KİK Kararı: 2014/UH.III-218

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/004
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 13.01.2014
Karar No : 2014/UH.III-218
BAŞVURU SAHİBİ:
Erhan Nakliyat Gıda İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. - Egs Temizlik Yemekçilik Yönetim Danışmanlığı Reklam Cenaze Bilgisayar İnşaat Madencilik Nakliye San. Ve Tic. A.Ş., ZİYAGÖKALP MAH. NASIROĞLU İŞ MERKEZİ KAT:5 NO:507 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kemalpaşa Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü, M.Akıf Esoy Mah. Ismet Inönü Cad. 111 35170 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/143977 İhale Kayıt Numaralı "Kemalpaşa Belediyesi 2014 Yılı Çöp Toplama Ve Kentsel Temizlik Hizmetinin 120 (Yüzyirmi) Personel İle Yaptırılması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kemalpaşa Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğütarafından 08.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kemalpaşa Belediyesi 2014 Yılı Çöp Toplama ve Kentsel Temizlik Hizmetinin 120 (Yüzyirmi) Personel ile Yaptırılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Erhan Nakliyat Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - EGS Temizlik Yemekçilik Yönetim Danışmanlığı Reklam Cenaze Bilgisayar İnşaat Madencilik Nakliye San. ve Tic. A.Ş.Ortak Girişiminin 06.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.12.2013tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibince 18.12.2013tarih ve 39609sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4675sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale konusu hizmet işinde çalıştırılması öngörülen 120 işçinin tamamı için ayni giyim yardımı yapılacağının ihale dokümanında düzenlendiği, buna rağmen giyim giderini birim fiyat teklif cetvelinde yer alan işçilik kalemlerinden yalnızca 2 işçinin yer aldığı iş kalemi içinde değerlendiren, işçilik ile ilgili diğer iş kalemlerinde giyim hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini birim fiyat olarak teklif eden isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin cevabında “… birim fiyat teklif cetvelinde, personel işçilik maliyetleri + personel fazla mesai ücretleri + resmi tatil ücretleri olarak hesaplama cetveli oluşturulmuş ve şartnamede belirtilen iş kıyafetlerinin ayni olarak yapılacak dağıtımı ile ilgili bir maliyet hesaplamasına yer verilmemiştir. Bu sebeple istekli firmaların KİK hesaplama modülünde belirtilen işçilik maliyetlerinin altına inmemek şartıyla ücret kalemleri üzerinde giyim maliyetini kendilerine uygun şekilde teklif vermeleri ve idaremizce yapılan aşırı düşük sorgulamada teklif edilen bedellerle ilgili ayrıntılı bilgi vermeleri sonucunda hesaplamaları komisyonca uygun görülen teklifler değerlendirmeye tabi tutulmuştur.

… Yamanlar Temizlik Özel Sağlık Hizmetleri Limited Şirketi … aşırı düşük fiyat sorgulamasında çalıştırılacak işçilerin vasıflarına uygun ücret … KİK hesaplama modülünde belirtilen işçilik maliyetlerine uygun olarak …. 3.219.681,30 TL olarak beyan etmiştir. Firmanın … ayni yapılacak giyim yardımı ile ilgili sunmuş olduğu proforma faturalar neticesinde vermiş olduğu teklif değerlendirmeye alınmıştır” denilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

….

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.…” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Kemalpaşa Belediyesi 2014 Yılı Çöp Toplama ve Kentsel Temizlik Hizmetinin 120 (Yüzyirmi) Personel ile Yaptırılması İşi

…”

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

2 denetmen personel için; brüt asgari ücretin % 70 fazlası ödenecektir.

2 büro personeli için; brüt asgari ücretin % 45 fazlası ödenecektir.

26 şoför personel için; brüt asgari ücretin % 45 fazlası ödenecektir.

90 temizlik personeli için; brüt asgari ücretin % 20 fazlası ödenecektir.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 Sayılı İş Kanunun 47. Maddesi uyarınca verilecek mesai ücreti teklif fiyata dahil edilecektir. Bu kapsamda Denetmen Personel için toplam 14 gün, Büro Personeli için toplam 2 gün, Şoför Personel için toplam 120 gün ve Temizlik Personelleri için toplam 450 gün çalıştırılacaktır ve teklif fiyata dahildir. Ayrıca Denetmen Personel için toplam 360 saat, Büro Personeli için toplam 100 saat, Şoför Personeli için toplam 4400 saat ve Temizlik Personelleri için toplam 9.500 saat fazla çalışma mesai ücreti verilecektir ve teklif fiyata dahildir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Tüm çalışanların yemek ve yol giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Yemek bedeli nakdi olarak günlük brüt 8,32 TL olup bordroda belirtilecektir. Personel yol ücreti günlük Brüt 6,40 TL’dir ve bordroda gösterilecektir. Yol ve Yemek bedeli ödemesine esas aylık çalışma gün sayısı 26’dır. İçeriği ve miktarı teknik şartnamede belirtilen giyim yardımları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Giyim yardımları ayni olarak karşılanacaktır ve teklif fiyata dâhildir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu hizmet alım ihalesinde iş kazaları ve meslek hastalıkları risk prim oranı % 2,0 olarak tespit edilmiştir.”

Teknik Şartname 5’inci maddesi “…Yüklenici firma bu ihale kapsamında sözleşme süresince görevlendireceği toplam 120 (Yüzyirmi) personel için aşağıda belirtilen iş elbiselerinin ve diğer giyim ve kuşam malzemelerini karşılarında belirtildiği şekilde ilgili personellere belirtilen adetlerde imza karşılığında teslim etmek zorundadır.

S.N

Cinsi

Kişi

Mik.

Top.

Miktar

Açıklama

1

Kışlık Fosforlu Gabardin Pantolon

92

1

92

Adet

Denetmen, Temizlik Personeli

2

Yazlık Fosforlu Gabardin Pantolon

92

1

92

Adet

Denetmen, Temizlik Personeli

3

V Yaka Penye Tişört

92

5

460

Adet

Denetmen, Temizlik Personeli

4

Bisiklet Yaka Sweatshirt

92

3

276

Adet

Denetmen, Temizlik Personeli

5

Çelik Burunlu Kışlık İş Ayakkabısı

90

1

90

Adet

Temizlik Personeli

6

Çelik Burunlu Yazlık İş Ayakkabısı

90

1

90

Adet

Temizlik Personeli

7

Astarlı Yağmurluk

92

1

92

Adet

Denetmen, Temizlik Personeli

8

Kışlık Mont

92

1

92

Adet

Denetmen, Temizlik Personeli

9

Fosforlu Yelek

92

2

184

Adet

Denetmen, Temizlik Personeli

10

Çizme

92

1

92

Adet

Denetmen, Temizlik Personeli

11

Şapka

92

2

184

Adet

Denetmen, Temizlik Personeli

12

Nitril Eldiven (Haftada 1 Ad.)

90

48

4320

Çift

Temizlik Personeli

13

Yazlık Gömlek

28

2

56

Adet

Büro Elemanı, Şoför

14

Kışlık Gömlek

28

2

56

Adet

Büro Elemanı, Şoför

15

Yazlık Pantolon

28

2

56

Adet

Büro Elemanı, Şoför

16

Kışlık Pantolon

28

2

56

Adet

Büro Elemanı, Şoför

17

Erkek Ayakkabı

30

2

60

Adet

Denetmen, Büro Elemanı, Şoför

…”

Birim fiyat teklif cetvelinde ihale konusu hizmet işi kapsamında yer alan iş kalemleri, “Denetim personeli (2 işçi x 12 ay),

Şoför (26 işçi x 12 ay ),

Temizlik personeli (90 işçi x 12 ay),

Büro personeli (2 işçi x 12 ay),

Denetim personeli ulusal bayram ve genel tatil günleri (14 gün),

Denetim personeli fazla çalışma (360 saat),

Şoför ulusal bayram ve genel tatil günleri (120 gün),

Şoför fazla çalışma (4.400 saat),

Temizlik personeli bayram ve genel tatil günleri (450 gün),

Temizlik personeli fazla çalışma (9.500 saat),

Büro personeli bayram ve genel tatil günleri (2 gün),

Büro personeli fazla çalışma (100 saat)” şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarı yer verilen düzenlemelere göre, ihale konusu hizmet işinde İdari Şartname’de nakdi olarak ödenmesi gereken yol ve yemek bedeli ile %3 sözleşme ve genel giderler dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyet toplamının 3.219.681,06 TL olduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Yamanlar Temizlik Özel Sağlık Hizmetleri Posta Dağıtım İnşaat Turizm Oto Kiralama Tekstil Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 3.219.681,30 TL toplam teklif fiyatına ilişkin birim fiyat teklif cetveliincelendiğinde,

Sadece “ Büro personeli (2 işçi x 12 ay)” iş kalemi için yol ve yemek bedeli ile %3 sözleşme ve genel giderler dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinden 0,01 TL yüksek birim fiyat teklif edildiği, diğer iş kalemleri için yol ve yemek bedeli ile %3 sözleşme ve genel giderler dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetine eşit birim fiyatlar teklif edildiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan idarece kâr hariç yaklaşık maliyet tutarından daha düşük fiyat teklif eden isteklilerden 12.11.2013 tarihli yazılarlaaşırı düşük teklif fiyatları hakkında açıklama istenmesi üzerine, anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması incelendiğinde;

Yol ve yemek bedeli ile %3 sözleşme ve genel giderler dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamı olarak 3.219.681,06 TL öngörüldüğü, Teknik Şartname’de miktarı ve niteliği belirtilen İdari Şartname’de ihale konusu hizmet işinde çalıştırılacak personele ayni olarak verilmesi gereken giyim malzemesi için de sözleşme gideri dâhil 0,23 TL bedel öngörüldüğü,

Giyim giderinin belgelendirilmesi amacıyla satışlar üzerinden yapılan açıklama kapsamında bu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılan As Vizyon İnş. Oto Yedek Par. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş 0,22 TL tutarında proforma faturanınKamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesine uygun olarak sunulduğu (İdarece istenmesi üzerine ilgili meslek mensubu tarafından proforma fatura ile uygun maliyet / satış tutarı tespit tutanağının da sunulduğu) ve teklife toplam 0,01 TL kâr belirlendiği tespit edilmiştir.

Bu durumda ihale konusu hizmet işinde çalıştırılacak personelin kullanacağı giyim malzemesinin ayni olarak yüklenici tarafından karşılanması gereken inceleme konusu ihalede; toplam teklif fiyatı İdari Şartname’de nakdi olarak belirlenen yol ve yemek bedeli ile sözleşme ve genel giderler dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyet toplamının üzerinde olan, aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarında da, bu tutar dışında kalan Teknik Şartname’de miktar ve cinsi belirtilen giyim malzemesine ilişkin öngördüğü fiyatı mevzuata uygun olarak belgelendiren isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınmasında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.5’inci maddesine aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında; Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağandışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacaktır.

İnceleme konusu ihalede,

İhale üzerinde bırakılan Yamanlar Tem. Öz. Sağ. Hizm. Pota Dağ. İnş. Turz. Oto Kir. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu işte çalışacak personele verilecek giyim giderini belgelendirmek üzere As Vizyon İnş. Oto Yed. Par. ve Nak. Tic. Ltd. Şti.nden alınmış proforma faturayı sunmuştur. Proforma fatura incelendiğinde her bir giyim parçası için birim fiyat olarak 0,00001 TL ile 0,001 TL arasında öngörüldüğü görülmüştür.

Aynı şekilde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Erhan Nak. Gıda. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – EGS Temz. Yem. Yön. Dan. Rek. Cenaze Bilg. İnş. Mad. Nak. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu işte çalışacak personele verilecek giyim giderini belgelendirmek üzere Kantaş Tekstil İş Elbiseleri Üniforma Pazarlama- Kadir Kantaş’dan alınmış proforma faturayı sunmuştur. Proforma fatura incelendiğinde her bir giyim parçası için birim fiyat olarak 0,005 TL öngörüldüğü görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle; ihale üzerinde bırakılan Yamanlar Tem. Öz. Sağ. Hizm. Pota Dağ. İnş. Turz. Oto Kir. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Erhan Nak. Gıda. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – EGS Temz. Yem. Yön. Dan. Rek. Cenaze Bilg. İnş. Mad. Nak. San. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin, ihale konusu işte çalışacak personele verilecek giyim malzemesi için öngördüğü fiyat kuruşun altında olduğundan ve yasal olarak geçerliliği bulunmadığından değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Yamanlar Temz. Özel Sağ. Hizm. Posta Dağ. İnş. Taah. Tur Oto Kir. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında incelenmesi sonucunda;

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,0001 TL ile 0,00002 TL arasında değişen birim fiyatların önerildiği As Vizyon İnş. Oto Yedek Par. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 13.11.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturada, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Ayrıca, aynı isteklitarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerine ayrı ayrı olmak üzere 0,0001 TL ile 0,00002 TL arasında değişen birim fiyatın önerildiği, önerilen bu birim fiyatların 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında yer almadığı, tedavülden çıkarılmış para birimine denk gelecek birim fiyatların önerilmesinin belge düzenlenmesinde sahteciliğe ışık tuttuğu da değerlendirildiğinden,

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında sayılmayan birim fiyat teklif edilmesinin belge düzenlemesinde sahteciliğe ışık tuttuğu hususlarınasebep olan As Vizyon İnş. Oto Yedek Par. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. ile anılan şahsın SMMM’si olan İsa AKBULAK’ın bu yöndekikusurlarının incelenerek gereğinin yapılması hususlarında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,

Diğer yandan, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesine göre, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek teklifi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenenbaşvuru sahibiErhan Nak. Gıda İnş San. ve Tic. Ltd. Şti.-EGS Temizlik Yemekçilik Yönetim Danışmanlığı Reklam Cenaze Bilgisayar İnşaat Madencilik Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından sunulan açıklama kapsamında sunduğu belgelerin giyimin tevsiki açısından yukarıda yapılan incelemeye paralel yönde idarece tekrar inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksitakdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturada önerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Yamanlar Temz. Özel Sağ. Hizm. Posta Dağ. İnş. Taah. Tur Oto Kir. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, diğer yandan, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesine göre, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenenbaşvuru sahibiErhan Nak. Gıda İnş San. ve Tic. Ltd. Şti. - EGS Temizlik Yemekçilik Yönetim Danışmanlığı Reklam Cenaze Bilgisayar İnşaat Madencilik Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından sunulan açıklama kapsamında sunduğu belgelerin giyimin tevsiki açısından yukarıda yapılan incelemeye paralel yönde idarece tekrar inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiği,

Ayrıca, Yamanlar Temz. Özel Sağ. Hizm. Posta Dağ. İnş. Taah. Tur Oto Kir. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerine ayrı ayrı olmak üzere 0,0001 TL ile 0,00002 TL arasında değişen birim fiyatın önerildiği, önerilen bu birim fiyatların 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında yer almadığı, tedavülden çıkarılmış para birimine denk gelecek birim fiyatların önerilmesinin belge düzenlenmesinde sahteciliğe ışık tuttuğu da değerlendirildiğinden,

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında sayılmayan birim fiyat teklif edilmesinin belge düzenlemesinde sahteciliğe ışık tuttuğu hususlarınasebep olan As Vizyon İnş. Oto Yedek Par. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. ile anılan şahsın SMMM’si olan İsa AKBULAK’ın bu yöndekikusurlarının incelenerek gereğinin yapılması hususlarında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,

Yönündeki düşüncem ile, bu hususlara ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan karar gerekçesine katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında; Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağandışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağından;

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibi Erhan Nak. Gıda. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – EGS Temz. Yem. Yön. Dan. Rek. Cenaze Bilg. İnş. Mad. Nak. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, giyim bedelini belgelendirmek üzere sunduğu Kantaş Tekstil İş Elbiseleri Üniforma Pazarlama- Kadir Kantaş tarafından düzenlenen proforma faturada, ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek giyim malzemelerinin birim fiyatının 0,005 TL olduğunun belirtildiği, proforma faturadaki bilgiler mevzuata aykırılık görülmeyerek açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma faturanın ve proforma faturanın dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanağının gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen Kantaş Tekstil İş Elbiseleri Üniforma Pazarlama- Kadir Kantaş’ın bağlı olduğu Antalya Üçkapılar Vergi Dairesine,

İhale üzerinde bırakılan Yamanlar Tem. Öz. Sağ. Hizm. Pota Dağ. İnş. Turz. Oto Kir. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, giyim bedelini belgelendirmek üzere sunduğu As Vizyon İnş. Oto Yed. Par. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturada, ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek giyim malzemelerinin birim fiyatının 0,00001 TL ile 0,001 TL arasında olduğunun belirtildiği, proforma faturadaki bilgiler mevzuata aykırılık görülmeyerek açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma faturanın ve proforma faturanın dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanağının meslek mensubundan istenilerek gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen As Vizyon İnş. Oto Yed. Par. ve Nak. Tic. Ltd. Şti.nin bağlı olduğu İstanbul Küçükyalı Vergi Dairesine,

bildirimde bulunulması anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususun da anılan Kurul kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılıyorum.

Kazım ÖZKAN

II. Başkan