KİK Kararı: 2014/UH.III-1750

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/025
Gündem No : 95
Karar Tarihi : 09.04.2014
Karar No : 2014/UH.III-1750
BAŞVURU SAHİBİ:
Boztepe Kimya Peyzaj Bilgisayar Temizlik Turizm İnşaat Taşımacılık Özel Sağlık Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, YEŞİLBAYIR MAH. 4928. SOK. NO: 3 ZEMİN KAT DÖŞEMEALTI ANTALYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Incilipinar Mah. 3 Nolu Cad. 4 27090 GAZİANTEP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/163172 İhale Kayıt Numaralı "Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Merkez Binası İle Sosyal Hizmetler Ve Tesisler İçin Personel Hizmet" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından 17.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Merkez Binası ile Sosyal Hizmetler ve Tesisler için Personel Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Boztepe Kim. Pey. Bilg. Tem. Tur. İnş. Taş. Özel Sağ. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nce 17.03.2014tarih ve 9346sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.03.2014tarihli dilekçe ile doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1134sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 20.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Gazibel Hiz. Müş. İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, sonrasında yapılan bir itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 10.02.2014 tarihli ve 2014/UH.III-869 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile adı geçenin teklifinin reddedilmesi yönünde karar verildiği, bunun neticesinde bu karar uygulanarak ihalenin kendi üzerlerinde bırakılması gerekirken, ihale komisyonu tarafından alınan 04.03.2014 tarihli kararla bütün teklifler reddedilerek ihalenin iptal edildiği, anılan Kurul kararında yer verilmiş olan teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti tutarının idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin hatalı olduğunu göstermesinin iptal kararının gerekçesini oluşturduğu, ancak ihaleye üç isteklinin katıldığı, bu itibarla saydamlığın, rekabetin, eşit muamele ile güvenirliğin sağlandığı ve kendi tekliflerinin yaklaşık maliyetin altında olduğu hususları ile kamu yararı dikkate alındığında ihalenin iptal kararında hukuka uyarlık bulunmadığı, bahse konu Kurul kararında yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığına ilişkin bir değerlendirme yapılmaksızın sadece teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin tespit edildiği ve bu tutarı karşılamayan tekliflerin reddedileceğinin belirtildiği, bu kapsamda Kamu İhale Kurulu kararıyla düzeltilmiş olan tutar üzerinden ihalenin sonuçlandırılması gerekirken ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, idarece söz konusu maliyetin hatalı hesaplanmış olmasının kendilerine yükletilebilecek bir kusur olmadığı, gizli olan ve önceden bilinemeyen yaklaşık maliyetin istekli sayısına ve teklif bedellerine, dolayısıyla bu hatanın ihaledeki rekabet şartlarına etkisinin bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelenen ihalede 20.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihale Gazibel Hiz. Müş. İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakılmış, başvuru sahibi Boztepe Kim. Pey. Bilg. Tem. Tur. İnş. Taş. Özel Sağ. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

Bunun üzerine, bir diğer istekli Birbey İnsan Kayn. Prodüksiyon Reklam. Tur. Taş. Tem. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. - Mirmedya Yayın. Müh. Tem. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından 09.01.2014 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunularak, söz konusu iki isteklinin teklif bedellerinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamadığı iddia edilmiş, bu iddia karşısında Kamu İhale Kurulu’nun 10.02.2014 tarihli ve 2014/UH.III-869 sayılı kararıyla, yol ve yemek bedeli ile %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 12.115.374,43 TL olarak hesaplanmış ve bu tutarın altında teklif vermiş olan Gazibel Hiz. Müş. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin reddedilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Aynı kararda ayrıca, “Yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, yol ve yemek bedeli dâhil toplam işçilik maliyetinin 11.762.304,00 TL olarak hesaba katıldığı, bu tutar üzerinden %3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanarak 352.869,12 TL tutarının maliyete dâhil edildiği, bu itibarla yol ve yemek bedeli ile %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil toplam işçilik maliyetinin 12.115.173,12 TL hesaplandığı tespit edilmiştir.” hususları belirtilmiş, dolayısıyla idarece hesaplanan yaklaşık maliyette 12.115.173,12 TL olarak hesaplanmış olan tutarın esasen 12.115.374,43 TL olması gerektiği ortaya konulmuştur.

Sonrasında, ihale komisyonu tarafından 04.03.2014 tarihinde alınan kararla, ilgili Kamu İhale Kurulu kararında yol ve yemek bedeli ile %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 12.115.374,43 TL olarak hesaplandığından bahisle, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığının anlaşıldığı, bu nedenle saydamlığın, rekabetin, eşit muamelenin ve güvenirliğin sağlanamadığı kanaatinin hâsıl olduğu belirtilerek, Kamu İhale Kurulu’nca da hatalı olarak kabul edilen yaklaşık maliyetin Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü kullanılarak yeniden hesaplanması ve sayılan temel ilkeler sağlanarak ihalenin gerçekleştirilmesi amacıyla mevcut ihalenin iptal edilmesine karar verilmiştir.

Öncelikle, ihalenin iptaline ilişkin söz konusu gerekçe açısından yaklaşık maliyette tespit edilen her hatanın ihalenin iptaline gerekçe oluşturmayacağı, bu noktada yaklaşık maliyetteki hataların esaslı olup olmadığı hususunun önem arz ettiği belirtilmelidir.

Bu kapsamda, yaklaşık maliyet içerisindeki işçilik maliyeti hesabında hatalar bulunmakla birlikte, bahse konu maliyetin, ilave herhangi bir araştırma gerçekleştirilmeksizin yalnızca ihale dokümanında yer verilen bilgiler ve idarece yapılmış olan piyasa fiyat araştırmaları çerçevesinde tam ve doğru şekilde hesaplanabilir nitelikte olması nedeniyle, tekliflerin değerlendirilmesi, örneğin aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi aşamasında düzeltilmiş şekliyle dikkate alınabileceği, bu durumun ihalenin sağlıklı şekilde sonuçlandırılmasına engel teşkil etmeyeceği sonucuna varılmıştır.

Bu nedenlerle, şikâyete konu ihalede asgari işçilik maliyeti bakımından yaklaşık maliyette tespit edilen hatanın ihalenin sağlıklı şekilde sonuçlandırılmasına engel teşkil etmeyeceği ve ihalenin iptalini gerektirmediği anlaşılmış, bu itibarla anılan iptal gerekçesi yerinde bulunmamıştır.

Bununla birlikte, idarece gönderilen ihale işlem dosyasında “Tutanaktır” başlığı altında düzenlenmiş, altında “04.03.2014” tarihi yazılı olan ihale komisyonu üyelerince imzalanmış bir başka belgede ise ihalenin iptal gerekçesi olarak yukarıda ifade edilen gerekçe haricinde dört ayrı gerekçeye de yer verilmiştir.

- Bahse konu tutanakta gerekçelerden birincisi olarak, İdari Şartname’nin 25.3.2’nci maddesinde yemek bedelinin nakdi olarak ödeneceği belirtildiği halde, Teknik Şartname’nin üçüncü maddesinin dokuzuncu alt maddesinde yemek bedelinin nakdi veya ayni olarak ödeneceğinin düzenlendiği, bu durumun çelişkiye neden olduğu hususu ifade edilmiştir.

İdari Şartname’nin 25.3.2’nci maddesinde personeller için aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 5,17 TL yemek bedelinin nakdi olarak ödeneceği ve bu ödemenin bordroda gösterileceği düzenlenmiştir. Teknik Şartname’nin üçüncü maddesinin dokuzuncu alt maddesinde ise yüklenicinin çalıştırdığı personelin öğlen yemeklerini vereceği veya ücretini personele ödeyeceği belirtilmiştir.

Dolayısıyla, İdari Şartname’de personele nakdi olarak yemek bedeli verileceği öngörülmüş iken, Teknik Şartname’de yemek bedelinin nakdi veya ayni olarak ödeneceğinin düzenlendiği, bu düzenlemelerin açıkça birbiriyle çelişen düzenlemeler olduğu ve istekliler açısından tereddüt oluşturabileceği anlaşıldığından, idarenin ihalenin iptaline ilişkin bu gerekçesi yerinde görülmüştür.

- İkinci gerekçe olarak, Teknik Şartname’de çalıştırılacak şoförlerin en az B sınıfı ehliyete sahip olmalarının istenildiği, ancak ihale konusu iş kapsamında şoförlerin bir kısmının daha yüksek bir sınıftaki ehliyete sahip olmalarının gerekli olduğu, bu kapsamda Karayolları Trafik Kanunu’na aykırı bu durumun ihale dokümanında belirsizliğe yol açtığı hususu gösterilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak Personellerde Bulunması Zorunlu Özellik ve Belgeler” başlıklı beşinci maddesinde çalışan personelin özlük dosyalarında “ehliyet ve iş makinesi kullanma belgeleri” nin bulundurulacağı belirtilmekte, aynı Şartname’nin “Çalıştırılacak Olan Personellerin Meslekleri, Görevleri ve Yapacakları İşler ile Bulunması Zorunlu Özellikleri” başlıklı altıncı maddesinin “6.19 Şoför” başlıklı alt maddesinde “1) Hizmette bulunduğu Kurumdaki motorlu taşıtlardan sorumluluğunda bulunanları hizmet amaçları dahilinde verilen talimatlar doğrultusunda teknik ve trafik kurallarına uygun olarak kullanmak.

…

6) Çalıştırılacak olan bu personeller en B Sınıfı ehliyete sahip olacaklardır…” düzenlemeleri bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde, Teknik Şartname’de çalıştırılacak olan şoförlerin en az B sınıfı ehliyete sahip olmaları istenilmiş olmakla birlikte, hangi sayıda şoförün hangi sınıf ehliyete sahip olacağının belirsiz olduğu, bu durumun istekliler bakımından tereddütlere sebebiyet verebileceği ve sözleşmenin uygulanması aşamasında ihtilaflara neden olabileceği tespit edildiğinden, idarenin ihalenin iptaline ilişkin anılan gerekçesi uygun bulunmuştur.

- Üçüncü gerekçe olarak ihale konusu iş kapsamında yapılacak olan defin işlerinin ifası sırasında kullanılacak ekipman ve malzemelerin (el arabası, kazma, kürek ve mezar levhaları vs.) yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmamasının ve ihale dokümanında maliyet bileşeni olarak belirtilmemesinin isteklilerin sağlıklı şekilde teklif oluşturamamalarına sebep olduğu hususu ifade edilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak Olan Personellerin Meslekleri, Görevleri ve Yapacakları İşler ile Bulunması Zorunlu Özellikleri” başlıklı altıncı maddesinin “6.18 Definci” başlıklı alt maddesinde “…6) Defin işleminde kullanılacak el arabası kazma ve kürekleri hizmete hazır bulunduracaktır.

…

8) Ada ve mezar levhalarını hazırda bekletecektir…” düzenlemeleri bulunmaktadır.

Sonuç olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesine göre personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliği taşıyan başvuruya konu ihalede aynı Tebliğ’in 79.1’inci maddesi uyarınca amortisman giderlerinin işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içerisinde kabul edileceği, bu itibarla el arabası, kazma ve kürek gibi malzemelere ilişkin maliyetlerin işçilik maliyetleri üzerinden hesaplanmış olan %3 oranındaki giderler içerisinde hesaba katılmış olacağı dikkate alındığında, idarece söz konusu malzemelere ilişkin olarak ortaya konulan iptal gerekçesi yerinde görülmemekle birlikte, iş kapsamında temin edilecek ve kullanılacak olan mezar levhalarına ilişkin giderlerin %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içerisinde değerlendirilemeyeceği, bu kapsamda gerek ihale dokümanının hazırlanmasında gerekse yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınması ve birim fiyat teklif cetvelinde gösterilmesi suretiyle isteklilerce adı geçen maliyet bileşeni için de teklif verilmesinin sağlanması gerekirken, anılan maliyet bileşenine yaklaşık maliyet hesabında ve birim fiyat teklif cetvelinde yer verilmemesinin tekliflerin oluşturulması ve değerlendirilmesi ile sözleşmenin yürütülmesi aşamalarında sorunlara yol açabileceği anlaşıldığından, bu husustaki iptal gerekçesi yerinde görülmüştür.

- Dördüncü gerekçe, Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde ceza oranı açık olarak belirtilmesine rağmen Teknik Şartname’nin “Cezai müeyyide” başlıklı dokuzuncu maddesinde belirsizlik olduğu şeklindedir.

Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde _“16.1._İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi durumunda; en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü sözleşme bedelinin %0,05 (on binde beş)?i oranında gecikme cezası kesilecektir. Ancak, işin niteliği gereği gecikmeden kaynaklanan aykırılığın giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilecektir.

İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30'unu geçmeyecektir…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Cezai müeyyide” başlıklı dokuzuncu maddesinde “1) Bütün çalışmalar esnasında meydana gelen çevre problemleri veya teknik şartnamenin diğer maddelerine uymadığı taktirde yükleniciye 1 kez ihtar yapılır.

2) İkinci ihtarda aylık bedel üzerinden %005 (on binde beş) kesinti uygulanır. Olumsuzluklar devam ederse ihale İdare tarafından fesh edilebilinir…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri göz önüne alındığında, cezalara ilişkin olarak farklı düzenlemelere yer verildiği görülmektedir. Sözleşme Tasarısı’nda işin süresinde bitirilmemesine ilişkin ceza oranı belirlenmiş, Teknik Şartname’de ise diğer bazı durumlara ilişkin ceza oranı tespit edilmiştir. Bu kapsamda ihale dokümanında çelişkili bir durum söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

Kaldı ki, cezalara ilişkin olarak ihale dokümanının iki farklı parçası arasında çelişki bulunması hallerinde, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmenin ekleri” başlıklı sekizinci maddesinde belirlenmiş olan ihale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması göz önüne alınarak işlem tesis edilmesi mümkündür.

Dolayısıyla, idarenin ihalenin iptaline gerekçe gösterdiği dördüncü hususun ihalenin sağlıklı şekilde sonuçlandırılmasına engel teşkil etmediği anlaşıldığından, bu gerekçe uygun bulunmamıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir.” hükmü bulunmaktadır.

Netice itibarıyla, ihale komisyonu kararı üzerine idarece bütün teklifler reddedilerek ihalenin iptal edilebileceği ve mevcut ihale dokümanıyla ihale sürecini devam ettirmenin 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerinden olan rekabetin, güvenirliğin, şeffaflığın, eşit muamelenin sağlanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleriyle bağdaşmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu kapsamda, başvuruya konu ihalenin 4734 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesi uyarınca ihale komisyonu kararı üzerine idarece 04.03.2014 tarihinde iptal edildiği ve iptal gerekçelerinin bir kısmı yerinde görülmek suretiyle iptal işleminde nihai olarak herhangi bir mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, ihalenin iptalinin yerinde olduğuna ilişkin “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İncelenen ihalede 20.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin Gazibel Hiz. Müş. İnş. San. ve Tic. A. Ş.’nin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Boztepe Kim. Pey. Bilg. Tem. Tur. İnş. Taş. Özel Sağ. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bu karar sonrasında, bir diğer istekli Birbey İnsan Kayn. Prodüksiyon Reklam Tur. Taş. Tem. Tic. ve Paz. Ltd. Şti.-Minmedya Yayın. Müh. Tem. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından 09.01.2014 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunularak, söz konusu iki isteklinin teklif bedellerinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamadığı iddia edilmiş, bu iddia karşısında Kamu İhale Kurulu’nun 10.02.2014 tarihli ve 2014/UH. III-869 sayılı kararıyla, yol ve yemek bedeli ile %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 12.115,374,43 TL olarak hesaplanmış ve bu tutarın altında teklif vermiş olan ihalenin üzerinde bırakıldığı Gazibel Hiz. Müş. İnş. San. ve Tic. A. Ş.’nin teklifinin reddedilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Aynı kararda ayrıca, “Yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, yol ve yemek bedeli dâhil toplam işçilik maliyetinin 11.762.304,00 TL olarak hesaba katıldığı, bu tutar üzerinden %3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanarak 352.869,12 TL tutarının maliyete dâhil edildiği, bu itibarla yol ve yemek bedeli ile %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil toplam işçilik maliyetinin 12.115,173,12 TL hesaplandığı tespit edilmiştir.” hususları belirtilmiş, dolayısıyla idarece hesaplanan yaklaşık maliyette 12.115.173,12 TL olarak hesaplanmış olan tutarın esasen 12,115.374,43 TL olması gerektiği zımnen ortaya konulmuştur.

Sonrasında, ihale komisyonu tarafından 04.03.2014 tarihinde alınan kararla, ilgili Kamu İhale Kurulu kararında yol ve yemek bedeli ile %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 12.115.374,43 TL olarak hesaplandığından bahisle, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığının anlaşıldığı, bu nedenle saydamlığın, rekabetin, eşit muamelenin ve güvenirliğin sağlanamadığı kanaatinin hâsıl olduğu belirtilerek, Kamu İhale Kurulunca da hatalı olarak kabul edilen yaklaşık maliyetin Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü kullanılarak yeniden hesaplanması ve sayılan temel ilkeler sağlanarak ihalenin gerçekleştirilmesi amacıyla mevcut ihalenin iptal edilmesine karar verilmiştir.

Kamu İhale Kurulu’nun konuyla ilgili bir kararında (23.10.2013 - 2013/UY. 111-4015) idarece yaklaşık maliyette metraj hatalarının bulunduğu tespit edilerek ihalenin iptal edilmesi karşısında, özellikle de ihalenin sonuçlandırılmasının ardından yaklaşık maliyet üzerinde esaslı bir hata tespit edildiğinde, buna ilişkin bir değişiklik/düzeltme yapılmadığının mevzuata uygun olmayacağı neticesine ulaşılmıştır.

Dolayısıyla, yaklaşık maliyette tespit edilen her hatanın ihalenin iptaline gerekçe oluşturmayacağı, bu noktada yaklaşık maliyetteki hataların esaslı olup olmadığı hususunun önem arz ettiği görülmektedir.

Kamu İhale Kurulu’nun emsal kararlarında ise (örn. 18.12.2013 - 2013/UKIII-4798,10.02.2014- 2014/UHJ1I-870) yaklaşık maliyet hesabında hatalar bulunmakla birlikte (giyim bedeli üzerinden %3 oranındaki giderlerin hesaba katılmaması, yol, yemek ve giyim bedelleri için mükerrer hesaplama yapılmış olması, özet güvenlik hizmeti alımı ihalelerinde %3 oranındaki giderler içerisinde kabul edilen araç-gereç giderleri için ayrıca maliyet öngörülmesi), yaklaşık maliyet bileşenlerinin, ilave herhangi bir araştırma gerçekleştirilmeksizin yalnızca ihale dokümanında yer verilen bilgiler ve idarece yapılmış olan piyasa fiyat araştırmaları çerçevesinde tam ye doğru şekilde hesaplanabilir nitelikte olması halinde, yaklaşık maliyetin aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi aşamasında düzeltilmiş şekliyle dikkate alınabileceği, bu durumun ihalenin sağlıklı şekilde sonuçlandırılmasına engel teşkil etmeyeceği ifade edilmekte, böylesi bir gerekçeyle ihalenin iptaline karar verilmemektedir.

Nitekim başvuruya konu ihaleye ilişkin Kamu İhale Kurulu kararında da, yaklaşık maliyetteki hatalı hesaplama tespit edilmiş, ancak bu durum ihalenin sağlıklı şekilde sonuçlandırılmasına engel teşkil etmeyeceğinden, ihalenin iptaline değil düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Bu kapsamda, şikâyete konu ihalede asgari işçilik maliyeti bakımından yaklaşık maliyette tespit edilen hatanın, ilave herhangi bir araştırma gerçekleştirilmeksizin yalnızca ihale dokümanında yer verilen bilgiler çerçevesinde tam ve doğru şekilde hesaplanabilir nitelikte olması nedeniyle, bu durumun ihalenin sağlıklı şekilde sonuçlandırılmasına engel teşkil etmeyeceği ve ihalenin iptalini gerektirmediği kanaatine varılmış, bu itibarla idarenin ihalenin iptaline ilişkin gerekçesi yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibine gönderilen “ Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali ” konulu yazıda, İhale Komisyon Kararının ekte sunulduğu belirtilmekte ve ekinde yer verilen 04.03.2014 tarihli “ İhale Komisyonu İptal Kararı ” başlıklı belgede yukarıda belirtilen ihale iptal gerekçesi yer almakta olup, başka herhangi bir gerekçe bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu ekinde de ihalenin iptaline ilişkin olarak idarece kendilerine tebliğ edilmiş olan belgelere yer verilmiş ve bu kapsamda yalnızca iki sayfa olarak yukarıda belirtilen belgeler sunulmuştur.

Bununla birlikte, idarece gönderilen ihale işlem dosyasında “Tutanaktır” başlığı altında düzenlenmiş, altında “** 04.03.2014** ” tarihi yazılı olan ihale komisyonu üyelerince imzalanmış bir başka belgenin de mevcut olduğu görülmüştür. Bu belgede ise, ihalenin iptal gerekçesi olarak yukarıda ifade edilen gerekçe haricinde dört ayrı gerekçeye de yer verilmiştir. Her ne kadar bu: tutanak üzerinde 04.03.2014 tarihi bulunsa da, ihalenin iptal gerekçeleri bildirilirken bu tutanak başvuru sahibine gönderilmediğinden (başvuru sahibince itirazen şikâyet dilekçesi ekinde sunulmadığı ve aynı dilekçede bu yeni gerekçelere değinilmediği dikkate alındığında bu sonuca ulaşılmaktadır.), tutanağın daha sonraki bir tarihte düzenlendiği düşünülmektedir.

Bahse konu tutanakta ek gerekçelerden birincisi olarak, İdari Şartnamenin 25.3.2’nci maddesinde yemek bedelinin nakdi olarak ödeneceği belirtildiği halde, Teknik Şartnamemin üçüncü maddesinin dokuzuncu alt maddesinde yemek bedelinin nakdi veya aynî olarak ödeneceğinin düzenlendiği, bu durumun çelişkiye neden olduğu hususu ifade edilmiştir.

İdari Şartnamenin 25.3.2’nci maddesinde personeller için aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 5,17. TL yemek bedelinin nakdi olarak ödeneceği ve bu ödemenin bordroda gösterileceği düzenlenmiştir. Teknik Şartnamenin üçüncü maddesinin dokuzuncu alt maddesinde ise yüklenicinin çalıştırdığı personelin öğlen yemeklerini vereceği veya ücretini personele ödeyeceği ifade edilmiştir.

Yukarıda aktarıldığı üzere idari Şartname ile Teknik Şartname düzenlemeleri arasında kısmen çelişki bulunmakta ise de, teklif fiyata dâhil olan yemek giderinin idari Şartnamece tereddüde mahal vermeyecek biçimde ayrıntılı bir şekilde belirlendiği ve bu çelişkinin ihalenin sağlıklı şekilde sonuçlandırılmasına engel teşkil etmediği değerlendirildiğinden, idarenin söz konusu gerekçesi yerinde görülmemiştir.

İkinci ek gerekçe olarak, Teknik Şartnamede çalıştırılacak şoförlerin en az B sınıfı ehliyete sahip olmalarının istenildiği, ancak ihale konusu iş kapsamında şoförlerin bir kısmının daha yüksek bir sınıftaki ehliyete sahip olmalarının gerekli olduğu, bu kapsamda Karayolları Trafik Kanunu’na aykırı bu durumun ihale dokümanında belirsizliğe yol açtığı hususu gösterilmiştir.

Teknik Şartnamenin “ Çalıştırılacak Personellerde Bulunması Zorunlu özellik ve Belgeler ” başlıklı beşinci maddesinde çalışan personelin özlük dosyalarında “** ehliyet ve iş makinesi kullanma belgelerimin** bulundurulacağı belirtilmekte, aynı Şartnamenin “ Çalıştırılacak Olan Personellerin Meslekleri, Görevleri ve Yapacakları İşler ile Bulunması Zorunlu Özellikleri ” başlıklı altıncı maddesinin “ 6.19 Şoför ” başlıklı alt maddesinde, “1) Hizmette bulunduğu Kurumdaki motorlu taşıtlardan sorumluluğunda bulunanları hizmet amaçlan dahilinde verilen talimatlar doğrultusunda teknik ve trafik kurallarına uygun olarak kullanmak.

…..

1. Çalıştırılacak olan bu personeller en B Sınıfı ehliyete sahip olacaklardır.
2. Çalıştırılacak olan bu personellere asgari ücretin %70 fazlası ödeme yapılacaktır. ” düzenlemeleri bulunmaktadır.

Bu çerçevede, ihale dokümanında iş kapsamında çalıştırılacak şoförlerin en az B sınıfı ehliyete sahip olacağının ifade edildiği, dolayısıyla kullanılacak araca göre daha yüksek bir sınıfa ilişkin ehliyete sahip şoför çalıştırılması gerekebileceğinin açıkça anlaşıldığı, kaldı ki şoförlerin ehliyeti hangi sınıf olursa olsun ödenecek ücretin değişmediği hususları göz önüne alındığında, bu durumun tekliflerin oluşturulmasında tereddüde yol açmadığı ve ihalenin sağlıklı şekilde sonuçlandırılmasına engel teşkil etmediği kanaatine varıldığından, idarenin söz konusu gerekçesi uygun bulunmamıştır.

İdarece üçüncü ek gerekçe olarak ihale konusu iş kapsamında yapılacak olan defin işlerinin ifası sırasında kullanılacak ekipman ve malzemelerin (el arabası, kazma, kürek ve mezar levhaları vs,) yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmamasının ve ihale dokümanında maliyet bileşeni olarak belirtilmem esinin isteklilerin sağlıklı şekilde teklif oluşturamamalarına sebep olduğu hususu ifade edilmiştir.

Teknik Şartnamenin “ Çalıştırılacak Olan Personellerin Meslekleri, Görevleri ve Yapacakları İşler ile Bulunması Zorunlu özellikleri ” başlıklı altıncı maddesinin “6.18 Definci” başlıklı alt maddesinde “...6) Defin işleminde kullanılacak el arabası kazma ve kürekleri hizmete hazır bulunduracaktır.

1. Ada ve mezar levhalarını hazırda bekletecektir...’’ düzenlemeleri bulunmaktadır.

İdari Şartnamenin “ Teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı 25’inci maddesinde ise teklif fiyata dâhil giderler olarak işçilik ücretleri, yemek ve yol giderleri sayılmış, başka bir giderden bahsedilmemiş, ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde işçiliğe ilişkin iş kalemleri haricinde bir iş kalemine yer verilmemiştir.

Bu kapsamda, ihale dokümanı çerçevesinde teklif fiyata dâhil olacak giderlerin açık olduğu, ihale dokümanında adı geçen ekipman ve malzemelerin yüklenici tarafından temin edileceğinin belirtilmediği ve teklif fiyata dâhil giderler arasında buna ilişkin bir maliyet bileşeni belirlenmediği, kaldı ki Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78'inci maddesine göre personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliği taşıyan başvuruya konu ihalede aynı Tebliğin 79,1’inci maddesi uyarınca amortisman giderlerinin işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içerisinde kabul edileceği dikkate alındığında, el arabası; kazma ve kürek gibi malzemelere ilişkin maliyetlerin işçilik maliyetleri üzerinden hesaplanmış olan %3 oranındaki giderler içerisinde hesaba katılmış olacağa sonuç olarak bu hususun tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasına ve ihalenin sağlıklı şekilde sonuçlandırılmasına engel olmadığı düşünüldüğünden, idarenin söz konusu gerekçesi yerinde görülmemiştir.

İhalenin iptal edilmesine ilişkin dördüncü gerekçe, Sözleşme Tasarısının “ Cezalar ve sözleşmenin feshi ” başlıklı 16’ncı maddesinde ceza oranı açık olarak belirtilmesine rağmen Teknik Şartnamenin “ Cezai müeyyide ” başlıklı dokuzuncu maddesinde belirsizlik olduğu şeklindedir.

Sözleşme Tasarısı’nın “ Cezalar ve sözleşmenin feshi ” başlıklı 16’ncı maddesinde, “16.1. idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi durumunda; en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü sözleşme bedelinin %0,05 (on binde beş)?i oranında gecikme cezası kesilecektir. Ancak , işin niteliği gereği gecikmeden kaynaklanan aykırılığın giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilecektir.

İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda , sözleşme bedelinin % 30'unugeçmeyecektir..” düzenlemesi,

Teknik Şartnamenin “Cezai müeyyide” başlıklı dokuzuncu maddesinde “** 1) Bütün çalışmalar esnasında meydana gelen çevre problemleri veya teknik şartnamenin diğer maddelerine uymadığı taktirde yükleniciye 1 kez ihtar yapılır.**

2) İkinci ihtarda aylık bedel üzerinden %005 (on tinde beş) kesinti uygulanır. Olumsuzluklar devam ederse ihale idare tarafından fesh edilebilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri göz önüne alındığında, cezalara ilişkin olarak farklı düzenlemelere yer verildiği görülmektedir Sözleşme Tasarısında işin süresinde bitirilebilmesine ilişkin ceza oranı belirlenmiş, Teknik Şartnamede ise diğer bazı durumlara ilişkin ceza oranı tespit edilmiştir Bu kapsamda çelişkili bir durum söz konusu olmadığı düşünülmektedir.

Kaldı ki, cezalara ilişkin olarak ihale dokümanının iki farklı parçası arasında çelişki bulunması hallerinde, Sözleşme Tasarısının “Sözleşmenin ekleri” başlıklı sekizinci maddesinde belirlenmiş olan ihale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması göz önüne alınarak işlem tesis edilmesi mümkündür**.**

Dolayısıyla, idarenin ihalenin iptaline gerekçe gösterdiği dördüncü gerekçenin de ihalenin sağlıklı şekilde sonuçlandırılmasına engel teşkil etmediği değerlendirildiğinden, bu gerekçe de uygun bulunmamıştır.

Netice itibarıyla, ihalenin iptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, idarenin iptal gerekçelerinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin iddiası kapsamında, ihalenin iptal gerekçelerinin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncemizle, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi