KİK Kararı: 2014/UH.III-2635

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/048
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 16.07.2014
Karar No : 2014/UH.III-2635
BAŞVURU SAHİBİ:
Vemar Özel Sağlık Hizmetleri Tic.Ve San A.Ş., ŞEHİT ABDULLAH ÇAVUŞ MAH. MUSTAFA OR CADDESİ 66037 SOK. NO:2/C KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Uygulama Ve Araştırma Merkezi , Ksü Araştırma Ve Uygulama Hastanesi, Avşar Yerleşkesi, Kayseri Yolu Üzeri, 12 Şubat İlçesi 46100 KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/34855 İhale Kayıt Numaralı "2014 Yılı 24 Ay Süre İle Cihaz Karşılığı Mr (Manyetik Rezonas) Görüntüleme Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Merkezitarafından 29.04.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014 Yılı 24 Ay Süre İle Cihaz Karşılığı MR (Manyetik Rezonans) Görüntüleme Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Vemar Özel Sağlık Hizmetleri Tic. ve San A.Ş.nin 22.05.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.05.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.06.2014tarih ve 17884sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.06.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1855sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) Zarf açma ve belge kontrol tutanağının ihale toplantı salonunda ihale komisyonundan istenilmesine rağmen alınamadığı, sonraki günde ihale komisyonu ile ilgisi olmayan döner sermaye işletme müdür vekili Ali Coşkun tarafından “aslının aynıdır” imzalı gayri resmi olarak verildiği, teklif zarfı içinde sunulması istenilen ve mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelere ihale toplantı salonunda değinilmediği, teklif zarfında bulunup bulunmadığına bakılmadığı, belgelerin her birisi için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenmediği, her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek isteklilere gösterilmesi gerekirken gösterilmediği,

2 ) Firmalarına gönderilen ihale komisyon kararından da anlaşılacağı üzere ihale komisyonu tarafından ihale toplantı salonunda yaklaşık maliyetin açıklanmadığı,

3 ) İhale komisyonunun teklif veren firmaların teklif ettikleri cihazlara ilişkin bilgileri ihaleye katılan firmalara sorulmasına rağmen söylemediği, firmaların teklif ettikleri ürünlerin bilgilerine ihale komisyon kararında yer verilmediği,

4 )Teknik Şartname’de “16.5 Bu görüntüleme ihalesine Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış görüntüleme hizmeti veren firmalar katılabilir” maddesi yer almasına rağmen, ihaleye teklif sunan firmaların Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış görüntüleme hizmeti veren firma olup olmadıklarının sorgulanmadığı, görüntüleme hizmeti verilebilmesi için Sağlık Bakanlığınca onaylı Özel Müessese Ruhsatı ve Mesul Müdürlük Belgesinin bulunması gerekliliğine bakılmadığı,

5 )Teklif sunan firmaların teklif etmiş oldukları cihazların sıfır cihaz mı veya ikinci el cihaz mı olup olmadıkları hususunda ihale toplantı salonunda firmalarının bilgilendirilmediği, eğer ikinci el cihaz teklif etmişler ise bunlara ait kendi malları mı olduğu yoksa finansal kiralama yoluyla mı alınmış gibi mevzuatta yazılı koşulları haiz olup olmadıkları veya teklif dosyalarında bu hususta belgelerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın ihale komisyonu tarafından değerlendirme yapılmış olabileceği,

6. İhale komisyonu tarafından, ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif etmiş olduğu tetkik birim fiyatının 4734 sayılı Kanun’un Aşırı Düşük Teklifler konulu 38’inci maddesinde yer alan kriterler göz önünde bulundurulmayarak piyasa koşulları ve istenilen cihazın maliyeti, personel giderleri, sarf giderleri ile teklif fiyata dâhil diğer giderleri gözetilmeyerek aşırı düşük kabul etmeden ihalenin sonuçlandırıldığı,

7. İhaleye katılan firmaların teklif ettikleri fiyatların dışında ihale komisyonunun 2014/34855 ihale kayıt numaralı ihaleye dönük bilgilere ve yapılan çalışmalara ihale komisyon kararında yer verilmediği, bunun da ihale komisyonunun teklif dosyalarını incelemeden sadece teklif fiyatlarına bakarak ihaleyi sonuçlandırdığı yönündeki kanaatlerini pekiştirdiği,

8. İhale komisyonu ve idarenin, idareye yaptıkları şikayet başvurularını incelerken ve sonuçlandırırken yönetmelik ve tebliğ hükümlerine uygun işlem yapılmadığı kanaatinde olunduğu, şikayet başvurusu üzerine alınan karar örneğinden anlaşılacağı üzere idare tarafından hazırlanan ve firmalarına sunulan itirazlarına cevap yazısının ihale komisyonu başkanı tarafından hazırlandığı, ihale komisyonu başkanının hem uygulayıcı hem de incelemeci olamayacağı, bu kararda zorunlu bulunması gereken bilgi ve açıklamalara yer verilmediği, idare ve ihale komisyonunun itirazlarını mevzuata uygun olarak incelemediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci ve 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında “… Zarf açma ve belge kontrol tutanağında, İdari Şartname’de istenen belgeler var ve yok olarak işaretlenmekte daha sonraki aşamalarda ise hem İdari Şartname’de istenen belgeler hem de teknik şartnamedeki maddeler açısından (hizmete ilişkin hususlar, garanti süresi ve teknik servis, hizmet alımı ile ilgili hususlar) dosyaların tümü tekrar gözden geçirilerek nihai karara varılmaktadır. Bu ihalede de aynı şekilde davranılmıştır.” denilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun“İhalelere yönelik başvurular”başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…

….

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir… ” hükmü,

Anılan Kanun’un“İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar….” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in“Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

izleyen günden başlar ” hükmü yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerinden, başvuru sahibinin bahse konu iddialarına ilişkin hususların farkına varıldığı/varılmış olması gerektiği tarihin 29.04.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihale tarihi olması gerektiği, ihale tarihini izleyen 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken bu sürenin bitiminden sonra 22.05.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu itibarla zarf açma ve belge kontrol tutanağı ve yaklaşık maliyete ilişkin şikâyet başvurusunun süresi içerisinde yapılmadığı belirlenmiştir.

Yapılan tespitler neticesinde başvuru sahibinin bu iddialarının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 3’ncü ve 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30’uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır”. hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “… 16.2. Kanunun 36 ncı maddesine göre ihale komisyonunca ilk oturumda yapılacak iş ve işlemler

16.2.1. Başvuru ya da teklif zarfının Kanun’un 30’uncu maddesinin birinci fıkrasına uygun olmadığının anlaşılması halinde, söz konusu zarfın ön ve arka yüzünün fotokopisi çekildikten sonra başvuru veya teklif zarfı açılmaksızın iade edilecektir. Başvuru veya teklif zarfının fotokopisi ise idare tarafından ihale işlem dosyasında muhafaza edilecektir.

16.2.2. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin ekinde yer alan tip şartnamelerde başvuru veya teklif zarfı içinde sunulacak belgeler arasında aday veya isteklilerin ön yeterlik veya ihale dokümanını satın aldıklarına ilişkin belge bulunmamaktadır. Bu nedenle, idarelerce söz konusu belgenin başvuru veya teklif kapsamında sunulması istenmeyecektir. Ancak, ihale komisyonu tarafından başvuru veya teklif zarflarının 4734 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasına uygun olup olmadığı incelenecek ve yapılan bu inceleme sonucunda başvuru veya teklif zarfı açılan aday veya isteklilerin doküman satın alıp almadıkları, idare tarafından düzenlenen ve bir nüshası idarede bulunan Ön yeterlik/ihale dokümanının satın alındığına ilişkin formlardan kontrol edilerek doküman satın almadığı halde başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği anlaşılanların başvuru veya teklifleri 4734 sayılı Kanunun 28 inci maddesindeki “… İhale ve ön yeterlik dokümanı idarede bedelsiz görülebilir. Ancak, ön yeterlik veya ihaleye katılmak isteyen isteklilerin bu dokümanı satın almaları zorunludur.” hükmü çerçevesinde anılan Kanunun 37 inci maddesi uyarınca değerlendirme dışı bırakılacaktır.

16.2.3 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca aday veya isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığına ilişkin kontrolün her bir belge için ayrı ayrı yapılması gerekmektedir. Kuruma ulaşan görüş taleplerinden ve itirazen şikâyet başvurularından, bazı idarelerin bu tutanağı her bir belgenin durumunu belirtecek şekilde düzenlemedikleri, gruplandırılmış şekilde düzenlenmiş tutanak üzerinden yapılan değerlendirmelerde idareler ile adaylar veya istekliler arasında ihtilaflar ortaya çıktığı görülmüştür. Uyuşmazlıklara meydan vermemek amacıyla, İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına” ilişkin maddelerinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde işlem yapılması gerekmektedir.

16.2.4. 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesinin ikinci fıkrası ile İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı maddesi uyarınca, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin, teklif fiyatları ile birlikte, pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanması gerekmektedir. Bu çerçevede, ihale komisyonu tarafından 4734 sayılı Kanunun 36’ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca teklif zarflarının incelenmesinin ardından, teklif zarfları açılmadan önce yaklaşık maliyet açıklanacaktır. Ancak, isteklilerce sunulan teklif zarflarının hiçbirinin Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasına uygun olmadığının anlaşılması halinde yaklaşık maliyet açıklanmayacaktır.

…” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “ 35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

29.04.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye dört isteklinin teklif verdiği, dört isteklinin teklifinin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, aşırı düşük teklif sorgusuna tabi tutulan bir teklifin olmadığı tespit edilmiştir. 09.05.2014 tarihli kesinleşen ihale kararından ihalenin en düşük teklif veren Maremar K.Maraş Manyetik Rezonans Teşhis Merkezi ve Sağ. Hizm. Tic. ve San. A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Her ne kadar ihale komisyon kararında tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olarak daha detaylı bir açıklama yapılması şeffaflık ilkesi açısından daha uygun olmakla birlikte, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca ihale komisyonunun teklif veren firmaların teklif ettikleri cihazlara ilişkin tüm bilgilerinin ihale sırasında isteklilere aktarılması ya da ihale komisyon kararında buna ilişkin açıklamalara yer verme zorunluluğu bulunmamaktadır. İhale komisyonu tarafından isteklilerin belgelerinin incelendiği, tekliflerinin ihale dokümanına uygun olduğunun belirlendiği ve İdari Şartname’nin 35’inci maddesine uygun olarak en düşük geçerli teklif üzerinde ihalenin bırakıldığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Hizmet alımı için diğer hususlar” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.5. Bu görüntüleme ihalesine, Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış görüntüleme hizmeti veren firmalar katılabilir.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Dokümanda yapılan değişikliklerden önce İdari Şartname’nin 7.1.h maddesinde yeterlik kriteri olarak “ Sağlık Bakanlığı ve Yetkili İdarelerce Onaylı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı” istenildiği, ancak yapılan zeyilname sonucunda belirtilen düzenlemenin kaldırıldığı tespit edilmiştir.

Söz konusu husus Teknik Şartname’de yer almasına rağmen İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlığında istenen belgelerden olmadığı, dolayısıyla tekliflerin değerlendirme aşamasında bir yeterlik kriteri olarak belirlenemeyeceği, sözleşme aşamasında değerlendirmeye alınacağı,

Kaldı ki, ihale üzerinde bırakılan Maremar K.Maraş Manyetik Rezonans Teşhis Merkezi ve Sağ. Hizm. Tic. ve San. A.Ş.nin ihale işlem dosyası içerisinde yer alan teklif dosyası incelendiğinde, sahibinin Maremar K.Maraş Manyetik Rezonans Teşhis Merkezi ve Sağ. Hizm. Tic. ve San. A.Ş. olduğu Özel Marash Life Hospital Hastanesi adına özel hastanelerle ilgili mevzuat hükümleri dâhilinde hasta kabul ve tedavi etmek üzere “Kadrolu Çalışan Uzman Tabiplerce Hasta Kabul ve Tedavi Edeceği Uzmanlık Dalları; Kadın hastalıkları

…

Radyodiagnostik,

…

Radyoloji-Görüntüleme Ünitesindeki Cihazlar ve Diğer Tanı/Tedavi Cihazları (Planlama kapsamındaki cihazlar)

…” belirtilen alanlarda faaliyet göstermesi için Sağlık Bakanlığı tarafından 02.09.2013 tarihinde verilen “Özel Hastane Faaliyet İzin Belgesi” nin ve Kahramanmaraş Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü özel hastane açılış ruhsatı belgesini sunduğu göz önüne alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

…”

“ Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,

yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir.

…”

“Kurul tarafından alınacak kararlar” başlıklı 21’inci maddesinde “(1) İtirazen şikâyet başvuruları üzerine Kurul tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, … hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir.

…” hükümleri bulunmaktadır.

Ayrıca İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları”başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmelik’in 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, Kurum tarafından esas incelenmesine geçilmesi koşullarından biri, itirazen şikâyet başvurularında yer alan iddiaların öncelikle, ihale işlemlerinde hukuka aykırılık bulunduğu tespitini içermesi, daha sonra da hukuka aykırılığa ilişkin verilerin mevzuatın izin verdiği sınırlar içinde ortaya konulması ve dolayısıyla iddiaların somut delillere dayandırılmasıdır.

Dolayısıyla başvuru sahibinin “… mevzuatta yazılı koşullara haiz olup olmadığı veya teklif dosyalarında bu hususta belgelerinin bulunup bulunmadığına …” şeklinde iddia niteliği taşımayan veya somut iddialara dayanmayan, kanaate dayalı, soyut ve mesnetsiz hususlara yer verildiği tespit edilmiştir.

Bu nedenlerle söz konusu hususların anılan mevzuat hükümlerine uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiasının şekil yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında “… verilen fiyatlar “aşırı düşük teklif” açısından değerlendirilmiş ve “aşırı düşük teklif” e giren fiyat belirlenmemiştir” denilmiştir.

İlan tarihinde yürürlükte olan 4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında “… (3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde _“25.1._Vergi (KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, ulaşım giderleri, teklif fiyata dahil edilecektir. Ulaşım, nakliye, haberleşme ve sözleşme ile ilgili diğer giderler

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Teknik şartname maddeleri geçerli olacaktır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen yönetmelik hükmü uyarınca, sözleşme ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenen tutara en fazla %20 oranında kâr eklenebileceğinden, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı başvuruya konu ihaleye ilişkin değerlendirmelerde yaklaşık maliyetin %20 oranında kâr içerdiği kabulünde bulunulduğu,

İnceleme konusu ihalede yaklaşık maliyetin, piyasadaki firmalardan alınan fiyatların ortalamasının esas alınması suretiyle 1.240.000,00 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesabına ait belgelerde yüklenici kârına ilişkin herhangi bir bilginin yer almadığı, 1.240.000,00 TL olan yaklaşık maliyetin %20 kâr içerdiğinden hareketle, kârsız yaklaşık maliyetin (1.240.000,00 TL/ 1,20) 1.033.333,33 TL olarak hesaplandığı,

Personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı olarak gerçekleştirilen inceleme konusu ihalede, ihale üzerine bırakılan Maremar K.Maraş Manyetik Rezonans Teşhis Merkezi ve Sağ. Hizm. Tic. ve San. A.Ş. nin teklifinin 979.200,00 TL olduğu, 1.033.333,33 TL olan kârsız yaklaşık maliyet ile arasında (1.033.333,33 - 979.200,00) 54.133,33 TL fark olduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına yönelik olarak yer verilen, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceğine ilişkin açıklama, yerleşik Kurul kararları gereğince ve aksini belirten herhangi bir hüküm olmaması sebebiyle personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına da uygulanarak, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilebileceği,

Netice itibarıyla, kâr hariç yaklaşık maliyetin 1.033.333,33 TL olduğu görüldüğünden, teklif fiyatı 979.200,00 TL ile bu tutarın altında olan ihale üzerinde bırakılan istekliden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgiliaşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerden ötürü başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu görülmüştür.

6. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyetin sonuçlandırılması” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları üzerine idare tarafından yapılacak inceleme ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. İhale komisyonu üyeleri de raportör olarak görevlendirilebilir. Yapılacak inceleme sonucunda, ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli olarak ikinci fıkrada belirtilen kararlardan biri alınır.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin 22.05.2014 tarihli dilekçe ile idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 26.05.2014 tarihli Döner Sermaye İşletme Müdürü vekili Kasım Alkan tarafından imzalı yazı ve ihale komisyon başkanı olduğu anlaşılan Doç. Dr. Harun Çıralık tarafından hazırlanan ekli rapor ile itirazlarının uygun görülmediğinin bildirildiği tespit edilmiştir.

Anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale komisyon başkanının raportör olarak görevlendirilerek söz konusu şikâyete ilişkin inceleme yapıp rapor hazırlamasında mevzuata aykırı bir durum söz konusu olmadığı,

Yapılan tespitler neticesinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif verdiği belirlenen Maremar K.Maraş Manyetik Rezonans Teşhis Merkezi ve Sağ. Hizm. Tic. ve San. A.Ş.den idarece önemli teklif bileşenleri belirtilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi