KİK Kararı: 2014/UH.III-3130

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/059
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 10.09.2014
Karar No : 2014/UH.III-3130
BAŞVURU SAHİBİ:
Derviş Doğan

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Melikgazi Belediyesi

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/47094 İhale Kayıt Numaralı "Melikgazi İlçesi Sınırları İçerisinde Umumi Wc Camii Ve Çevrelerinin Temizliği Hizmet Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Untitled

Melikgazi Belediye Başkanlığı tarafından 03.06.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Melikgazi İlçesi Sınırları İçerisinde Umumi WC, Camii ve Çevrelerinin Temizliği Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Derviş Doğan - Mersin İkizler Tur. İnş. Pet. Tem. Zir. İlaç. Hırd. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 07.07.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.07.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.07.2014 tarih ve 23291 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.07.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2225 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Untitled

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli Arça Tem. İnş. Geri Dön. Oto. Gıda Elek. Teks. Mob. Akar. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Ze-Ka İnş. Mak. Teks. Pey. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, şöyle ki;

- Proforma fatura ve fiyat tekliflerinde birim satış tutarının maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığına dair ibarenin bulunmadığı,

- Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir onaylı olmadığı,

- Araçların bakım-onarım, lastik, yağ, filtre, vergi, muayene, sigorta ve kiralama giderlerine ilişkin bir bedel öngörülmediği ve belge sunulmadığı,

- Giyim gideri ve malzeme giderine ilişkin bir bedel öngörülmediği ve belge sunulmadığı,

- Giyim gideri ve malzeme gideri için sunulan fiyat tekliflerindeki miktarların ihale dokümanında istenilen miktarları karşılamadığı,

- Sunulan belgelerdeki hesaplamalarda çarpım hatası olduğu,

- Kullanılacak araçların sigorta maliyetlerine ilişkin sunulan, sigorta acenteleri tarafından düzenlenmiş fiyat tekliflerinde, sigorta yapan şirket, sigorta süresi, sigortanın başlangıç ve bitiş tarihi gibi bilgilerin bulunmadığı,

Bu hususların yanı sıra bahse konu isteklilerin birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelenen ihalede, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan 12 istekliden 04.06.2014 tarihli yazılarla açıklama istenilmiş, açıklama sunmayan altı istekli ile sunmuş olduğu açıklamalar uygun görülmeyen dört isteklinin teklifi reddedilmiş, açıklama istenilmiş olan bir isteklinin teklifi ise sonradan iş deneyim belgesi uygun görülmeyerek değerlendirme dışı bırakılmış, dolayısıyla teklif bedeli kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan 12 istekliden yalnızca birinin teklifi geçerli görülmüş ve ihale geçerli teklif sahibi bahse konu istekli Arça Tem. İnş. Geri Dön. Oto. Gıda Elek. Teks. Mob. Akar. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmıştır.

Öte yandan, ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin Ze-Ka İnş. Mak. Teks. Pey. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu belirtilmiş olmakla birlikte, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan ve ihale işlem dosyasında aşırı düşük teklif açıklamaları bulunmayan bu isteklinin teklifinin neden geçerli görüldüğü hususu idareye sorulmuş ve idarece adı geçen isteklinin açıklama sunmadığı belirtilerek, bu duruma sehven sebebiyet verildiği ve başvuru sahibi Derviş DOĞAN - Mersin İkizler Tur. İnş. Pet. Tem. ve Zir. İlaç. Hırd. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olduğu ifade edilmiştir.

İdari Şartname ve Teknik Şartname incelendiğinde, teklif fiyata dâhil edilecek olan giderlerin;

1. İşçilik giderleri (İdari Şartname - 25.3.1’inci ve 25.3.2’nci md.),

2. Temizlik malzemeleri ve temizlik maddeleri gideri (İdari Şartname - 25.3.3’üncü md. ve Teknik Şartname - 7’nci md. ile ek-3 liste),

3. İş güvenliği giderleri başlığı altında giyim, risk analizi ve eğitim giderleri (İdari Şartname - 25.3.2’nci md. ve Teknik Şartname – 6.8’inci, 12.1’inci, 12.3’üncü md. ile ek-3 liste),

4. Araç, ekipman ve bakım-onarım, yedek akü, lastik, vergi, sigorta vs. giderler (İdari Şartname - 25.1’inci md. ve Teknik Şartname - 3’üncü md. ile ek-3 liste),

5. Ayrıntıları belirtilmemiş olan iletişim-haberleşme giderleri (İdari Şartname - 25.1’inci, 25.3.4’üncü md. ve Teknik Şartname - 9‘uncu md.) olduğu anlaşılmıştır.

İsteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazılar incelendiğinde ise, isteklilerden tekliflerinde bulunan kalemlerin maliyet analizlerinin talep edildiği, açıklanması istenilen maliyet bileşenlerinin ayrı ayrı belirtilmediği görülmektedir.

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasında “...İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister...” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, idarelerce teklifte önemli görülen bileşenler tespit edilerek, teklifi aşırı düşük olan isteklilerden bu bileşenlere ilişkin olarak açıklama istenilmesi gerekmektedir. Ancak idarenin aşırı düşük teklif sahibi istekliye gönderdiği yazıda, teklifte yer alan önemli bileşenler idare tarafından belirlenmemiş, bu bileşenlerin tespiti isteklinin takdirine bırakılmıştır. Bu kapsamda, içerisinde tür ve kapsam itibarıyla farklılık arz eden çeşitli maliyet bileşenleri bulunan ihale konusu işte, aşırı düşük teklif açıklamalarının ne şekilde sunulacağı, hangi bileşenlerin açıklanacağı net olmadığından aşırı düşük teklif sorgulaması işlemlerinin sağlıklı şekilde sonuçlandırılamayacağı görülmektedir.

Nitekim aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazı kapsamında teklifte önemli görülen bileşenlerin belirtilmemesinin, açıklama sunan istekliler tarafından özellikle araç giderleri içerisindeki bazı bileşenlere ilişkin olarak açıklama yapılması veya yapılmaması sonucunu ortaya çıkardığı, dolayısıyla yazı kapsamında teklifte önemli görülen bileşenlerin belirtilmesinin aşırı düşük teklif sorgulaması ve değerlendirilmesine ilişkin objektif kriterler ortaya konulması açısından önem arz ettiği belirtilmelidir.

Ayrıca açıklanması istenilen bileşenlerin belirlenmemesinin istekliler açısından ortaya çıkardığı belirsizliğin, aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan isteklilerin sunmama eğilimi sergilemesine sebebiyet vermiş olması da kuvvetle muhtemeldir.

Netice itibarıyla, ilgili istekliler tarafından açıklama yapılması ve bu açıklamanın değerlendirilmesi işlemlerinin daha sağlıklı şekilde gerçekleştirilebilmesi amacıyla, idarece İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemeleri uyarınca tüm maliyet bileşenlerinin belirlenmesi, bu maliyet bileşenleri içerisinden teklifte önemli olanların tespit edilmesi ve teklifi aşırı düşük olan istekliden bu bileşenlerle ilgili açıklama istenilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, aşırı düşük teklif açıklaması istenen isteklilerin idarece belirlenen tüm maliyet bileşenleri için gider öngörmeleri, ancak sadece idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili olarak açıklama yapmaları gerektiği de ifade edilmelidir.

- Aynı isteklilerin birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede ise;

Arça Tem. İnş. Geri Dön. Oto. Gıda Elek. Teks. Mob. Akar. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunmadığı,

Ze-Ka İnş. Mak. Teks. Pey. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetvelinde ise 13’üncü, 14’üncü, 15’inci ve 16’ncı iş kalemlerinde çarpım sonuçlarının hatalı olduğu, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5’inci maddesine göre bu isteklinin teklifinde aritmetik hata bulunduğu, bu kapsamda 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesi çerçevesinde adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Çınar Hij. Tem. Hiz. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, birim fiyat teklif cetvelinin 13’üncü, 14’üncü, 15’inci ve 16’ncı iş kalemlerinde çarpım sonuçlarının hatalı olduğu, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5’inci maddesine göre bu isteklinin teklifinde aritmetik hata bulunduğu, bu kapsamda 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesi çerçevesinde isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmakla birlikte, adı geçen isteklinin teklifi iş deneyim belgesi uygun görülmeyerek değerlendirme dışı bırakılmış olduğundan, bu hususta işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ze-Ka İnş. Mak. Teks. Pey. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemlerin mevzuata uygun şekilde tekrarlanması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi