KİK Kararı: 2014/UH.III-1829

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/026
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 16.04.2014
Karar No : 2014/UH.III-1829 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Karahan Grup İnş.Nak.Taah.San.Ltd.Şti. Pilot - Bakış Tem.Taş.Eğt.Bilg.Gıda İlaç.Tur.Hiz.Taah.San.Ltd.Şti. Özel Ortak Girişimi, HİLAL MAH. 674 . SOK. NO : 8/9 YILDIZ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Erişkin Hastanesi Yükseköğretim Kurumları Hacettepe Üniversitesi, Adnan Saygun Cd. 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/195965 İhale Kayıt Numaralı "Ev İdaresi Hizmetleri (Temizlik, Yemek Servisi, Yardımcı Hizmetler)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü (Erişkin Hastanesi Baştabipliği) tarafından 13.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ev İdaresi Hizmetleri (Temizlik, Yemek Servisi, Yardımcı Hizmetler)” ihalesine ilişkin olarak Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Bakış Tem. Taş. Eğ. Bil. Gıda İlaç. Turz. Taah. Ltd. Şti İş Ortaklığı’nın 05.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.03.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.03.2014tarih ve 9327sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.03.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1135sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

- İdari Şartname’de teklif fiyata dahil olacak giderler arasında, çalışacak personele yönelik bazı test ve tahlillerin yapılacağının belirtildiği, bunlara ilişkin fiyat bilgisinin Sağlık Uygulama Tebliği esas alınarak belirlendiği, ancak yüklenicinin idarede hizmet vereceği ve idarenin de bu tetkik ve muayeneler için fiyatlarının belli olduğu, Sağlık Uygulama Tebliği'nde yer alan bedeller üzerine kâr öngörülmediği, bu durumun mevzuata aykırı olduğu,

- İdari Şartname’de teklif fiyata dahil olacak giderler arasında, iş sağlığı ve güvenliği uzmanı çalıştırılacağının veya eğitim hizmeti verileceğinin belirtildiği, iş sağlığı ve güvenliği hizmetinin asgari bir işçilik maliyetinin olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, saatlik asgari ücret dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde bulunan tutardan daha düşük bir bedel ile açıklama yaptığı,

- Açıklama kapsamında sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerini veren firmaların o alanda faaliyet göstermediği,

- Teklifinden asgari işçilik maliyetinin düşülmesi durumunda kalan tutar ile temizlik malzemeleri, giyim, tetkik, aşı, iş sağlığı ve güvenliği maliyetlerini karşılamasının mümkün olmadığı, yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine ve hayatın olağan akışına uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; verilen tekliflerin 37'nci maddeye göre değerlendirilmesi sonrasında, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1 Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

…79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. ” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adının “ Ev İdaresi Hizmetleri (Temizlik, Yemek Servisi, Yardımcı Hizmetler) ” olarak belirtildiği görülmüştür.Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde işin konusunun “ İşin konusu Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Erişkin Hastanesi binası ve ekleri, İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi binası ve ekleri, Onkoloji Hastanesi binası ve ekleri ile Oran Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi binası, Diş Hekimliği Fakültesi Hastanesi binası ve Sağlık Bilimleri Fakültesine bağlı Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü binalarında Ev İdaresi Hizmetleri kapsamında Temizlik Hizmetleri (Temizlik, dezenfeksiyon), Yemek Servisi Hizmetleri (Yemek dağıtım, toplama, yıkama, mutfakların temizliği) ve Yardımcı Hizmetler (Klinik destek, taşıma) işlerinin yürütülmesidir.” olarak düzenlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 2’inci maddesinde “ Madde 25 Teklif fiyata dahil olan giderler

25.1. Her türlü ulaşım sigorta, vergi, resim ve harç giderleri istekliye ait olacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Sorumlu Müdüre brüt asgari ücretin %130 fazlası, Sorumlu Müdür Yardımcısına brüt asgari ücretin %110 fazlası, Yemek Servis Yöneticisine brüt asgari ücretin %90 fazlası, Yemek Servis Gözetmenine brüt asgari ücretin %85 fazlası, Ekip şefine brüt asgari ücretin %85 fazlası ve hasta taşıma-yardımcı hizmetliye brüt asgari ücretin % 30 fazlası, temizlik ve yemek servisi işçisine brüt asgari ücretin % 15 fazlası olup teklifte bu oranlar kullanılacaktır. (İstekliler hesaplamalarında ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücreti dikkate alacaklardır.)

4857 Sayılı İş Kanunu'nun 47. maddesine göre işçiler; kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücret ödenecek (belirlenecek ücret vasıfsız personel için brüt asgari ücret üzerinden, vasıflı personel için brüt asgari ücretin % fazlası üzerinden belirlenerek çalışanlara ödenecektir), yasal kesintileri ilgili kurumlara beyan edilecektir. Sözleşme süresi boyunca resmi ve dini bayram günlerinde yönetici personel dahil toplam 735 kişi (250 kişi temizlik, 120 yemek servisi işçisi, 350 kişi hasta taşıma-yardımcı hizmetli,8 Ekip şefi, 5 yemek servis gözetmeni, 2 kişi sorumlu müdür yardımcısı) 28 gün (2014'te 13,5 gün, 2015'te 14,5 gün) çalışacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

İstihdam edilecek personelin yemek ihtiyaçları için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkanı verilecektir. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

Tüm personelin çalıştıkları öğünlere tekabül eden yemekleri, İdarece karşılanacağından, teklif mektubunda ve sözleşme süresince düzenlenecek belgelerde bu kalemle ilgili bir gideri Yüklenici göstermeyecektir.

- Yol bedeli günlük olarak brüt 8,38.-TL olup ayda 26 gün nakden brüt olarak işçinin ücretiyle birlikte ödenecek ve bordrosunda gösterilecektir.

- Yüklenici, bu Sözleşme kapsamında istihdam ettiği personele mevsim şartlarına ve görevlerine uygun Genel Teknik Şartname madde 8'de ayrıntısı tanımlanan iş elbiselerini ve ayakkabılarını, ayni olarak karşılayacaktır.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Genel Teknik Şartnamesinin 4.maddesinde yer alan malzeme giderleri teklif fiyata dahil olacaktır.

25.3.4. Diğer giderler:

Yüklenici işe başladığı ilk hafta içerisinde Ev İdaresi Müdürlüğünce görülen işçi listesinde belirtilen işçilerin aşağıda tanımlanan serolojik testlerini yaptıracaktır.

Yüklenici yıl içinde işe yeni başlayan işçilere (tahmini 250 kişi) İnfeksiyon Kontrol Ünitesi önerileri doğrultusunda Varicella Zoster Virüs (VZV)IgG (suçiçeği), IgG (kızamık), IgG (kabakulak), IgG Anti Rubella, HBs Ag (ELISA), Anti HBs (ELISA), Anti HCV (ELISA), Anti HIV (ELISA), ALT tahlillerini iş başlangıcından itibaren ilk ay içerisinde yaptıracak, test sonuçları Ev İdaresi Müdürlüğü aracılığı ile İnfeksiyon Kontrol Ünitesine iletecektir. Ayrıca personel kan yolu ile bulaşan infeksiyonlar yönünden riskli bir yaralanma yaşadığında ?Kan Yolu İle Bulaşan İnfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi? protokolüne göre, kişinin Anti HBs (ELISA), Anti HCV (ELISA), HBS Ag değerlerine Hacettepe Üniversitesi Hastanesinde bakılacaktır. Bakılan tahliller sonucu İnfeksiyon Kontrol Komitesi tarafından gerekli görülen durumlarda personele (tahmini 200 adet) Hepatit B aşısı, bazı durumlarda ise 72 saat içerisinde (tahmini 10 adet) Hepatit B immünglobülini yapılacaktır. Tüm bu testlerin yapılma yükümlülüğü Yükleniciye aittir. Bu yaralanmaların HIV yönünden risk taşıyıp taşımadığı İnfeksiyon Kontrol Komitesine danışılarak belirlenecek ve HIV yönünden risk taşıyan bir yaralanma olduğunda Yüklenici İnfeksiyon Kontrol Komitesi önerilerine uygun olarak Hacettepe Üniversitesi Hastanesinde tahmini olarak 235 adet Ek Test yaptırılacaktır. Yapılan tüm tetkik ve tahlillerin her türlü gideri Yüklenici tarafından karşılanacaktır.

Tetkik bedelleri; Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan EK 8 tablosuna göre , Aşı bedelleri belirlenirken; T.C Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen ilaç fiyatlarına göre azami fiyatları aşağıdaki şekildedir. Teklif edilen tetkik ve aşı bedelleri bu fiyatlar baz alınıp piyasa rayiç fiyatlarıyla karşılaştırılarak değerlendirilecektir.

Varicella Zoster Virus (VZV)IgG ( su çiçeği) 10,20-TL ,Kızamık IgG 5,00.-TL, Kabakulak IgG 5,00.-TL, Anti Rubella IgG 3,60.-TL, HBsAg (ELISA) 2,90.-TL, Anti HBs (ELISA) 3,60.-TL, Anti HCV (ELISA) 3,60.-TL,ALT 1,10.-TL, Anti HIV (ELISA) 3,60.-TL, Hepatit B İmmunglobulin 274,00.-TL, Hepatit B Aşısı 50,08.-TL.

İş Güvenliği Uzmanı: 15.05.2013 Tarih ve 28648 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe göre İdaremiz çok tehlikeli sınıfında yer almakta olup, Yüklenici, 985 kişi için 21 ay süre ile iş sağlığı ve güvenliği uzmanı çalıştıracak yada eğitimi hizmeti alacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı % 2'dir. ” düzenlemeleri yer almaktadır.

13.02.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 isteklinin teklif verdiği, idarece kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının talep edildiği, sunulan açıklamaların uygun bulunarak ihalenin Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halkla İlişkiler İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin, işçilik hesaplama modülü kullanılarak ve işçilik dışındaki gider kalemleri için piyasadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması esas alınarak yüklenici kârı dahil olmak üzere 43.569.987,73 TL olarak hesaplandığı, kâr hariç yaklaşık maliyet olan 42.096.606,50 TL’nin altında teklif veren iki istekliye ait tekliflerin aşırı düşük olarak belirlendiği ve söz konusu isteklilerden “… işçilik giderleri, yol, giyecek, resmi ve dini bayram tatillerinde çalışacak personele ödenecek ücretler, iş sağlığı ve güvenliği gideri, temizlik, kimyasal, miatlı sarf ve diğer malzemeler, aşı vs… ” hususlarında açıklama yapılmasının talep edildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan düzenlemeler dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde giyim gideri hariç, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 41.367.337,27 TL olduğu tespit edilmiş, bu tutarın altında teklif veren istekli olmadığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil olacak giderler arasında ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması dahil işçilik ücretinin, Genel Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde yer alan temizlik malzemeleri ile aynı Şartname’nin 8’inci maddesinde ayrıntısı tanımlanan giyim malzemelerine ilişkin giderlerin, ayrıca işin yürütülmesi sırasında işe yeni başlayacak olan personele yapılması gereken bir takım tahlil ve tetkiklere ait giderler ile iş sağlığı ve güvenliği hizmetine ilişkin giderlerin belirtildiği anlaşılmıştır.

Genel Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak olan kimyasal ve sarf temizlik malzemelerinin belirtildiği, aynı Şartname’nin 8’inci maddesinde, çalışacak personele verilmesi öngörülen giyim malzemelerine ilişkin detaylara yer verildiği, yine aynı Şartname’nin 6’ncı maddesinde ise yıl içinde işe yeni başlayan işçilere İdari Şartname’de yer verilen tahlillerin yaptırılacağı, test sonuçlarının Hastane tarafından kontrol edileceği, sonuçların değerlendirilmesi aşamasında gerekli görülen hallerde bir takım aşıların yapılacağı, belirtilen bütün tahlil ve tetkiklere ait giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı düzenlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından verilen birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyatlar ile açıklamaları kapsamında belirtmiş olduğu tutarlar aşağıdaki gibidir:

Teklif cetvelinde yer alan tutar

Açıklamalarında yer alan tutar

Ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması dahil işçilik ücreti

41.367.396,28

41.367.337,27

Temizlik malzemeleri (kimyasal, sarf…)

1.098,77

1.098,77

İş sağlığı ve güvenliği hizmeti

30.696,54

30.696,54

Tetkik, tahlil ve aşı giderleri

22.406,00

22.406,00

41.421.597,59

(Giyim gideri) 58,97

(Kâr) 0,04

41.421.597,59

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından temizlik (sarf, kimyasal) malzemeleri ve giyim gideri için öngörülen tutarları tevsik etmek üzere iki adet proforma fatura ve bu faturalara dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu,iş sağlığı ve güvenliği hizmetini yerine getirmek üzere firmaları bünyelerinde A sınıfı iş güvenliği uzmanı bulunduğu, bu kişinin firmalarına aylık maliyetinin 1.461,74 TL olduğu, ayrıca söz konusu hizmeti yetkili bir şirketten de hizmet yoluyla alabileceklerinin belirtildiği ve bunu tevsiken 30.696,54 TL (21 x 1.461,74) tutarında bir adet proforma fatura sunulduğu, tetkik tahlil ve aşı giderleri için ise İdari Şartname’de belirtilen ve Sağlık Uygulama Tebliği kapsamında azami tutarları belirlenen fiyatların kullanıldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından giyim gideri için 58,97 TL öngörüldüğü, bu tutarı tevsik etmek üzere 57.25 TL tutarında proforma fatura sunulduğu, bu tutar üzerinden 1,72 TL tutarında % 3 sözleşme ve genel gider hesaplandığı,temizlik malzemeleri için 1.098,77 TL öngörüldüğü, bu tutarı tevsik etmek üzere aynı tutarı içeren proforma fatura sunulduğu, ayrıca söz konusu faturaların ekinde maliyet/satış tutarlarına yer verildiği, sunulan faturalar ile tutanakların uyumlu olduğu ve Tebliğ’in 79’uncu maddesinde aranan şartları karşıladığı görülmüştür.

İdare tarafından İdari Şartname’de yaptırılacak tahlil ve testlere ilişkin bedellere yer verildiği, söz konusu tutarların belirlenmesinde Sağlık Uygulama Tebliği ekinde yer alan azami fiyatların kullanıldığı görülmüştür. Adı geçen Tebliğ’in 1’inci maddesinde, Tebliğ’in amacının, sağlık yardımları Sosyal Güvenlik Kurumu’nca karşılanan ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve diğer kanunlardaki özel hükümler gereği genel sağlık sigortasından yararlandırılan kişilerin, Sosyal Güvenlik Kurumu’nca finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri, yol, gündelik ve refakatçi giderlerinden yararlanma esas ve usulleri ile bu hizmetlere ilişkin Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen Sosyal Güvenlik Kurumu’nca ödenecek bedellerin bildirilmesi olduğu düzenlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bahse konu tahlil, tetkik ve aşı giderleri için, İdari Şartname’de yer alan ve Sağlık Uygulama Tebliği’nde azami tutarı belirlenen bedellerin dikkate alındığı görülmüş olup, yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin “Kazalar ve iş güvenliği” başlıklı 9’uncu maddesinde “ Yüklenici hizmetle ilgili olarak vuku bulan her türlü kazayı derhal Ev İdaresi Müdürlüğüne bildirecek, detaylı kaza raporlarını oluşturarak en kısa sürede Müdürlüğe ulaştıracaktır. Yüklenici meydana gelen iş kazaları ile ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu gibi resmi kurumlara yasal süreler içerisinde verilmesi gereken raporları ve evrakları teslim edecek, kaza ile ilgili sonuçları Ev İdaresi Müdürlüğüne bildirecektir.

Yüklenici 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereğince iş yeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı çalıştırmak yada bu konuda hizmet almak zorundadır.

İş Yeri Hekimi: Yüklenici 20.07.2013 Tarih ve 28713 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğe göre İdaremiz çok tehlikeli sınıfında yer almakta olup, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevli işyeri hekimlerinin ve diğer sağlık personelinin nitelikleri, belgelendirilmeleri, eğitimleri, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarına göre işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli çalıştırmak yada hizmet almak zorundadır.

İş Güvenliği Uzmanı: 15.05.2013 Tarih ve 28648 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe göre İdaremiz çok tehlikeli sınıfında yer almakta olup, Yüklenici 985 kişi için 21 ay süre ile iş sağlığı ve güvenliği uzmanı çalıştıracak yada eğitimi hizmeti alacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren;

a) Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir.” hükmü, anılan Kanun’un “İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çeşitli yönetmelikler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Aşağıdaki konular ile bunlara ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir:

…2) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik biriminde görev alacak işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin nitelikleri, işe alınmaları, görevlendirilmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları, görevlerini nasıl yürütecekleri, işyerinde çalışan sayısı ve işyerinin yer aldığı tehlike sınıfı göz önünde bulundurularak asgari çalışma süreleri, işyerlerindeki tehlikeli hususları nasıl bildirecekleri, sahip oldukları belgelere göre hangi işyerlerinde görev alabilecekleri. ” hükmü yer almaktadır.

İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik’in “İş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren;

a) Çalışanları arasından 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (f) bendindeki niteliklere sahip çalışanı, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısını dikkate alarak iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu yükümlülüğünü ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden veya yetkilendirilmiş toplum sağlığı merkezlerinden hizmet alarak yerine getirebilir.

b) Bu Yönetmelikte belirtilen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması halinde, çalışan sayısı ve tehlike sınıfını dikkate alarak kendi işyerinde, iş güvenliği uzmanlığı görevini üstlenebilir.” hükmü,

Adı geçen Yönetmelik’in “İş güvenliği uzmanlarının çalışma süreleri” başlıklı 12’nci maddesinde “(4) Çok tehlikeli sınıfta yer alan 1000 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her 1000 çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir. Çalışan sayısının 1000 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.

(5) İş güvenliği uzmanları sözleşmede belirtilen süre kadar işyerinde hizmet sunar. Birden fazla işyeri ile kısmi süreli iş sözleşmesi yapıldığı takdirde bu işyerleri arasında yolda geçen süreler haftalık kanuni çalışma süresinden sayılmaz. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, mesleki risklerin önlenmesi, bu risklerden korunulması, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren tarafından çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli görevlendirileceği, çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebileceği gibi belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi de üstlenebilir. Ayrıca İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik’in yukarıda aktarılan 12’nci maddesinde belirtildiği üzere, çok tehlikeli sınıfta yer alan, 1000 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her 1000 çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirileceği, ancak 1000 kişiden daha az çalışanın bulunduğu işyerlerinde tam zamanlı iş güvenliği uzman çalıştırılması gibi bir zorunluluk bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanının incelenmesi neticesinde ihale konusu iş kapsamında 985 personelin çalışacağı anlaşılmıştır. İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde, Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’e göre idarelerinin çok tehlikeli sınıfta yer aldığı, yüklenicinin 985 kişi için 21 ay süre ile iş sağlığı ve güvenliği uzmanı çalıştıracağı veya eğitimi hizmeti alacağı düzenlenmiş, ihaleye ait birim fiyat Teklif cetvelinde, iş sağlığı ve güvenliği hizmeti için 21 ay üzerinden teklif verilecek şekilde ayrı bir satır açıldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri de dikkate alındığında idarenin çok tehlikeli sınıfta yer aldığının belirtildiği ancak çalışan personel sayısının 1000’den az olması sebebiyle iş güvenliği uzmanının o işyerinde tam gün çalışma şartının bulunmadığı, işverenin bu yükümlülüğünü Yönetmelikte belirtilen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması halinde kendi üstlenebileceği gibi ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden veya yetkilendirilmiş toplum sağlığı merkezlerinden hizmet alarak yerine getirebileceği anlaşılmıştır.

Öte yandan İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik’in “İş güvenliği uzmanlarının görevleri” başlıklı 9’uncu maddesinde iş güvenliği uzmanının görevleri arasında rehberlik, risk değerlendirmesi, çalışma ortamının gözetimi, eğitim, bilgilendirme, kayıt ve ilgili birimlerle işbirliği yapma gibi görevlerin sayıldığı görülmüştür. Dolayısıyla iş güvenliği uzmanının ilgili iş yerinde bir kişi için bulunması gereken süre dikkate alınarak yapılacak hesaplamanın, iş güvenliği uzmanının işverene maliyetini göstermeyeceği, kaldı ki işverenin gerekli belge ve niteliklere sahip olması halinde bu görevi kendi üstlenebileceği, bu durumda da Yönetmelik’te belirtilen süreler dikkate alınarak bir maliyet hesabı yapılamayacağı anlaşılmıştır. Ayrıca iş güvenliği hizmetinin, ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden veya yetkilendirilmiş toplum sağlığı merkezlerinden hizmet alarak yerine getirilmek istenmesi durumunda söz konusu hizmet kapsamında kaç adet iş güvenliği uzmanının ne kadar süre ile çalışacağının tespitinin yapılamayacağı da dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasında belirtmiş olduğu üzere, ilgili Yönetmelik’te belirtilen süreler dikkate alınarak asgari bir işçilik maliyet hesabı yapılamayacağı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinde yer alan “ İş sağlığı ve güvenliği ” kalemine 30.696,54 TL (21 x 1.461,74 TL) teklif verildiği görülmüştür. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ise bahse konu hizmeti yerine getirmek üzere firmaları bünyelerinde A sınıfı iş güvenliği uzmanı bulunduğu, bu kişinin firmalarına aylık maliyetinin 1.461,74 TL olduğu, bu kişinin şirket bünyesinde çalıştığını tevsik etmek amacıyla sigortalı işe giriş bildirgesi sunulduğu ve ayrıca bu kişinin iş güveliği sertifikasına sahip olduğunu gösterir bilgisayar çıktısı sunulduğu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın internet sayfasında yapılan sorgulama neticesinde bahse konu kişinin sertifikasının geçerli olduğunun anlaşıldığı, ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu hizmeti yetkili bir şirketten de hizmet yoluyla alabileceklerinin belirtildiği ve bunu tevsiken 30.696,54 TL (21 x 1.461,74) tutarında bir adet proforma fatura sunulduğu,ancak belgeye konu hizmet dikkate alındığında sunulan bu belgenin fiyat teklifi niteliğinde olduğu, satışlar üzerinden açıklama yapılmış olduğu görülmüş olup, belgede yer alan beyanın mevzuata uygun olduğu ve meslek mensubunun onayının yer aldığı anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu belgeye ek olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu, tutanağın meslek mensubunca onaylandığı ve tutanak ile fiyat teklifi arasında bir uyumsuzluk olmadığı görülmüş, netice itibariyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş güvenliği ve uzmanlığı için yapmış olduğu açıklamaların mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde ayrıca, açıklama kapsamında sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerini veren firmaların o alanda faaliyet göstermediği iddiasına yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından temizlik malzemeleri giderini tevsik etmek üzere Doğal Ticaret – İhsan Gündüz’den alınan proforma fatura, giyim giderini tevsik etmek üzere Ateş Endüstriyel – Arafat Ateş’ten alınan proforma fatura sunulduğu görülmüştür. Anılan firmaların faaliyet konuları hakkında Malatya Ticaret ve Sanayi Odası, Malatya Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği, Yeşilyurt Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanlığı ile gerekli yazışmalar yapılmış, adı geçen Oda, Birlik ve Başkanlık’tan gelen cevap yazılarında Ateş Endüstriyel – Arafat Ateş’e ait herhangi bir kayıt ve bilgi bulunmadığı, Doğal Ticaret – İhsan Gündüz’ün ise faaliyet konuları arasında temizlik işinin bulunduğu görülmüştür.

İş sağlığı ve Güvenliği hizmeti için Beka İş Sağlığı İş Güvenliği San. Tic. Ltd. Şti.’nden proforma fatura alındığı, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin internet sitesinden yapılan sorgulama neticesinde adı geçen Şirket’in faaliyet konuları arasında iş sağlığı ve güvenliği hizmeti verilmesinin yer aldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.14’üncü maddesinde yer alan açıklama gereği proforma faturaların faturaya konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmektedir. Uyuşmazlığa konu olayda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından giyim giderini tevsik etmek üzere sunulan proforma faturayı düzenleyen Ateş Endüstriyel – Arafat Ateş’in faaliyette bulunduğu Malatya Ticaret ve Sanayi Odası, Malatya Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve Yeşilyurt Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanlığı’nda herhangi bir kaydının bulunmadığı görülmüş, anılan firmanın faaliyet alanının anlaşılması mümkün olmadığı için düzenlenen belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında da kullanılmasının mümkün olmadığı dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halkla İlişkiler İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halkla İlişkiler İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.14’üncü maddesinde yer alan açıklama gereği proforma faturaların faturaya konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmektedir. Uyuşmazlığa konu olayda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından giyim giderini tevsik etmek üzere sunulan proforma faturayı düzenleyen Ateş Endüstriyel – Arafat Ateş’in faaliyette bulunduğu Malatya Ticaret ve Sanayi Odası, Malatya Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve Yeşilyurt Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanlığı’nda herhangi bir kaydının bulunmadığı görülmüş, anılan firmanın faaliyet alanı anlaşılamadığı için düzenlenen belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılmasının mümkün olmadığı dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halkla İlişkiler İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararma dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında temizlik sarf malzemelerine ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim ve temizlik sarf malzemesi bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutan tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “ bu tevsikin ” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat

düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim ve temizlik sarf malzemesi açıklamalarına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyim ve temizlik sarf malzemesine ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurulca “ Ateş Endüstriyel – Arafat Ateş’in faaliyette bulunduğu Malatya Ticaret ve Sanayi Odası, Malatya Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve Yeşilyurt Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanlığı’nda herhangi bir kaydının bulunmadığı görülmüş, anılan firmanın faaliyet alanı anlaşılamadığı için düzenlenen belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılmasının mümkün olmadığı ” gerekçesine dayanılarak yerinde bulunmayanGenç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halkla İlişkiler İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafındanaşırı düşük teklif açıklamasıkapsamında sunduğu bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirilmesi sonucunda;

Anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak giyim malzemelerinin her birine 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 57,25 TL fiyat öngören Arafat ATEŞ tarafından istekli adına tanzim edilen 12.02.2014 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu,

Diğer yandan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında temizlik sarf malzemelerinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için, 0,01 TL, 0,002 TL, 0,003 TL, 0,005 TL ve 0,55 TL gibi kuruş bazında birim fiyatları içeren İhsan GÜNDÜZ ve Veli GÜRHAN tarafından istekli adına tanzim edilen 12.02.2014 tarihli 2 adet proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu,

Anlaşılmış olduğundan, anılan isteklinin aşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturada, ön görülen giyim ve temizlik sarf malzemelerinin maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçelerin de anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği,

Ayrıca, aynı isteklitarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin temizlik giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin bazılarına 0,005 TL olarak önerilen birim fiyatların 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında yer almadığı, tedavülden çıkarılmış para birimine denk gelecek birim fiyatların önerilmesinin belge düzenlenmesinde sahteciliğe ışık tuttuğu da değerlendirildiğinden,

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında sayılmayan birim fiyat teklif edilmesinin belge düzenlemesinde sahteciliğe ışık tuttuğu hususlarınasebep olan İhsan GÜNDÜZ ile anılan şahsın SMMM’si olan Mehmet Hanifi KILINÇ’ın bu yöndekikusurlarının incelenerek gereğinin yapılması hususlarında Malatya Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,

Diğer yandan başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesine göre; aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Bakış Tem. Taş. Eğ. Bil. Gıda İlaç. Turz. Taah. Ltd. Şti İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak temizlik sarf malzemelerinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için, 0,55 TL, 0,35 TL, 0,75 TL ve 0,10 TL gibi kuruş bazında birim fiyatları içeren Veli GÜRHAN tarafından istekli adına tanzim edilen 12.02.2014 tarihli proforma faturanınsunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklinin aşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturada, ön görülen temizlik sarf malzemelerinin maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararma dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede temizlik sarf malzemelerine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturalardaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurulca “ Ateş Endüstriyel – Arafat Ateş’in faaliyette bulunduğu Malatya Ticaret ve Sanayi Odası, Malatya Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve Yeşilyurt Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanlığı’nda herhangi bir kaydının bulunmadığı görülmüş, anılan firmanın faaliyet alanı anlaşılamadığı için düzenlenen belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılmasının mümkün olmadığı ” gerekçesine dayanılarak yerinde bulunmayanGenç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halkla İlişkiler İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi ile Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Bakış Tem. Taş. Eğ. Bil. Gıda İlaç. Turz. Taah. Ltd. Şti İş Ortaklığının teklifininbu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçelerin de anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği,

Ayrıca, Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halkla İlişkiler İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin temizlik giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin bazılarına 0,005 TL olarak önerilen birim fiyatların 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında yer almadığı, tedavülden çıkarılmış para birimine denk gelecek birim fiyatların önerilmesinin belge düzenlenmesinde sahteciliğe ışık tuttuğu da değerlendirildiğinden,

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında sayılmayan birim fiyat teklif edilmesinin belge düzenlemesinde sahteciliğe ışık tuttuğu hususlarınasebep olan İhsan GÜNDÜZ ile anılan şahsın SMMM’si olan Mehmet Hanifi KILINÇ’ın bu yöndekikusurlarının incelenerek gereğinin yapılması hususlarında Malatya Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,

Diğer yandan başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesine göre; aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Bakış Tem. Taş. Eğ. Bil. Gıda İlaç. Turz. Taah. Ltd. Şti İş Ortaklığının teklifinin de belirtilen gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan Karara katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi