KİK Kararı: 2014/UH.III-3568

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/073
Gündem No : 54
Karar Tarihi : 31.10.2014
Karar No : 2014/UH.III-3568
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Güç-El Yemek San. Et ve Et Ürünleri Süt Ürünleri Gıda Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.,

Mesudiye Mah. İnegöl Cad. Hilal Sokak No: 4 İnegöl/BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İnegöl İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Kemalpaşa Mahallesi Atatürk Bulvarı İnegöl/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/93293 İhale Kayıt Numaralı “2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı İlköğretim Öğrencilerine Sıcak Öğle Yemeği” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İnegöl İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 01.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı İlköğretim Öğrencilerine Sıcak Öğle Yemeği” ihalesine ilişkin olarakGüç-El Yemek San. Et ve Et Ürünleri Süt Ürünleri Gıda Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.nin 19.09.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.09.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.09.2014 tarih ve 33096sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.09.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2918 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyimine ilişkin olarak sunduğu sözleşme ve faturaların mevzuata aykırı olduğu, söz konusu firmanın gerçekte üretilmeyen ve satılmayan yemeğe iş deneyimi düzenlemek için fatura kesmiş olduğu, ilgili muhasebe defterlerinin incelenmesi halinde faturada kesilen miktarlarda yemek üretimi için malzeme giriş faturalarının olmadığının görüleceği,

Eray Yemek Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Lütfü Ucar Lokantası’nın muhasebecisinin aynı kişi olması nedeniyle firmalar arasında üretilmeyen yemeği üretmiş gibi göstererek iş deneyimi edinmiş olduğu ve bu fiil ile Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesi (b) bendinde yer alan yasak fiil ve davranışta bulunulduğu, bu doğrultuda idare tarafından işlem tesis edilmesi gerektiği, ilgili vergi dairesine ve cumhuriyet savcılığına bildirim yapılması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli ile 24.09.2014 tarihinde sözleşme imzalandığı, 25.09.2014 tarihinde idarece sözleşmenin iptal edildiği ve doğrudan temine gidildiği,

2. İdarece yapılan aşırı düşük sorgulamasının mevzuata uygun olmadığı, firmanın adresinin işin yapılacağı yere 45 km olduğu, sunduğu açıklamanın uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 30.09.2014 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli ile 24.09.2014 tarihinde sözleşme imzalandığı iddia edilmiş ise de, ihale işlem dosyasındaki belgelerin incelenmesi neticesinde, ihalede sözleşmenin imzalanmadığı ve ihalenin iptal edilmediği tespit edilmiş olup, başvurunun ihalenin iptaline karşı olmadığı, tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin başvuru niteliğinde olduğu sonucuna varılmıştır.

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde, ihale konusu işin adının “2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı İlköğretim Öğrencilerine Sıcak Öğle Yemeği” olarak belirlendiği, aynı Şartname’nin 7.5’inci maddesinde istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 30'undan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği, anılan Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde, benzer iş olarak “Yemek Hizmetleri İşleri” şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde,

“Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.” hükmü yer almaktadır.

İhale komisyonunun 09.09.2014 tarihli kararı ile ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Bursa Eray Yemek Gıda Tem. Taş. Kantin İşl. Unlu Mam. San. Tic. Ltd. Şti.nin ihaleye 455.395,50 TL teklif verdiği, İdari Şartname’nin 7.5’inci maddesinde teklif tutarının %30’u tutarında iş deneyimi istenildiğinden en az 136.618,65 TL tutarında iş deneyimini belgelendirmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İş deneyimini tevsik amacıyla istekli ile Egemerman Otomotiv Taşımacılık Gıda Tekstil İnşaat Turz. San. Tic. Ltd. Şti. ile akdedilen sözleşmenin sunulduğu, “Sözleşmenin konusu” başlıklı 3’üncü maddesinde “Yüklenici firma sözleşmede belirtilen şartlara uygun şekilde İşveren firma tarafından verilen kişi adetleri kadar, uygun şekilde yemek pişirilmesi, hazırlanması ve işveren firmanın belirleyeceği yere nakledilmesidir.” hükmü bulunduğu, sözleşme tutarının KDV hariç 176.000,00 TL olarak belirtildiği, sözleşmenin 5’inci maddesine işin süresinin “09.07.2013-10.07.2014” tarihlerini kapsadığı görülmüştür.

Yapılan incelemede başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesindeki iddialar ve eklerinde “Oto San. Sitesi 1. Sokak No : 171-173” adresinde bulunan “Lütfü Ucar” ile yapılan sözleşme ve bu şahıs adına düzenlenen 04751, 04752 seri nolu faturaların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilmesine karşın, ihale üzerinde bırakılan Bursa Eray Yemek Gıda Tem. Taş. Kantin İşl. Unlu Mamüller San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında “Yiğitler Mahallesi Büyük Oto Ticaret Mrk. 108.Sok. No:6” adresinde bulunan Egemerman Otomotiv Taşımacılık Gıda Tekstil İnşaat Turz. San. Tic. Ltd. Şti. ile akdedilen sözleşmenin ve bu işe ilişkin kesilen 176.250,00 TL tutarında faturaların sunulduğu, dolayısıyla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan sözleşmenin ve faturaların, başvuru sahibinin dilekçesinde iddia edilenden farklı bir işe ait sözleşme ve faturalar olduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla, inceleme konusu ihale yönünden başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmış olup başvurunun bu iddia yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği düzenlenmiş olup, aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, “25.1. İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhaleye ait Teknik Şartname’nin 30’uncu maddesinde dört haftalık öğle yemeği menüsüne yer verildiği görülmüştür.

İnceleme konusu ihalede yaklaşık maliyetin 684.337,50 TL olarak belirlendiği, bu tutarın 1,30 ile bölünmesi sonucu sınır değerin 526.413,46 TL olduğu, sınır değerin altında teklif veren Bursa Eray Yemek Gıda Tem. Taş. Kantin İşl. Unlu Mam. San. Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Güç-El Yemek Sanayi Et ve Et Ürn. Süt Ürn. Gıda Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.nden 03.09.2014 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.”

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.” açıklamaları bulunmaktadır.

İtirazen şikâyet dilekçesinde ihale üzerinde bırakılan istekli adresi ile işin yapılacağı yer arasının 45 km uzaklıkta olduğu, idarece yapılan sorgulamanın mevzuata uygun olmadığı iddia edilmekte olup, buna ilişkin inceleme iddia konusuyla sınırlı olarak yapılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Bursa Eray Yemek Gıda Tem. Taş. Kantin İşl. Unlu Mam. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarında, “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli”, Bursa Ticaret Borsası yıllık bülteni, elektrik, su, doğalgaz, motorin giderleri hesap tablosu ve araç ruhsatları gibi belgelerin yer aldığı,

İsteklinin açıklaması kapsamında ayrıca, elektrik, su, doğalgaz ve motorin maliyet hesabına yer verdiği, kullanılacak araçlara ait ruhsatların sunulduğu, günde ortalama 220 km kat edileceği kabulüyle motorin maliyetinin hesaplandığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde bulunan, “yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.” açıklaması gereği, iddiaya konu yemeğin taşınmasına ait giderin de bu yardımcı girdiler arasında yer aldığı ve isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bunlar için bir tutar öngörmesi gerekmekle birlikte belgelerle açıklanmasının gerekmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı ve başvurunun reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi