiyatlar, örneğin kuruşun onda biri, yüzde biri, binde biri veya bunların değişik versiyonlarından oluşan değerler kullanılarak işlem yapıldığında, somut örnek olan proforma faturada olduğu şekilde kuruş hanesinin (virgülden sonraki kısmın) üç veya daha fazla rakamlı olması biçiminde bir sonuç ortaya çıkmaktadır. Bu durumda kuruş hanesindeki rakamların aşağı veya yukarı yuvarlanarak iki haneli kuruşa dönüştürülmesi gündeme gelmektedir. Yarım kuruşun altındaki değer yok kabul edilerek aşağıya yuvarlama yapıldığında ve birim fiyatın bir kuruşun altında olduğu da dikkate alındığında, ortaya çıkan tutar ile dokümanda belirtilen sayıda (miktarda) giyim eşyasının istekli tarafından karşılanamaması sonucu doğmakta, dolayısıyla da aşağıya yuvarlama yapılmaması gerekmektedir. Bu sebeple aşağı yuvarlama yapılmayacağına göre, yukarıya yuvarlama yapılmasının da kabul edilmemesi gereği doğmakta, aksi takdirde yuvarlama yapma konusunda eşit durumda bulunanlar arasında ayrım yapılması söz konusu olmaktadır.

Bu itibarla, proforma faturada tek bir genel toplamın olacağı da göz önünde tutulduğunda yatay ve dikey sonuçların aşağı veya yukarı yuvarlanma yapılmadan olduğu şekilde yazılması gerekli bulunmaktadır.

Aktarılan Kanun hükmü ile yapılan tespitler birlikte değerlendirildiğinde, ödeme aşamasında proforma faturadaki toplam tutarların dikkate alınacağı, dolayısıyla proforma fatura içeriğinde her bir giyim malzemesi için teklif edilen birim fiyatların bir kuruşun altında olmasının, proforma faturanın mevzuata aykırılığı sonucunu doğurmayacağı, bununla birlikte uyuşmazlıkta irdelenen proforma faturada genel toplamın kuruş hanesi iki haneli olarak yazılmasına karşılık, yapılan hesaplama sonucunda proforma faturanın genel toplamının kuruş hanesinin dört rakamlı olduğunun tespit edildiği, sözü geçen tutarın ondalık kısmında bir kuruşun altında bedel yer almasının, dolayısıyla işlem sonuçlarında ve ödeme aşamalarında geçerli olmayan bir tutar üzerinden proforma fatura düzenlenmesinin 5083 sayılı Kanun’a aykırı olduğu, bu itibarla anılan isteklinin giyim giderine ilişkin açıklamalarının bu gerekçeyle de mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti. bakımından yapılan incelemede;

Sunulan İdeal İş Elbiseleri – Merve Yokuşbaş tarafından düzenlenmiş proforma faturada her bir malzeme için birim satış tutarının 0,01 TL olduğu, her bir satır için 2,62 TL olan toplam tutarın ve 20,96 TL olan proforma fatura toplam tutarının yuvarlanmadan yazıldığı,

Proforma faturanın “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilerek ilgili meslek mensubunca kaşelendiği ve imzalandığı,

12.03.2014 tarihli söz konusu proforma fatura eki tutanağın 12.03.2014 tarihinde 2013 yılının 4’üncü geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, tutanakta her bir malzeme için ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının 0,01 TL olarak hesaplandığı,

Tutanağa dayanak teşkil eden faturaların istenilmesi üzerine gönderilen iki adet alış faturasının 2013 yılının 4’üncü geçici vergi beyanname dönemi içerisinde düzenlendiği,

Karşılaştırma yapıldığında faturalardaki toplam alış miktarları ve tutarlar ile tutanaktaki miktar ve tutarların örtüştüğü, sonuç olarak açıklamaların mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

1. 2’nci iddia kapsamında başvuru sahibi Gökkuşağı Sos. Hizm. A.Ş.nin giyim giderine ilişkin açıklamaları bakımından yapılan incelemede, sunulan Safari Mak. Org. Teks. Gıda Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma faturada her bir malzeme için birim satış tutarının 0,001 TL olduğu, her bir satır için 0,262 TL olan toplam tutarın yuvarlanarak 0,26 TL olarak yazıldığı, bu kapsamda 2,096 TL olması gereken proforma fatura toplam tutarının 2,08 TL şeklinde gösterildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde, 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun’un “Türk Lirası ile Yeni Türk Lirası arasında değişim oranı ve Yeni Kuruşa tamamlama” başlıklı 2’nci maddesi ve kararın (A) bölümünde yer verilen gerekçeler de göz önünde bulundurulduğunda, proforma faturada her bir giyim eşyası için öngörülen tutar toplamları ile genel toplamın kuruş hanesi iki haneli olarak yazılmasına karşılık, yapılan hesaplama sonucunda proforma fatura içeriğinde yer alan kalemlerin toplamı ile genel toplamın kuruş hanesinin üç rakamlı olduğunun tespit edildiği, sözü geçen tutarların ondalık kısmında bir kuruşun altında bedelin yer almasının, dolayısıyla işlem sonuçlarında ve ödeme aşamalarında geçerli olmayan bir tutar üzerinden proforma fatura düzenlenmesinin 5083 sayılı Kanun’a aykırı olduğu, bu itibarla adı geçen isteklinin giyim giderine ilişkin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Öte yandan, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile dayanağı olan belgelerin istenilmesi amacıyla SMMM Engin Taktak’a yazılan yazı, meslek mensubu kaşesinde bulunan “Arap Cami Mah. Tersane Cad. Bakır Sk. Yiğit Han No: 14 Kat: 3 Beyoğlu/İSTANBUL” adresine tebligata çıkarılmış, ancak söz konusu tebligat “Ayrılmış İade” ibaresi düşülerek Kurumumuza iade edilmiş, adı geçen meslek mensubunun başka bir adresi de bulunamadığından ilgili belgelere ulaşılamamıştır.

Bu kapsamda, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.18’inci maddesi çerçevesinde ilgili meslek mensubundan istenilen belgelere ulaşılamadığından, bu gerekçeyle de isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerekmektedir.

2. 2’nci iddia kapsamında Vatoz Grup Tem. ve Gıda San. Tic. A.Ş.nin giyim giderine ilişkin açıklamaları bakımından yapılan incelemede, 09.03.2014 tarihli proforma fatura eki tutanağın 13.10.2014 tarihinde düzenlendiği tespit edilmiştir.

Netice itibarıyla, kamu ihale mevzuatı çerçevesinde proforma faturanın düzenlenme tarihinden sonra maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlenmesine imkân bulunmadığından, anılan isteklinin giyim giderine ilişkin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. ‘2nciiddia kapsamında Tomurcuk Tem. Tur. Gıda İnş. ve Otom. San. Tic. Ltd. Şti.nin giyim giderine ilişkin açıklamaları bakımından yapılan incelemede;

Sunulan proforma faturanın ilgili meslek mensubunca isim ve adres bilgilerini içeren kaşe ile onaylandığı, proforma fatura üzerinde bulunması gerekli olan ibarenin bulunmadığı, bununla birlikte açıklamalar kapsamında sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında satışlar üzerinden açıklama yapılması halinde kullanılan “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verildiği, hâlbuki tutanakta maliyete dayalı açıklama yapılmış olduğu,

08.04.2014 tarihli söz konusu proforma fatura eki bila tarihli tutanağın 2014 dönemine ait olduğu bilgisini taşıdığı, bununla birlikte tutanakta ağırlıklı ortalama birim maliyetlerin son geçici vergi beyanname dönemine ait belgelere göre hesaplandığı bilgisine de yer verildiği, hâlbuki ihale tarihinin 12.03.2014 olduğu dikkate alındığında son geçici vergi beyanname döneminin 2013 yılının 4’üncü geçici vergi beyanname dönemi olduğu, dolayısıyla tutanak içeriğinde tespit yapılan döneme ilişkin olarak iki farklı bilgi bulunduğu,

Tutanakta malzemeler için ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarlarının 8,25 TL, 17,00 TL, 3,00 TL, 18,75 TL olarak hesaplandığı, dolayısıyla birim satış tutarlarının ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarlarının üzerinde olduğu, diğer taraftan tutanakta her bir malzeme için toplam miktarların (ihalede istenilen miktarlara eşit şekilde) 524 olarak gösterildiği,

Tutanağa dayanak teşkil eden faturaların istenilmesi üzerine meslek mensubunca gönderilen cevabi yazıda, mükellefin siparişe göre ya bitmiş ürün aldığının ya da kumaş ve dikiş işçiliği ile fason olarak ürün yaptırdığının, ihalede sunulan proforma faturaya ilişkin olarak ise mükellefe sipariş verilmemiş olmasından dolayı ilgili ürünlerin alınmadığının/yaptırılmadığının ve tutanaktaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarlarının sipariş verilmiş olması halinde ortaya çıkacak olan tutarlar olduğunun belirtildiği, bu kapsamda tutanağa dayanak teşkil eden faturaların değil mükellefin yukarıda aktarılan çalışma şeklini gösterecek şekilde örnek mahiyetinde 2014 yılına ait bazı faturaların sunulduğu tespit edilmiş, bu itibarla isteklinin giyim giderine ilişkin açıklamalarının uygun olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Gökkuşağı Sos. Hizm. A.Ş., Vatoz Grup Tem. ve Gıda San. Tic. A.Ş. ile Tomurcuk Tem. Tur. Gıda İnş. ve Otom. San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İlgili proforma faturayı düzenleyen Ateş Endüstriyel – Arafat Ateş ile proforma faturayı “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’nin altında olmadığını beyan ederim.” yönündeki beyanla imzalayarak maliyet/satış tutarı tespit tutanağını düzenleyen SMMM Abdulkadir Aker ve söz konusu belgeleri aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunan Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halkla İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına bildirim yapılmasına,

3. SMMM Abdulkadir Aker hakkında TÜRMOB’a bildirimde bulunulmasına,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibi isteklinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle, “1- ihalede giyim gideri ile bu gider üzerinden hesaplanacak %3 oranındaki giderler hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 4.889.549,88 TL olduğu, bu kapsamda, 4.889.549,88 TL tutarının altında teklif veren ihale üzerinde bırakılan istekli Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin “anonim kart bedelinin teklif fiyatına dâhil edilmediği” gerekçesiyle reddedilmesi gerektiği, 2- Konusu başka bir ihale olan 23.07.2014 tarihli ve 2014/UH.II-2667 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında, başvuruya konu ihale üzerinde bırakılan istekli Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin işlemlerin başlatılması hususunun yer aldığı, bu nedenle ilgili isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklanma sürecinde olduğunun da dikkate alınması gerektiği” şeklindeki iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin 1’inci maddesinde yer alan iddiaya ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinde, yol giderine kart bedellerinin dâhil edilmediği ve söz konusu isteklilerin açıklamalarının yeterli olmadığı, aynı dilekçenin 2’nci maddesinde yer alan iddiaya ilişkin olarak, Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 27.10.2014 tarihinde bir yıl süre ile Milli Savunma Bakanlığınca, 01.11.2014 tarihinde de bir yıl süre ile Sağlık Bakanlığınca ihalelere katılmaktan yasaklandığı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ifade edilmekle birlikte; ihaleye teklif veren isteklilerin giyim giderlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının da incelendiği ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönden uygun olmadığı, ayrıca ikinci iddia kapsamında, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda ise, ihaleye katılan Gökkuşağı Sos. Hizm. A.Ş.nin, Vatoz Grup Tem. ve Gıda San. Tic. A.Ş.nin ve Tomurcuk Tem. Tur. Gıda İnş. ve Otom. San. Tic. Ltd. Şti.nin’de giyim gideri açısından aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı tespitlerine yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinin (b) bendinde yer alan, “İhale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden incelenir.” hükmü çerçevesinde, Kurulun inceleme yetkisi başvuru sahibinin şikayete konu ettiği ve itirazen şikayet başvurusuna taşıdığı iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönüyle sınırlandırılmıştır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin iddiaları kapsamında, ihaleye teklif veren isteklilerin giyim giderlerine ilişkin bir iddiasının bulunmadığı görülmektedir. Bu durumda, bu konuda başvuru sahibinin bir iddiasından veya idarenin şikayet üzerinde aldığı karardan söz edilmesi mümkün değildir.

Bu itibarla, Kurul çoğunluğunca alınan kararın Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Hlk. İliş. İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin kısmına katılmakla birlikte; söz konusu kararda yer alan ve aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında giyim giderine ilişkin yapılan tespitlerin, iddia sınırı içinde bulunmadığı ve eşit muamele esası yönünden incelenecek bir husus da olmadığı, dolayısıyla Kurul çoğunluğunca verilen kararın, resen inceleme sonucu ve inceleme yetkisinin sınırları dışına çıkılarak alındığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, ihaleye katılan isteklilerin giyim giderine ilişkin bir iddia bulunmadığından, Kurul çoğunluğunca alınan kararın bu hususa ilişkin kısmına katılmıyorum.

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi