KİK Kararı: 2014/UH.III-2583

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/046
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 09.07.2014
Karar No : 2014/UH.III-2583
BAŞVURU SAHİBİ:
Azık Yemek Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, MOLLA GÜRANİ MAH. KAPTAN SİNAN SOK. NO:1/2 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Trabzon Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Numune Kampüsü, İnönü Mahallesi, Maraş Caddesi 61200 TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/97958 İhale Kayıt Numaralı "Trabzon Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Trabzon İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 27.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Trabzon Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Azık Yemek Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 10.04.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.04.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.04.2014tarih ve 13888sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.04.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1534sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Kamu İhale Kurulunun 05.03.2014 tarih ve 2014/MK-96 sayılı kararı ile, idarece verilen ihalenin iptal kararının iptal edilmesi sonrasında 6’ncı ve 11’inci kısımlar için teklifi değerlendirme dışı kalanlar hariç olmak üzere diğer firmaların tamamından teklif sürelerini uzatarak ve geçici teminatlarını idareye teslim etmelerini isteyerek kesinleşen ihale kararını bu aşamadan sonra alması gerekirken, 6’ncı ve 11’inci kısımlar için teklif geçerlilik sürelerini uzatmadan ve geçici teminatların idareye teslim edilmesi istenmeden idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda 6’ncı kısım için teklifi değerlendirme dışı kalmış Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hay. Tem. ve Servis Hiz. Tic. Ltd. Şti. ve 11’inci kısım için Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. şirketlerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahipleri olarak belirlenmesinin yerinde olmadığı,

2. İdareye 6’ncı kısım için aşırı düşük teklif açıklaması sunan firmaların proforma faturalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı, tüm gıda malzeme maliyetleri ile ilgili proforma faturaların sunulmadığı, hammadde maliyet tablolarında gramajların eksik ve hatalı hesaplandığı, işçilik maliyetlerinin yanlış hesaplandığı ve KİK çıktılarının eklenmediği, amortisman giderlerinin yanlış hesaplandığı, araç yakıt giderlerinin hesaplanmadığı ve EPDK çıktılarının ihale tarihi ile ilan tarihi arasında alınmadığı, yemek analizleri ile ilgili maliyet öngörülmediği ve buna ilişkin herhangi bir proforma fatura ya da fiyat teklifi sunulmadığı, bakım-onarım giderleri ile ilgili olarak maliyet öngörülmediği ve fiyat teklifi sunulmadığı, yapılan tüm maliyetlerin belgelere dayalı yapılmadığı, iş sürecince kullanılacak araçların maliyetlerinin hesaplanmadığı, proforma faturalarda belirtilen fiyatların devletin belirlemiş olduğu asgari fiyatların altında olduğu, proforma faturaların geçersiz olduğu ve altında yetkili kişilerin imzasının olmadığı, ekmek ile ilgili proforma faturaya Ek-O-5 tablosu eklenmediği, sunulan tüm maliyet bileşenlerinin eksik hesaplandığı ve hukuki dayanakların eklenmediği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde; başvuru sahibi Azık Yemek Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin şikâyet konusu ettiği 6 ve 11’inci kısımlardan yalnızca 6’ncı kısma ilişkin teklif verdiği, 11’inci kısma ilişkin olarak ise teklif sunmadığı dolayısıyla 11’inci kısma ilişkin olarak ihaleye teklif veren tüm geçerli teklif sahibi isteklilerin teklif geçerlilik sürelerinin uzatılması gerektiğine yönelik şikâyet başvurusuna ilişkin olarak başvuru ehliyeti olmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunun 11’inci kısma yönelik bölümlerinin ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmakta olup, 6’ncı kısma ilişkin olarak yapılan değerlendirmelere ise aşağıda yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin Geçerlilik Süresi” başlıklı 32’nci maddesinde “ Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ncı maddesinde“… İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır. ” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “ İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. ” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teklif geçerlilik süresinin dolmasından sonra sözleşme yapılması” başlıklı 16.7’nci maddesinde “ Kesinleşen ihale kararı bildirildikten sonra şikayet başvurusunda bulunulması veya dava açılması nedeniyle ihale sürecinin uzaması sonucunda; teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda; İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan sözleşmenin imzalanması ile ilgili hükümlere göre, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla, sözleşme imzalanabilir. İdarece bu durumda ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı hususu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerekmektedir. Ancak tekliflerin geçerlilik süresinin dolmuş olması nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmadığından, sözleşmeyi imzalamayan istekliler hakkında geçici teminatın irat kaydedilmesine ve yasaklamaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde ise “ 24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 (yüzyirmi) takvim günüdür.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihalede şikâyet başvurularında bulunulması nedeniyle ihale sürecinin uzadığı, idarece 6’ncı kısım için Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hay. Tem. ve Servis Hiz. Tic. Ltd. Şti. ve Turanlar Gıda Orm. Ür. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ne yazılan 21.03.2014 tarihli yazılarla teklif geçerlik sürelerini 30.06.2014 tarihine kadar uzatmalarını istenildiği, her iki isteklinin de teklif geçerlilik süresini uzatmayı kabul ettiği görülmüştür. Ancak, zaten 30.06.2014 tarihi itibariyle her iki isteklinin de teklif geçerlilik süresinin sona erdiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teklif geçerlilik süresinin dolmasından sonra sözleşme yapılması” başlıklı 16.7’nci maddesi açıklamaları gereğince teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi ile sözleşme imzalanabilmesi hususunun, idareler için bir zorunluluk olmayıp, ihale sürecinin sözleşme ile sonlandırılabilmesi için idareye tanınan bir olanak olduğu ve bu olanağın da ihale yetkilisi tarafından söz konusu teklifin uygun görülmesi halinde kullanılabileceği hususu dikkate alındığında; her ne kadar eşit muamele ilkesi gereği başvuru sahibinden de teklif geçerlik süresinin uzatılmasının talep edilmesi gerekmekte ise de, söz konusu ilkeye riayet edilmemiş olmasının idareyi daha sonradan ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi konumuna gelse dahi ( itirazen şikâyet başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde ) başvuru sahibi ile sözleşme imzalama yükümlülüğü altına sokmayacağı, zira başvuru sahibinden de teklif geçerlik süresinin uzatılması talep edilmiş ve başvuru sahibi tarafından da bu talep kabul edilmiş olsaydı dahi bu istekli ile sözleşme yapılması hususunda idarenin bir yükümlülüğü bulunmayacağı anlaşıldığından 1’inci iddianın reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Hizmetin özelliğine göre, sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ulaşım, sigorta ,vergi giderleri resim ve harç giderleri yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin ifası için gerekli ayrıntısı Teknik şartnamede belirtilen 183 (yüzseksenüç) personelin işverene maliyeti ,personellerin yapılacak olan portör muayeneleri , Teknik şartnamede belirtilen araç ve gereç, demirbaş malzemeler ile yemeklerin hazırlanmasında her türlü gıda, temizlik ve diğer malzemeler, işin ifası için gerekli olan her türlü sarf malzeme, elektirik, su, yemek pişirmede kullanılacak olan yakıt ve süzme saat giderleri, kullanılan alanların yetkili firmalar tarafından ilaçlanması ,yemeklerin hastane içinde ve dışındaki birimlere taşınması gerekli görüldüğünde gıda maddesi ve pişen yemeklerin laboratuar tahlil masrafları teklif fiyata dahildir.

Hizmeti alımında çalışacak olan personellerden Tonya Devlet Hastanesinde çalışacak olan 2 personele yol ücreti ödenmeyecek olup , diğer hastanelerde çalışacak olan toplam 181 personele 26 gün üzerinden günlük brüt 3,50-TL yol bedeli yüklenici tarafından ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.

Teknik şartnamede cinsi ve miktarı belirtilen giyim-kuşam malzemeleri yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır.

İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

Ayrıca 2014 yılında 14,5 gün , 2015 yılında 14,5 gün olmak üzere toplam 29 gün olan Ulusal Bayram ve Resmi tatil günlerinde çalıştırılan personellere yüklenici tarafından 4857 sayılı iş kanununun 47. maddesi gereğince ücret ödenecek ve bordroda gösterilecektir. Yüklenici tarafından personellere fazla çalışma yaptırılması halinde 4857 sayılı İş Kanunun 41. maddesi uyarınca doğacak fazla çalışma ve fazla süreli çalışma ücretlerinin ödenmesi yüklenicinin sorumluluğundadır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta prim oranları %1 dir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin şikâyet konusu 6’ncı kısma ilişkin düzenlemelerinden söz konusu kısımda 1 diyetisyen, 1 aşçıbaşı, 1 aşçıbaşı yardımcısı, 6 aşçı, 6 aşçı yardımcısı, 6 bulaşıkçı, 6 meydancı, 2 şef garson, 30 yemekhane ve klinik garsonu olmak üzere toplam 59 kişi çalıştırılacağı, 24 ay süreli olarak gerçekleştirilecek işte 704.000 normal kahvaltı, 1.740.000 normal yemek, 120.000 diyet kahvaltı, 240.000 diyet yemeği, 253.600 diyet ara öğün üretimi yapılacağı belirtilerek öğün çeşitlerini ve tariflerine yer verilmiştir. Bununla birlikte aynı Şartname’den ihale konusu işte temizlik, bakım-onarım, portör muayenesi, eğitim, sigorta, ilaçlama, nakliye vb. maliyet unsurlarının bulunduğu anlaşılmaktadır.

İdarenin şikâyet konusu 6’ncı kısım için teklifi aşırı düşük bulunan isteklilere gönderdiği 04.11.2013 tarihli yazılarda; işçilik giderleri, yemek malzeme giderleri ve % 3 sözleşme giderleri için açıklama sunulmasının istenildiği yazı ekinde de isteklilere 3 günlük örnek menü listesinin verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliler tarafından idarece önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen iş kalemlerine ilişkin olarak fiyatları tevsik edici belge sunulması gerekmekte iken, ihale konusu işte maliyet unsuru olan ancak idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak yalnızca gider öngörülmesi yeterli olacak bu giderin kaynağı olan fiyatlara ilişkin tevsik edici belge sunulmayacaktır.

İhale üzerinde bırakılan Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hay. Tem. ve Servis Hiz. Tic. Ltd. Şti. – Bilge Yem. Ürt. Gıda İnş. Tem. Oto. Hay. Paz. İml. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. – Fer-Ah Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yaz. Serv. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Turanlar Gıda Or. Ür. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Or-Sa Tur. Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti ile Bay-Gün Tem. Yem. ve Pers. Hiz. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. - Ar-Tem Temizlik Yem. İlet. Güv. Hizm. İnş. Taah. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 6’ncı kısma ilişkin olarak sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde yalnızca önemli maliyet bileşeni olarak öngörülen maliyet unsurlarına ilişkin olarak bedel öngördüğü ve açıklama yaptığı, bunun dışındaki maliyet unsurlarından şikayet konusu edilen araç maliyeti, amortisman, yemek analiz ve bakım-onarım giderlerine ilişkin olarak herhangi bir bedel öngörmedikleri tespit edilmiştir.

Ayrıca Trabzon Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği ile yapılan yazışmalar neticesinde Turanlar Gıda Or. Ür. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Bay-Gün Tem. Yem. ve Pers. Hiz. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. - Ar-Tem Temizlik Yem. İlet. Güv. Hizm. İnş. Taah. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından gıda malzemelerine ilişkin olarak sunulan proforma faturayı düzenleyen Mert Ticaret Gıda Maddeleri Toptan İthalat İhracat (Emre Akmahmut) firmasının / şahsının Odaları’nda kaydı olmadığı belirtilmiştir.

Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, anılan istekli tarafından şikâyet konusu edilen maliyet bileşenleri de dâhil olmak üzere tüm maliyet bileşenlerine ilişkin olarak bedel öngörüldüğü, idarece önemli teklif bileşeni olarak belirtilen iş kalemlerine ilişkin olarak ise KİK işçilik hesaplama modülü çıktıları ile meslek mensubu onaylı proforma faturalar kullanılarak fiyatların tevsik edildiği görülmüştür.

Ancak, Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yemek malzemelerinin fiyatını tevsik etmek amacıyla sunulan proforma faturayı düzenleyen Pınarbaşı Gıda (H. Hulüsi Kaçar) nın www.ticaretsicil.gov.tr adresinde kaydı tespit edilememesi üzerine, adı geçen şahsın/firmanın tescil bilgileri ile hangi odalara, hangi meslek dallarında, ne zaman kayıtlı olduğu 06.06.2014 tarih ve 10362 sayılı yazımız ile Ankara Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği’nden sorulmuş, alınan 12.06.2014 tarih ve 352 sayılı cevabi yazıda H. Hulüsi Kaçar’ın Oda’larında kaydı olmadığı ifade edilmiştir. Dolayısıyla, Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’ uncu maddesinde belirtilen proforma faturaların teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği şartını karşılamadığı anlaşılmıştır.

Tan-Pa Yem. Ürt. Tem. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; işçilik maliyeti hesaplanırken 6 aylık dönemler itibariyle asgari ücrete gelmesi beklenen zamların da dahil edilmesi suretiyle 59 işçinin 24 aylık ücretinin ulusal bayram ve tatil günleri ile fazla mesai ücretleri de dâhil olmak üzere 2.181.787,17 TL olarak hesaplandığı, anılan istekli tarafından yapılan açıklama kapsamında damga vergisi, karar pulu ve KİK payı giderleri için 146.514,50 TL sözleşme gideri öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Tan-Pa Yem. Ürt. Tem. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yemek malzemelerine ilişkin olarak sunulan proforma faturaların ise alanlarında faaliyet gösteren firmalar tarafından düzenlendikleri meslek mensupları tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen ibareler ve TÜRMOB kaşesiyle birlikte onaylandıkları anlaşılmaktadır. Bu durumda, Tan-Pa Yem. Ürt. Tem. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında şikâyet konusu edilen maliyet unsurlarına ilişkin olarak da bedel öngördüğü dikkate alındığında, açıklamalarının mevzuata uygun bir şekilde yapılmış olduğu söylenebilecektir.

Gerek kamu ihale mevzuatında gerekse de ilgili diğer mevzuatta proforma faturalarda yer alabilecek asgari tutarlara ilişkin herhangi bir belirleme bulunmadığından ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan açıklamalar çerçevesinde proforma faturaların ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulmaları zorunlu olmadığından, başvuru sahibi tarafından, proforma faturalarda belirtilen fiyatların devletin belirlemiş olduğu asgari fiyatların altında olduğu ve ekmek ile ilgili proforma faturaya Ek O-5 tablosu eklenmediğine yönelik iddialara ilişkin olarak ise herhangi bir değerlendirme yapılamamıştır.

Dolayısıyla, yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde yer verilen mevzuata aykırılıklar nedeniyle Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hay. Tem. ve Servis Hiz. Tic. Ltd. Şti. – Bilge Yem. Ürt. Gıda İnş. Tem. Oto. Hay. Paz. İml. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. – Fer-Ah Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yaz. Serv. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Turanlar Gıda Or. Ür. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti., Öz Or-Sa Tur. Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile Bay-Gün Tem. Yem. ve Pers. Hiz. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. - Ar-Tem Temizlik Yem. İlet. Güv. Hizm. İnş. Taah. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibi tarafından başvuru bedelinin 12.000,00 TL olarak yatırıldığı, ancak ihalenin şikâyete konu 6 ve 11’inci kısmının yaklaşık maliyet tutarı dikkate alınarak 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 2 numaralı bendi gereğince başvuru bedeli 9.000,00 TL olarak hesaplandığından fazla ödendiği anlaşılan 3.000,00 TL’nin yazılı olarak talep edilmesi halinde başvuru sahibine iade edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hay. Tem. ve Servis Hiz. Tic. Ltd. Şti. – Bilge Yem. Ürt. Gıda İnş. Tem. Oto. Hay. Paz. İml. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. – Fer-Ah Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yaz. Serv. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Turanlar Gıda Or. Ür. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti., Öz Or-Sa Tur. Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile Bay-Gün Tem. Yem. ve Pers. Hiz. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. - Ar-Tem Temizlik Yem. İlet. Güv. Hizm. İnş. Taah. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İhalenin 6’ncı kısmına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İhalenin 11’inci kısmına ilişkin olarak başvurunun reddine,

3. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ İdareye 6. kısım için aşırı düşük teklif açıklaması sunan firmaların proforma faturalarının KİK Genel Tebliği 79’uncu maddesine uygun olmadığı, tüm gıda malzeme maliyetleri ile ilgili proforma faturaların sunulmadığı, hammadde maliyet tablolarında gramajların eksik ve hatalı hesaplandığı, işçilik maliyetlerinin yanlış hesaplandığı ve kik çıktılarının eklenmediği, amortisman giderlerinin yanlış hesaplandığı, araç yakıt giderlerinin hesaplanmadığı ve EPDK çıktılarının ihale tarihi ile ilan tarihi arasında alınmadığı, yemek analizleri ile ilgili maliyet öngörülmediği ve buna ilişkin herhangi bir proforma fatura ya da fiyat teklifi sunulmadığı, bakım-onarım giderleri ile ilgili olarak maliyet öngörülmediği ve fiyat teklifi sunulmadığı, yapılan tüm maliyetlerin belgelere dayalı yapılmadığı, iş sürecince kullanılacak araçların maliyetlerinin hesaplanmadığı, proforma faturalarda belirtilen fiyatların devletin belirlemiş olduğu asgari fiyatların altında olduğu, proforma faturaların geçersiz olduğu ve altında yetkili kişilerin imzası olmadığı, ekmek ile ilgili proforma faturaya O-5 tablosu eklenmediği, sunulan tüm maliyet bileşenlerinin eksik hesaplandığı ve hukuki dayanakları eklenmediği ” şeklinde belirtilen ikinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihalenin 6 nci kısmına ilişkin olarak Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hay. Tem. ve Servis Hiz. Tic. Ltd. Şti. – Bilge Yem. Ürt. Gıda İnş. Tem. Oto. Hay. Paz. İml. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. – Fer-Ah Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yaz. Serv. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Turanlar Gıda Or. Ür. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti., Öz Or-Sa Tur. Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile Bay-Gün Tem. Yem. ve Pers. Hiz. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. - Ar-Tem Temizlik Yem. İlet. Güv. Hizm. İnş. Taah. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiası ile ikinci iddiasının şikayete konu ihalenin 11 nci kısmı hakkında Kurulca verilen karar gerekçelerine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiasının şikayete konu ihalenin 6 ncı kısmı açısından İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Trabzon İli Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği tarafından gerçekleştirilen kısmi teklife açık “ Trabzon Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı ” ihalesine işine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması yapılarak aşağıda belirlenen bileşenler üzerinden,

1.Kısım: Ahi Evren Göğüs, Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi

3.843.900,00 TL

2.Kısım: Akçaabat Haçkalı Baba Hastanesi

2.966.756,00 TL

3.Kısım: Araklı Bayram Halil Hastanesi

1.740.870,00 TL

4.Kısım: Ataköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi

1.269.446,00 TL

5.Kısım: Fatih Devlet Hastanesi

4.730.440,00 TL

6.Kısım: Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi

11.588.296,00 TL

7.Kısım: Maçka Ömer Burhan Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi

1.458.180,00 TL

8.Kısım: Of Devlet Hastanesi

1.407.280,00 TL

9.Kısım: Sürmene Devlet Hastanesi

879.600,00 TL

10.Kısım: Tonya Devlet Hastanesi

179.840,00 TL

11.Kısım: Vakfıkebir Devlet Hastanesi

2.646.009,20 TL

12.Kısım: Yavuz Selim Kemik Hastalıkları ve Rehabilitasyon Hastanesi

3.480.310,00 TL

Toplam 36.190.927,20 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 54 adet ihale dokümanı satın alındığı, 27.08.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin altıncı kısmına 19 teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihalenin altıncı kısmı olan Kanuni Eğitim ve AraştırmaHastanesine ilişkin verilen tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, ondokuz teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.

7.384.512,00

Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hay. Tem. ve Servis Hiz. Tic. Ltd. Şti.

8.465.840,00

Turanlar Gıda Orm. Ür. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.

8.656.704,00

Aşhane Yem. Hiz. İnş. Taah. Nak. Tur. Tem. Tic. Ltd. Şti.

8.751.080,00

Bay-Gün Tem. Yem. ve Pers. Hiz. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. - Ar-Tem Temizlik Yem. İlet. Güv. Hizm. İnş. Taah. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

8.831.440,00

Seyhan Gıda İnş. Taah. Nak. Tem. Yem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.

9.031.480,00

Fesleğen Tem. Bil. Yem. Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

9.183.856,00

Öz Or-Sa Tur. Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

9.269.472,00

Tan-Pa Yem. Ür. Tem. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

9.350.000,00

Mafa Elek. Teks. Kırt. Pet. Isıt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

9.367.664,00

Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş.

9.657.128,00

Turkuaz Yem. Tem. Güv. Hiz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

9.992.640,00

Özata Gıda Soğuk Hava Tes. Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

10.000.224,00

Aydeniz Yemek Tem. Güv. Teks. Bil. Med. Sağ. Hiz. Ltd. Şti.

10.371.072,00

Eren Tabldot Tic. A.Ş.

10.433.120,00

Seferoğlu Yem. ve Gıda San. İnş. Tur. Nak. Servis ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.

10.653.040,00

Baytekin İnş. Tem. Gıda Yem. Ür. Nak. Güv. ve Bil. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

11.159.480,00

Kahvecioğlu Gıda Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti.

11.290.456,00

Nimet Gıda Taş. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

11.436.336,00

Şeklinde verildiği,

İdarece, belirlenen kalemlerde geçerli teklifler nezdinde “ Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği göz önüne alındığında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının gerekli olmadığı ” gerekçesine dayanılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük sorgulaması yapılmadan ihalenin şikayete konu kısımlarının en düşük fiyat esasına göre sonuçlandırıldığı,

Daha sonra, başvuru sahibi Bay-Gün Tem. Yem. ve Pres. Hiz. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti.-Ar-Tem Temizlik Yem. İlet. Güv. Hizm. İnş. Taah. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimitarafından ihalenin 1, 6, 7 ve 9 uncu kısımlarının aşırı düşük teklif sorgulaması gerçekleştirilmeden sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğuna yönelik yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kamu İhale Kurulunca alınan 13.11.2013 tarih ve 2013/UH.III-4210 sayılı karar ile bahse konu 1, 6 , 7 ve 9 uncu kısımlara yönelik olarak kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile haftalık örnek yemek menüsü belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına yönelik düzeltici işlem belirlendiği, anılan kararın uygulanmasına ilişkin olarak idare tarafından 9.656.913,33 TL olarak bulunan kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren 10 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bunlardan 4 ünün açıklama sunmadığı, açıklamaları uygun bulunan Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hay. Tem. ve Servis Hiz. Tic. Ltd. Şti. – Bilge Yem. Ürt. Gıda İnş. Tem. Oto. Hay. Paz. İml. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. – Fer-Ah Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yaz. Serv. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nınteklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Turanlar Gıda Orm. Ür. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenerek ihalenin 11 nci kısmının sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalenin her kısmında da verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalenin altıncı kısımda verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında ihalenin 6 ncı kısmında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu kısım haricinde diğer kısımlara ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi