KİK Kararı: 2014/UH.III-3567

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/073
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 31.10.2014
Karar No : 2014/UH.III-3567
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Biter Yıldız Taş. İnş. Teks. Gıda Tem. Hiz. İth. İhr. San. Ltd. Şti.,

Yeni Belediye Dükkânları No:5 Harran/ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Harran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Süleyman Demirel Mah. Hükümet Konağı No:4 63510 Harran/ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/71625İhale Kayıt Numaralı “Harran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı İlköğretim Okulları Öğrencilerinin Taşıma İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Harran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 24.07.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Harran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı İlköğretim Okulları Öğrencilerinin Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Biter Yıldız Taş. İnş. Teks. Gıda Tem. Hiz. İth. İhr. San. Ltd. Şti.nin 28.08.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.08.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.09.2014 tarih ve 28558 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.09.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2608 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin Eskiharran (23’üncü kısım), Harran (27’nci kısım), İmambakır (28’inci kısım), Şehit Mehmet Arslan (41’inci kısım), Şibliye (42’nci kısım) İlkokul ve Ortaokullarının öğrencilerinin taşınmasına ilişkin kısımlarında, bahse konu kısımlar üzerinde bırakılan istekliler ile aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan istekliler tarafından sunulan açıklamaların kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, şöyle ki;

- Sunulan araç kira sözleşmelerinde her ne kadar akaryakıt, bakım, onarım, şoför, amortisman, vergi ve diğer giderlerin araç sahibi tarafından karşılanacağı belirtilmiş olsa da, bahse konu maliyet bileşenlerinin bu şekilde gösterilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, ayrıca kira sözleşmelerinde muhtemelen mükerrer araç plakalarının bulunduğu,

- Sözleşme, ihale kararı ve diğer ödemelere (hakediş ödemeleri) ait damga vergisi ile kesin teminat mektubuna ilişkin giderlerin öngörülmediği,

- İşçilik giderleri ile asgari ücrete ilişkin fiyat farkı ve işçiler için giyim gideri öngörülmediği,

- Akaryakıt giderine ilişkin olarak yapılan açıklamaların gerçeği yansıtmadığı, akaryakıt ve bakım giderlerine ilişkin olarak teknik rapor ve ekspertiz raporları ile açıklama yapılmadığı,

- Araçlara ait amortisman, periyodik bakım-onarım, egzoz ve emisyon, lastik, zorunlu trafik sigortası gibi giderlerin öngörülmediği ve motorlu taşıtlar vergisi ile araç muayene giderlerinin belgelendirilmediği,

- Teknik Şartname’nin 47’nci maddesinde yer verilen araç takip sistemine (GPS) ilişkin gideri belgelendirmek üzere proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulmadığı, buna ilişkin sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun olmadığı,

- Proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde düzenlenmediği, bu belgeleri düzenleyen ve onaylayan kişilerin imza sirkülerinin/beyannamelerinin sunulmadığı ve bu belgelerin yetkili kişilerce imzalanıp imzalanmadığının kanıtlanmadığı, proforma faturaları düzenleyen kişilerle onaylayan meslek mensupları arasında sözleşme bulunmadığı, bahse konu belgelere dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmadığı,

- Hesap tablosu ve hesap icmallerinde aritmetik hata olduğu,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nde aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulabilecek olan belgeler arasında kira sözleşmelerinin yer almadığı, bu nedenle bu belgelerle yapılan açıklamalarının kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, bu sözleşmelerde her ne kadar akaryakıt, bakım, onarım, şoför, amortisman, vergi ve diğer giderlerin araç sahibi tarafından karşılanacağı belirtilmiş olsa da, anılan maliyet bileşenlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2’nci ve 79.3’üncü maddelerine uygun şekilde açıklanması gerektiği, bu kapsamda söz konusu sözleşmelerle belgelendirme yapılmasının kamu ihale mevzuatına uygunluk taşımadığı,

- Araç muayene giderlerinin belgelendirilmediği,

- Proforma faturalar ve fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren kişilerden alınmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve toplam 49 kısımdan oluştuğu, bu kısımlardan beşinin itirazen şikâyete konu edildiği görülmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler“ başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir…” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklamaları bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak açıklama istenileceği düzenlenmiş, ayrıca öğrenci taşınması işi olan başvuruya konu ihale personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliği taşımadığından, her bir kısma ilişkin olarak ilgili yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilmiş ve bu tutarın altında teklif vermiş olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin söz konusu yazılar incelendiğinde, teklifte önemli görülen bileşenlerin tespit edilmediği ve isteklilere bildirilmediği görülmektedir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesi ile Teknik Şartname göz önünde bulundurulduğunda, çalıştırılacak şoförlere ait giderler, temin edilecek araçlara ilişkin giderler (kiralama veya amortisman) ile bu araçlara ait akaryakıt, söndürme cihazları, bakım-onarım, muayene, telsiz veya mobil telefon, sigorta, araç takip sistemi (GPS) giderlerinin teklif fiyatına dâhil olduğu anlaşılmaktadır.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, öngörülen/açıklanan maliyet bileşenleri bakımından istekliler arasında farklılıklar bulunduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamalarının eşit koşullarda değerlendirme imkânı kalmamıştır.

Netice itibarıyla, ilgili istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması yapılması ve bu açıklamanın değerlendirilmesi işlemlerinin daha sağlıklı şekilde gerçekleştirilebilmesi amacıyla, idarece İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemeleri uyarınca tüm maliyet bileşenlerinin belirlenmesi, bu maliyet bileşenleri içerisinden teklifte önemli olanların tespit edilmesi ve teklifi aşırı düşük olan isteklilerden bu bileşenlerle ilgili açıklama istenilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, aşırı düşük teklif açıklaması istenen isteklilerin idarece belirlenen tüm maliyet bileşenleri için gider öngörmeleri, ancak sadece idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili olarak açıklama yapmaları gerektiği de ifade edilmelidir.

Yukarıda yer verilen hususların yanı sıra, başvuruya konu kısımlara ilişkin ihale komisyonu kararları ve isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde bazı hususlar tespit edilmiş ve 08.10.2014 tarihli yazıyla “Gönderilen bütün belgeler incelendiğinde isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları bakımından tereddüt oluşturan çeşitli hususlar tespit edilmiştir.

Örneğin istekli Stil Taş. Tar. İnş. Tem. Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının bir sayfadan oluştuğu, bununla birlikte adı geçen isteklinin teklifinin ihalenin bazı kısımlarında geçerli görüldüğü, bazı kısımlarında ise açıklama sunmadığından reddedildiği, ayrıca ihalenin beşinci kısmına ilişkin ihale komisyonu kararında aşırı düşük teklif değerlendirmesi neticesinde bu isteklinin teklifinin reddedildiği belirtilmemiş olmakla birlikte, kısmın teklif bedeli daha yüksek olan bir istekli üzerinde bırakıldığı,

Kahraman Pro. Mim. İnş. Elek. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ihalenin 24’üncü kısmında geçerli görüldüğü, ancak gönderilen belgeler içerisinde isteklinin bu kısma ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının bulunmadığı, ayrıca ihalenin beşinci kısmında aynı isteklinin teklifi aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığından reddedilmiş olmakla birlikte, isteklinin söz konusu kısma ilişkin açıklamalarına gönderilen belgeler içerisinde yer verildiği,

Harun Çırçır Nak. Teks. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ihalenin 37’nci kısmında geçerli görüldüğü, ancak gönderilen belgeler içerisinde isteklinin bu kısma ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının bulunmadığı,

Güneş Ser. ve Ara. Teks. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi ihalenin beşinci kısmında aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığından reddedilmiş olmakla birlikte, isteklinin söz konusu kısma ilişkin açıklamalarına gönderilen belgeler içerisinde yer verildiği anlaşılmıştır.” denilerek isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının daha düzenli bir şekilde gönderilmesi istenilmiş ve bahse konu tespitlere ilişkin olarak bilgi talep edilmiştir.

İdarece gönderilen cevabi yazı ekinde ihale komisyonu tarafından düzenlenmiş bir rapora yer verildiği ve bu raporda yukarıda aktarılan hususların sehven ortaya çıktığının ve ihale komisyonu kararlarının düzeltildiğinin belirtildiği, ayrıca düzeltilmiş ihale komisyonu kararlarının da Kuruma gönderildiği anlaşılmıştır.

Düzeltilmiş ihale komisyonu kararları incelendiğinde ise, ihalenin 27’nci kısmında önceki ihale komisyonu kararında olduğu gibi Harran Altınbaşak Müt. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Özsur İnş. Gıda Akary. Nak. Tur. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin geçerli görüldüğü, ancak gönderilen belgeler içerisinde isteklilerin bu kısma ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının bulunmadığı, ihalenin 28’inci kısmında ise önceki ihale komisyonu kararında olduğu gibi Harran Altınbaşak Müt. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin geçerli görüldüğü, bununla birlikte gönderilen belgeler içerisinde isteklinin bu kısma ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının bulunmadığı görülmektedir.

Dolayısıyla aşırı düşük tekliflere ilişkin değerlendirmelerin sağlıklı şekilde yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu bakımdan da söz konusu işlemlerin yinelenmesi yerinde olacaktır.

Öte yandan 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının (2) numaralı bendinde şikâyette bulunanlarca yatırılması zorunlu olan başvuru bedeli “Yaklaşık maliyeti beş yüz bin Türk Lirasına kadar olan ihalelerde üç bin Türk Lirası, beş yüz bin Türk Lirasından iki milyon Türk Lirasına kadar olanlarda altı bin Türk Lirası, iki milyon Türk Lirasından on beş milyon Türk Lirasına kadar olanlarda dokuz bin Türk Lirası, on beş milyon Türk Lirası ve üzerinde olanlarda on iki bin Türk Lirası” şeklinde belirlenmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde… tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması bulunmaktadır. Başvuru konusu kısımlar bakımından 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince şikâyet bedeli olarak yatırılması gereken tutarın 3.000,00 TL olduğu anlaşıldığından, Kurum hesaplarına fazladan yatırılan 6.000,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iade edilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin başvuruya konu kısımlarında aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle sınırlı olarak yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihalenin başvuruya konu kısımlarına ilişkin olarak düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi