KİK Kararı: 2014/UH.III-1519

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/023
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 25.03.2014
Karar No : 2014/UH.III-1519
BAŞVURU SAHİBİ:
Çelikler Temz.İnş. Teks Gıda Taah. San. Tic. Ltd. Şti., GIDA TOPTANCILAR SİTESİ G BLOK NO:5/B DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kocaeli İli Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Karadenizliler Mah. Elmatepe Cad. 57 41100 KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/119404 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 21.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzeme Dâhil Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtım ve Sonrası HizmetleriAlımı (3.kısım)”ihalesine ilişkin olarakÇelikler Tem. İnş. Teks Gıda Taah. San. Tic. Ltd.Şti.nin06.02.2014tarihinde yaptığı şikâyetbaşvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 24.02.2014 tarih ve6808sayı ile Kurum kayıtlarına alınan24.02.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/874sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle,

İhalenin üçüncü kısmı üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği fiyata söz konusu hizmetin gerçekleştirilemeyeceği, bahse konu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece yeterli şekilde değerlendirilmediği, şöyle ki;

- İhale konusu iş kapsamında yemek taşınması amacıyla kullanılacak olan kapalı frigofrik kasa kamyonetlerin kullanım ömürlerinin Gelir İdaresi Başkanlığının ilgili mevzuatına göre 4 yıl olduğu, diğer bir deyişle bu araçlar için amortisman oranının %25 olarak dikkate alınması gerektiği, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında bunun dışında bir oran dikkate alınmasının mevzuata aykırı olacağı,

- Bahse konu istekli tarafından demirbaş malzemelerine ilişkin giderlerin proforma fatura ile belgelendirildiği ve ilgili tutarlar üzerinden amortisman oranları uygulanarak hesaplama yapıldığı, amortisman oranlarının Gelir İdaresi Başkanlığının ilgili mevzuatına göre uygulanması gerekirken, bu oranların rastgele belirlenecek değerlerde uygulanmasının mevzuata aykırı olduğu, örneğin peçetelik, porselen çorba kasesi, çukur yemek tabağı, pilav tabağı, salata tabağı gibi demirbaş malzemeler için ilgili mevzuatta herhangi bir amortisman oranının belirlenmemiş olduğu, bu kapsamda anılan malzemelere ilişkin hesaplama yöntemi belirtilmeksizin ve belgelendirilmeksizin yapılacak amortisman hesaplamalarının mevzuata aykırı olacağı,

- Söz konusu istekli tarafından elektrik gideri açıklanırken TEDAŞ internet sayfasından alınmış olan fonsuz tarifedeki fiyatların kullanıldığı, ancak adı geçen tarifedeki fiyatlara fon, pay, vergi vb. yasal yükümlülüklerin ayrıca ilave edilmesi gerektiğinden bu şekildeki açıklamanın uygun olmadığı,

- İsteklinin ekmek giderine ilişkin olarak sunmuş olduğu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı, ekmek giderinin açıklanması amacıyla üreticisinden proforma fatura alınması halinde, proforma fatura üzerinde maliyete dayalı açıklama yapılmasına ilişkin ibarenin bulunması gerektiği, bunun dışındaki bir ibarenin yazılı olması durumunda proforma faturanın geçersiz sayılmasının gerekli olduğu,

- Anılan isteklinin yemek giderine ilişkin açıklamalarında, yemek gramajları ve hesaplama tabloları incelendiğinde aritmetik hatalar bulunduğunun ve kullanılan fiyatların proforma faturalarla örtüşmediğinin anlaşılacağı,

- Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulmuş olan proforma fatura ve fiyat teklifleri eki tutanaklar idarece istenilmedi ise bu belgelerin istenilmesi ve mevzuata uygun düzenlenip düzenlenmediğine bakılması gerektiği, istenildiğinde bahse konu belgelerin mevzuata uygun olarak verilemeyeceğinin görüleceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhalenin başvuruya konu üçüncü kısmına ilişkin olarak, 28.10.2013 tarihli yazılarla kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş ve açıklama sunmayan bir istekli ile sunmuş oldukları açıklamalar uygun görülmeyen diğer iki isteklinin teklifleri reddedilerek 27.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihale sonuçlandırılmıştır.

Sonraki süreçte, personel gideri, doğalgaz ve elektrik maliyetleri ile ilgili üç husus gerekçe gösterilerek sunmuş olduğu açıklamalar idarece uygun görülmeyen Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti. tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve Kamu İhale Kurulu’nun 09.01.2014 tarihli ve 2014/UH.III-182 sayılı kararıyla söz konusu üç gerekçe yerinde bulunmayarak, adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Bunun üzerine 21.01.2014 tarihli ihale komisyonu kararıyla anılan Kamu İhale Kurulu kararı uygulanmış ve ihalenin üçüncü kısmı, teklifi değerlendirmeye alınan Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmıştır.

İsteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazılar incelendiğinde, teklifte önemli görülen ve açıklanması istenilen teklif bileşenleri arasında, itirazen şikâyete konu edilen, yemeklerin taşınmasına ilişkin giderler, Teknik Şartname’de talep edilen demirbaşlara ait giderler ve elektrik giderleri ile yemek ve bu kapsamdaki ekmek giderlerinin sayıldığı görülmüştür. Ayrıca, Teknik Şartname’de örnek yemek menüleri düzenlenmişve bahse konu yazı ekinde bu menülere yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamalarına yer verilmiştir.

İtirazen şikâyete konu hususlar açısından ihalenin başvuruya konu kısmı üzerinde bırakılan istekli Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Teknik Şartname’nin “Taşıma” başlıklı A.4. maddesinin 01.10.2013 tarihli Zeyilname ile değiştirilmiş halinde, ihalenin üçüncü kısmında yüklenici tarafından gıda taşıma işlemi için en az 2 araç temin edilmesi gerektiğinin düzenlendiği, istekli tarafından şirketin demirbaş ve amortisman defterlerine kayıtlı iki adet kamyonetin bulunduğuna dair belgenin ve araç ruhsatlarının açıklama kapsamında sunulduğu, söz konusu belgede her iki kamyonetin faydalı ömürlerinin 5 yıl olarak dikkate alındığı ve bu nedenle de amortismanlarının %20 oranında hesaplandığı, ancak Gelir İdaresi Başkanlığınca yayımlanan Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler Tablosu’nun 6.3’üncü maddesinde “Hafif Kamyonlar (yüksüz ağırlığı 6 tona kadar olanlar) ve Kamyonetler” için faydalı ömrün 4 yıl olarak belirlendiği ve amortisman oranının %25 olduğu, bu itibarla araç amortisman giderlerine ilişkin açıklamaların yeterli olmadığı,

Teknik Şartname’nin 01.10.2013 tarihli Zeyilname ile değiştirilmiş halinde, 36’ncı maddede yükleniciden istenen demirbaşların Şartname ekinde bulunduğunun düzenlendiği ve ihalenin üçüncü kısmında yüklenici tarafından tedarik edilecek demirbaşların listesine yer verildiği, istekli tarafından söz konusu malzemelerin toplamda 387.405,50 TL’ye temin edileceğine dair proforma fatura ve proforma faturadaki tutarlar üzerinden amortisman oranları dikkate alınarak hesaplanan bir yıllık amortisman maliyetlerini gösterir “demirbaş amortisman giderleri” başlıklı belgeninsunulduğu, dolayısıyla demirbaş gideri olarak proforma faturada yer alan 387.405,50 TL’lik toplam demirbaş edinme bedeli yerine, demirbaşların amortismanına ilişkin olarak hesaplanan 48.628,63 TL’lik tutarın öngörüldüğü, ancak demirbaş amortisman giderleri için proforma fatura ile açıklama yapılması durumunda maliyet bileşeni olarak proforma faturada yer alan demirbaş edinme bedellerinin dikkate alınması gerektiğinden ve isteklilerce bu tutar yerine yalnızca bu bedeller üzerinden hesaplanan amortisman giderinin öngörülmesi uygun bulunmadığından, yükleniciden istenen demirbaşlara ait amortisman giderlerine ilişkin açıklamaların yeterli olmadığı,

İsteklinin ekmek giderine ilişkin olarak sunmuş olduğu proforma fatura üzerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79.4.2.4’üncümaddesi göz önünde bulundurulduğunda, istekli tarafından sunulan proforma faturada yer alan ibarenin mevzuatta belirtilen ibare ile aynı olmadığı tespit edildiğinden, ekmek giderine ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olmadığı,

İstekli tarafından sunulan yemek gramajları ve hesaplama tablolarında, normal yemek örnek menüsünün 24’üncü gününde açıklanması istenen yemeklerleistekli tarafından açıklanan yemeklerin aynı olmadığı (menüdeki çoban salata yerine cacığa yer verilmiş) , Teknik Şartname’deki gramaj tablolarına göre içerisinde 0,2 gram karabiber olması gereken “etli biber dolma (yoğurtlu)” adlı yemeğe ilişkin maliyet hesabında karabiber girdisinin 0,00 TL olarak dikkate alındığı, “bulgur pilavı” adlı yemekte karabiber girdisine ait kilogram fiyatının 0,5 TL, margarin girdisine ait kilogram fiyatının 0,4 TL olarak dikkate alındığı, sunulan proforma faturada ise karabiber için 18,00 TL margarin için ise 4,20 TL birim fiyat öngörüldüğü, “balık buğulama” adlı yemekte 4,00 TL olarak öngörülen defne yaprağı birim fiyatına ilişkin açıklama yapılmadığı, Teknik Şartname’de “dalyan köfte (püreli)” adlı yemekte kullanılacak patates miktarı 100 gr olarak belirlenmişken, istekli tarafından 10 gr olarak dikkate alındığı, “yoğurtlu kıymalı ıspanak” adlı yemekte 100 gr olarak belirlenmiş olan yoğurt miktarınınistekli tarafından 10 gr olarak hesaba katıldığı, Teknik Şartname uyarınca “orman kebabı” adlı yemekte 100 gr olması gereken patates miktarınınistekli tarafından 10 gr olarak gösterildiği, bu kapsamda yemek giderine ilişkin açıklamaların Teknik Şartname’ye aykırılıklar içerdiği tespit edilmiş ve bu nedenlerle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıdaki hususlar haricinde, başvuru sahibince Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.nin elektrik giderine ilişkin açıklamaların uygun olmadığına ilişkin iddialarda bulunulmuş olmakla birlikte, 09.01.2014 tarihli ve 2014/UH.III-182 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında adı geçenin elektrik giderine ilişkin açıklamaları incelenerek uygun bulunduğundan, bu iddianın anılan karara itiraz niteliği taşıdığı anlaşılmış ve kamu ihale mevzuatında Kamu İhale Kurulu tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, ayrıca 4734 sayılı Kanun’un 57’nci maddesinde şikâyetler ile ilgili olarak Kamu İhale Kurumu tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceğinin belirtildiği göz önüne alındığında, bu iddiaya ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince usul yönünden başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulmuş olan proforma fatura ve fiyat teklifleri eki tutanakların istenilmesi ve incelenmesi gerektiği iddiası bakımından da, yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamalarında gerekli görülmesi halinde maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesinin öngörüldüğü, ayrıca 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, aksine bilgi, belge, bulgu veya ciddi şüphe durumunda daha detaylı inceleme yapılmasının 3568 sayılı Kanun’a ve 4734 sayılı Kanun’a uygun olacağı, başvuru sahibi tarafından ise iddiayı destekleyici herhangi bir bilgi, belge sunulmadığı hususları dikkate alınarak, ayrıca inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin üçüncü kısmına ilişkin olarak Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, ihalenin üçüncü kısmına ilişkin olarak Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.’nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine ” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kocaeli İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından gerçekleştirilen “ Malzeme Dâhil Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ” ihalesinin üçüncü kısmının yaklaşık maliyetinin toplam 4.568.221,15 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede24 adet ihale dokümanı satın alındığı, 21.10.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin üçüncü kısmına 11 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece ihalenin üçüncü kısmına ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ teklif bedelinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 10 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Evrensel Hazır Gıda Özel Sağ. Spor İşl. San. ve Tic. A.Ş.

3.528.603,28

Yüksel Yem. Ürt. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. - Ferhat Hazır Yem. Güv. İnş. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Bersude Gıda Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

3.690.151,68

Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.

4.202.183,75

Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

4.438.675,64

Eren Tabldot Tic. A.Ş.

4.458.091,00

Altıntat Yem. Tem. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.

4.480.300,90

Avira Gıda İnş. Araç Kir. Taah. A.Ş.

4.482.977,80

Öz Serhatlı Yem. Top. Tem. Gıda Paz. Hay. Med. Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

4.499.529,15

Fesleğen Tem. Bil. Yem. Gıda Org. San. Tic. Ltd. Şti.

4.527.974,10

Vurallar Tem. Teks. Gıda ve Day. Tük. San. Tic. Ltd. Şti.

4.528.932,25

Şeklinde verildiği, 28.10.2013 tarihli yazılarla kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve açıklama sunmayan bir istekli ile sunmuş oldukları açıklamalar uygun görülmeyen diğer iki isteklinin teklifleri reddedilerek 27.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihale sonuçlandırıldığı,

Sonraki süreçte, personel gideri, doğalgaz ve elektrik maliyetleri ile ilgili üç husus gerekçe gösterilerek sunmuş olduğu açıklamalar idarece uygun görülmeyen Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti. tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine Kamu İhale Kurulunca alınan 09.01.2014 tarihli ve 2014/UH.III-182 sayılı karar uyarınca söz konusu üç gerekçe yerinde bulunmayarak, adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği,

Bunun üzerine 21.01.2014 tarihli ihale komisyonu kararıyla anılan Kamu İhale Kurulu kararının uygulanması sonrasında ihalenin üçüncü kısmı, teklifi değerlendirmeye alınan Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede üçüncü kısma verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddialara ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi