KİK Kararı: 2014/UH.III-165

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/003
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 09.01.2014
Karar No : 2014/UH.III-165
BAŞVURU SAHİBİ:
Güneş Yem.Tem.Med.Tar. Ve San.Ürün.Pazr.Ltd.Şti., KOZLUK MAH. 48. SOK. NO : 54 BEKİRPAŞA SAKARYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Rehabilitasyon Merkez Müdürlüğü-Saray Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarlık, Osmangazı Mah. Turgut Özal Bulvarı 162/ ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/130986 İhale Kayıt Numaralı "Saray Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon Ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü 2014 Yılı 12 Aylık 55 Kişi İle Kuruluş Mutfağında, Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı Ve Servis" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Saray Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkez Müdürlüğü tarafından 01.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Saray Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü 2014 Yılı 12 Aylık 55 Kişi İle Kuruluş Mutfağında, Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Güneş Yem. Tem. Med. Tar. ve San. Ürün. Pazr. Ltd. Şti.nin 29.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.12.2013tarih ve 39715sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4685sayılı şikâyet dosyası kapsamında

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan ve diğer istekliler tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuat gereği çalıştırılacak Gıda Mühendisinin ücretinin asgari ücret üzerinden hesaplandığı, personel giderleri arasında yer alan iş yeri hekimi, şoför, yangın ve sigorta gideri, yemek numunesi analizi ve araçlara ilişkin yakıt giderinin mevzuata uygun olarak belirlenmediği bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, benzer hükümler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde de yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı” 79’uncu maddesinde _“79.1._Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dâhil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanun’un 38’ inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.25. Personele, çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 4857 sayılı Kanun’un 66’ncı maddesinin (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, bunun teklif fiyata dâhil olacağının ve mesai dışında işçinin kaç saat işle ilgili meşgul edileceğinin idari şartnamede belirtilmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınması gerekmektedir. Ayrıca, oryantasyon eğitimi dışında, silahlı atış eğitimi, uçuş eğitimi gibi önemli maliyet gerektiren eğitim giderlerinin, teklif fiyata dahil giderler içinde değerlendirilmesi ve bu giderlerin idari şartnamede açıkça belirtilmesi, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilecek ihalelerde ise birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak öngörülmesi gerekmektedir. Dolayısıyla bu tür eğitim giderleri % 3 oranının içerisinde bulunan bir genel gider olarak kabul edilmeyecek ve teklifin önemli bir bileşeni sayılarak aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınacaktır.” açıklamaları bulunmaktadır.

Şikâyet konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde _“25.1._Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.
345.349 adet sabah kahvaltısı, 596.248 adet ara öğün, 424.502 adet öğle yemeği,

345.349 adet akşam yemeği, 12.000 adet özel gün menüsü olmak üzere toplam 1.723.448 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.

25.3.2.
Meslekler Kişi Sayıları,

Gıda Teknikeri 1 kişi

Aşçı Başı 1 kişi
Aşçı 12 kişi
Aşçı Yrd. 6 kişi
Garson (Lise Mezunu) 4 kişi
Mama Mutfağı (Lise Mezunu) 8 kişi
Bulaşıkçı 21 kişi
Depo Görevlisi 1 kişi
Mutfak Sorumlu Yönetici 1 kişi
Toplam 55 kişi

Mutfak sorumlusu yönetici 15.02.2005 tarih ve 25728 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten işyerlerinin çalışma izni ve gıda sicili ve Üretim İzni işlemleri ile Sorumlu Yönetici istihdamı hakkında yönetmelikte değişiklik yapılması hakkındaki yönetmeliğin 1. maddesinin (a) bendinde sayılan sorumlu yöneticilerden (yukarıdaki tabloda belirtilen mutfak sorumlusu yönetici) mutfak için bir kişi istihdam edilecektir. Araç şoförleri tablodaki sayılara dahil değildir. İşçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (30 kişi*14,5 gün=435 (dörtyüzotuzbeş) gün] teklif fiyata dâhildir.

Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecek olup teklif fiyata dahildir.

Aşçı başı için; beyaz çıtçıtlı üst önlük+düğmeli fermuarlı pantolon+ kep+mutfak önlüğü
(2’şer Adet Yazlık Kısa Kollu 2’şer Adet Kışlık Uzun Kollu)+2 Çift Sabo Terlik

Aşçılar İçin ;

Beyaz Çıtçıtlı Üst Önlük+Düğmeli Fermuarlı Pantolon+Kep+Mutfak Önlüğü
(2’şer Adet Yazlık Kısa Kollu, 2’şer Adet Kışlık Uzun Kollu)+2 Çift Sabo Terlik.

Aşçı Yardımcıları İçin;

Beyaz Çıtçıtlı Üst Önlük+Düğmeli Fermuarlı Pantolon+Kep+Mutfak Önlüğü
(2’şer Adet Yazlık Kısa Kollu, 22şer Adet Kışlık Uzun Kollu)+2 Çift Sabo Terlik

Bulaşıkçılar İçin;

Alt Üst Takım Forma (Üst Forma Boydan Çıtçıtlı, Alt Lastikli Pantolon)+Kep
Pvc Bulaşık Önlüğü

(2’şer Adet Yazlık Kısa Kollu, 2’şer Adet Kışlık Uzun Kollu)+2 Çift Sabo Terlik +2 Çift Çizme,

Depo Görevlisi İçin ;

Üst Sweet + Alt Düğmeli Fermuarlı Pantolon +Cepli Mutfak Önlüğü,

(2’şer Adet Yazlık Kısa Kollu, 2’şer Adet Kışlık Uzun Kollu)+2 Çift Sabo Terlik,

Mama Mutfağı İçin ;

_Üst Boydan Çıtçıtlı Forma + Lastikli Pantolon+Kumaş Bone+PVC Mutfak Önlüğü,
(2’şer Adet Yazlık Kısa Kollu, 2’şer Adet Kışlık Uzun Kollu)+2 Çift Sabo Terlik.

Garson İçin ;_

_Üst Gömlek + Papyon + Alt Düğmeli Fermuarlı Pantolon + Garson Yeleği
(2’şer Adet Yazlık Kısa Kollu, 2’şer Adet Kışlık Uzun Kollu)+2 Çift Sabo Terlik,

Gıda Teknikeri İçin;_

Dr Önlüğü Boydan Çıtçıtlı.

(2’şer Adet Yazlık Kısa Kollu, 2’şer Adet Kışlık Uzun Kollu)

Sorumlu Yönetici İçin ;

DR Önlüğü Boydan Çıtçıtlı,

(2’şer Adet Yazlık Kısa Kollu, 2’şer Adet Kışlık Uzun Kollu),

Mutfak personelinin sürekli kullanabilmesi için değiştirilebilir bone, galoş, kolluk, cerrahi eldiven, kağıt maske, gelen ziyaretçi için tek kullanımlık önlük (dispasible),

Mutfakta çalışacak personelin yemek ve yol giderleri ayni olarak yüklenici firma tarafından karşılanacak olup teklif fiyata dahildir.
25.3.3. Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda on iki defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı, Özel Gün Menüsü, (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. ” düzenlemesine yer verilmiştir.

Söz konusu ihalede %4,6 kâr hariç yaklaşık maliyet değerinin altında (6.295.276,51 TL) teklif veren 10 (on) isteklinin teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve idarenin 01.11.2013 tarihli yazı ile söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, 6 (altı) istekli tarafından süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı belirlenmiştir. İdarenin 01.11.2013 tarihli yazısında teklifin önemli bileşenlerinin belirtilmediği görülmüştür.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazında teklifin önemli bileşenleri belirtilmediğinden, isteklilerin kendilerine göre bir açıklama yöntemi izlediği belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79.4’üncü maddesinde idarenin aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilere teklifin önemli bileşenlerinin belirterek bu kalemlere ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun şekilde belgelendirme yapılmasını talep etmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla idarenin usulüne uygun şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istemediği belirlendiğinden, aşırı düşük teklif sahiplerine teklifin önemli bileşenlerinin belirtilerek yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden, önemli teklif bileşenleri de belirtilerek tekliflerine ilişkin yazılı açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ ihale üzerinde bırakılan ve diğer istekliler tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuat gereği çalıştıracağı Gıda Mühendisinin ücretinin asgari ücret üzerinden hesaplandığı, personel giderleri arasında yer alan iş yeri hekimi, şoför, yangın ve sigorta gideri, yemek numunesi analizi ve araçlara ilişkin yakıt giderinin mevzuata uygun olarak belirlenmediği bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği” şeklinde yer alan iddiasına ilişkin olarak Kurul çoğunluğunca, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden, önemli teklif bileşenleri de belirtilerek, tekliflerine ilişkin yazılı açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Saray Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkez Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2014 Yılı 12 Aylık 55 Kişi İle Kuruluş Mutfağında, Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa fiyatları esas alınarak toplam 6.584.859,23 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (26) adet ihale dokümanı satın alındığı, 01.11.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 12 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ geçici teminat mektubu olmadığı ” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 11 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Veysel Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Nakliyat Turizm Otomotiv Tekstil Gıda İnşaat Elektrik Bilgisayar Hayvan Su Ürünleri Medikal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Alperen Müteahhitlik Otomasyon Sağ. Yem. Ürt.San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

4.375.023,00

Fesleğen Tem. Bil. Yem. Gıd. Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

4.486.846,65

Bekard Gıda Taşımacılık İnşaat Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

4.644.179,40

Aydeniz Yemek Temizlik Güvenlik Tekstil Bilişim Medikal ve Sağlık Hizmetleri Limited Şirketi

4.767.376,38

Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otomosyan Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

4.774.594,50

Güneş Yemek Temizlik Medikal Tarım ve San. Ür. Paz. Ltd. Şti.

5.048.243,70

Altıntat Yemek Temiz Lik İnşaat Nak. San. Tic. Ltd. Şti.

5.192.526,13

Çelikler Tem. İnş. Tekstil Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

5.359.998,60

Özata Gıda Soğuk Hava Tes. Sosyal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

5.489.046,96

Uşak Akdağ Gıda Tekstil Turizm İnşaat Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Nazife Ayanoğlu Hazır Yemek İş Ortaklığı

5.587.033,14

Tekten Yemekçilik Taşımacılık Temizlik Tarım Ve Hayvancılık İnşaat Plastik Otomotiv Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi - Sedir Yemekçilik Gıda Tarım ve Hayvancılık Temizlik Hizmetleri Nakliyat İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

7.303.295,84

Şeklinde verildiği, Söz konusu ihalede % 4,6 kâr hariç yaklaşık maliyet değerinin altında (6.295.276,51 TL) teklif veren 10 (on) isteklinin teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, 6 (altı) istekli tarafından süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin, açıklaması uygun bulunan en düşük teklif sahibi Veysel Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Nakliyat Turizm Otomotiv Tekstil Gıda İnşaat Elektrik Bilgisayar Hayvan Su Ürünleri Medikal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Alperen Müteahhitlik Otomasyon Sağ. Yem. Ürt.San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihaleye verilen tüm teklif bedellerinin biri hariç diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi