KİK Kararı: 2014/UH.III-3472

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/070
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 22.10.2014
Karar No : 2014/UH.III-3472
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Turgay YILMAZ,

Şentepe Mahallesi Hasan Polatkan Cad. No: 6/C Polatlı/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Uğurludağ İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü

Yenicami Mahallesi Cumhuriyet Cad. Hükümet Konağı Kat: 1 19110 Uğurludağ/ÇORUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/81675İhale Kayıt Numaralı “2014-2015 Öğretim Yılı Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki 292 Öğrenciye Malzeme Dahil Sıcak Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Uğurludağ İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 07.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2014-2015 Öğretim Yılı Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki 292 Öğrenciye Malzeme Dahil Sıcak Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası İşi” ihalesine ilişkin olarak Turgay Yılmaz’ın 11.09.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.09.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.09.2014 tarih ve 30723 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.09.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2759 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece iki istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, iki isteklinin de açıklamalarının uygun görüldüğü, ancak Kamu İhale Kanunu'nun 38'inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine uygun olmayan açıklamaların reddedilmesi gerektiği, isteklilerin asgari ücrette yapılacak artışları dikkate almadan işçilik maliyetini hesapladığı, sözleşme giderleri için hesaplama yapmadığı, açıklamalarda yakıt ücreti, araç maliyeti için bedel öngörülmediği, Kamu İhale Genel Tebliği'ndeki 07.06.2014 değişikliği ile getirilen H.4 standart formun sunulmadığı, ayrıştırılması gereken ana çiğ girdiler, yardımcı giderler oranına yer verilmediği, proforma faturalarda kaşeleme işlemlerinin bulunmadığı, düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde, “İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2014-2015 Öğretim Yılı Taşımalı İlköğretim kapsamındaki 292 öğrenciye malzeme dahil sıcak yemek hazırlama, dağıtım ve sonrası İşi

b) Miktarı ve türü:

Çorum İli Merkez İlçede Taşımalı Temel Eğitim kapsamına alınan 292 öğrenci için 180 iş gününde toplam 52560 öğün malzeme dahil sıcak öğle yemeği alımı işi” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, her türlü harç giderleri ve muhtelif giderlerinin tamamı teklif fiyata dahildir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Taşıma Merkezi Okullarda öğle yemeği servisi ile servis sonrası hizmetleri yürütülecek personellerin maaş, SSK ve benzeri giderlerin tamamı, ilçe merkezinde tesis kurulması gerekiyorsa tesis kurulumu ile ilgili her türlü maliyet ve giderler, tesisin işlerliği ile ilgili alınması gereken her türlü belge ile yapılacak analizlerin maliyet ve giderleri

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde “Yemeğin taşınmasında, yemek servisinin yapılmasında ve yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, belirlenen personeller okul okul listelenerek idareye sözleşme süresinde bildirilecek, hizmetin ifasında görevlendirilen bu personellerin kontrolü taşıma merkezi okul müdürlükleri tarafından yapılacaktır. Bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SSK pirimi, vergi vb) yüklenici firma tarafından karşılanacaktır” düzenlemesi bulunduğu, aynı Şartname’nin 33’üncü maddesinde, “33- 2014–2015 Öğretim Yılı (15 Eylül 2014- 12 Haziran 2015 tarihleri arası ) Tip İdari Şartname eki Tablo-1’de adı geçen Taşıma Merkezi Okullarda belirtilen öğrencilere verilecek günlük, haftalık ve aylık öğle yemeği menü TABLO-2’de belirtilmiştir. TABLO-2’de belirtilen yemek menüsünde kullanılacak malzeme miktarları Milli Eğitim Bakanlığı’nın öğrenci başına belirlediği TABLO-3’te belirtilen gramajlarda olacaktır. Menü, haftanın iş günlerinde yazlık ve kışlık olarak dönüşümlü bir şekilde verilecektir.” düzenlemesi yer aldığı, Şartname eki tablolarda 4 haftalık “yaz menüsü” ve 4 haftalık “kış menüsü” belirlendiği, yemeklerin içeriğindeki çiğ girdi gramajlarının yer aldığı görülmüştür.

Sözleşme Tasarısı’nın İşin Süresi başlıklı 9.1’inci maddesinde, “İşe başlama tarihi 15.09.2014; işi bitirme tarihi 12.06.2015” düzenlemesi bulunmaktadır.

İlân tarihinin 15.07.2014, ihale tarihinin 07.08.2014 olduğu, ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, sınır değerin altında teklif veren iki istekliden 08.08.2014 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan iki açıklamanın da uygun görülerek 01.09.2014 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Şirinler K. Yemiş Tar. Yem. Temizlik İlaç. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; verilen tekliflerin 37'nci maddeye göre değerlendirilmesi sonrasında, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedileceği hüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyletam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafındanilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından isteklilere gönderilen sorgu yazısında 1 haftalık menü üzerinden belirleme yapılmış olup, 08.08.2014 tarihli yazılarla aşırı düşük sorgulaması istenilen ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Şirinler K. Yemiş Tar. Yem. Temizlik. İlaç. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi veren Fatih Özcan- Almila Grup firmalarının açıklamalarının uygun görüldüğü ve ihalenin Şirinler K. Yemiş Tar. Yem. Temizlik İlaç. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları uyarınca malzemeli yemek alımı ihalelerinde sözleşme giderleri ve nakliye giderlerinin yardımcı girdi olarak kabul edildiği, imal edilen yemeğin okullara dağıtımı sırasındaki araç maliyeti ve yakıt ücretinin, nakliye giderlerine dâhil olduğu açık olduğundan başvuru sahibinin bu maliyetlere ilişkin iddiası yerinde görülmemiştir.

1. İhale üzerinde bırakılan Şirinler Kuruyemiş Tar. Yem. Temizlik İlaç. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde;

İstekli tarafından sunulan Ek. H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nde Ana Çiğ Girdi Oranı’nın %75, işçilik oranının %11, yardımcı giderlerin ise %14 olarak belirtildiği, kapasite raporu, imza sirküleri, geçici vergi beyannamesi gibi belgelerin açıklama kapsamında sunulduğu anlaşılmıştır.

İhaleye konu işin süresinin, Sözleşme Tasarısı’nın 9.1’inci maddesinde, “15.09.2014 – 12.06.2015” tarihleri arası olarak belirlendiği, İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde fiyat farkı verilmeyeceğinin düzenlendiği, isteklinin açıklamalarında 2014 yılının ikinci yarısına ait işçilik giderine ilişkin 1 sayfa İşçilik Hesaplama Modülü çıktısı sunulduğu, öğün başına işçilik hesabına yer verildiği, başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmadığı ve ihale dokümanında personelin günlük çalışma saatlerinin belirtilmediği dikkate alındığında isteklilerin asgari ücret artışındaki farkı tekliflerine yansıtmaları zorunluluğu bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddiası yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği 79.2.6’ncı maddesindeki “Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.” açıklamasına karşın, istekli tarafından ana çiğ girdi maliyetlerinin tamamının tevsiki için üçüncü şahıslardan alınan ve herhangi bir meslek mensubu onayı veya beyanı taşımayan proforma faturaların sunulduğu, bu belgelerin de sunulma gerekçesi olarak Tebliğin 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığına ilişkin beyan ve gerekçelerine açıklama kapsamında yer verilmediği, bu yönüyle yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı ve ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Şirinler Kuruyemiş Tar. Gıda Temizlik İlaç. Tic. Ltd. Şti. nin teklifinin reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

2. İhalede ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Fatih Özcan’ın sunduğu bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde,

İstekli tarafından Ek. H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nin sunulduğu, bu cetvelde Ana Çiğ Girdi Oranı’nın %94, işçilik oranın %1, yardımcı giderlerin ise %5 olarak hesaplandığı,

İsteklinin açıklamalarında 2014 yılı ikinci yarısına ait işçilik giderine ilişkin 1 sayfa İşçilik Hesaplama Modülü çıktısı sunulduğu, başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmadığı ve ihale dokümanında personelin günlük çalışma saatlerinin belirtilmediği dikkate alındığında isteklilerin asgari ücret artışındaki farkı tekliflerine yansıtmalarının zorunlu olmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesindeki düzenlemeye aykırı olarak, istekli tarafından menülerde yer alan ana çiğ girdi maliyetlerinin tamamının tevsiki için üçüncü şahıslardan alınan ve herhangi bir meslek mensubu onayı veya beyanı taşımayan proforma faturaların sunulduğu ancak bu belgelerin de sunulma gerekçesi olarak Tebliğin 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının gerekçeleri ile birlikte ortaya konulmadığı görülmüş olup, bu yönüyle sunulan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu ve söz konusu isteklinin teklifinin de reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Şirinler K. Yemiş Tar. Yem. Temizlik İlaç. Tic. Ltd. Şti. ve Fatih Özcan – Almıla Grup’un tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “idarece iki istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, iki isteklinin de açıklamalarının uygun görüldüğü, ancak Kamu İhale Kanunu'nun 38'inci maddesine ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine uygun olmayan açıklamaların reddedilmesi gerektiği, isteklilerin asgari ücrette yapılacak artışları dikkate almadan işçilik maliyetini hesapladığı, sözleşme giderleri için hesaplama yapmadığı, açıklamalarda yakıt ücreti, araç maliyeti için bedel öngörülmediği, Kamu İhale Genel Tebliği'ndeki 07.06.2014 değişikliği ile getirilen H.4 standart form sunulmadığı, ayrıştırılması gereken ana çiğ girdiler, yardımcı giderler oranına yer verilmediği, proforma faturalarda kaşeleme işlemlerinin bulunmadığı, düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği” şeklinde belirtilen iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, Şirinler K. Yemiş Ltd. Şti. ve Fatih Özcan-Almıla Grup’un tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Uğurludağ İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “2014-2015 Öğretim Yılı Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki 292 Öğrenciye Malzeme Dahil Sıcak Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Bakanlık öğün fiyatı esas alınarak toplam 144.540,00TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 11 adet ihale dokümanı satın alındığı, 07.08.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, iki isteklinin teklifinin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan dört teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Şirinler Kuruyemiş Tar. Gıda Yem. Temizlik ilaç. Tic. Ltd. Şti.

94.012,20

Almıla Grup - Fatih ÖZCAN

104.068,80

Turgay YILMAZ

111.427,20

Muzaffer ALTINTAŞ

117.589,74

Şeklinde verildiği,

İdare tarafından Şirinler Kuruyemiş Tar. Gıda Yem. Temizlik ilaç. Tic. Ltd. Şti. ile Almıla Grup - Fatih ÖZCAN’dan 1 haftalık menü üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve sunulan açıklamaların uygun bulunarak, Şirinler K. Yemiş Tar. Yem. Temizlik. İlaç. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Fatih Özcan- Almila Grup firmasının teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi sahibi olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihaleye verilen teklifler yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi