KİK Kararı: 2014/UH.III-2737

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/051
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 25.07.2014
Karar No : 2014/UH.III-2737
BAŞVURU SAHİBİ:
Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti., İPEKYOL CAD. YETKİN APT. K: 2 NO: 3 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çubuk Abidin Yılmaz Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Yavuz Selim Mahallesi Abdulhamithan Caddesi No:1 06670 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/26312 İhale Kayıt Numaralı "Yaşlı Bakım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çubuk Abidin Yılmaz Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğütarafından 31.03.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yaşlı Bakım” ihalesine ilişkin olarak Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti.nin 18.06.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.06.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.07.2014tarih ve 21126sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.07.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2099sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük açıklamalarında iş sağlığı ve güvenliği için ayrı bir maliyet belirtmemiş oldukları, ayrıca proforma faturada terliğin ortopedik özellikte olduğunu ve iş elbiselerinin ise pamuklu ve kemerli özellikte olduğunu açıkça yazmamış oldukları, gerekçeleriyle tekliflerinin idarece değerlendirme dışı bırakılmalarının mevzuata aykırı olduğu,

2. Ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinin tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5’inci maddesine uygun olup olmadığı,

3. Ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinin tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesine uygun olup olmadığı,

4. İşçilik ücretlerinin ihale tarihinde belirtilen asgari ücretin altında alınıp alınmadığı,

5. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.16’ncı maddesi uyarınca açıklamalarda proforma fatura yerine sadece alış faturasının sunulmuş olup olmadığı, sunulan proforma faturaların ihale mevzuatına uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığı, proforma faturalara meslek mensubu tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen ibarelerin yazılıp yazılmadığı, bu faturaların son vergi beyanname dönemine ait olup olmadığı,

6. Sunulan iş deneyim miktarının yeterlilik kriterini sağlayıp sağlamadığı,

7. Bilanço ve gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayıp sağlamadığı,

8. Sunulan proforma fatura ve diğer tevsik edici belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilmiş kriterleri sağlayıp sağlamadığı,

9. Sunulan teminat mektubunun şekil açısından Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilen kriterlere uygun olup olmadığı,

10. Fiyat tekliflerinin şekli açısından Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilen kriterlere uygun olup olmadığı,

11. İhale uhdesinde kalan firmanın tedarikçi firmasının faaliyet alanının tedarik konusu ürüne uygun olup olmadığı hususlarının tekrar incelenmesi ve ihalenin firmaları uhdesinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Yaşlı Bakım

b) Miktarı ve türü:

32 Kişi İle Kuruluşta korunma ve bakım altındaki kişilerin temizlik, bakım, giyim, beslenme, refakat (hastane, kamp, gezi), banyo, tuvalet vb. günlük yaşam aktivitelerinin tamamının yüklenici firma tarafından yerine getirilmesi işidir. …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Hizmet alımı yoluyla bakım işinde çalışan ilkokul, ilköğretim, ortaokul, ortaöğretim, lise ve dengi okul mezunu (30) bakım elemanına, ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %55 (yüzde ellibeş) fazlası ücret ödenecektir.

Hizmet alımı yoluyla bakım işinde çalışan yüksekokul mezunu (2) bakım elemanına, ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %65 (yüzde altmışbeş) fazlası ücret ödenecektir.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak toplam (400) gün için;

Bakım işinde çalışan ilkokul, ilköğretim, ortaokul, ortaöğretim, lise ve dengi okul mezunu (30) bakım elemanına çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecektir.
Bakım işinde çalışan yüksekokul mezunu (2) bakım elemanına çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

_Hizmet alımı personelinin yemeği, mesaisine denk gelen öğünlerde idarece ayni olarak verilecek olup, bu gider için istekli tarafından ayrıca maliyet hesabı yapılmayacaktır.
Hizmet alımı personeline aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 6,00.-TL (Altı Türk Lirası) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir.

İş Elbisesi 32 Adet Alt; pamuklu, önden iki cepli, kemerli olacak
32 Adet Üst; Pamuklu, Uzun kollu, Göğüste tek cep, Altta iki cepli ve V yakalı olacaktır
Terlik 32 Ter Emici olmalı, Esnek Olmalı, Üstü Deliksiz ve Ortopedik Olmalıdır.
Çizme 32 Lastik-Banyo İçin_

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu iş için; iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı % (2)’dir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet Alımı İhalelerinde Aşırı Düşük Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

…

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. …” açıklamaları yer almaktadır.

Yapılan incelemede başvuruya konu ihaleye 13 istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmede teklif fiyatları yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu tespit edilen 7 istekliden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca açıklama istenildiği, daha sonra isteklilerce sunulan açıklamaların incelenmesi sonucunda Adalı Grup Bilgi İşlem Tek.ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının tekliflerin sınır değerin altında kaldığı, iş sağlığı ve güvenliği giderleri için ayrı bir maliyet belirtilmediği, proforma faturada terliğin ortopedik özellikte olduğunun ve iş elbiselerinin ise pamuklu ve kemerli özellikte olduğunun açıkça yazılmadığı gerekçeleriyle yeterli görülmediği, bu sebeplerle anılan tekliflerin reddedilerek 09.06.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Dadaklar Turizm Nak. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verildiği,

Başvuru sahibi Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde;

Teklif bedeli 616.806,51 TL olan isteklinin işçilik maliyeti genel toplamını 616.805,39 TL, %3 oranındaki sözleşme gideri dahil giyim giderini 0,99 TL, firma kârını ise 0,13 TL olarak belirlediği,

Giyim giderini tevsik amacıyla İdeal İş Elbiseleri’nden alınan ve içeriğinde 32 adet “iş forması alt ve üst takım”, 32 çift “terlik”, 32 çift “çizme” bulunan proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağını sunduğu, söz konusu proforma faturada “iş forması alt ve üst takım”, “terlik” ve “çizme” için öngörülen birim fiyatların 0,01 TL olduğu, toplam tutarın ise 0,96 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

a) İhale tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesindenbu madde uyarınca hesaplanan “ % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderlerin ” kapsamının bu maddede sayılan örneklerle sınırlı olmadığı, kapsamın daha geniş olduğunun “ ve bu mahiyetteki genel giderler ” ibaresine yer verilerek ortaya konulduğu, ayrıca sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderlerin idari şartnamelerde “ teklif fiyata dahil olan diğer giderler ” kısmında belirtilmeyeceği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede teklif fiyata dahil giderlerin düzenlendiği İdari Şartname’nin 25.3’üncü maddesinde başvuru sahibinin açıklamasının yeterli görülmeme gerekçelerinden biri olan iş sağlığı ve güvenliği giderlerinden bahsedilmediği gibi ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetvelinde bu gider ile ilgili bir iş kalemi de belirlenmemiştir.

Söz konusu iş sağlığı ve güvenliği giderlerinin ihale konusu hizmetin temel maliyet bileşenleri arasında yer almaması ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesinde sayılan örneklere benzerlik göstermesi nedeni ile bu giderin anılan maddedeki “bu mahiyetteki genel giderler” kapsamında değerlendirilebileceği dikkate alındığında bahse konu giderin Tebliğ’in 79.1’inci maddesi uyarınca hesaplanan “% 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler” kapsamında yer aldığı anlaşılmaktadır.

Netice itibarı ile söz konusu “iş sağlığı ve güvenliği giderleri”nin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca hesaplanan “% 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler” kapsamında yer aldığı anlaşıldığından, başvuru sahibi tarafından söz konusu giderler için ayrı bir maliyet öngörülmesine gerek bulunmadığı anlaşılmış, idarenin aksi yöndeki değerlendirmesinin uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

b) Başvuru sahibi tarafından sunulan proforma faturada proforma fatura konusu malların adları “iş forması alt ve üst takım”, “çizme” ve “terlik” olarak belirtilmiş olup, bunların nitelikleri ile ilgili herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir. Söz konusu proforma faturada malların nitelikleri ile ilgili bir bilgiye yer verilmesi zorunlu olmadığından idarenin “proforma faturada terliğin ortopedik özellikte olduğunun ve iş elbiselerinin ise pamuklu ve kemerli özellikte olduğunun açıkça yazılmadığı” şeklindeki değerlendirmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

c) Ayrıca şikâyete ilişkin idarece alınan kararda terliğin ve iş elbiselerinin İdari Şartname’ye uygun olmadığı, “0.01 TL’ye söz konusu giderlerin idaremizce belirtilen özellikleri karşılayamayacağı” belirtilmiştir.

Proforma faturalar ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan bilgilerin uygunluğuna ilişkin değerlendirme kamu ihale mevzuatında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15’inci maddesi çerçevesinde yapılmaktadır. Anılan maddede proforma faturalar ile ilgili tutanaklar arasında bir uyumsuzluğun olması durumunda isteklinin teklifinin reddedilebileceği belirtildiğinden ve somut durumda bu yönde bir tespitin bulunmaması nedeni ile proforma faturalardaki fiyatlardan hareketle isteklinin teklifinin reddedilmesi mümkün bulunmamaktadır.

2 ) Başvuru sahibinin 2-11’inci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin dilekçelerde yer alacak hususlara ilişkin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde “Başvuruların konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” başvuru dilekçelerinde yer verilecek hususlar arasında sayılmıştır.

Aynı Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde Kurum tarafından yapılacak ön incelemede başvurunun konusu, sebepleri, ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin değerlendirileceği, aynı maddenin ikinci fıkrasında başvuru dilekçesi ve ekinde anılan maddede belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelemesine geçileceği hususuna yer verilmiştir.

Diğer taraftan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında ise “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Bu itibarla yukarıda aktarılan mevzuata göre başvuru dilekçelerinde mevzuata aykırılık iddialarının konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin açıkça belirtilmesi gerektiği, başvuruda bulunulan hususların somut bir biçimde mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği, ancak incelenen başvuruda idare işleminin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği, aykırılığa ilişkin somut delillere yer verilmediği, kaldı ki başvurunun esas itibari ile bir hukuka aykırılık iddiasından ziyade bir yeniden inceleme talebi niteliğinde olduğu göz önüne alındığında, başvuru dilekçesinin 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendine aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından başvuru sahibinin 2-11’inci iddialarının anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin ilk iddiasına yönelik yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği anlaşılmıştır. Ayrıca ihale komisyonu kararı incelendiğinde başvuru sahibinin teklifinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinden daha düşük olduğu ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olmadığı görülmektedir.

Bu durumda başvuru sahibinden daha yüksek teklif veren isteklilerin tekliflerine yönelik yönelik yapılacak incelemede ulaşılacak sonuçların başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı veya ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesinde etkili olmayacağı anlaşılmaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin 2-11’inci iddialarının ehliyet yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük açıklaması incelendiğinde;

Teklif bedeli 616.805,71 TL olan isteklinin işçilik maliyeti genel toplamını 616.805,39 TL, %3 oranındaki sözleşme gideri dahil giyim giderini 0,25 TL, firma kârını ise 0,07 TL olarak belirlediği,

Giyim giderini tevsik amacıyla Rönasans Tesis Entg. Sos. Hiz. Oto Kiralama İnş. Turzm. Teks. Çevre Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti.’nden alınan ve içeriğinde 32 adet iş elbisesi alt, 32 adet iş elbisesi üst, 32 çift terlik, 32 çift çizme bulunan proforma fatura ile ekinde maliyet satış/satış tutarı tespit tutanağını sunduğu, proforma faturada “iş elbisesi (alt)”, “iş elbisesi (üst)”, “terlik” ve “çizme” için öngörülen birim fiyatların 0.002 TL olduğu, toplam tutarın ise 0,24 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

a) İhale tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesindenbu madde uyarınca hesaplanan “ % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderlerin ” kapsamının bu maddede sayılan örneklerle sınırlı olmadığı, kapsamın daha geniş olduğunun “ ve bu mahiyetteki genel giderler ” ibaresine yer verilerek ortaya konulduğu, ayrıca sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderlerin idari şartnamelerde “ teklif fiyata dahil olan diğer giderler ” kısmında belirtilmeyeceği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede teklif fiyata dahil giderlerin düzenlendiği İdari Şartname’nin 25.3’üncü maddesinde Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının yeterli görülmeme gerekçelerinden biri olan “iş sağlığı ve güvenliği giderleri” nden bahsedilmediği gibi ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetvelinde bu gider ile ilgili bir iş kalemi de belirlenmemiştir.

Söz konusu “iş sağlığı ve güvenliği giderleri” nin ihale konusu hizmetin temel maliyet bileşenleri arasında yer almaması ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesinde sayılan örneklere benzerlik göstermesi nedeni ile bu giderin anılan maddedeki “bu mahiyetteki genel giderler” kapsamında değerlendirilebileceği dikkate alındığında bahse konu giderin Tebliği’in 79.1’inci maddesi uyarınca hesaplanan “% 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler” kapsamında yer aldığı anlaşılmaktadır.

Netice itibari ile söz konusu iş sağlığı ve güvenliği giderlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca hesaplanan “% 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler” kapsamında yer aldığı anlaşıldığından, adı geçen istekli tarafından söz konusu giderler için ayrı bir maliyet öngörülmesine gerek bulunmadığı anlaşılmış, idarenin aksi yöndeki değerlendirmesinin uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

b) Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan proforma faturada proforma fatura konusu malların adları “iş elbisesi (alt)”, “iş elbisesi (üst)” “çizme” ve “terlik” olarak belirtilmiş olup, bunların nitelikleri ile ilgili herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir. Söz konusu proforma faturada malların nitelikleri ile ilgili bir bilgiye yer verilmesi zorunlu olmadığından idarenin “proforma faturada terliğin ortopedik özellikte olduğunun ve iş elbiselerinin ise pamuklu ve kemerli özellikte olduğunun açıkça yazılmadığı” şeklindeki değerlendirmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

c) Proforma faturalar ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan bilgilerin uygunluğuna ilişkin değerlendirme kamu ihale mevzuatında Tebliğ’in 79.4.2.15’inci maddesi çerçevesinde yapılmaktadır. Anılan maddede proforma faturalar ile ilgili tutanaklar arasında bir uyumsuzluğun olması durumunda isteklinin teklifinin reddedilebileceği belirtildiğinden ve somut durumda bu yönde bir tespitin bulunmaması nedeni ile proforma faturalardaki fiyatlardan hareketle isteklinin teklifinin reddedilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla başvuru sahibi ile Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapılan açıklamaların idarece yeterli görülmeme gerekçelerinin yerinde olmadığı görüldüğünden, anılan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti. ile Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibi Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti. ile Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmaları Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan başvuru sahibi Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti. ile Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sundukları bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında incelenmesi sonucunda;

1- Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerine ayrı ayrı 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 0,96 TL fiyat öngören Merve YOKUŞBAŞ tarafından istekli adına tanzim edilen 31.03.2014 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanaklarında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2- Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerine ayrı ayrı 0,002 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 0,23 TL fiyat öngören Rönesans Tesis Entg. Sos. Hizm. Oto……….Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 28.03.2014 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanaklarında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Ayrıca, aynı istekli tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerine ayrı ayrı 0,002 TL olarak önerilen birim fiyatların5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında yer almadığı, tedavülden çıkarılmış para birimine denk gelecek birim fiyatların önerilmesinin belge düzenlenmesinde sahteciliğe ışık tuttuğu da değerlendirildiğinden,

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında sayılmayan birim fiyat teklif edilmesinin belge düzenlemesinde sahteciliğe ışık tuttuğu hususlarınasebep olan Rönesans Tesis Entg. Sos. Hizm. Oto……….Tic. Ltd. Şti. ile anılan şirketin SMMM’si olan Hazım TURGUT’un bu yöndekikusurlarının incelenerek gereğinin yapılması hususlarında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyim giderine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri maliyet satış tutanağındaönerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen;aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmaları Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan başvuru sahibi Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi ile Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin bu gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Ayrıca, Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti.tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerine ayrı ayrı 0,001 TL olarak önerilen birim fiyatların5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında yer almadığı, tedavülden çıkarılmış para birimine denk gelecek birim fiyatların önerilmesinin belge düzenlenmesinde sahteciliğe ışık tuttuğu da değerlendirildiğinden,

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında sayılmayan birim fiyat teklif edilmesinin belge düzenlemesinde sahteciliğe ışık tuttuğu hususlarınasebep olan Rönesans Tesis Entg. Sos. Hizm. Oto……….Tic. Ltd. Şti. ile anılan şirketin SMMM’si olan Hazım TURGUT’un bu yöndekikusurlarının incelenerek gereğinin yapılması hususlarında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,

Yönündeki düşüncem ile**,** Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca başvuru sahibi Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti. ile Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında; Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihalede çalışacak 32 personele verilecek giyim giderini belgelendirmek üzere Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu proforma faturada birim fiyat olarak her biri için 0,002 TL olmak üzere yuvarlama yapılarak toplam 0,24 TL öngörülmüştür.

Adı geçen tarafından proforma faturada öngörülen tutarlar kuruşun altında olduğundan yasal olarak geçerliliği bulunmamaktadır. Mevzuat gereği yarım kuruşun altı aşağı doğru yuvarlanması gerektiğinden adı geçen isteklinin giyim için herhangi bir bedel öngörmediği değerlendirilmiştir. Kaldı ki toplamda öngörülen tutar ödenebilecek bir meblağ olmakla birlikte birim fiyat anlamında bir kuruşun altında bir bedelin ödenmesi mümkün değildir. Bu nedenle adı geçen isteklinin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Diğer yandan; başvuru sahibinin 2-11’inci iddialarına ilişkin olarak ise, başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde karar verildiğinden ve teklifi ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinden daha düşük olduğundan, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin de aşırı düşük teklif olmadığından, başvuru sahibinin teklifinden daha yüksek teklif veren isteklilerin tekliflerine yönelik yapılacak incelemede ulaşılacak sonucun başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci veya ikinci teklif olarak belirlenmesinde etkili olmayacağı gerekçesiyle ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, teklifin birim fiyat ile miktarın çarpımından oluşturularak doğru bir şekilde hesaplanması teklifi geçersiz kılmadığından anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından iddiasının incelenmesinin önünde hukuki engel bulunmamaktadır.

Ayrıca, başvuru sahibinin 2-11’inci iddialarının, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin yeterlik koşulunu taşımadığına ve aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin olduğu dikkate alındığında, yapılan inceleme sonucunda tekliflerin sıralaması değişebileceğinden, ihale üzerinde kalmasından bağımsız olarak başvuru sahibinin 2-11’inci iddialarına ilişkin olarak ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden yeterince somut olan iddialara ilişkin işin esasının incelenmesine geçilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunduğu açıklamaları, Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmayan Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin yukarıda belirtilen gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması, başvuru sahibinin 2-11’inci iddialarının ise “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiğinden Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca başvuru sahibi Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti. ile Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında; Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihalede çalışacak 32 personele verilecek giyim giderini belgelendirmek üzere Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu proforma faturada birim fiyat olarak her biri için 0,002 TL olmak üzere yuvarlama yapılarak toplam 0,24 TL öngörülmüştür.

Adı geçen tarafından proforma faturada öngörülen tutarlar kuruşun altında olduğundan yasal olarak geçerliliği bulunmamaktadır. Mevzuat gereği yarım kuruşun altı aşağı doğru yuvarlanması gerektiğinden adı geçen isteklinin giyim için herhangi bir bedel öngörmediği değerlendirilmiştir. Kaldı ki toplamda öngörülen tutar ödenebilecek bir meblağ olmakla birlikte birim fiyat anlamında bir kuruşun altında bir bedelin ödenmesi mümkün değildir. Bu nedenle adı geçen isteklinin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunduğu açıklamaları, Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmayan Adalı Grup Bilgi İşlem Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin belirtilen gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden Kurul çoğunluğunun adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması yönündeki “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin kısmına katılmıyorum.

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi