KİK Kararı: 2014/UH.III-2582

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/046
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 09.07.2014
Karar No : 2014/UH.III-2582 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Bircan Temizlik Ve Yemek Hizmetleri Turizm İnşaat Nakliyat Hayvancılık Gıda San. Tic. Ltd. Şti., PAZARKAPI MAH. DEREBOYU SOK. NO:21 TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Trabzon Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Numune Kampüsü, İnönü Mahallesi, Maraş Caddesi 61200 TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/97958 İhale Kayıt Numaralı "Trabzon Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Trabzon İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğitarafından 27.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Trabzon Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Bircan Temizlik ve Yemek Hizmetleri Turizm İnşaat Nakliyat Hayvancılık Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin 07.04.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.04.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.04.2014tarih ve 12729sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.04.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1456sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) Başvuruya konu ihaleye ilişkin Kurumca 05.03.2014 tarih ve 2014/MK-96 sayılı karar alınmış olup, kararda, ihalenin şikâyet konusu 6 ve 11’inci kısımlarının iptali kararının iptaline karar verildiği, söz konusu bu karar emsal alınarak ihalenin diğer kısımları için verilen iptal kararının iptal edilmesi gerektiği,

2. İhaleye ilişkin 13.11.2013 tarih ve 2013/UH.III-4209 sayılı kurul kararı alınmış olup, bu karar neticesinde idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamalarının karar içeriğiyle uyumlu olmadığı,

3 ) İhalenin 11’inci kısmına ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş oldukları proforma faturaların üzerinde yer alması gereken yasal ibarelerin yer almadığı, proforma faturaların yetkili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve proforma faturaya konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, proforma faturalardaki tutarların piyasa koşullarını yansıtmadığı, işçilik giderlerinin yanlış hesaplandığı, açıklama veren istekliler tarafından ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığı gerekçesiyle sözleşme gideri olarak %3 öngörülmesinin mevzuata aykırı olduğu,

4 ) 2014/MK-96 sayılı Kurul kararı neticesinde idarece tüm isteklilerin teklif geçerlilik süreleri uzatılması gerekmekte iken bu hususa aykırı işlem tesis edildiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde; başvuru sahibi Bircan Temizlik ve Yemek Hizmetleri Turizm İnşaat Nakliyat Hayvancılık Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin ihalenin tüm kısımlarında verilen iptal kararının iptal edilmesine yönelik şikâyet başvurusunda bulunmasına rağmen ihalede yalnızca 1, 2, 4, 11 ve 12’nci kısımlara ilişkin teklif verdiği, diğer kısımlara ise teklif sunmadığı dolayısıyla, teklif sunmadığı 3, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10’uncu kısımlar için ihalenin iptal kararının iptal edilmesi şeklindeki şikayet başvurusuna ilişkin olarak başvuru ehliyeti olmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunun 3, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10’uncu kısımlara yönelik bölümlerinin ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmakta olup, 1, 2, 4, 11 ve 12’nci kısımlara ilişkin olarak yapılan değerlendirmelere ise aşağıda yer verilmiştir.

27.08.2013 tarihinde 12 kısma ilişkin olarak kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ihaleye 41 firma tarafından teklif sunulduğu, 10.09.2013 tarihinde onaylanarak kesinleşen ihale kararıyla birlikte isteklilere tebliğ edilen ihale komisyonu kararına ilişkin olarak Muzaffer Altıntaş, Bay-Gün Tem. Yem. ve Pers. Hiz. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. - Ar-Tem Temizlik Yem. İlet. Güv. Hizm. İnş. Taah. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Mercan Gıda Tem. ve Yemek Hizm. İnş.Turz. Nak. Tic. Ltd. Şti. - Halil İbrahim Akçay Ortak Girişimi, Bircan Tem. ve Yemek Hiz. Tur. İnş. Nak. Hayv. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve Azık Yem. San. ve Tic. A.Ş. isimli firmalar tarafından Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve Kurumca alınan 11.10.2013 tarih ve 2013/UH.III-3993 sayılı, 13.11.2013 tarih ve 2013/UH.III-4207, 2013/UH.III-4209, 2013/UH.III-4210, 2013/UH.III-4213 sayılı kararlar ile ihalenin 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 11 ve 12’nci kısımlarına ilişkin olarak kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına yönelik düzeltici işlem belirlendiği, idarece alınan 19.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde birçok isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermediği gerekçesiyle kaynakların etkin kullanımının gerçekleşmediği belirtilerek, tüm kısımlarının iptal edildiği anlaşılmıştır.

6 ve 11’inci kısımlara ilişkin olarak Turanlar Gıda Orman Ürünleri Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin iptali kararına karşı 26.11.2013 tarih ve 36410 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.11.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve Kurulca alınan 11.12.2013 tarihli ve 2013/UH.III-4734 sayılı karar ile “ 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” karar verilmiştir.

Davacı Turanlar Gıda Orman Ürünleri Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 5. İdare Mahkemesinin 14.02.2014 tarihli E:2013/1926 sayılı kararında “… İhalenin şikâyete konu 6’ncı kısmına ilişkin 19 isteklinin teklif sunduğu, 4 isteklinin tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, yaklaşık maliyetin altında 15 teklifin bulunduğu, ihalenin 11’inci kısmına 23 isteklinin teklif sunduğu, bir isteklinin teklifinin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgelerin sunulmaması sebebiyle, 7 isteklinin tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, yaklaşık maliyetin altında 13 teklifin mevcut olduğu, başvuru sahibinin şikâyete konu kısımlara yönelik aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, sunulan teklif açıklamaları değerlendirilmeden ihale komisyonu tarafından karar alınarak ihalenin tüm kısımlarının iptal edildiği ve kararın ihale yetkilisince onaylandığı görülmüştür. Bu duruma göre, ihaleyi yapan idarenin rekabet oluştuğunu kabul ederek açıklama isteminde bulunduğu, açıklama istemi sonrası bir kısım isteklilerin açıklama yaptıkları, bir kısım isteklilerin ise açıklama yapmadığı açık olup, davalı idarece açıklama istemlerinin yerinde olup olmadığının incelenerek açıklamaları uygun olan isteklilerin ve diğer geçerli tekliflerin mukayesesi yapılarak rekabetin oluşup oluşmadığı ve teklif edilen değerin yaklaşık maliyeti karşılayıp karşılamadığının analizinin yapılarak bir karar verilmesi gerekirken, açıklama yapmayan istekliler bulunduğu ve bu isteklilerin tekliflerinin en düşük teklif olduğundan bahisle rekabet oluşmadığından bahisle ihalenin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Bahse konu Mahkeme kararının uygulanmasını teminen Kurulca 05.03.2014 tarih ve 2014/MK-96 sayılı karar alınmış olup 11.12.2013 tarihli ve 2013/UH.III-4734 sayılı kararının iptaline ve anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, ihalenin şikâyet konusu 6 ve 11’inci kısımlarının iptali kararının iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Kurulunca alınan 05.03.2014 tarih ve 2014/MK-96 sayılı kararın Ankara 5. İdare Mahkemesinin 14.02.2014 tarihli E:2013/1926 sayılı kararının uygulanmasına yönelik olduğu, yukarıda yer verilen Anayasa hükmü gereğince de idarelerin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği dikkate alındığında, mahkemece belirtilen gerekçeler doğrultusunda ihalenin yalnızca 6 ve 11’ inci kısımlarına yönelik iptal kararlarının iptal edilmesinde mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

Dolayısıyla, başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde bulunmamıştır.

1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, başvuru sahibi Bircan Tem. ve Yemek Hiz. Tur. İnş. Nak. Hayv. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin 2, 4, 11 ve 12’nci kısımlarının aşırı düşük teklif sorgulaması gerçekleştirilmeden sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğuna yönelik yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kamu İhale Kurulunca alınan 13.11.2013 tarih ve 2013/UH.III-4209 sayılı karar ile bahse konu 2, 4, 11 ve 12’nci kısımlara yönelik olarak kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile haftalık örnek yemek menüsü belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulmasına yönelik düzeltici işlem belirlendiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından 11’inci kısma ilişkin olarak teklif veren isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının ise 04.11.2013 tarihli olduğu ve Kamu İhale Kurumu’nca 11’inci kısma ilişkin olarak düzeltici işlem belirlenen 13.11.2013 tarih ve 2013/UH.III-4209 sayılı Kurul kararı alınmadan önce isteklilere gönderildiği anlaşılmaktadır. Bu durumun, Kamu İhale Kurumu’nca 3’üncü kısma ilişkin olarak kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif gerçekleştirilmesine yönelik verilen 11.10.2013 tarih ve 2013/UH.III-3993 sayılı kararın esas alınarak, anılan kararın gerekçesi doğrultusunda diğer kısımlarda da kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden açıklama istenilmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar bu işlemin yerinde olmadığı görülmekte ise de, gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulaması işleminin daha sonra alınan 13.11.2013 tarih ve 2013/UH.III-4209 karar ile uyumlu olduğu ve bu işlemin ihale sonucu üzerinde herhangi bir etkisi de etkisi olmadığı görülmüştür.

Gerek 13.11.2013 tarih ve 2013/UH.III-4209 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında gerekse de 11.10.2013 tarih ve 2013/UH.III-3993 Kamu İhale Kurulu kararında kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile haftalık örnek yemek menüsü belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiğinin belirtildiği görülmektedir. İdare tarafından isteklilere gönderilen 04.11.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazılarda ise isteklilerden yazı ekinde yer verilen 3 günlük örnek menüler esas alınarak açıklamaların hazırlanması istenilmektedir.

Teknik Şartname’nin incelenmesi neticesinde, aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı ekinde isteklilere verilen 3 günlük örnek menünün ihale konusu iş kapsamında hazırlanması öngörülen yemek kompozisyonunun tamamını yansıtabilecek nitelikte olduğu anlaşıldığından, Kurul kararından farklı olarak idarece isteklilere 3 günlük menü gönderilmesinin ve bu menü dikkate alınarak açıklama yapılmasının istenilmesinin esasa etkili bir aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Hizmetin özelliğine göre, sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ulaşım, sigorta ,vergi giderleri resim ve harç giderleri yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin ifası için gerekli ayrıntısı Teknik şartnamede belirtilen 183 (yüzseksenüç) personelin işverene maliyeti ,personellerin yapılacak olan portör muayeneleri , Teknik şartnamede belirtilen araç ve gereç, demirbaş malzemeler ile yemeklerin hazırlanmasında her türlü gıda, temizlik ve diğer malzemeler, işin ifası için gerekli olan her türlü sarf malzeme, elektirik, su, yemek pişirmede kullanılacak olan yakıt ve süzme saat giderleri, kullanılan alanların yetkili firmalar tarafından ilaçlanması ,yemeklerin hastane içinde ve dışındaki birimlere taşınması gerekli görüldüğünde gıda maddesi ve pişen yemeklerin laboratuar tahlil masrafları teklif fiyata dahildir.

Hizmeti alımında çalışacak olan personellerden Tonya Devlet Hastanesinde çalışacak olan 2 personele yol ücreti ödenmeyecek olup , diğer hastanelerde çalışacak olan toplam 181 personele 26 gün üzerinden günlük brüt 3,50-TL yol bedeli yüklenici tarafından ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.

Teknik şartnamede cinsi ve miktarı belirtilen giyim-kuşam malzemeleri yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır.

İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

Ayrıca 2014 yılında 14,5 gün , 2015 yılında 14,5 gün olmak üzere toplam 29 gün olan Ulusal Bayram ve Resmi tatil günlerinde çalıştırılan personellere yüklenici tarafından 4857 sayılı iş kanununun 47. maddesi gereğince ücret ödenecek ve bordroda gösterilecektir. Yüklenici tarafından personellere fazla çalışma yaptırılması halinde 4857 sayılı İş Kanunun 41. maddesi uyarınca doğacak fazla çalışma ve fazla süreli çalışma ücretlerinin ödenmesi yüklenicinin sorumluluğundadır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta prim oranları %1 dir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin şikâyet konusu 11’inci kısma ilişkin düzenlemelerinden söz konusu kısımda 1 aşçıbaşı, 2 aşçı yardımcısı, 2 klinik garsonu, 4 bulaşıkçı olmak üzere toplam 9 kişi çalıştırılacağı anlaşılmaktadır. Yine Teknik Şartname’de şikâyet konusu kısımda 24 ay süreli olarak 149.200 normal kahvaltı, 402.500 normal yemek, 32.700 diyet kahvaltı, 80.460 diyet yemeği, 22.340 diyet ara öğün üretimi yapılması gerektiği belirtilerek öğün çeşitlerini ve tariflerine yer verilmiştir.

İdarenin şikâyet konusu 11’inci kısım için teklifi aşırı düşük bulunan isteklilere gönderdiği 04.11.2013 tarihli yazıda; işçilik giderleri, yemek malzeme giderleri ve % 3 sözleşme giderleri için açıklama sunulmasının istenildiği yazı ekinde de isteklilere 3 günlük örnek menü listesinin verildiği anlaşılmaktadır.

Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından işçilik maliyeti hesaplanırken 6 aylık dönemler itibariyle asgari ücrete gelmesi beklenen zamların da dahil edilmesi suretiyle 9 işçinin 24 aylık ücretinin 295.985,54 TL olarak hesaplandığı, ulusal bayram ve tatil günleri ile fazla mesai ücretleri için de 12.386,64 TL öngörüldüğü ve bu bedellerin % 3 sözleşme giderini de ihtiva ettiği anlaşılmıştır. Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklama kapsamında 16.453,34 TL damga vergisi, 9.875,47 TL karar pulu ve 867,80 TL KİK Payı olmak üzere toplam 27.196,60 TL sözleşme gideri öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Aynı istekli tarafından yemek malzemelerine ilişkin olarak sunulan proforma faturaların ise alanlarında faaliyet gösteren firmalar tarafından düzenlendikleri, meslek mensupları tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen ibareler ve TÜRMOB kaşesiyle birlikte onaylandıkları anlaşılmaktadır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Hurma Yem. ve Tem. Hizm. İnş. Taah. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde de işçilik maliyeti hesaplanırken 6 aylık dönemler itibariyle asgari ücrete gelmesi beklenen zamların da dahil edilmesi suretiyle 9 işçinin 24 aylık ücretinin ulusal bayram ve tatil günleri ile fazla mesai ücretleri de dahil olmak üzere 309.776,96 TL olarak hesaplandığı ve bu bedellerin % 3 sözleşme gideri ve genel giderleri de ihtiva ettiği anlaşılmıştır. Anılan istekli tarafından yapılan açıklama kapsamında damga vergisi, karar pulu ve KİK Payı giderleri için 27.928,82 TL sözleşme gideri öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Hurma Yem. ve Tem. Hizm. İnş. Taah. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından yemek malzemelerine ilişkin olarak sunulan proforma faturaların ise alanlarında faaliyet gösteren firmalar tarafından düzenlendikleri, meslek mensuoları tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen ibareler ve TÜRMOB kaşesiyle birlikte onaylandıkları anlaşılmaktadır.

Öğün Yem. ve Tem. Hizm. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde de işçilik maliyeti hesaplanırken 6 aylık dönemler itibariyle asgari ücrete gelmesi beklenen zamların da dahil edilmesi suretiyle 9 işçinin 24 aylık ücretinin ulusal bayram ve tatil günleri ile fazla mesai ücretleri de dahil olmak üzere 338.790,33 TL olarak hesaplandığı, Öğün Yem. ve Tem. Hizm. A.Ş. tarafından yapılan açıklama kapsamında damga vergisi, karar pulu ve KİK Payı giderleri için 29.768,74 TL sözleşme gideri öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Öğün Yem. ve Tem. Hizm. A.Ş. tarafından yemek malzemelerine ilişkin olarak sunulan proforma faturaların ise alanlarında faaliyet gösteren firmalar tarafından düzenlendikleri, meslek mensupları tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen ibareler ve TÜRMOB kaşesiyle birlikte onaylandıkları anlaşılmaktadır.

Turanlar Gıda Orm. Ür. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde de işçilik maliyeti hesaplanırken 6 aylık dönemler itibariyle asgari ücrete gelmesi beklenen zamların da dahil edilmesi suretiyle 9 işçinin 24 aylık ücretinin ulusal bayram ve tatil günleri ile fazla mesai ücretleri de dahil olmak üzere 302.983,38 TL olarak hesaplandığı, Turanlar Gıda Orm. Ür. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklama kapsamında damga vergisi, karar pulu ve KİK Payı giderleri için 27.222,09 TL sözleşme gideri öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Turanlar Gıda Orm. Ür. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yemek malzemelerine ilişkin olarak sunulan proforma faturaların ise alanlarında faaliyet gösteren firmalar tarafından düzenlendikleri, meslek mensupları tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen ibareler ve TÜRMOB kaşesiyle birlikte onaylandıkları anlaşılmaktadır.

Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde de işçilik maliyeti hesaplanırken 6 aylık dönemler itibariyle asgari ücrete gelmesi beklenen zamların da dahil edilmesi suretiyle 9 işçinin 24 aylık ücretinin ulusal bayram ve tatil günleri ile fazla mesai ücretleri de dahil olmak üzere 323.237,64 TL olarak hesaplandığı, Öğün Yem. ve Tem. Hizm. A.Ş. tarafından yapılan açıklama kapsamında damga vergisi, karar pulu ve KİK Payı giderleri için 33.873,024 TL sözleşme gideri öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yemek malzemelerine ilişkin olarak sunulan ve H. Hulüsi Kaçar ( Pınarbaşı Gıda ) tarafından sunulan proforma faturaya ilişkin olarak, proforma faturayı düzenleyen Pınarbaşı Gıda (H. Hulüsi Kaçar) nın www.ticaretsicil.gov.tr adresinde kaydı tespit edilememesi üzerine, adı geçen şahıs/firmanın Esnaf ve Sanatkarlar Odası’na kayıtlı olup olmadığına ilişkin olarak Ankara Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği ile yapılan yazışmalar neticesinde Odaya kaydının bulunmadığı anlaşıldığından aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmakla birlikte, bu işlemin ihale sonucu üzerinde herhangi bir etkisi olmayacağı görüldüğünden idarece herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından proforma faturaların kaynağını oluşturan “maliyet/satış tutarı tespit tutanakları” nın incelenmesi gerektiği belirtilmekte ise de, itirazen şikayet incelemesi kapsamında “maliyet/satış tutarı tespit tutanakları” nın istenerek incelenmesi hususu Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi doğrultusunda Kurumun takdir yetkisi kapsamında bulunmakta olup, söz konusu tutanakların meslek mensuplarından istenerek incelenmesine gerek görülmemiştir.

Ayrıca, her ne kadar başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet başvurusu kapsamında, proforma faturalar üzerinde bulunan imzaların sahibi olan meslek mensuplarının proforma faturayı düzenleyen firmalar ile arasında tam tasdik sözleşmesi bulunmadığı ya da beyannamelerini imzalamaya yetkili olmadıkları belirtilmekte ise de, itirazen şikâyet konusu hususun herhangi bir istekli ya da meslek mensubu açısından bilgi ya da belge sunulmak suretiyle somutlaştırılmadığı görülmektedir. Bu durumda, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, aksine bilgi, belge, bulgu veya ciddi şüphe durumunda daha detaylı inceleme yapılmasının 3568 ve 4734 sayılı Kanun’a uygun olacağı, başvuru sahibince ise daha detaylı inceleme yapılmasını gerektiren iddiayı tevsik eder herhangi bir bilgi, belge sunulmadığı hususları göz önüne alındığında, anılan iddialara ilişkin daha detaylı inceleme yapılmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin Geçerlilik Süresi” başlıklı 32’nci maddesinde “ Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ncı maddesinde “… İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “ İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. ” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teklif geçerlilik süresinin dolmasından sonra sözleşme yapılması” başlıklı 16.7’nci maddesinde “ Kesinleşen ihale kararı bildirildikten sonra şikayet başvurusunda bulunulması veya dava açılması nedeniyle ihale sürecinin uzaması sonucunda; teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda; İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan sözleşmenin imzalanması ile ilgili hükümlere göre, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla, sözleşme imzalanabilir. İdarece bu durumda ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı hususu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerekmektedir. Ancak tekliflerin geçerlilik süresinin dolmuş olması nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmadığından, sözleşmeyi imzalamayan istekliler hakkında geçici teminatın irat kaydedilmesine ve yasaklamaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde ise “ 24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 (yüzyirmi) takvim günüdür.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihalede şikâyet başvurularında bulunulması nedeniyle ihale sürecinin uzadığı, idarece 11’inci kısım için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Hurma Yem. ve Tem. Hizm. İnş. Taah. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. ne yazılan 21.03.2014 tarihli yazılarla ile teklif geçerlik sürelerini 30.06.2014 tarihine kadar uzatmalarını istediği, Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. nin teklif geçerlilik süresini uzatmayı kabul ettiği ancak Hurma Yem. ve Tem. Hizm. İnş. Taah. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti.nin cevabına ilişkin ihale işlem dosyasında herhangi bir belge yer almadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte, zaten 30.06.2014 tarihi itibariyle Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin de teklif geçerlilik süresinin sona erdiği görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teklif geçerlilik süresinin dolmasından sonra sözleşme yapılması” başlıklı 16.7’nci maddesi açıklamaları gereğince teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile sözleşme imzalanabilmesi hususunun, idareler için bir zorunluluk olmayıp, ihale sürecinin sözleşme ile sonlandırılabilmesi için idareye tanınan bir olanak olduğu ve bu olanağın da ihale yetkilisi tarafından söz konusu teklifin uygun görülmesi halinde kullanılabileceği hususu dikkate alındığında; her ne kadar eşit muamele ilkesi gereği başvuru sahibinden de teklif geçerlik süresinin uzatılmasının talep edilmesi gerekmekte ise de, söz konusu ilkeye riayet edilmemiş olmasının idareyi daha sonradan ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi konumuna gelse dâhi (itirazen şikayet başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde) başvuru sahibi ile sözleşme imzalama yükümlülüğü altına sokmayacağı, zira başvuru sahibinden de teklif geçerlik süresinin uzatılması talep edilmiş ve başvuru sahibi tarafından da bu talep kabul edilmiş olsaydı dahi bu istekli ile sözleşme yapılması hususunda idarenin bir yükümlülüğü bulunmayacağı anlaşıldığından 4’üncü iddianın da reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İhalenin 1, 2, 4, 11 ve 12’nci kısımlarına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. İhalenin 3, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10’uncu kısımlarına ilişkin olarak başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ 2) İhaleye ilişkin 13.11.2013 tarih ve 2013/UH.III-4209 sayılı kurul kararı alınmış olup, bu karar neticesinde idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamalarının karar içeriğiyle uyumlu olmadığı, 3) İhalenin 11’inci kısmına ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş oldukları proforma faturalarının üzerinde yer alması gereken yasal ibarelerin yer almadığı, proforma faturaların yetkili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve proforma faturaya konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, proforma faturalardaki tutarların piyasa koşullarını yansıtmadığı, işçilik giderlerinin yanlış hesaplandığı, açıklama veren istekliler tarafından ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığı gerekçesiyle sözleşme gideri olarak yüzde 3 öngörülmesinin mevzuata aykırı olduğu, ” şeklinde belirtilen ikinci ve üçüncü iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, ihalenin 1 nci, 2 nci, 4 ncü, 11 nci ve 12 nci kısımlarına ilişkin olarak “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci ve üçüncü iddiaları kapsamında şikayete konu ihalenin 1 nci, 2 nci, 4 ncü, ve 12 nci kısımları hakkında Kurulca verilen karar gerekçelerine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci ve üçüncü iddialarının şikayete konu ihalenin 11 nci kısmı açısından İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Trabzon İli Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği tarafından gerçekleştirilen kısmi teklife açık “ Trabzon Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı ” ihalesine işine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması yapılarak aşağıda belirlenen bileşenler üzerinden,

1.Kısım: Ahi Evren Göğüs, Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi

3.843.900,00 TL

2.Kısım: Akçaabat Haçkalı Baba Hastanesi

2.966.756,00 TL

3.Kısım: Araklı Bayram Halil Hastanesi

1.740.870,00 TL

4.Kısım: Ataköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi

1.269.446,00 TL

5.Kısım: Fatih Devlet Hastanesi

4.730.440,00 TL

6.Kısım: Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi

11.588.296,00 TL

7.Kısım: Maçka Ömer Burhan Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi

1.458.180,00 TL

8.Kısım: Of Devlet Hastanesi

1.407.280,00 TL

9.Kısım: Sürmene Devlet Hastanesi

879.600,00 TL

10.Kısım: Tonya Devlet Hastanesi

179.840,00 TL

11.Kısım: Vakfıkebir Devlet Hastanesi

2.646.009,20 TL

12.Kısım: Yavuz Selim Kemik Hastalıkları ve Rehabilitasyon Hastanesi

3.480.310,00 TL

Toplam 36.190.927,20 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 54 adet ihale dokümanı satın alındığı, 27.08.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin onbirinci kısmına 23 teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihalenin onbirinci kısmı olan Vakfıkebir Devlet Hastanesine ilişkin verilen tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgelerin sunulmadığı ” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan yirmiki teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.

1.735.584,00

Hurma Yem. Tem. Hiz. Taah. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti.

1.782.311,60

Adem Yıldırım

1.875.724,00

Öğün Yem. ve Tem. Hiz. Tic. A.Ş.

1.899.728,00

Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hay. Tem. ve Servis Hiz. Tic. Ltd. Şti.

1.951.356,00

Nur-Tem Tur. İnş. Nak. Yem. Tem. Müh. Hiz. Tic. Ltd. Şti.

1.952.307,00

Saiş İnş. Gıda Teks. Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

1.997.996,40

Turanlar Gıda Orm. Ür. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.

2.060.441,60

Bay-Gün Tem. Yem. ve Pers. Hiz. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. - Ar-Tem Temizlik Yem. İlet. Güv. Hizm. İnş. Taah. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

2.062.725,00

Fesleğen Tem. Bil. Yem. Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

2.161.648,00

İbrahim Aydar

2.168.487,80

Tan-Pa Yem. Ür. Tem. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

2.199.030,00

Bircan Tem. ve Yemek Hiz. Tur. İnş. Nak. Hayv. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

2.239.752,60

Özata Gıda Soğuk Hava Tes. Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

2.261.206,20

Karanfil Yem. Eml. Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

2.271.895,00

Yıldırım Yem. Güv. Tem. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti.

2.272.394,20

Mercan Gıda Tem. ve Yemek Hizm. İnş.Turz. Nak. Tic. Ltd. Şti. - Halil İbrahim Akçay Ortak Girişimi

2.327.393,00

Ayan Tar. Ür. Şeh. Ar. Ser. Taş. Tur. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.

2.567.809,00

Muzaffer Altıntaş

2.619.317,40

Akcan Gıda İnş. Tur. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

2.642.497,20

Aslan Tur Nak. Yem. Gıda Tek. İmal. Tar. Hay. İnş. Tur. Orm. Ürün. ve Petrol Ürün. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.

2.658.805,00

Antor İnş. Taah. Mak. Tem. Hiz. ve Ürün. Gıda Mad. Tabl. Tar. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.

2.886.248,00

Şeklinde verildiği,

İdarece, belirlenen kalemlerde geçerli teklifler nezdinde “ Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği göz önüne alındığında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının gerekli olmadığı ” gerekçesine dayanılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük sorgulaması yapılmadan ihalenin şikayete konu kısımlarının en düşük fiyat esasına göre sonuçlandırıldığı,

Daha sonra, başvuru sahibi Bircan Tem. ve Yemek Hiz. Tur. İnş. Nak. Hayv. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin 2, 4, 11 ve 12 inci kısımlarının aşırı düşük teklif sorgulaması gerçekleştirilmeden sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğuna yönelik yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kamu İhale Kurulunca alınan 13.11.2013 tarih ve 2013/UH.III-4209 sayılı karar ile bahse konu 2, 4, 11 ve 12 inci kısımlara yönelik olarak kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile haftalık örnek yemek menüsü belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına yönelik düzeltici işlem belirlendiği, anılan kararın uygulanmasına ilişkin olarak idare tarafından 2.205.007,67 TL olarak bulunan kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren 12 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bunlardan 8 inin açıklama sunmadığı, açıklamaları uygun bulunan Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Hurma Yem. Tem. Hiz. Taah. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenerek ihalenin 11 nci kısmının sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalenin her kısmında da verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalenin onbirinci kısımda verilen iki teklif haricinde diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin ikinci ve üçüncü iddiaları kapsamında ihalenin 11 nci kısmında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu kısım haricinde diğer kısımlara ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi