KİK Kararı: 2014/UH.III-1828

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/026
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 16.04.2014
Karar No : 2014/UH.III-1828
BAŞVURU SAHİBİ:
Baytekin İnş. Tem. Gıda Yem. Ür. Nak. Güv. Ve Bil. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. - Anka Sos. Hiz. Teknik Destek Ve İşl. Hiz. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., LİSE CAD. ORAN APT. KAT: 2 NO: 6 DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü Erişkin Hastanesi Baştabipliği, Adnan Saygun Cad. 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/195965 İhale Kayıt Numaralı "Ev İdaresi Hizmetleri (Temizlik, Yemek Servisi, Yardımcı Hizmetler)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü (Erişkin Hastanesi Baştabipliği) tarafından 13.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ev İdaresi Hizmetleri (Temizlik, Yemek Servisi, Yardımcı Hizmetler)” ihalesine ilişkin olarak Baytekin İnş. Tem. Gıda Yem. Ür. Nak. Güv. ve Bil. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. - Anka Sos. Hiz. Teknik Destek ve İşl. Hiz. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 05.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.03.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.03.2014tarih ve 9616sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.03.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1161sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinden asgari işçilik maliyetinin düşülmesi durumunda kalan tutar ile İdari Şartname’de belirtilen iş sağlığı ve güvenliği hizmetinin karşılanamayacağı, zira iş sağlığı ve güvenliği hizmetinin asgari bir işçilik maliyetinin olduğu, mezkûr isteklinin bahse konu gider kalemine ilişkin sunmuş olduğu proforma fatura veya fiyat teklifinin gerçeğe aykırı olarak düzenlendiği, bu sebeple isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, öte yandan idarenin şikâyete yönelik cevap yazısında, işyeri hekimliğine ilişkin dokümanda bir düzenlemenin yapılmadığı ve buna ilişkin giderin % 3 sözleşme ve genel giderler içerisinde değerlendirilmesi gerektiğinin belirtildiği ancak Teknik Şartname’nin 9’uncu maddesinde yer alan düzenleme gereği iş yeri hekimi çalıştırılacağı, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin bu hususa ilişkin açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu,

2. Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde, kullanılacak temizlik malzemelerinin belirli standartlarda olacağının düzenlendiği, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin öngörmüş oldukları bedeller ile belirtilen standartlardaki malzemeleri temin etmesinin imkansız olduğu, bu malzemeler için öngörülen bedellerin gerçeği yansıtmadığı, bu malzemelere ilişkin proforma fatura sunulmasının bu ürünlerin istenen standartları karşılayacağı anlamına gelmeyeceği, zira proforma faturaların sadece maliyet ve satış rakamlarını izah ettiği, söz konusu faturaları düzenleyen meslek mensuplarından, malzemelere ilişkin alış faturalarının, kapasite raporlarının ve Şartname’de aranan standartları karşıladığını tevsik eden belgelerin talep edilmesi gerektiği,

3. Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde belirtilen 6 adet teleskopun sarf malzeme niteliğinde olduğu ve aşırı düşük sorgulama aşamasında bu kalemlere ilişkin açıklama yapılması gerektiği ancak ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin bu kalemlere ilişkin açıklamada bulunmadığı, ayrıca Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde 160 adet kat arabasının istenildiği, aynı Şartname’nin 2’nci maddesinde ise kat arabalarında bulunması gereken asgari malzemeler arasında koruyucu gözlüğün de belirtildiği, yüklenicinin en az 160 adet koruyucu gözlük temin edeceği dikkate alındığında açıklama sunan isteklilerin bu kaleme ilişkin de gider öngörmesi gerektiği,

4. Ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin, malzeme, ekipman ve kıyafet maliyetine ilişkin sunmuş oldukları proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin olarak meslek mensuplarından maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesi, açıklamaların yasal defter ve belgelerle, alış/satış faturalarının tutanaklarla uyumlu olup olmadığının, belgeleri düzenleyenlerin o alanda faaliyet gösterip göstermediğinin incelenmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; verilen tekliflerin 37'nci maddeye göre değerlendirilmesi sonrasında, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1 Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

…79.4.2.21. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır. ” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adının “ Ev İdaresi Hizmetleri (Temizlik, Yemek Servisi, Yardımcı Hizmetler) ” olarak belirtildiği,Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde işin konusunun “ İşin konusu Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Erişkin Hastanesi binası ve ekleri, İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi binası ve ekleri, Onkoloji Hastanesi binası ve ekleri ile Oran Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi binası, Diş Hekimliği Fakültesi Hastanesi binası ve Sağlık Bilimleri Fakültesine bağlı Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü binalarında Ev İdaresi Hizmetleri kapsamında Temizlik Hizmetleri (Temizlik, dezenfeksiyon), Yemek Servisi Hizmetleri (Yemek dağıtım, toplama, yıkama, mutfakların temizliği) ve Yardımcı Hizmetler (Klinik destek, taşıma) işlerinin yürütülmesidir.” olarak düzenlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 2’inci maddesinde “ Madde 25 Teklif fiyata dahil olan giderler

25.1. Her türlü ulaşım sigorta, vergi, resim ve harç giderleri istekliye ait olacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Sorumlu Müdüre brüt asgari ücretin %130 fazlası, Sorumlu Müdür Yardımcısına brüt asgari ücretin %110 fazlası, Yemek Servis Yöneticisine brüt asgari ücretin %90 fazlası, Yemek Servis Gözetmenine brüt asgari ücretin %85 fazlası, Ekip şefine brüt asgari ücretin %85 fazlası ve hasta taşıma-yardımcı hizmetliye brüt asgari ücretin % 30 fazlası, temizlik ve yemek servisi işçisine brüt asgari ücretin % 15 fazlası olup teklifte bu oranlar kullanılacaktır. (İstekliler hesaplamalarında ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücreti dikkate alacaklardır.)

4857 Sayılı İş Kanunu'nun 47. maddesine göre işçiler; kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücret ödenecek (belirlenecek ücret vasıfsız personel için brüt asgari ücret üzerinden, vasıflı personel için brüt asgari ücretin % fazlası üzerinden belirlenerek çalışanlara ödenecektir), yasal kesintileri ilgili kurumlara beyan edilecektir. Sözleşme süresi boyunca resmi ve dini bayram günlerinde yönetici personel dahil toplam 735 kişi (250 kişi temizlik, 120 yemek servisi işçisi, 350 kişi hasta taşıma-yardımcı hizmetli,8 Ekip şefi, 5 yemek servis gözetmeni, 2 kişi sorumlu müdür yardımcısı) 28 gün (2014'te 13,5 gün, 2015'te 14,5 gün) çalışacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

İstihdam edilecek personelin yemek ihtiyaçları için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkanı verilecektir. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

Tüm personelin çalıştıkları öğünlere tekabül eden yemekleri, İdarece karşılanacağından, teklif mektubunda ve sözleşme süresince düzenlenecek belgelerde bu kalemle ilgili bir gideri Yüklenici göstermeyecektir.

- Yol bedeli günlük olarak brüt 8,38.-TL olup ayda 26 gün nakden brüt olarak işçinin ücretiyle birlikte ödenecek ve bordrosunda gösterilecektir.

- Yüklenici, bu Sözleşme kapsamında istihdam ettiği personele mevsim şartlarına ve görevlerine uygun Genel Teknik Şartname madde 8'de ayrıntısı tanımlanan iş elbiselerini ve ayakkabılarını, ayni olarak karşılayacaktır.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Genel Teknik Şartnamesinin 4.maddesinde yer alan malzeme giderleri teklif fiyata dahil olacaktır.

25.3.4. Diğer giderler:

Yüklenici işe başladığı ilk hafta içerisinde Ev İdaresi Müdürlüğünce görülen işçi listesinde belirtilen işçilerin aşağıda tanımlanan serolojik testlerini yaptıracaktır.

Yüklenici yıl içinde işe yeni başlayan işçilere (tahmini 250 kişi) İnfeksiyon Kontrol Ünitesi önerileri doğrultusunda Varicella Zoster Virüs (VZV)IgG (suçiçeği), IgG (kızamık), IgG (kabakulak), IgG Anti Rubella, HBs Ag (ELISA), Anti HBs (ELISA), Anti HCV (ELISA), Anti HIV (ELISA), ALT tahlillerini iş başlangıcından itibaren ilk ay içerisinde yaptıracak, test sonuçları Ev İdaresi Müdürlüğü aracılığı ile İnfeksiyon Kontrol Ünitesine iletecektir. Ayrıca personel kan yolu ile bulaşan infeksiyonlar yönünden riskli bir yaralanma yaşadığında ?Kan Yolu İle Bulaşan İnfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi? protokolüne göre, kişinin Anti HBs (ELISA), Anti HCV (ELISA), HBS Ag değerlerine Hacettepe Üniversitesi Hastanesinde bakılacaktır. Bakılan tahliller sonucu İnfeksiyon Kontrol Komitesi tarafından gerekli görülen durumlarda personele (tahmini 200 adet) Hepatit B aşısı, bazı durumlarda ise 72 saat içerisinde (tahmini 10 adet) Hepatit B immünglobülini yapılacaktır. Tüm bu testlerin yapılma yükümlülüğü Yükleniciye aittir. Bu yaralanmaların HIV yönünden risk taşıyıp taşımadığı İnfeksiyon Kontrol Komitesine danışılarak belirlenecek ve HIV yönünden risk taşıyan bir yaralanma olduğunda Yüklenici İnfeksiyon Kontrol Komitesi önerilerine uygun olarak Hacettepe Üniversitesi Hastanesinde tahmini olarak 235 adet Ek Test yaptırılacaktır. Yapılan tüm tetkik ve tahlillerin her türlü gideri Yüklenici tarafından karşılanacaktır.

Tetkik bedelleri; Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan EK 8 tablosuna göre , Aşı bedelleri belirlenirken; T.C Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen ilaç fiyatlarına göre azami fiyatları aşağıdaki şekildedir. Teklif edilen tetkik ve aşı bedelleri bu fiyatlar baz alınıp piyasa rayiç fiyatlarıyla karşılaştırılarak değerlendirilecektir.

Varicella Zoster Virus (VZV)IgG ( su çiçeği) 10,20-TL ,Kızamık IgG 5,00.-TL, Kabakulak IgG 5,00.-TL, Anti Rubella IgG 3,60.-TL, HBsAg (ELISA) 2,90.-TL, Anti HBs (ELISA) 3,60.-TL, Anti HCV (ELISA) 3,60.-TL,ALT 1,10.-TL, Anti HIV (ELISA) 3,60.-TL, Hepatit B İmmunglobulin 274,00.-TL, Hepatit B Aşısı 50,08.-TL.

İş Güvenliği Uzmanı: 15.05.2013 Tarih ve 28648 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe göre İdaremiz çok tehlikeli sınıfında yer almakta olup, Yüklenici, 985 kişi için 21 ay süre ile iş sağlığı ve güvenliği uzmanı çalıştıracak yada eğitimi hizmeti alacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı % 2'dir. ” düzenlemeleri yer almaktadır.

Genel Teknik Şartname’nin “Kazalar ve iş güvenliği” başlıklı 9’uncu maddesinde “ Yüklenici hizmetle ilgili olarak vuku bulan her türlü kazayı derhal Ev İdaresi Müdürlüğüne bildirecek, detaylı kaza raporlarını oluşturarak en kısa sürede Müdürlüğe ulaştıracaktır. Yüklenici meydana gelen iş kazaları ile ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu gibi resmi kurumlara yasal süreler içerisinde verilmesi gereken raporları ve evrakları teslim edecek, kaza ile ilgili sonuçları Ev İdaresi Müdürlüğüne bildirecektir.

Yüklenici 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereğince iş yeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı çalıştırmak yada bu konuda hizmet almak zorundadır.

İş Yeri Hekimi: Yüklenici 20.07.2013 Tarih ve 28713 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğe göre İdaremiz çok tehlikeli sınıfında yer almakta olup, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevli işyeri hekimlerinin ve diğer sağlık personelinin nitelikleri, belgelendirilmeleri, eğitimleri, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarına göre işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli çalıştırmak yada hizmet almak zorundadır.

İş Güvenliği Uzmanı: 15.05.2013 Tarih ve 28648 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe göre İdaremiz çok tehlikeli sınıfında yer almakta olup, Yüklenici 985 kişi için 21 ay süre ile iş sağlığı ve güvenliği uzmanı çalıştıracak yada eğitimi hizmeti alacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

13.02.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 isteklinin teklif verdiği, idarece kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının talep edildiği, sunulan açıklamaların uygun bulunarak ihalenin Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halkla İlişkiler İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Bakış Tem. Taş. Eğ. Bil. Gıda İlaç. Turz. Taah. Ltd. Şti İş Ortaklığı’nın teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin, işçilik hesaplama modülü kullanılarak ve işçilik dışındaki gider kalemleri için piyasadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması esas alınarak yüklenici kârı dahil olmak üzere 43.569.987,73 TL olarak hesaplandığı, kâr hariç yaklaşık maliyet olan 42.096.606,50 TL’nin altında teklif veren iki istekliye ait tekliflerin aşırı düşük olarak belirlendiği ve söz konusu isteklilerden “… işçilik giderleri, yol, giyecek, resmi ve dini bayram tatillerinde çalışacak personele ödenecek ücretler, iş sağlığı ve güvenliği gideri, temizlik, kimyasal, miatlı sarf ve diğer malzemeler, aşı vs… ” hususlarında açıklama yapılmasının talep edildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan düzenlemeler dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde giyim gideri hariç, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 41.367.337,27 TL olduğu tespit edilmiş, bu tutarın altında teklif veren istekli olmadığı görülmüştür.

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren;

a) Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir.” hükmü, anılan Kanun’un “İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çeşitli yönetmelikler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Aşağıdaki konular ile bunlara ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir:

…2) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik biriminde görev alacak işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin nitelikleri, işe alınmaları, görevlendirilmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları, görevlerini nasıl yürütecekleri, işyerinde çalışan sayısı ve işyerinin yer aldığı tehlike sınıfı göz önünde bulundurularak asgari çalışma süreleri, işyerlerindeki tehlikeli hususları nasıl bildirecekleri, sahip oldukları belgelere göre hangi işyerlerinde görev alabilecekleri. ” hükmü yer almaktadır.

İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik’in “İş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren;

a) Çalışanları arasından 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (f) bendindeki niteliklere sahip çalışanı, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısını dikkate alarak iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu yükümlülüğünü ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden veya yetkilendirilmiş toplum sağlığı merkezlerinden hizmet alarak yerine getirebilir.

b) Bu Yönetmelikte belirtilen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması halinde, çalışan sayısı ve tehlike sınıfını dikkate alarak kendi işyerinde, iş güvenliği uzmanlığı görevini üstlenebilir.” hükmü,

Adı geçen Yönetmelik’in “İş güvenliği uzmanlarının çalışma süreleri” başlıklı 12’nci maddesinde “(4) Çok tehlikeli sınıfta yer alan 1000 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her 1000 çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir. Çalışan sayısının 1000 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.

(5) İş güvenliği uzmanları sözleşmede belirtilen süre kadar işyerinde hizmet sunar. Birden fazla işyeri ile kısmi süreli iş sözleşmesi yapıldığı takdirde bu işyerleri arasında yolda geçen süreler haftalık kanuni çalışma süresinden sayılmaz. ” hükmüne yer verilmiştir.

Aktarılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, mesleki risklerin önlenmesi, bu risklerden korunulması, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren tarafından çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli görevlendirileceği, çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebileceği gibi belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi de üstlenebilir. Ayrıca İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik’in yukarıda aktarılan 12’nci maddesinde belirtildiği üzere, çok tehlikeli sınıfta yer alan, 1000 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her 1000 çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirileceği, ancak 1000 kişiden daha az çalışanın bulunduğu işyerlerinde tam zamanlı iş güvenliği uzman çalıştırılması gibi bir zorunluluk bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanının incelenmesi neticesinde ihale konusu iş kapsamında 985 personelin çalışacağı anlaşılmıştır. İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde, Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’e göre idarelerinin çok tehlikeli sınıfta yer aldığı, yüklenicinin 985 kişi için 21 ay süre ile iş sağlığı ve güvenliği uzmanı çalıştıracağı veya eğitimi hizmeti alacağı düzenlenmiş, ihaleye ait birim fiyat Teklif cetvelinde, iş sağlığı ve güvenliği hizmeti için 21 ay üzerinden teklif verilecek şekilde ayrı bir satır açıldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri de dikkate alındığında idarenin çok tehlikeli sınıfta yer aldığının belirtildiği ancak çalışan personel sayısının 1000’den az olması sebebiyle iş güvenliği uzmanının o işyerinde tam gün çalışma şartının bulunmadığı, işverenin bu yükümlülüğünü Yönetmelikte belirtilen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması halinde kendisi üstlenebileceği gibi ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden veya yetkilendirilmiş toplum sağlığı merkezlerinden hizmet alarak yerine getirebileceği anlaşılmıştır.

Öte yandan İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik’in “İş güvenliği uzmanlarının görevleri” başlıklı 9’uncu maddesinde iş güvenliği uzmanının görevleri arasında rehberlik, risk değerlendirmesi, çalışma ortamının gözetimi, eğitim, bilgilendirme, kayıt ve ilgili birimlerle işbirliği yapma gibi görevlerin sayıldığı görülmüştür. Dolayısıyla iş güvenliği uzmanının ilgili iş yerinde bir kişi için bulunması gereken süre dikkate alınarak yapılacak hesaplamanın, iş güvenliği uzmanının işverene maliyetini göstermeyeceği, kaldı ki işverenin gerekli belge ve niteliklere sahip olması halinde bu görevi kendi üstlenebileceği, bu durumda da Yönetmelik’te belirtilen süreler dikkate alınarak bir maliyet hesabı yapılamayacağı anlaşılmıştır. Ayrıca iş güvenliği hizmetinin, ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden veya yetkilendirilmiş toplum sağlığı merkezlerinden hizmet alarak yerine getirilmek istemesi durumunda söz konusu hizmet kapsamında kaç adet iş güvenliği uzmanının ne kadar süre ile çalışacağının tespitinin yapılamayacağı da dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasında belirtmiş olduğu üzere, ilgili Yönetmelik’te belirtilen süreler dikkate alınarak asgari bir işçilik maliyet hesabı yapılamayacağı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinde yer alan “ İş sağlığı ve güvenliği ” kalemine 30.696,54 TL (21 x 1.461,74 TL) teklif verildiği görülmüştür. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ise bahse konu hizmeti yerine getirmek üzere firmaları bünyelerinde A sınıfı iş güvenliği uzmanı bulunduğu, bu kişinin firmalarına aylık maliyetinin 1.461,74 TL olduğu, bu kişinin şirket bünyesinde çalıştığını tevsik etmek amacıyla sigortalı işe giriş bildirgesi sunulduğu ve ayrıca bu kişinin iş güveliği sertifikasına sahip olduğunu gösterir bilgisayar çıktısı sunulduğu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın internet sayfasında yapılan sorgulama neticesinde bahse konu kişinin sertifikasının geçerli olduğunun anlaşıldığı, ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu hizmeti yetkili bir şirketten de hizmet yoluyla alabileceklerinin belirtildiği ve bunu tevsiken 30.696,54 TL (21 x 1.461,74) tutarında bir adet proforma fatura sunulduğu, ancak belgeye konu hizmet dikkate alındığında sunulan bu belgenin fiyat teklifi niteliğinde olduğu, satışlar üzerinden açıklama yapılmış olduğu görülmüş olup, belgede yer alan beyanın mevzuata uygun olduğu ve meslek mensubunun onayının yer aldığı anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu belgeye ek olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu,tutanağın meslek mensubunca onaylandığı ve tutanak ile fiyat teklifi arasında bir uyumsuzluk olmadığı görülmüş, netice itibariyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş güvenliği ve uzmanlığı için yapmış olduğu açıklamaların mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde ayrıca, Teknik Şartname’nin 9’uncu maddesinde yer alan düzenleme gereği iş yeri hekimi çalıştırılacağının anlaşıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin bu hususa ilişkin açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

İhale dokümanı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, işyeri hekimliği için İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde bir düzenleme yapılmadığı, ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde bu gider kalemi için bir satır açılmadığı, idarenin işyeri hekimi çalıştırılmasına ilişkin şartın sağlanmasının ihaleye teklif veren isteklilerden değil, işin yürütümü aşamasında yükleniciden istediği anlaşılmıştır. Konuyla ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 79.2’nci maddesi açıklamaları göz önünde bulundurularak, 6331 sayılı Kanun gereğince işveren tarafından görevlendirilecek olan ve ihale konusu işe ilişkin Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen 9’uncu maddesinde yüklenici tarafından bulundurulacağı belirtilen işyeri hekimine ilişkin giderlerin, ihale konusu işte çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden %3 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler kapsamında değerlendirileceği ve bu çerçevede söz konusu giderlere teklif fiyata dâhil giderler içerisinde yer verilmeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ Genel Teknik Şartnamesinin 4.maddesinde yer alan malzeme giderleri teklif fiyata dahil olacaktır. ” düzenlemesine yer verildiği, Genel Teknik Şartname’nin “Temizlik malzemelerinin miktarları ve özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde ise ihale konusu iş kapsamında istenen kimyasal ve temizlik sarf malzemelerinin sayıldığı, temizlik hizmetlerinde kullanılacak malzemelerin Sağlık Bakanlığı onaylı, uluslararası standartlarda ve birinci kalitede olacağının belirtildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bahse konu malzemeler için öngörülen tutarı tevsik etmek üzere proforma fatura sunulduğu, sunulan proforma faturanın Tebliğ’de aranan şartları karşıladığı, faturada yer alan rakamların, ekinde sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif olarak belirlenen istekli tarafından söz konusu kimyasal ve temizlik malzemeleri için teklif edilen bedeli tevsik etmek üzere 2 ayrı proforma fatura sunulduğu, sunulan proforma faturanın Tebliğ’de aranan şartları karşıladığı görülmüştür. Açıklama kapsamında maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulmaması sebebiyle, meslek mensubundan tutanaklar talep edilmiş, gelen tutanakların incelenmesi neticesinde proforma fatura ile uyumlu ve mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kanunu ve Kanun’un yürütülmesine ilişkin çıkarılan ikincil mevzuatta aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerin belgeye dayalı olarak açıklama yapması hususu hüküm altına alınmıştır. Bir başka ifade ile aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerin tekliflerini belgelere dayandırarak açıklayacakları, idarelerin ise sunulan belgelere yönelik inceleme yapacağı düzenlenmiştir. Belgelere konu malzeme ve ürünlerin bir takım standartlar ile ihale dokümanında yer alan şartları karşılayıp karşılamadığının tespitinin bu aşamada yapılması mümkün olmamakla birlikte, ihale dokümanında belirtilen ve işin yürütülmesi aşamasında kullanılacak olan malzemelerin dokümana uygunluğu ihaleyi yapan idare tarafından sözleşmenin uygulanması aşamasında kontrol edilecektir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ihale komisyonunun diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği ve teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hüküm altına alınmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.1’inci maddesinde isteklilerin açıklamalarını belgelere dayandıracakları düzenlenmiş, mezkûr Tebliğ’in 79.4.2.3’üncü maddesinde de açıklamaya dayanak teşkil edebilecek belgeler sayılmıştır. Aynı Tebliğ’in 79.4.2.15’inci maddesinde ise ihale komisyonunun proforma fatura ile tutanaklar üzerinde yapacağı inceleme sonucunda bir uyumsuzluk tespit etmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirmesi durumunda isteklinin teklifini reddetmeyeceği, ancak belgeleri mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine göndereceği düzenlenmiştir. Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamalarında, gerekli görülmesi halinde maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesinin öngörüldüğü, söz konusu tutanağa esas belgelerin istenilmesinin ve bu belgelerin incelenmesinin öngörülmediği, ayrıca 3568 sayılı Kanun ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, aksine bilgi, belge, bulgu veya ciddi şüphe durumunda daha detaylı inceleme yapılmasının 3568 sayılı ve 4734 sayılı Kanun’a uygun olacağı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığa konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci istekli tarafından sunulan proforma fatura ve tutanakların Tebliğ’in 79’uncu maddesine uygun olduğu görülmüş olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Genel Teknik Şartname’nin “Makine ve teçhizat miktarları ve özellikleri” başlıklı 5’inci maddesinde ihale konusu iş kapsamında kullanılması öngörülen makine ve teçhizatın belirtildiği, Temizlik İşleri Özel Teknik Şartnamesi’nin “Temizlik standartları” başlıklı 2’nci maddesinde “ Kat arabalarında bulunması gerekli asgari malzemeler şunlardır: İkişer adet sarı, mavi ve kırmızı hav bırakmayan toz bezi, sıvı tuvalet temizleme maddesi, sarı, mavi ve kırmızı temizlik eldiveni, temizlik süngeri, genel temizlik maddesi, sıvı sabun, kirli ve temiz su kovaları, ıslak paspas ve kuru –nemli mop, çek çek grubu, ıslak zemin levhası, süpürge ve faraş, lavabo temizliği için farklı fırça, klozet temizliği için ayrı kapta tutulacak ayrı renkte fırça, sert yüzeyler için krem temizleyici, oda parfümü. Ayrıca her kat arabasında dezenfektan solüsyon hazırlanırken kullanılmak üzere gözlük, önlük, kırmızı eldiven ve maske bulundurulmalıdır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79.1 ve 79.2’nci maddelerinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde; ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacağı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderlerin, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyeceği ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmelerinin istenmeyeceği, sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderlere idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyeceği açıklanmıştır.

Tebliğ’in 79.4.2.22’inci maddesinde ise, temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemelerin temizlik malzemesi olarak kabul edileceği ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgelerin sunulacağı açıklanmıştır.

İdare tarafından İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesinin, Tebliğ’in yukarıda açıklanan maddelerine uygun şekilde düzenlendiği, Genel Teknik Şartname’nin “Temizlik malzemelerinin miktarları ve özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde yer alan malzemelerin teklif fiyatına dahil olacağının belirtilmesine karşın, aynı Şartname’nin 5’inci maddesinde belirtilen makine ve teçhizatın teklif fiyatına dahil olacağına yönelik bir düzenleme yapılmadığı görülmüştür. Ayrıca Temizlik İşleri Özel Teknik Şartnamesi’nin 2’nci maddesinde kat arabalarında bulunması istenen bazı malzemelere Genel Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde sayılan temizlik ve sarf malzemeleri arasında yer verildiği ancak “gözlük” için bir belirleme yapılmadığı, İdari Şartname’de ise Genel Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde sayılan malzemelerin teklif fiyata dahil olacağına ilişkin düzenleme yapıldığı, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında da gözlüğün önemli bir maliyet bileşeni olarak değerlendirilmediği dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan ihtiyacın tespiti noktasında idarelerin takdir yetkilerinin bulunduğu göz önüne alındığında, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde belirtmiş olduğu “6 adet teleskopun sarf malzeme niteliğinde olduğu” yönündeki iddiasının yerinde olmadığı, zira idare tarafından söz konusu teleskopların makine ve teçhizat niteliğinde olduğunun belirtildiği ve Teknik Şartname’de bu yönde düzenleme yapıldığı, Tebliğ’in yukarıda aktarılan maddelerinde açıklandığı üzere makine ve teçhizata ilişkin maliyetlerin amortisman kapsamında sayılacağı, amortisman giderinin ise % 3 sözleşme ve genel giderler içerisinde değerlendirileceği ve istekliler tarafından bunlara ilişkin açıklama yapılmayacağı göz önüne alındığında başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir… ” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “İtirazen şikâyet başvuruları” başlıklı 14’üncü maddesinde “İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir.

Aynı kişi tarafından idareye yapılan ve ilk başvuru ile aynı mahiyette olan daha sonraki şikâyet başvurularına idarece verilen cevaplar başvuru süresini yeniden başlatmaz.

Şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan kararla bir hak kaybına veya zarara uğradığını ya da zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edenler bu hususa ilişkin başvuruyu itirazen şikâyet başvurusu olarak doğrudan Kuruma yaparlar.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İdareye şikâyet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikâyet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikâyet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikâyet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikâyet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

İnceleme konusu iddiaya, idareye verilen şikâyet dilekçesinde yer verilmediği,şikâyet dilekçesinde yer alan iddialara eklenerek Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusunda yer verildiği anlaşıldığından, yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca 4’üncü iddianın şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer verdiği iddiaların yerinde olmadığı anlaşılmış olup, itirazen şikâyet başvurusunun reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirtilen ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararma dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında temizlik sarf malzemelerine ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim ve temizlik sarf malzemesi bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutan tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “ bu tevsikin ” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat

düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim ve temizlik sarf malzemesi açıklamalarına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyim ve temizlik sarf malzemesine ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmeleri Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halkla İlişkiler İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Bakış Tem. Taş. Eğ. Bil. Gıda İlaç. Turz. Taah. Ltd. Şti İş Ortaklığıtarafındanaşırı düşük teklif açıklamalarıkapsamında sundukları bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirilmesi sonucunda;

1 -Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halkla İlişkiler İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak giyim malzemelerinin her birine 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 57,25 TL fiyat öngören Arafat ATEŞ tarafından istekli adına tanzim edilen 12.02.2014 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu,

Diğer yandan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında temizlik sarf malzemelerinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için, 0,01 TL, 0,002 TL, 0,003 TL, 0,005 TL ve 0,55 TL gibi kuruş bazında birim fiyatları içeren İhsan GÜNDÜZ ve Veli GÜRHAN tarafından istekli adına tanzim edilen 12.02.2014 tarihli 2 adet proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu,

Anlaşılmış olduğundan, anılan isteklinin aşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturada, ön görülen giyim ve temizlik sarf malzemelerinin maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Ayrıca, aynı isteklitarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin temizlik giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin bazılarına 0,005 TL olarak önerilen birim fiyatların 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında yer almadığı, tedavülden çıkarılmış para birimine denk gelecek birim fiyatların önerilmesinin belge düzenlenmesinde sahteciliğe ışık tuttuğu da değerlendirildiğinden,

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında sayılmayan birim fiyat teklif edilmesinin belge düzenlemesinde sahteciliğe ışık tuttuğu hususlarınasebep olan İhsan GÜNDÜZ ile anılan şahsın SMMM’si olan Mehmet Hanifi KILINÇ’ın bu yöndekikusurlarının incelenerek gereğinin yapılması hususlarında Malatya Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,

2- Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Bakış Tem. Taş. Eğ. Bil. Gıda İlaç. Turz. Taah. Ltd. Şti İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak temizlik sarf malzemelerinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için, 0,55 TL, 0,35 TL, 0,75 TL ve 0,10 TL gibi kuruş bazında birim fiyatları içeren Veli GÜRHAN tarafından istekli adına tanzim edilen 12.02.2014 tarihli proforma faturanınsunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklinin aşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturada, ön görülen temizlik sarf malzemelerinin maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiaları hakkında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede temizlik sarf malzemelerine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturalardaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmeleri Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halkla İlişkiler İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi ile Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Bakış Tem. Taş. Eğ. Bil. Gıda İlaç. Turz. Taah. Ltd. Şti İş Ortaklığının teklifininbelirtilen gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Ayrıca, Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halkla İlişkiler İnş. ve Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin temizlik giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin bazılarına 0,005 TL olarak önerilen birim fiyatların 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında yer almadığı, tedavülden çıkarılmış para birimine denk gelecek birim fiyatların önerilmesinin belge düzenlenmesinde sahteciliğe ışık tuttuğu da değerlendirildiğinden,

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında sayılmayan birim fiyat teklif edilmesinin belge düzenlemesinde sahteciliğe ışık tuttuğu hususlarınasebep olan İhsan GÜNDÜZ ile anılan şahsın SMMM’si olan Mehmet Hanifi KILINÇ’ın bu yöndekikusurlarının incelenerek gereğinin yapılması hususlarında Malatya Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,

Yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine ” niteliğindeki Kurul kararı gerekçesine katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi