KİK Kararı: 2014/UH.III-185

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/003
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 09.01.2014
Karar No : 2014/UH.III-185
BAŞVURU SAHİBİ:
Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hay. Nak. Taah. Tem. İnş. Pet Ürün. Tic. Ve San. Ltd. Şti., ÖRNEK SANAYİ SİTESİ 2.SOK. NO:21 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Mke Destek Tesisleri İşletme Müdürlüğü, Istasyon Civari 2. Km 71100 KIRIKKALE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/136448 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Yemek Yapım Ve Dağıtım Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

MKE Destek Tesisleri İşletme Müdürlüğü tarafından 31.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzemeli Yemek Yapım ve Dağıtım Hizmetleri”ihalesine ilişkin olarak Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hay. Nak. Taah. Tem. İnş. Pet Ürün. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin06.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.12.2013tarih ve 39852sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4716sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, akaryakıt giderleri ile araçların yakıt tüketim miktarlarının, personel, doğalgaz ile temizlik sarf malzemesi giderlerinin dayanağı olan bilgi ve belgelerin sunulması gerektiği, kendi malı olmayan amortismana tabi kıymetler için de sadece amortisman bedeli hesaplanmasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde;“ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak %3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğ’in 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin %3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve %3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin imzalanmasından doğan %0,948 akit pulu bedeli, %0,569 karar pulu bedeli ve %0,05 (onbindebeş) KİK payı yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

-Hizmetin yerine getirilmesi için gerekli tüm işçilik giderleri (bu işin yürütülmesi için asgari 9 kişi firma tarafından görevlendirilecektir),

-İşçilerin yemek giderleri,

[Yemek, Aylık 30 gün üzerinden, yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacak olup, asgari 1600 kalorinin altında olmamak üzere 4 kap yemek, ekmek ve içme suyunu kapsayacak şekilde olacaktır. (1. kap çorba, 2. kap et yemeği veya etli yemek, 3.kap pilav, makarna, salata vb, 4.kap meyve, tatlı vb ). Yüklenici firma çalıştırdığı işçilerin yemekleri için her gün gereken miktarda malzemeyi günlük malzemeye dâhil edecektir.],

-İşçilerin işe uygun giyim malzemeleri,

-Hizmetin yerine getirilmesi için gerekli her türlü malzeme, doğalgaz ve yemeğin nakliye giderleri yükleniciye aittir. Bu bedeller teklif fiyata dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranı:%2’dir.” düzenlemesi,

Aynı İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “… 47.2. Yüklenicinin çalıştıracağı personelin hizmet konusu işe uygun kıyafeti olacaktır. Kıyafetler daima temiz, muntazam şekilde olacak ve yırtık giyilmeyecektir. Firmasını tanıtacak şekilde kimlik kartı taktıracaktır. Yaka kartı bulunmayan personel görevlilerce işyerine alınmayacaktır …” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yaptırılacak İşler” başlıklı (B) bölümünde “…2-Mutfak ve yemek salonlarının temizliği yüklenici firmaya aittir.

3-Yemek dağıtımından sonra her türlü tabak, kazan, tepsi, bıçak, çatal vs. gibi araç ve gereçlerin, bulaşıklarının yıkanması ile temizlik işleri,

4-Yemek ve VİP salonunda işyeri idaresince ağırlanması istenen idarenin bildireceği miktardaki misafirlere yemek yapımı ve servisin yapılması, servisten sonraki temizlik işleri,

…

12- Mutfağımızda yapılan yemekler yüklenici firma tarafından iş yerlerimize kendi aracı ile dağıtacaktır. Bunun için firma bir araç bulunduracaktır…

…

18- Bu hizmetlerin yürütülmesi için görevlendirilecek 9 personelin yiyecekleri yemeklerin gramajları günlük mevcuda dâhil edilecektir.

…

20- Yemek örnekleri: Yemek listesinin yapımında yemeklerin uyumu esastır. Yemekler aşağıda örnek olarak verilmiştir. Her mevsimde her yemeğin başında çorba verilecek diye bir kaide yoktur.

a- I. Yemek: Çorba ( tereyağlı veya kemik sulu olacaktır.)

b- II. Yemek: Etli ve Sıcak yemek (Haftalık uygulama) haftanın beş günü. Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe ve Cuma günleri (3 gün) parça et yemeği. Bir gün kıymalı, bir gün sebze veya bakliyat yemekleri verilir. İş durumuna göre de, Cumartesi ve Pazar günü kıymalı veya Et yemeği, bir gün sebze veya bakliyat yemeği verilir.

c- III. Yemek: Salata (çok iyi yıkanıp, temizlenmiş ve ince doğranmış olacak) meyve, pilav, makarna, börek, tatlı, komposto, zeytin yağlı vs. benzer yemek çeşitlerinden oluşur.

d- IV. Yemek: Yoğurt, ayran, pastörize süt, meyve suyu (Kase veya poşet şeklinde ambalajlı) uyumlu şekilde bir mönü hazırlanır. Bu durumda yemek çeşidi dört kap olur. (Pilav üstü tavuk, pilavlı döner vs. gibi yemekler bir çeşit sayılır.)Yemek malzemelerinin porsiyon başına takribi gramajları et yemeklerinde, tavuklarda, köftelerde, pide ve hamur işlerinde kuru bakliyatta, yazlık ve kışlık sebzelerde, pilav ve makarnalarda, sütlü, unlu, tatlılarda, böreklerde, kuru ve yaş kompostolarda yazlık ve kışlık meyvelerde gramajları şartname ekinde bulunan gramaj listesindeki miktarlar baz olarak alınır. Sıvı içecekler listeye yazıldığı zaman (meyve suyu) şişe, poşet veya teneke kutular içerisinde verilir.

…

24- Yemekhane masalarında tuzluk ve biberlik içinde tuz, biber, kürdan, peçete kâğıdı ve su yüklenici tarafından devamlı bulundurulacaktır.

25- Verilen yemekten dolayı meydana gelebilecek hastalanma ve zehirlenme gibi durumların sorumluluğu tamamen yükleniciye ait olacaktır. Yemek numuneleri 48 saat 2 gün yüklenici kavanozlarda saklamak mecburiyetindedir.

26-a) Mutfakta kullanılacak her türlü şehir suyu, içme suyu ve elektrik Müdürlüğümüzce karşılanacaktır.

b) Mutfaktaki ocaklar, şofben ve döner ocağında kullanılacak doğalgaz giderleri firmaca karşılanacaktır.

c) Soğuk hava deposu, yemek ocakları, benmari yemek ısıtıcısı, şofben ve döner ocağı firmaya sağlam olarak teslim edilir. İhale süresince arıza ve bakımları firma tarafından yaptırılır.

27- Yüklenici firma idarenin mutfağında bulunan yer ocakları, fırınlı ocaklar ızgara ocaklarını döner ocaklarını, yemek pişirmede, kiler ve soğuk hava depolarını erzak bulundurma ve saklamada, ayrıca yemek kazan ve tencerelerini, çatal, bıçak, kaşık, tepsi ve tabaklarını yemek dağıtımında ve pişirilmesinde sözleşme süresince kullanabilecektir. Bu malzeme ve gereçler sözleşme başında yüklenici firmaca sayılarak kullanılır vaziyette teslim edilir. Sözleşme bitiminde teslim edilen miktar üzerinde teslim alınır. Bozulan, kırılan ve noksan olanların yüklenici firma tarafından piyasadan yenileri alınarak yerine konur. Yüklenici firma kendisine kullanılır vaziyette teslim edilen malzeme ve gereçleri tekniğine uygun biçimde kullanarak bakım ve onarım muhafazasından sorumludur. Bunların bakım onarım bedeli yüklenici firmaya ait olacaktır. Bu araç ve gereç yemekhane eşyası başka bir maksatla kullanılmayacağı gibi yemekhane dışarına çıkarılamaz ve verilemez.

…

32- Bulaşıkların yıkatılması, mutfak ve yemekhanelerin temizlenmesi yüklenici firmaya ait olup, sabun deterjan, bulaşık eldiveni, sünger, paspas, temizlik bezi gibi temizlik malzemeleri yüklenici firma tarafından temin edilecektir. Bulaşıklar günlük olarak yıkanacaktır. Bulaşık Makinesinde kullanılan deterjan ve parlatıcısı ISO 9001 kalitesinde olacaktır.

…

34- Gerek mutfak, gerekse yemekhanede görevli yüklenici firma elemanlarının kıllık kıyafetleri, temiz ve hijyen şartlarına uygun olacaktır. Aşçılar görevleri süresince mutlaka kep, eldiven ve maskelerini takacaklardır.

35-Yüklenici firma bu hizmetleri asgari dört aşçı, dört yemek garsonu ve bir bulaşıkçı ile yapacaktır… ” düzenlemesi,

Aynı Teknik Şartname’nin “Diğer Hükümler” başlıklı (C) bölümünde “… 6-Yüklenici çalıştırdığı işçilerin ihtiyacı olan ve görevine uygun her türlü tahaffuz malzemesi ve giyim eşyasını temin eder.

…

9-Yemek hizmetini yürüten firmanın fabrika içerisinde acil işlerinin yerine getirecek bir aracının olması gereği vardır.

10- Yemek şirketi haberleşme için Türk Telekom’dan telefon başlattırma veya cep telefonu bulundurmak zorundadır.

11- Yüklenici firma elemanları malzeme doğramada ve dağıtımında gıda eldiveni, yemek tevsiinde maske takması mecburidir.

…

13- Yüklenici firmanın çalıştıracağı personeline sözleşme süresince vereceği giyim malzemeleri ve miktarı aşağıda belirtilmiştir.

1 Aşçı için: 1 takım yazlık, 1 takım kışlık aşçı elbisesi,1 çift altı lastik ayakkabı,

1 Garson için:1 adet yazlık, 1 adet kışlık beyaz gömlek,1 adet yazlık, 1 adet kışlık siyah pantolon, 1 çift altı lastik ayakkabı,

1 Bulaşıkçı için: 2 adet bulaşık önlüğü, 2 çift lastik çizme 1 çift altı lastik ayakkabı…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin malzemesi ve işçiliği yükleniciye ait olmak üzere yemek yapımı ve dağıtımı olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmayan işin süresinin 12 ay olduğu, idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin daha önceki tedarik fiyatları ile piyasa fiyatlarının ortalaması esas alınarak kâr dâhil toplam 593.810,00 TL olarak belirlendiği, 56.198,10 TL kâr öngörüldüğü, kâr hariç yaklaşık maliyetin 537.611,90 TL olduğu,

7 isteklinin teklif verdiği ihalede 5 isteklinin teklifinin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu, 01.11.2013 tarihli yazılar ile “ malzeme, doğalgaz, işçilik, giyim, araç vb.” giderler hakkında aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 4 isteklinin açıklama sunmadığı, açıklama sunan tek istekli olan Leziz Kurumsal Yemek Hazır Gıda Temizlik Sos. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının uygun kabul edilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hay. Nak. Taah. Tem. İnş. Pet Ürün. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale dokümanı kapsamında 1 haftalık örnek yemek listesinin bulunduğu, Teknik Şartname ekinde de “Gramaj Listesi”nin yer aldığı, söz konusu “Gramaj Listesi”nin;

YEMEK ÇEŞİTLERİ

CİNSİ

GRAMAJ

HAŞLAMA ET

KOYUN/DANA ETİ (KEMİKLİ)

200

KIZARTMA ET

KOYUN/DANA ETİ (KEMİKLİ)

200

ÇOBAN KAVURMA

KOYUN/DANA ETİ (KEMİKLİ)

200

ANKARA TAVA

KOYUN/DANA ETİ (KEMİKLİ)

200

TAS KEBABI- ORMAN KEBABI

KOYUN /DANA ETİ (KEMİKSİZ)

150

ÇİFTLİK KEBABI

KOYUN /DANA ETİ (KEMİKSİZ)

150

PATLICAN KEBAP

KOYUN /DANA ETİ (KEMİKSİZ)

150

DÖNER

DANA ETİ (KEMİKSİZ)

150

PİLAV ÜSTÜ (BUT, DOŞ)

TAVUK -PİLİÇ ETİ

200

SALÇALI TAVUK (BUT, DOŞ)

TAVUK -PİLİÇ ETİ

200

BALIK ( % )

BALIK

250

KADINBUDU KÖFTE

DANA KIYMA

120

FIRINDA SALÇALI KURU KÖFTE

DANA KIYMA

120

BAKLİYAT YEMEKLERİ

KOYUN/DANA ETİ(KEMİKLİ)

60

SEBZE YEMEKLERİ

KOYUN/DANA ETİ (KIYMA)

50

KIYMALI YUMURTA

KOYUN/DANA ETİ (KIYMA)

125

TEPSİ VE SİGARA BÖREĞİ

KOYUN /DANA ETİ(KIYMA)

40

TEPSİ VE SİGARA BÖREĞİ

PEYNİR

50

BÖREKLERDE

YUFKA

100

BAKLİYATLARDA

BARBUNYA, NOHUT, KURU FASULYE

75

KURU BAMYA

BAMYA

20

SEBZELER

KABAK, T.FASULYE, KARNABAHAR, ISPANAK

250

PİLAVLAR

PİRİNÇ

90

SALATALAR

KARIŞIK

250

MAKARNALAR

HER TÜRLÜ MAKARNA

60

YOĞURT-SÜT - AYRAN (POŞETTE)

YOĞURT, SÜT, AYRAN (POŞETTE)

200-250

TATLILAR

ÇEVİZ İÇİ

20

TATLILAR

BAKLAVA, TULUMBA, KADAYIF, V.S

200

TATLILAR

ŞEKER

200

TAHİN HELVA

TAHİN

100

POŞETTE BAL

BAL

50

PEKMEZ

PEKMEZ

75

TAHİN

TAHİN

75

KOMPOSTO

ŞEKER

50

KAVUN-KARPUZ

KABUKLU

600

PORTAKAL

İKİ ADET

250

ELMA

İKİ ADET

250

ARMUT

İKİ ADET

250

ÜZÜM

ÜZÜM

250

KİRAZ

KİRAZ

200

MANDALİNA

MANDALİNA

2 Adet

BAL KABAĞI

KABUKLU

500

şeklinde olduğu görülmüştür.

Teknik Şartname ekinde yer alan gramaj listesinde, yalnızca ana yemek malzemelerinin gramajlarına (kemikli/kemiksiz koyun/dana eti, tavuk/piliç eti, dana kıyma, pirinç, barbunya, nohut, kuru, ceviz içi, şeker gibi) yer verildiği, yemek öğünlerinin ihtiva ettiği tüm malzemelerin cins ve miktarlarına (gramajlarına) yönelik düzenleme yapılmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale dokümanı kapsamında yer alan 1 haftalık örnek yemek listesi üzerinden kendi belirlediği girdileri ve miktarları kullanarak çiğ girdi maliyetini hesapladığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle ihale konusu alımın malzemeli yemek alımı olduğu, imal edilecek yemeklerde malzemelerin ne miktarda kullanılacağının idarece belirlenmediği, malzemelerinin girdi miktarları (gramajları) belirli olmayan yemeklerin maliyetinin de belirli olamayacağı, bu durumda istekli olabileceklerin eşit koşullarda ve sağlıklı teklif hazırlayamayacağı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı bir şekilde değerlendirilemeyeceği, mevcut ihale dokümanı ile aşırı düşük teklif sorgulamasının 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden “eşit muamele” ilkesi çerçevesinde yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, akaryakıt giderleri ile araçların yakıt tüketim miktarlarının, personel, doğalgaz ile temizlik sarf malzemesi giderlerinin dayanağı olan bilgi ve belgelerin sunulması gerektiği, kendi malı olmayan amortismana tabi kıymetler için de sadece amortisman bedeli hesaplanmasının mevzuata uygun olmadığı” şeklinde belirtileniddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, mevcut ihale dokümanı ile aşırı düşük teklif sorgulamasının 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden “eşit muamele” ilkesi çerçevesinde yapılmasının mümkün olmadığı gerekçesi ile “** İhalenin iptaline”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

MKE Destek Tesisleri İşletme Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Malzemeli Yemek Yapım ve Dağıtım Hizmetleri” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin daha önceki tedarik fiyatları ile piyasa fiyatlarının ortalaması esas alınarak toplam 537.611,90 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (11) adet ihale dokümanı satın alındığı, 31.10.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 7 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.

422.450,00

Efendioğlu Yem. Tem. Turz. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.

456.450,00

Haydaroğlu Yem. Yap. İm. Temz. Taah. Nak. Mak. İhrc. İth. San. Tic. Ltd. Şti.

463.250,00

Er Yemek Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

487.050,00

Leziz Kurumsal Yem. Hazır Gıda Temz. Sos. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.

490.450,00

Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hay. Nak. Taah. Tem. İnş. Pet Ürün. Tic. ve San. Ltd. Şti.

538.050,00

Dunaysır Yemek Temizlik Turizm İnşaat Nakliyat Sağlık Hizmetleri Tekstil Özel Eğitim Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.

540.600,00

Şeklinde verildiği, idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin daha önceki tedarik fiyatları ile piyasa fiyatlarının ortalaması esas alınarak kâr dâhil toplam 537.611,90TL olarak belirlendiği, 56.198,10 TL kâr öngörüldüğü, kâr hariç yaklaşık maliyetin 537.611,90 TL olduğu, ihalede 5 isteklinin teklifinin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu, 01.11.2013 tarihli yazılar ile “ malzeme, doğalgaz, işçilik, giyim, araç vb.” giderler hakkında aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 4 isteklinin açıklama sunmadığı, açıklama sunan tek istekli olan Leziz Kurumsal Yemek Hazır Gıda Temizlik Sos. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamasının uygun kabul edilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hay. Nak. Taah. Tem. İnş. Pet Ürün. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihaleye verilen tüm teklif bedellerinin biri haricinde diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ İhalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, akaryakıt giderleri ile araçların yakıt tüketim miktarlarının, personel, doğalgaz ile temizlik sarf malzemesi giderlerinin dayanağı olan bilgi ve belgelerin sunulması gerektiği, kendi malı olmayan amortismana tabi kıymetler için de sadece amortisman bedeli hesaplanmasının mevzuata uygun olmadığı” şeklinde dile getirdiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

İhale üzerinde bırakılan istekli, ihale dokümanı kapsamında yer alan 1 haftalık örnek yemek listesi üzerinden kendi belirlediği girdileri ve miktarları kullanarak çiğ girdi maliyetini hesapladığı anlaşılmıştır.

Kararda da açıklandığı üzere, aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında “malzeme” giderleri ile ilgili olarak açıklama istenilmiştir. Ancak söz konusu malzemelerin yemek hazırlanmasında kullanılan malzemeler mi yoksa temizlik sarf malzemeleri mi olduğu hususu belirtilmemiştir. Ayrıca, ne İdari Şartname’de ne de Teknik Şartname’de ihale konusu işte kullanılacak temizlik sarf malzemeleri liste şeklinde belirtilmediği görülmüştür.

İhale konusu alım malzemeli yemek alımı olduğu, açıklama istenilen temizlik sarf malzemelerinin miktarları konusunda ihale dokümanında herhangi bir düzenleme bulunmadığı dikkate alındığında, bu durumda da istekli olabileceklerin eşit koşullarda ve sağlıklı teklif hazırlayamayacağı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının da sağlıklı bir şekilde değerlendirilemeyeceği, bu eksiklik nedeniyle de aşırı düşük teklif sorgulamasının 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden “eşit muamele” ilkesi çerçevesinde yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından ihalenin bu gerekçeyle de iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; yukarıda belirtilen eksiklik nedeniyle de ihalenin iptali gerektiğinden bu hususun da karar gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun “ihalenin iptaline” niteliğindeki kararına katılıyorum.

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi