KİK Kararı: 2014/UH.III-2919

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/056
Gündem No : 59
Karar Tarihi : 20.08.2014
Karar No : 2014/UH.III-2919
BAŞVURU SAHİBİ:
Ayder Turizm Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı Diğer Özel Bütçeli Kuruluşlar Küçük Ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme Ve Destekleme İdaresi Başkanlığı

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/58760 İhale Kayıt Numaralı "2014-2015 Yılı Personel Taşıma (Servis) Hizmeti Alımı İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Untitled

Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı tarafından 04.07.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2014-2015 Yılı Personel Taşıma (Servis) Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ayder Turizm Tic. Ltd. Şti.nin 11.07.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.07.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.07.2014 tarih ve 23888 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.07.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2267 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Untitled

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece yaklaşık maliyetin 1.509.893,64 TL olarak açıklandığı, söz konusu tutardan %20 oranında yüklenici kârının düşülmesi durumunda 1.258.244,00 TL tutarına ulaşıldığı, bu tutarın altında teklif veren isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaksızın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı tarafından 04.07.2014 tarihinde açık ihale usulü ve birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilen personel taşıma hizmeti alımına ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2014-2015 Yılı Personel Taşıma (Servis) Hizmeti Alımı İhalesi

b) Miktarı ve türü:

KOSGEB Personelinin servis hizmetini sağlamak için;

15 adet 18 Yolcu Koltuk Kapasiteli Minibüs

3 adet 21 Yolcu Koltuk Kapasiteli Minibüs

olmak üzere toplam 18 adet servis aracı kiralanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: KOSGEB İdaresi Başkanlığı” düzenlemesi yer almaktadır.

İnceleme konusu ihaleye on isteklinin teklif sunduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde bir isteklinin teklifinin birim fiyat teklif mektubunda hata bulunması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer dokuz isteklinin tekliflerinin geçerli bulunduğu, 04.07.2014 tarihli ihale komisyonu karar ile ihalenin en düşük geçerli teklif sahibi istekli Yıldız Tur. Nak. Gıda Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Ayder Tur. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği ve anılan kararın aynı tarihte ihale yetkilisi tarafından onaylandığı görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılması işleminin mevzuata aykırı olduğu yönündeki şikâyet başvurusuna idare tarafından verilen 16.07.2014 tarihli cevabi yazıda “Kamu İhale Kurumu’nun yaptığı son değişiklikle… yaklaşık maliyet tutarını bütün parametreleri kapsayacak şekilde 1.30 sayısına bölerek sınır değeri elde etmiştir.

Komisyonumuz sınır değerin tespitinde varsayım ve kabullere göre değil, gerçekleşmiş ve mevcut somut ihale rakamları üzerinden gitmeyi uygun bulmuştur.

Sözleşmeye bağlanarak imzalanan veya yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeni ile iptal edilen ihalelere verilen teklifler ile ihalemize gelen en düşük üç fiyat birlikte değerlendirildiğinde; 2014-2015 yılı personel taşıma (servis) hizmet alımı ihalesine Yıldız Turizm Nak. Gıda Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. firması tarafından verilen 1.217.916 TL + KDV teklif aşırı düşük fiyat olarak değerlendirilmemiştir.” ifadelerine yer verilerek şikâyet başvurusu reddedilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık Maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde; “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde; “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde; “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin olarak ihale işlem dosyasında yer alan belgeler incelendiğinde; yaklaşık maliyetin piyasada ihale konusu alanda faaliyet gösteren iki firmadan alınan tekliflerde yer alan günlük birim fiyatların ortalaması üzerinden hesaplandığı tespit edilmiş olmakla birlikte, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde ve eki belgelerde kâr oranına ilişkin bir belirlemenin bulunmadığı, ayrıca yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde geçmiş ihalelere ilişkin hesap cetvelleri bulunduğu ancak hesaplamada bu verilerin kullanılmadığı görülmüştür.

Konuyla ilgili olarak, 07.06.2014 tarihli ve 29023 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 49’uncu maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde değişiklik yapılarak personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutarın sınır değer olarak kabul edileceği açıklaması getirilmiş olmakla birlikte, aynı Tebliğ’in 53’üncü maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’ne eklenen geçici 4’üncü madde ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı veya duyurusu yapılmış olan ihalelerin, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılacağı açıklamasına yer verilmiştir.

İhalenin ilk ilan tarihinin 02.06.2014 tarihi olduğu, Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde yapılan değişiklik neticesinde yapılan düzeltme ilanının ise Kamu İhale Bülteni’nde 10.06.2014 tarihinde yayınlandığı dikkate alındığında, ihalenin ilk ilan tarihinin söz konusu mevzuat değişikliğinin yayım tarihinden önce olduğu, dolayısıyla ihalenin ilan tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.

İhalenin ilk ilanının yayınlandığı 02.06.2014 tarihi itibarı ile yürürlükte olan ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince yapılan inceleme neticesinde, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet işi olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına yönelik aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından belirlenmiş bir sınır değer bulunmadığı anlaşılmakla birlikte, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan alımlardaki aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde, Hizmet Alımı İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesine göre idarece belirlenebilecek azami kâr miktarı olan %20 oranının yaklaşık maliyetten düşülmesi suretiyle elde edilen tutarın altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönünde istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararları bulunmaktadır.

Kâr oranının %20 olarak kabul edilmesi durumunda, kâr hariç yaklaşık maliyetin (1.509.893,64 ? / 1,2 =) 1.258.244,70 ? olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Yıldız Tur. Nak. Gıda Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin (1.217.916,00 ?) bu tutarın altında kaldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu şeklindeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren Yıldız Tur. Nak. Gıda Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi