KİK Kararı: 2014/UH.III-182

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/003
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 09.01.2014
Karar No : 2014/UH.III-182
BAŞVURU SAHİBİ:
Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. Ve Sağl. Hizm. Ltd. Şti., FATİH CAD. ASMAZ PLAZA KAT:4 DAİRE YALOVA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kocaeli İli Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Karadenizliler Mah. Elmatepe Cad. 57 41100 KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/119404 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 21.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı (1. ve 3. kısımlar)” ihalesine ilişkin olarak Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.nin 03.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.12.2013tarih ve 39141sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4607sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhalenin birinci ve üçüncü kısımlarına ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli bulunmadığı, idarenin söz konusu işleminin yerinde olmadığı, şöyle ki;

- İşçilik maliyetinin hatalı hesaplandığının belirtildiği, ancak işçilik gideri olarak öngördükleri bedelin, önceden bilinemeyecek oranda 2014 yılında değişecek olan asgari ücrete ilişkin farkın olabilecek en fazla tutarda dikkate alınması suretiyle hesaplandığı, hesaplamalarının ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan mevzuata uygun olduğu,

- Açıklamaları kapsamında sundukları TEDAŞ internet sayfasından alınmış 01.07.2013 tarihli tarifeye ilişkin belgenin, 01.10.2013 tarihli tarifeye ilişkin olmasının gerekli olduğu ifade edilerek elektrik maliyetine ilişkin açıklamalarının uygun bulunmadığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde, isteklilerce kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen fiyatların kullanılması durumunda, ilan tarihi ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasında geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesinin yeterli görüldüğü, başvuruya konu ihalenin 03.09.2013 tarihinde ilan edildiği ve bu tarihte 01.10.2013 tarihli tarifenin yayımlanmamış olduğu, ilanın ardından başladıkları teklif fiyatına yönelik hesaplamalarda henüz yayımlanmamış bir fiyatı dikkate almalarının mümkün olmadığı, TEDAŞ tarafından fiyat tarifelerinin üç ayda bir ilan edildiği, dolayısıyla tarifelerin üç ay geçerli olduğu, bu kapsamda ihale ilan tarihinde geçerli olan ve 01.10.2013 tarihine kadar geçerliliği bulunan 01.07.2013 tarihli tarifeyi esas aldıkları, kaldı ki kendi kullandıkları 01.07.2013 tarihli fiyatın, 01.10.2013 tarihli fiyattan daha yüksek olması nedeniyle bu hususun maliyeti azaltmadığı,

- Üçüncü kısım için doğalgaz giderine ilişkin olarak sundukları belgelerin İZGAZ internet sayfasından alınmış olması nedeniyle uygun görülmediği, ancak aşırı düşük teklif açıklamalarında daima piyasadaki en yüksek fiyatları tercih ettikleri, İZGAZ fiyatlarının PALGAZ fiyatlarından daha pahalı olduğu, bu kapsamda maliyeti arttıracak şekilde İZGAZ fiyatlarını kullanmalarının kendilerine bir avantaj sağlamadığı, İZGAZ’ın Kocaeli’nin büyük bir bölümünde faaliyet göstermesi ve fiyatlarının daha pahalı olması nedeniyle İZGAZ fiyatlarını kullandıkları iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve üç kısımdan oluştuğu, üç kısma da teklif veren başvuru sahibinin birinci ve üçüncü kısımlara ilişkin teklifinin aşırı düşük olarak tespit edildiği ve 28.10.2013 tarihli yazılarla başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, başvuru sahibinin her iki kısma ilişkin olarak sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyerek ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin birinci ve üçüncü kısımlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmeme gerekçelerinden biri olarak, “…isteklinin … yaklaşık maliyete dâhil edilen ve teknik şartnamenin 58. Maddesinde değinilen personel ücret dağılım tablosuna (Sağlık Tesislerinde Çalıştırılacak İşçilerin Alacakları Ücret Dağılımları Tablosu) aykırı bir şekilde ücret hesapladığı görülmüştür şöyle ki;

- İlgili tabloda bahsi geçen %4’lük SGP oranları asgari ücretin üzerine asgari ücret fiyat farkı eklenerek bulunan tutara eklenmesi gerekirken (Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı 2011/22 Nolu Genelge gereği) istekli tarafından; asgari ücret fiyat farkı ile birleştirilerek safi asgari ücrete eklenmiştir. Sonuç olarak diyetisyen, aşçı vs. gibi özellikli personelin alacakları ücretler yanlış hesaplanmıştır.” hususu gösterilmiştir.

Teknik Şartname’nin 58’inci maddesinin 01.10.2013 tarihli Zeyilname ile değiştirilmiş halinde yer alan “Sağlık Tesislerinde Çalıştırılacak İşçilerin Alacakları Ücret Dağılımları Tablosu” ve ilgili düzenlemeler “

Gıda Mühendisi/Diyetisyen %35 fazlası (%4 SGP Oranı)

Aşçıbaşı Asgari Ücretin %30 fazlası (%4 SGP Oranı)

Aşçı Asgari Ücretin %20 fazlası (%4 SGP Oranı)

Aşçı Yardımcısı Asgari Ücretin %10 fazlası (%4 SGP Oranı)

1.Bölge Kişi Sayısı

3

2

8

7

2.Bölge Kişi Sayısı

4

3

9

6

3.Bölge Kişi Sayısı

2

2

6

4

Diğer tüm personele Asgari Ücret ve %4 SGP Oranında maaş verilecektir.” şeklindedir.

Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 2011/22 sayılı Genelgesi’nden, TÜİK tarafından yayımlanan “Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi”nin “SGP” olarak kısaltıldığı anlaşılmış, aynı Genelge’de ayrıca, ilgili başka bir Genelge ekinde yer verilen ve Bakanlığa bağlı kurumların ihalelerinde tespit edebileceği azami ücretleri ortaya koyan “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Ücret Tablosu”ndaki brüt asgari ücretin fazlası olarak belirlenecek oranların üzerine, TÜİK internet sayfasından ulaşılabilen SGP oranlarının ilave edilerek ücret öngörülebileceğinin ifade edildiği görülmüştür. Söz konusu Genelge’nin ekinde bu hususa ilişkin örneklere de yer verilmiştir.

Örneklerden birinde brüt asgari ücret 100 TL kabul edilerek, bu ücrete ilaveten öngörülebilecek azami oran “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Ücret Tablosu”na göre %50 olarak gösterilmiş, SGP oranı %15 olarak alınmış ve brüt asgari ücretin fazlası olarak öngörülebilecek azami oran %72,5 olarak hesaplanmıştır.

Dolayısıyla, Genelge’ye göre söz konusu iki oran doğrudan toplanarak brüt asgari ücretin %65 (50 + 15) fazlası değil, öncelikle %50’lik ilk orana karşılık gelen 50 TL’lik (100 x 0,50) tutar 100 TL’lik brüt asgari ücrete eklenip, sonrasında bulunan 150 TL’lik bu tutar üzerinden %15’lik ikinci orana karşılık gelen 22,5 TL’lik (150 x 0,15) tutar hesaplanıp, hesaplanan bu tutarın da dikkate alınması suretiyle 172,5 TL’lik (100 + 50 + 22,5) toplam tutara ulaşılarak brüt asgari ücretin %72,5 fazlası idarelerce öngörülebilecek ücret tavanı olarak belirlenmektedir.

Bu kapsamda başvuruya konu ihale için örnek vermek gerekirse, brüt asgari ücretin %30 fazlası üzerinden ücretlendirilecek aşçıbaşına ilişkin olarak, ihale dokümanında belirlenen %4 SGP oranı da dikkate alındığında, brüt asgari ücretin %34 (30 +
4 ) fazlası üzerinden değil, %35,2 fazlası üzerinden ücret hesaplanması gerekmektedir.

Başvuru sahibinin ihalenin birinci ve üçüncü kısımlarına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, birinci kısımda 1.670.419,15 TL, üçüncü kısımda 1.058.553,79 TL yol bedeli dâhil giyim bedeli hariç işçilik gideri gösterilmiş, bu tutarlar hesaplanırken işçilik hesaplama modülünden faydalanılmış ve işçilik hesaplama modülünde brüt asgari ücretin fazlası olarak işlenecek oranlar idarece tespit edildiği üzere hatalı olarak yazılmış, örneğin yukarıda bahsedildiği gibi aşçıbaşı için brüt asgari ücretin %35,2 fazlası üzerinden ücret hesaplanması gerekirken, başvuru sahibince %34 fazlası üzerinden ücret öngörülmüştür.

Bununla birlikte, başvuru sahibi tarafından işçilik gideri hesaplamaları yapılırken ihale tarihindeki 2013 yılının ikinci yarısına ilişkin brüt asgari ücretin esas alınmadığı, brüt asgari ücrette işin gerçekleştirileceği 2014 yılının ilk ve ikinci yarılarında %4’erlik artışlar olacağı kabulüyle, bahse konu artışları da içerecek şekilde hesaplamaların yapıldığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde _“…78.6._Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır…” açıklaması yer almaktadır. Her ne kadar incelenen ihale malzeme dâhil yemek hizmeti alımı olması nedeniyle personel çalıştırılmasına dayalı olmasa da, teklif fiyatlarının oluşturulması aşamasında henüz belirlenmemiş bir ücretin esas alınması düşünülemeyeceğinden, söz konusu açıklamanın başvuruya konu ihale bakımından da geçerli kabul edilmesi gereklidir.

Bu itibarla, başvuru sahibince SGP oranı doğru şekilde dikkate alınmayarak işçilik maliyetleri olması gerekenden düşük hesaplanmakla birlikte, ihale tarihindeki brüt asgari ücret yerine işin gerçekleştirileceği tarihlere ilişkin tahmini ücretler dikkate alınarak işçilik maliyetlerinin olması gerekenden fazla hesaplandığı da görülmektedir.

Yaklaşık maliyet hesaplamaları incelendiğinde ise, birinci ve üçüncü kısımlar için yol bedeli ve giyim bedeli dâhil işçilik maliyetlerinin sırasıyla 1.541.656,08 TL ve 969.861,68 TL hesaplandığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, başvuru sahibinin işçilik maliyeti hesabına ilişkin idarece tespit edilen hatalar sabit görülmekle birlikte, birinci ve üçüncü kısımlarda başvuru sahibinin öngördüğü yol bedeli dâhil, giyim bedeli hariç işçilik maliyetleri olan 1.670.419,15 TL - 1.058.553,79 TL tutarlarının, idarenin yaklaşık maliyet hesabında dikkate aldığı yol bedeli ve giyim bedeli dâhil işçilik maliyetleri olan 1.541.656,08 TL - 969.861,68 TL tutarlarından fazla olduğu (başvuru sahibinin öngördüğü tutarlara giyim bedelleri de eklenildiğinde bu fazlalık daha da artmaktadır), bu itibarla işçilik maliyetleri açısından başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük olmasına sebebiyet verecek bir sonuç değil, tam tersi bir sonucun ortaya çıktığı ve bu durumun aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli olmadığı neticesine yol açmadığı anlaşılmış, bu nedenlerle idarenin ilgili gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin birinci ve üçüncü kısımlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmeme gerekçelerinden bir diğeri olarak, “İstekli tarafından; (Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.8’inci maddesi gereğince) elektrik tüketimine ilişkin tevsik edici belge olarak sunulmuş olan (TEDAŞ internet sayfasından alınma “01/10/2013 Tarihinden İtibaren Uygulanacak Fonsuz Tarifeler” konulu elektrik tarife cetveli kullanılması gerekirken, “01/07/2013 Tarihinden İtibaren Uygulanacak Fonsuz Tarifeler” konulu elektrik tarife cetveli kullanılmış olup ilgili açıklama uygun bulunmamıştır.” hususu belirtilmiştir.

Teknik Şartname’nin “I.B) Elektrik, su ve doğalgaz tüketimi ve tahsili” başlıklı maddesinde elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı düzenlenmiş ve her bir gider açısından yıllık ortalama tüketim değerlerine yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci ve üçüncü kısımlar açısından elektrik giderine ilişkin açıklamaları incelendiğinde, elektrik birim fiyatının 0,28560 TL/kWh olarak dikkate alındığı, bu fiyata ilişkin olarak TEDAŞ internet sayfasından alındığı anlaşılan “01/07/2013 Tarihinden İtibaren Uygulanacak Fonsuz Tarifeler” başlıklı belgenin sunulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)…” açıklamasına yer verilmiştir.

Aktarılan Tebliğ açıklaması kapsamında, başvuruya konu ihalede ilan tarihi olan 03.09.2013 ile ihale tarihi olan 21.10.2013 tarihleri arasında geçerli bir elektrik tarifesinin kullanılması mümkündür.

TEDAŞ internet sayfası üzerinden yapılan incelemede, TEDAŞ tarafından üç ayda bir tarife yayımlandığı, bu kapsamda söz konusu internet sayfasında 01.07.2013 tarihinden ve 01.10.2013 tarihinden itibaren uygulanacak elektrik tarifelerine ayrı ayrı yer verildiği tespit edilmiştir.

Bu itibarla, başvuru sahibince kullanılan ve bir sonraki tarifenin yayımlanacağı 01.10.2013 tarihine kadar geçerli olan 01.07.2013 tarihli tarifenin, ilan tarihi ile ihaleden yirmi gün öncesine kadarki tarih aralığında geçerli olduğu ve şikâyete konu ihalede aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kullanılabileceği sonucuna varılmış, bu nedenlerle idarenin söz konusu gerekçesinin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki, istekli tarafından 01.07.2013 tarihli tarifede dikkate alınan 0,28560 TL/kWh tutarının, 01.10.2013 tarihli tarifedeki karşılığının daha düşük bir tutar olan 0,28559 TL/kWh olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibi tarafından bir önceki tarifenin kullanılmasının elektrik maliyeti açısından teklifinin aşırı düşük olmasına sebebiyet vermediği, aksine teklif fiyatını artırdığı görülmektedir.

Başvuru sahibinin üçüncü kısma ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmeme gerekçelerinden sonuncusu olarak, “İstekli tarafından doğalgaz tüketim bedeli açıklamak üzere sunmuş olduğu tevsik edici belge İZGAZ gaz dağıtım şirketinden alınmıştır. Ancak isteklinin açıklama vermiş olduğu ihale kısmında bulunan sağlık tesisleri (Kocaeli Darıca Farabi Devlet Hastanesi Kocaeli Gebze Fatih Devlet Hastanesi Kocaeli Darıca Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi) PALGAZ gaz dağıtım şirketi yetki alanında bulunmaktadır. Sonuç olarak doğalgaz tüketim bedeli açıklaması için sunulmuş olan tevsik edici belge geçersizdir.” hususu ifade edilmiştir.

Teknik Şartname’nin “I.B) Elektrik, su ve doğalgaz tüketimi ve tahsili” başlıklı maddesinde elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı düzenlenmiş ve her bir gider açısından yıllık ortalama tüketim değerlerine yer verilmiştir. Üçüncü kısım bakımından yıllık ortalama doğalgaz tüketimi 44.250 metreküp olarak öngörülmüştür.

Başvuru sahibinin üçüncü kısım açısından doğalgaz giderine ilişkin açıklamaları incelendiğinde, doğalgazın metreküp fiyatının 0,909348 TL olarak dikkate alındığı, bu fiyata ilişkin olarak İZGAZ İzmit Gaz Dağıtım San. Tic. A.Ş. internet sayfasından elde edildiği anlaşılan çıktının sunulduğu görülmektedir.

İZGAZ internet sayfası üzerinden yapılan incelemede, İZGAZ’ın Gebze ve Karamürsel dışında tüm Kocaeli iline doğalgaz dağıtımı yaptığı ve ilan tarihi ile ihale tarihi arasındaki 01.10.2013 tarihine ilişkin KDV hariç doğalgaz metreküp fiyat bilgilerinin, “serbest olmayan tüketici” için 0,909348 TL, “serbest tüketici 1. kademe” için 0,83861 TL, “serbest tüketici 2. kademe” için 0,777625 TL, “sistem kullanım bedeli” için 0,032535 TL olduğu görülmüş, dolayısıyla başvuru sahibi tarafından İZGAZ’ın en yüksek doğalgaz fiyatı olan serbest olmayan tüketici kullanım bedelinin (0,909348 TL) esas alındığı anlaşılmıştır.

PALGAZ internet sayfası üzerinden yapılan incelemede, PALGAZ’ın Gebze ve Darıca ilçelerine doğalgaz dağıtımı yaptığı ve ilan tarihi ile ihale tarihi arasındaki 2013 yılının Ekim ayına ilişkin doğalgaz metreküp fiyat bilgilerinin, serbest tüketicilerin dört farklı alt grubu açısından KDV hariç 0,880720 TL, 0,831179 TL, 0,770557 TL ve 0,763966 TL olarak gösterildiği tespit edilmiştir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunca 2013 yılı boyunca uygulanmak üzere alınan 13.12.2012 tarihli ve 4168 sayılı kararında “konut tüketicileri (evsel tüketiciler) hariç olmak üzere, tüm tüketiciler serbest tüketici statüsündedir.” hususuna yer verilmiştir.

Öte yandan, üçüncü kısma Kocaeli Darıca Farabi Devlet Hastanesi, Kocaeli Gebze Fatih Devlet Hastanesi ve Kocaeli Darıca Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinin konu olduğu ve adı geçen birimlerin Darıca ve Gebze ilçeleri sınırlarında bulunduğu görülmektedir.

Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde, ihalenin üçüncü kısmı kapsamında hizmet verilecek olan birimlerin Darıca ve Gebze ilçeleri sınırlarında bulunduğu, Gebze ilçesinde İZGAZ şirketinin doğalgaz dağıtımı yapmadığı, PALGAZ şirketinin ise her iki ilçede de doğalgaz dağıtımı hizmeti verdiği tespit edildiğinden, ihalenin üçüncü kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarında Gebze ilçesinde faaliyet göstermeyen İZGAZ şirketinin doğalgaz fiyatlarının esas alınmasının uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, doğalgaz piyasasının EPDK tarafından yürürlüğe konulan fiyat belirlemesine yönelik kararlar ile fiyat ve tarife teşekkülüne ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde düzenlenen ve şeffaf olması gerekli görülen bir piyasa olduğu ve ilgili doğalgaz fiyat ve tarifelerine ulaşılabildiği, başvuru sahibince esas alınması gereken PALGAZ tarifesinde ihalenin üçüncü kısmı için ihale dokümanında öngörülen yıllık 44.250 metreküp doğalgaz tüketimine karşılık gelen Ekim 2013 serbest tüketici metreküp fiyatının KDV hariç 0,880720 TL olarak belirlendiği, dolayısıyla başvuru sahibince dikkate alınan ve belgelenen KDV hariç 0,909348 TL’lik İZGAZ fiyatının bahse konu fiyatın üzerinde olduğu, bu kapsamda öngörülen fiyatın da başvuru sahibi açısından maliyeti azaltmaması ve avantaj sağlamaması nedeniyle aşırı düşük teklifin açıklanamadığı sonucunu doğurmadığı hususları göz önüne alındığında, söz konusu aykırılığın esasa etkili olmadığı sonucuna varılmış ve idarenin ilgili gerekçesi de yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin birinci ve üçüncü kısımlarında başvuru sahibi Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ ihalenin birinci ve üçüncü kısımlarına ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli bulunmadığı, idarenin söz konusu işleminin yerinde olmadığı, şöyle ki; idarece işçilik maliyetinin hatalı hesaplandığının belirtildiği, ancak işçilik gideri olarak öngördükleri bedelin, önceden bilinemeyecek oranda 2014 yılında değişecek olan asgari ücrete ilişkin fark, olabilecek en fazla tutarda dikkate alınarak hesaplandığı, hesaplamalarının ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan mevzuata uygun olduğu, açıklamaları kapsamında sundukları TEDAŞ internet sayfasından alınmış 01.07.2013 tarihli fiyata ilişkin belgenin, 01.10.2013 tarihli fiyata ilişkin olmasının gerekli olduğu ifade edilerek elektrik maliyetine ilişkin açıklamalarının uygun bulunmadığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde, isteklilerce kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen fiyatların kullanılması durumunda, ilan tarihi ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasında geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesinin yeterli görüldüğü, başvuruya konu ihalenin 03.09.2013 tarihinde ilan edildiği ve bu tarihte 01.10.2013 tarihli tarifenin yayımlanmamış olduğu, ilanın ardından başladıkları teklif fiyatına yönelik hesaplamalarda henüz yayımlanmamış bir fiyata göre hesaplama yapmalarının mümkün olmadığı, TEDAŞ tarafından fiyat tarifelerinin üç ayda bir ilan edildiği, dolayısıyla tarifelerin üç ay geçerli olduğu, bu kapsamda ihale ilan tarihinde geçerli olan ve 01.10.2013 tarihine kadar geçerliliği bulunan 01.07.2013 tarihli tarifeyi esas aldıkları, kaldı ki kendi kullandıkları 01.07.2013 tarihli fiyatın, 01.10.2013 tarihli fiyattan daha yüksek olması nedeniyle bu hususun maliyeti azaltmadığı , üçüncü kısım için doğalgaz giderine ilişkin olarak sundukları belgelerin İZGAZ internet sayfasından alınmış olması nedeniyle uygun görülmediği, ancak aşırı düşük teklif açıklamalarında daima piyasadaki en yüksek fiyatları tercih ettikleri, İZGAZ fiyatlarının PALGAZ fiyatlarından daha pahalı olduğu, bu kapsamda maliyeti arttıracak şekilde İZGAZ fiyatlarını kullanmalarının kendilerine bir avantaj sağlamadığı, İZGAZ’ın Kocaeli’nin büyük bir bölümünde faaliyet göstermesi ve fiyatlarının daha pahalı olması nedeniyle İZGAZ fiyatlarının kullanıldığı” şeklinde yer alan iddiasına ilişkin olarak Kurul çoğunluğunca, ihalenin birinci ve üçüncü kısımlarında başvuru sahibi Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kocaeli İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen “Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı (1. ve 3. kısımlar)” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin birinci kısımda 6.520.163,98 TL ve üçüncü kısımda da 4.568.221,15 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (24) adet ihale dokümanı satın alındığı, 21.10.2013tarihinde gerçekleştirilen ihalenin birinci kısmına 13, üçüncü kısmına ise 11 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihalenin birinci kısmına yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ birim fiyat teklif cetvelinin uygun olmadığı” gerekçesi ile ve beş isteklinin tekliflerinin de “ teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 7 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Evrensel Hazır Gıda Özel Sağ. Spor İşl. San. ve Tic. A.Ş.

5.321.582,80

Fesleğen Tem. Bil. Yem. Gıda Org. San. Tic. Ltd. Şti.

5.863.358,32

Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.

6.253.885,76

Uslu Yem. Tem. Nak. İnş. ve Oto. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

6.351.792,24

Altıntat Yem. Tem. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.

6.460.721,36

Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

6.483.925,48

Vurallar Tem. Teks. Gıda ve Day. Tük. San. Tic. Ltd. Şti.

6.508.325,90

Şeklinde verildiği, Söz konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet değerinin altında teklif veren üç istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, 2 isteklinin açıklama sunmadığı, açıklama sunan Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin bu kısmının kârsız yaklaşık maliyetin üstünde teklif veren Uslu Yem. Tem. Nak. İnş. ve Oto. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

İdarece şikayete konu ihalenin üçüncü kısmına yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ teklif fiyatının yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 10 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Evrensel Hazır Gıda Özel Sağ. Spor İşl. San. ve Tic. A.Ş.

3.528.603,28

Yüksel Yem. Ürt. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. - Ferhat Hazır Yem. Güv. İnş. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Bersude Gıda Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

3.690.151,68

Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.

4.202.183,75

Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

4.438.675,64

Eren Tabldot Tic. A.Ş.

4.458.091,00

Altıntat Yem. Tem. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.

4.480.300,90

Avira Gıda İnş. Araç Kir. Taah. A.Ş.

4.482.977,80

Öz Serhatlı Yem. Top. Tem. Gıda Paz. Hay. Med. Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

4.499.529,15

Fesleğen Tem. Bil. Yem. Gıda Org. San. Tic. Ltd. Şti.

4.527.974,10

Vurallar Tem. Teks. Gıda ve Day. Tük. San. Tic. Ltd. Şti.

4.528.932,25

Şeklinde verildiği, Söz konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet değerinin altında teklif veren üç istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, 1 isteklinin açıklama sunmadığı, açıklama sunan Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti. ile Yüksel Yem. Ürt. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. - Ferhat Hazır Yem. Güv. İnş. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Bersude Gıda Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin açıklamalarının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin bu kısmının kârsız yaklaşık maliyetin üstünde teklif veren Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalenin birinci ve üçüncü kısımlarına verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, ihalenin birinci ve üçüncü kısımlarına ilişkin yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi