KİK Kararı: 2014/UH.III-3477

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/070
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 22.10.2014
Karar No : 2014/UH.III-3477
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Oğuzhan KAYMAK,

Yeniceköy Mah. 632. Sokak No: 17 İnegöl/BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yenişehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Yenigün Mah. Atatürk Cad. No: 5 16110 Yenişehir/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/86036İhale Kayıt Numaralı “Taşımalı Sistem Kapsamında 10 Taşıma Merkezi İlk ve Ortaokula Taşınan 1074 Öğrenciye 175 İş Günü (Sıcak) Öğle Yemeği Verilmesi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Yenişehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 18.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı Sistem Kapsamında 10 Taşıma Merkezi İlk ve Ortaokula Taşınan 1074 Öğrenciye 175 İş Günü (Sıcak) Öğle Yemeği Verilmesi” ihalesine ilişkin olarak Oğuzhan Kaymak’ın 08.09.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.09.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.09.2014 tarih ve 32597 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.09.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2864 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranına yer verilmediği, ayrıca belgelendirmenin Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan yöntemlerle yapılmadığı, yine istekli tarafından Tebliğ açıklamalarına aykırı olarak üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin sunulduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Taşımalı sistem kapsamında 10 taşıma merkezi ilk ve ortaokula taşınan 1074 öğrenciye 175 iş günü (sıcak) öğle yemeği verilmesi

b) Miktarı ve türü: Taşımalı Sistem Kapsamında 1074 İlk ve Ortaokul öğrencisine 175 iş günü (sıcak) öğle yemeği verilmesi

Taşıma Merkezi Okulun Adı

Yemek Verilecek Öğrenci Sayısı

Yemek Verilecek Gün Sayısı

Taşıma Merkezi Okulun Şehir Merkezine Uzaklığı

Akçeşme İlkokulu

75

175

Merkez

TOKİ Orhangazi Ortaokulu

157

175

Merkez

100.Yıl İlkokulu

102

175

Merkez

Koç Ortaokulu

55

175

Merkez

Köprühisar Atatürk İ.Ö.O.

212

175

15(KM)

Koyunhisar İ.Ö.O.

221

175

12(KM)

Orhaniye İlkokulu

82

175

10(KM)

Söylemiş Ortaokulu

104

175

7(KM)

Yolören İ.Ö.O.

57

175

15(KM)

Terziler İlkokulu

9

175

12(KM)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: 10 Taşıma Merkezi İlk ve Ortaokulu” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. a-İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri yükleniciye aittir.

b-Taşıma Merkezindeki yemekhanelerin temizliği ve yemek dağıtımı yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Taşıma Merkezindeki yemekhanelerin temizliği ve yemek dağıtımı yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait Teknik Şartname’de 4 haftalık örnek menüye yer verildiği, yine aynı Şartname’de ihale kapsamında verilecek yemek gramajlarına yer verildiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından aşırı düşük teklif sınır değeri olan 397.586,54 TL’nin altında teklif veren ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen 18.08.2014 tarihli ve 3422 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “…1,90 TL ile teklifiniz aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiş olup konu ile ilgili yazılı olarak açıklama ve örnek günlük yemek maliyet çizelgesinin hazırlanarak 3 iş günü içerisinde Komisyonumuza sunulması…” ifadelerine yer verilerek istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

İstekli tarafından idareye gönderilen 19.08.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklama yazısında, ilçe okullarında dönemler itibariyle 8-12 yıl süreyle başarıyla hizmet verdikleri, bu süre zarfında herhangi bir ceza almadıkları, alanlarında marka konumda oldukları, ilçe vergi sıralamasında ilk üç konuma oldukları, hammadde ve nakliye maliyetlerinin düşük olduğu ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir. Ayrıca, söz konusu yazı ekinde iki sayfadan müteşekkil yemek maliyet çizelgesine yer verildiği, bu çizelgede geçmiş yıllarda taşımalı sistemle yemek yiyen öğrencilere verdikleri hizmete ilişkin 4 günlük yemek listesine yer verildiği, bu kapsamda listede yer alan yemeklere ilişkin maliyet hesaplaması yapıldığı tespit edilmiştir. Ancak, istekli tarafından açıklama kapsamında malzemeli yemek sunumu hesap cetveline veya başka herhangi bir belgeye yer verilmediği tespit edilmiştir.

İhale ilan tarihi olan 25.07.2014 itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Tebliğ açıklamalarından, malzemeli yemek alımı ihalelerinde istekli tarafından “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarına aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer verilmesi gerektiği, “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerektiği, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlar, ticaret borsası fiyatları, toptancı hal fiyatları, özel veya münhasır hak sahibi kuruluşların uyguladığı fiyatlar, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar veya isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesiyle oluşan emsal bedel ile ana çiğ girdileri için öngörülen fiyatları açıklayabilecekleri, bu yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedeli tevsiken Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer alan belgelerden herhangi birinin sunulmadığı, yine açıklama kapsamında ana çiğ girdi, işçilik ve yardımcı gider oranlarının yer aldığı malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin yer almadığı, bu şekilde yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmış olup Yenişehir Yemek-Serkan Boyalı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Yenişehir Yemek-Serkan Boyalı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranına yer verilmediği, ayrıca belgelendirmenin Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan yöntemlerle yapılmadığı, yine istekli tarafından Tebliğ açıklamalarına aykırı olarak üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin sunulduğu” şeklinde belirtilen iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, Yenişehir Yemek-Serkan Boyalı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Yenişehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Taşımalı Sistem Kapsamında 10 Taşıma Merkezi İlk ve Ortaokula Taşınan 1074 Öğrenciye 175 İş Günü (Sıcak) Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşları birim fiyatları esas alınarak toplam 516.862,50 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 6 adet ihale dokümanı satın alındığı, 18.08.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, beş teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Yenişehir Yemek (Serkan Boyalı)

357.105,00

Anadolu Yemek (Oğuzhan Kaymak)

397.586,54

Bursa Eray Yemek Gıda Temizlik Taşımacılık Kantin İşletmeciliği Unlu Mamüller Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

397.589,43

Güç-El Yemek Sanayi Et ve Et Ürünleri Süt Ürünleri Gıda Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi

473.634,00

Ada Öznur Yemek Temizlik Bilişim Turizm Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

501.826,50

Şeklinde verildiği,

İdare tarafından aşırı düşük teklif sınır değeri olan 397.586,54 TL’nin altında teklif veren Yenişehir Yemek-Serkan Boyalı’dan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamanın uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakılmasına karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihaleye verilen teklifler yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi