KİK Kararı: 2014/UH.III-3469

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/070
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 22.10.2014
Karar No : 2014/UH.III-3469
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Ersem Gıda Taşımacılık Tekstil Kırtasiye Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

Karşıyaka Mah. Ali Avni Turanlı Cad. No: 75/A Kahta/ADIYAMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kâhta İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Atatürk Mah. Cumhuriyet Cad. No: 1 02400 Kahta/ADIYAMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/78678İhale Kayıt Numaralı “2014/2015 Eğitim Öğretim Yılı 24 Taşıma Merkezi İlkokulu/Ortaokuluna Taşınan 3154 Öğrenciye Sıcak Öğlen Yemeği Verilmesi İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Kâhta İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 14.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2014/2015 Eğitim Öğretim Yılı 24 Taşıma Merkezi İlkokulu/Ortaokuluna Taşınan 3154 Öğrenciye Sıcak Öğlen Yemeği Verilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Ersem Gıda Taşımacılık Tekstil Kırtasiye Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 05.09.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.09.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.09.2014 tarih ve 29053 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.09.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2651 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Akel Restaurant Balıkçılık Turizm Taşımacılık Temizlik Yayıncılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu hizmet alımı işinin 14.08.2014 tarihinde ihale edildiği, ihaleye 10 isteklinin teklif verdiği, 3 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 2 isteklinin sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 1 istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek Akel Restaurant Balıkçılık Turizm Taşımacılık Temizlik Yayıncılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Ersem Gıda Taşımacılık Tekstil Kırtasiye Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İnceleme konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Aynı ihaleye ait Teknik Şartname’nin “Kullanılacak Yemek Malzemelerinin Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “A) KIRMIZI ET: Etli yemeklerde iki yaşını doldurmuş dana eti tercih edilecektir. (İdare talep ettiğinde koyun/kuzu eti de kullanılacaktır.) Kesilmiş etlerin üzerinde yabancı bir madde (deri, kıl, hayvan gübresi, toprak vb.) bulunmayacaktır. Etler yemeğin cinsine göre but veya ön kol olarak getirilecek, getirilen etin yağı alınmış, yeni kesim ve dinlendirilmiş et olacaktır. İdarece gerek görüldüğü durumlarda etlerin TSE şartlarına uygun numunesi alınacaktır. Numuneler idarenin belirleyeceği yer ve zamanlarda giderleri firma tarafından karşılanmak üzere analize tabii tutulacaktır. Et taze, kokusuz, temiz, veteriner kontrolünden geçirilmiş ve belgelendirilmiş, damgalanmış olacaktır. Belediye ve Hıfzıssıhha Kararları ile Gıda Maddeleri Tüzüğü’ne uygun olacak, tercihen Adıyaman bölgesinden temin edilecektir.(Yemeklerde kıyma kullanılmayacak). Et alımında termokinli araç kullanılacak teslim anında +4 C den fazla olmayacaktır.

B) TAVUK ETİ: Şoklanmamış, taze, iyi temizlenmiş olarak ,yemeğin özelliğine göre tavuk but, göğüs olarak verilecek. Ambalajın üstünde üretici firma, son kullanma tarihi, kalite damgası, üretim tarihi vs. bilgiler bulunacak. İdarenin uygun görmediği malzeme kesinlikle kullanılmayacaktır. Etlerin ısısı teslim anında +4 C den fazla olmayacaktır.

D) KURU GIDALAR: Gıda Maddeleri Tüzüğü’ne, Belediye ve Hıfzıssıhha kararlarına uygun olarak temin edilecek. Bu özelliklere haiz olmayan gıda maddeleri kesinlikle kullanılmayacak. Kuru gıda maddeleri (Pirinç, bulgur, nohut, mercimek vs.)temiz, kırıksız, kuru, küfsüz, kokusuz, böceksiz, normal irilikte kolay pişen, lezzetli ve son kullanım tarihi geçmiş olmayacak(1.sınıf kalitede olacaktır.)

E) SEBZELER: Sebzeler mevsimlik olarak taze, olgun, birinci kalitede ve normal büyüklükte olacak; Ezik, çürük, küflü, çamurlu, buruşmuş, sararmış ve kartlaşmış olmayacaktır. Gıda Maddeleri Tüzüğüne, Belediye, Hıfzıssıhha kararlarına uygun olacak ve aksi halde kullanılmasına izin verilmeyecektir.

F) MEYVELER: Meyveler de mevsimlik olup taze ve kaliteli olarak alınacaktır Gıda Maddeleri Tüzüğüne, Belediye ve Hıfzıssıhha kararlarına uygun olacaktır. Meyveler birinci kalitede, yenilebilecek olgunlukta, normal büyüklükte ve lezzetli olacak, çürük, kurtlu, küflü, buruşuk, çok yumuşak ve çok sert olmayacak, kurumuş, kirli, çamurlu, lekeli ve ham olmayacaktır. Ambalajlı ise irili ufaklı değil, meyvenin özelliğine göre istenilen gramajda olacaktır.

G) TATLILAR: Hamur işleri, sütlü mamuller, kompostolar aşure, dondurma, helva vs. olup, normal tazelikte, tat ve kıvam bakımından kaliteli olacaktır. İdarenin uygun görmediği tatlı mamulleri servise sunulmayacak ve istenilen gramajdan az olmayacaktır.

H) YAĞLAR: Yemeklerde kullanılan yağlar, piyasada mevcut tanınmış ve TSE belgeli yağlardan olacak. Yemeklerde iç yağı, don yağı, kuyruk yağı, doymuş yağ içeren margarin vb. kesinlikle kullanılmayacak. Kullanılacak yağ zeytinyağı ve 1. sınıf sıvı ayçiçeği yağı olacak. İdarenin uygun görmediği yağ çeşidi kullanılmayacaktır. Son kullanım tarihi geçmiş ve idarenin uygun görmediği mamuller kullanılmayacaktır.

I) BAHARATLAR VE SALÇA: Kullanılacak baharatlarda(Tuz, karabiber, nane, kimyon, vb.) kendi evsafına uygun, birinci sınıf kalitede, ambalajlı, nahoş kokmayan, tüm etiket bilgilerini içeren ve TSE’li ürünler kullanılacaktır. Kullanım sırasında ürünler cam kavanoz içerisinde muhafaza edilecektir. Kullanılacak salça domates salçası olacak, küf yapmış, kutusunda bombe(şişme) yapmış, ezik, delinmiş kutular olmayacak. Tüm etiket bilgileri mevcut, kalite belgesine sahip(TSE, ISO),kaliteli, son kullanım tarihi geçmiş olmayacak.

K)İÇECEKLER: İçme suyu firma tarafından temin edilecek, Şebeke suyunda sorun olduğu taktirde hazır SU kullanılacaktır. Meşrubatlar(meyve suyu, ayran, vb.)birinci sınıf kalitede, ambalajlı, etiket bilgileri olan, TSE belgeli bozulmuş, son kullanım tarihi geçmiş ve idarenin uygun görmediği mamuller kullanılmayacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, ilgili idare tarafından ihale dokümanı kapsamında bir yemek çeşidine ve örnek yemek menüsüne yer verilmediği, Teknik Şartname’de ise sadece yemek çeşit miktarının ve et cinslerinin, sebze, meyve, tatlı ve yağların özelliklerinin belirtildiği, ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde daha sonradan oluşturulan aylık yemek menüsüne yer verilmek suretiyle açıklama istenildiği, isteklilerin menüden bağımsız teklif vermiş oldukları, bu nedenle tekliflerin sağlıklı oluşmadığı ve ihale konusu yemek işi ile ilgili Teknik Şartname’de, örnek menü ve bu menülere göre belirlenmesi gereken çiğ malzeme miktarlarının belirlenmemiş olmasının, yükleniciden temin edilecek iş miktarında da belirsizliğe yol açtığı ve bu durumun hizmetin gerektirdiği şekilde işin gerçekleştirilmesini sağlayacak idare denetimine de imkân vermeyeceği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, ihale dokümanındaki eksiklikler nedeniyle kamu ihale mevzuatına uygun olarak sağlıklı bir teklif verilmesi, aşırı düşük teklif açıklaması yapılması ve yapılan açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle inceleme konusu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ihale üzerinde bırakılan Akel Restaurant Balıkçılık Turizm Taşımacılık Temizlik Yayıncılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği” şeklinde belirtilen iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, ihale dokümanındaki eksiklikler nedeniyle kamu ihale mevzuatına uygun olarak sağlıklı bir teklif verilmesi, aşırı düşük teklif açıklaması yapılması ve yapılan açıklamanın sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı gerekçesine dayanılarak “İhalenin iptaline” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kâhta İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “2014/2015 Eğitim Öğretim Yılı 24 Taşıma Merkezi İlkokulu/Ortaokuluna Taşınan 3154 Öğrenciye Sıcak Öğlen Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin MEB Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü fiyatları esas alınarak toplam 1.561.230,00TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 16 adet ihale dokümanı satın alındığı, 14.08.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, iki isteklinin teklifinin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan dört teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Akel Restaurant Balıkçılık Turizm Taşımacılık Temizlik Yayıncılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

1.095.699,60

Öztoyes Toplu Yemek Servisi Gıda Temizlik Dayanıklı Tüketim Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. - Mün- Çet İnşaat Temizlik Ve Turz. Faz. San. Tic. Ltd. Şti. iş Ortaklığı

1.135.440,00

Mertürk Temizlik Yemek İnş. Akry. Taş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.- Özmis Yem. Temz. Gıd. İnş. ve Tur. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

1.198.797,55

Ramsu Temizlik Gıda Tekstil Özel Sağlık Nakliyat ve Petrol Sanayi Ticaret Ltd. Şti.

1.200.946,15

Ersem Gıda Taşımacılık Tekstil Kırtasiye Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

1.200.946,15

Divanlı İnş Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.200.954,89

Akgökçe Gıda Nak. Taş. İnş. ve Tic. Ltd. Şti

1.214.920,80

Öz Emin Temizlik Yemek Bilgi İşlem İnşaat Gıda Kırtasiye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

1.248.984,00

Yaşar Sofra Gıda Temizlik İnşaat Petrol Elektrik ve Elektronik Hayvan Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

1.301.025,00

Asmaaltı Turizm Gıda tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti

1.305.756,00

Şeklinde verildiği,

İdare tarafından 3 isteklinin teklifi aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 1 istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek Akel Restaurant Balıkçılık Turizm Taşımacılık Temizlik Yayıncılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Ersem Gıda Taşımacılık Tekstil Kırtasiye Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihaleye verilen teklifler yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi