KİK Kararı: 2014/UH.III-1453

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/022
Gündem No : 75
Karar Tarihi : 19.03.2014
Karar No : 2014/UH.III-1453
BAŞVURU SAHİBİ:
Frm İnşaat Temizlik Otomasyon Peyzaj Petrol Ürün. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. - Global Temz. ve Yemek Hizm. Otomasyon İnş. Turz. ve Peyzaj San. Tic. Ltd.Şti., MANAS BULVARI GÜNDOĞAN İŞ MERKEZİ NO:24 K.:22 İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Manisa Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü, 1. Anafartalar Mahallesı Ergen Caddesı 2 45010 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/167121 İhale Kayıt Numaralı "Manisa İli Şehzadeler İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması-Taşınması Ve Süpürgeci Personel İle Çöplerin Süpürülmesi Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğütarafından 23.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Manisa İli Şehzadeler İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması-Taşınması ve Süpürgeci Personel ile Çöplerin Süpürülmesi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak FRM İnşaat Temizlik Otomasyon Peyzaj Petrol Ürün. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Global Temz. ve Yemek Hiz. Otomasyon İnş. Tur. ve Peyzaj San. Tic. Ltd. Şti.nin 10.02.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.02.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.02.2014tarih ve 7429sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.02.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/923sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhaleye katılan diğer isteklilerin "vasıflı personel hafta sonu çalışması (Asgari ücretin %90 fazlası)" iş kalemine teklif edilmesi gereken asgari tutar olan 122,46 TL'den daha düşük birim fiyat teklif ettikleri, bu gerekçe ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İhaleye vekil aracılığıyla katılan Besot A.Ş.nin vekilinin Türk Ticaret Kanununa aykırı olarak yönetim kurulu kararı ile atanmadığı şirket müdürü tarafından atandığı; ayrıca Grup Güvenlik Ltd. Şti. ve HEM Tem. Ltd. Şti.nin vekilleri ile ilgili olarak da Türk Ticaret Kanununa aykırı olarak genel kurullarınca vekil atanmasına dair bir karar alınmadığı veya şirket müdürlerine genel kurulca vekil atayabileceğine dair şirket sözleşmesinde bir hüküm bulunmadığı;

3. Teklif fiyatları aşırı düşük olarak değerlendirilen isteklilerden aşırı düşük açıklaması istenirken her istekli için aynı maliyet bileşenlerinin belirtilmediği; açıklama istenen maliyet bileşenlerinin idari şartnamede teklif fiyata dahil olduğu belirtilen işçilik ücretleri, “Saplı Plastik Süpürge”, “B Grubu İş Güvenlik Uzmanı Hizmet Bedeli” ve “Aylık her yöne 500'er dk. Konuşma” bedeli ile teknik şartnamenin 4/7 maddesindeki kaza zarar ziyan tazminat vb. giderler ve 8/4 maddesindeki irtibat bürosu kurma giderinin hepsini içermediği, bu durumun Kanunun 5. maddesinde belirtilen temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin cevabında “… başvuru sahibinin … 8. geçerli teklif olması nedeniyle hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin bulunmadığından İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesinin (c) bendi gereğince, … başvurunun reddedilmesi kanaatine varılmıştır” denilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde , “Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırkbeş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.

Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir.

Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir... ” hükmü,

Anılan Kanun’un “Hafta tatili ücreti” başlıklı 46’ncı maddesinde “ Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.

Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir.

Şu kadar ki;

a) Çalışmadığı halde kanunen çalışma süresinden sayılan zamanlar ile günlük ücret ödenen veya ödenmeyen kanundan veya sözleşmeden doğan tatil günleri,

b) Evlenmelerde üç güne kadar, ana veya babanın, eşin, kardeş veya çocukların ölümünde üç güne kadar verilmesi gereken izin süreleri,

c) Bir haftalık süre içinde kalmak üzere işveren tarafından verilen diğer izinlerle hekim raporuyla verilen hastalık ve dinlenme izinleri,

Çalışılmış günler gibi hesaba katılır.

Zorlayıcı ve ekonomik bir sebep olmadan işyerindeki çalışmanın haftanın bir veya birkaç gününde işveren tarafından tatil edilmesi halinde haftanın çalışılmayan günleri ücretli hafta tatiline hak kazanmak için çalışılmış sayılır.

Bir işyerinde işin bir haftadan fazla bir süre ile tatil edilmesini gerektiren zorlayıcı sebepler ortaya çıktığı zaman, 24 ve 25 inci maddelerin (III) numaralı bentlerinde gösterilen zorlayıcı sebeplerden ötürü çalışılmayan günler için işçilere ödenen yarım ücret hafta tatili günü için de ödenir.

Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde hafta tatili ücreti işverence işçiye ödenir. ” hükmü,

Aynı Kanun’un “Genel tatil ücreti” başlıklı 47 nci maddesinde; “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.

Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.” hükmü,

“Ücret şekillerine göre tatil ücreti” başlıklı 49 uncu maddesinde; “ İşçinin tatil günü ücreti çalıştığı günlere göre bir güne düşen ücretidir.

Parça başına, akort, götürü veya yüzde usulü ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti, ödeme döneminde kazandığı ücretin aynı süre içinde çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.

Saat ücreti ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti saat ücretinin yedi buçuk katıdır.

Hasta, izinli veya sair sebeplerle mazeretli olduğu hallerde dahi aylığı tam olarak ödenen aylık ücretli işçilere 46, 47 ve 48 inci maddenin birinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Ancak bunlardan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışanlara ayrıca çalıştığı her gün için bir günlük ücreti ödenir.” hükmü,

“Çalışma süresi” başlıklı 63 üncü maddesinde “ Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır... ” hükmü bulunmaktadır.

2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’un 2’nci maddesinde, “Aşağıda sayılan resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü ve 1 Mayıs günü genel tatil günleridir.

A) Resmi bayram günleri şunlardır:

1. 23 Nisan günü Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramıdır.

2. 19 Mayıs günü Atatürk'ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı günüdür.

3. 30 Ağustos günü Zafer Bayramıdır.

B) Dini bayramlar şunlardır:

1. Ramazan Bayramı; Arefe günü saat 13.00'ten itibaren 3,5 gündür.

2. Kurban Bayramı; Arefe günü saat 13.00'ten itibaren 4,5 gündür.

C) 1 Ocak günü yılbaşı tatili, 1 Mayıs günü Emek ve Dayanışma Günü tatilidir.

D) Ulusal, resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü ve 1 Mayıs günü resmi daire ve kuruluşlar tatil edilir.

Bu Kanunda belirtilen Ulusal Bayram ve genel tatil günleri; Cuma günü akşamı sona erdiğinde müteakip Cumartesi gününün tamamı tatil yapılır.

Mahiyetleri itibariyle sürekli görev yapması gereken kuruluşların özel kanunlarındaki hükümler saklıdır.

29 Ekim günü özel işyerlerinin kapanması zorunludur.” hükmü,

Adı geçen Kanun’un 3’üncü maddesinde ise “ A) Hafta tatili Pazar günüdür. Bu tatil 35 saatten az olmamak üzere Cumartesi günü en geç saat 13.00'ten itibaren başlar.

B) 394 sayılı Hafta Tatili Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 1475 sayılı İş Kanunu ve diğer kanunlardaki hafta tatili ile ilgili hükümler saklıdır. ” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde,“78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.

…

78.22. Birim fiyat teklif cetvellerinde işçilik maliyeti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalar ve malzeme gideri ile brüt asgari ücretin üzerinde ücret öngörülen personel varsa bunlara ilişkin maliyetlerin ayrı ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır.

Bununla birlikte, söz konusu personelin fazla çalışma yapması ve/veya ulusal bayram ve/veya genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülüyor ise, 78.8. maddesine göre çalışılacak gün ve personel sayısı ile toplam fazla çalışma saati belirlenirken, bu personel de dikkate alınmak suretiyle maliyet hesaplaması yapılarak ulusal bayram ve genel tatil günleri iş kalemi ile fazla çalışma iş kalemine dahil edilecektir.” açıklamaları,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eklerinden “KİK015.3/H” sıra numaralı standart form olan birim fiyat teklif cetvelinin dipnotunda, “ Fazla çalışma öngörülmesi durumunda, fazla çalışma için ayrı satır açılacaktır. İdareler bu satırı düzenlerken birim sütununa “saat” ibaresini yazacak, miktar sütununa toplam fazla çalışma saatini yazacaktır. Farklı ücret grupları için fazla çalışma öngörülüyorsa her biri için ayrı satır açılacaktır.” ifadeleri bulunmaktadır.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesi “…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

-1 adet vasıflı personel için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %90 fazlası,

-3 adet vasıflı personel için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin % 70 fazlası,

-34 adet vasıflı personel için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %50 fazlası,

-8 adet vasıflı personel için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin % 30 fazlası

-170 adet vasıflı personel için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %10 fazlasına göre hesaplanacaktır.

Fazla Çalışma Yapılması;

-Vasıflı personel için (ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %90 fazlası) (Toplamda 135 saat),

-Vasıflı personel için (ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %70 fazlası) (Toplamda 405 saat),

-Vasıflı personel için (ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin % 50 fazlası) (Toplamda 2.448 saat),

-Vasıflı personel için (ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin % 30 fazlası) (Toplamda 1440 saat),

-Vasıflı personel için (ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin % 10 fazlası)(Toplamda 12.240 saat) verilecek olup 4857 sayılı İş Kanunun 41. maddesine göre hesaplanacaktır.

Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri;

-Vasıflı personel için (ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %90 fazlası) (Toplamda 4 gün),

-Vasıflı personel için (ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %70 fazlası) (Toplamda 12 gün),

-Vasıflı personel için (ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin % 50 fazlası) (Toplamda 136 gün)

-Vasıflı personel için (ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin % 30 fazlası) (Toplamda 32 gün)

-Vasıflı personel için (ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin % 10 fazlası) (Toplamda 680 gün) verilecek olup Ulusal Bayram ve Resmi tatil Günleri çalışma ücreti 4857 sayılı İş Kanunun 47. maddesine göre hesaplanacaktır.

Pazar Tatil Çalışması:

-Vasıflı personel için (ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %90 fazlası) (Toplamda 26 gün),

-Vasıflı personel için (ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %70 fazlası) (Toplamda 78 gün),

-Vasıflı personel için (ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin % 50 fazlası) (Toplamda 370 gün)

-Vasıflı personel için (ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin % 30 fazlası) (Toplamda 208 gün)

-Vasıflı personel için (ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin % 10 fazlası) (Toplamda 1700 gün) verilecek olup Hafta Sonu çalışma ücreti 4857 sayılı İş Kanunun 41. maddesine göre hesaplanacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

İstekliler çalışacak olan 216 adet personelin her biri için ay içerisinde (26) gün olmak üzere nakdi olarak brüt 6,50- TL / gün yemek parası verilecek olup maaş bordrosunda gösterilecektir.

Giyim yardımı:

Hiçbir personele giyim yardımı öngörülmemektedir.

Yol Yardımı:

Hiçbir personele yol yardımı öngörülmemektedir.

Yukarıda yazılı tüm işlere ait giderler teklif fiyata dâhildir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Yüklenici tarafından 500 adet saplı plastik süpürge temin edilecek olup, teklif fiyata dâhildir.

25.3.4. Diğer giderler:

Yüklenici iş uhdesinde kaldığı takdirde aylık her yöne 500'er dakikalık konuşma süresini sözleşme süresi içinde temin edecektir. Belediye ve yüklenici arasında irtibatın sağlanabilmesi için yüklenici firma iş uhdesinde kaldığı takdirde 50 adet GSM telefonu ve hattı veya telsizi idareye teslim edecektir. Telefon bedelleri idarece ödeneceğinden iş bitiminde telefonlar idarede kalacaktır.

İhale konusu iş 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kanunun 9. Maddesine göre yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğine göre Tehlikeli iş Sınıfındadır. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve alt mevzuatı gereği yerine getirilmesi gereken tüm yasal sorumlulukları kapsayan İş Güvenliği Uzmanı Hizmetleri kişi başı olarak ücretlendirilecek olup teklif fiyata dâhildir.

Yukarıda yazılı tüm işlere ait giderler teklif fiyata dâhil olup teklif fiyatında yazılı miktarlarla çarpılacaktır.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81.maddesi c fıkrası gereği Kısa Vadeli Sigorta kolları prim oranı % 2 'dir.”,

Teknik şartnamenin “İş Kapsamında Çalıştırılacak Araçlar” başlıklı 3’üncü maddesi “…

Belediyemiz ve yüklenici arasında irtibatının sağlanabilmesi, personel sevk ve idaresi için yüklenici iş süresi boyunca 50 adet GSM telefonu ve hattı veya Telsizi almak, faal bir şekilde bulundurmak ve kullanımını sağlamak zorundadır. ”,

Birim fiyat teklif cetvelinde ihale konusu hizmet işi kapsamında yer alan iş kalemleri “Vasıflı Personel Aylık Ücretler(Asgari Ücretin %90 fazlası) (1 işçi x 6 ay)

Vasıflı Personel Aylık Ücretler(Asgari Ücretin %70 fazlası)(3 işçi x 6 ay)

Vasıflı Personel Aylık Ücretler(Asgari Ücretin %50 fazlası)(34 işçi x 6 ay)

Vasıflı Personel Aylık Ücretler(Asgari Ücretin %30 fazlası) (81 işçi x 6 ay)

Vasıflı Personel Aylık Ücretler(Asgari Ücretin %10 fazlası) (170 işçi x 6 ay)

Vasıflı Personel Hafta Sonu Çalışması(Asgari Ücretin %90 fazlası)(26 gün)

Vasıflı Personel Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri (A.Ü.in %90 fazlası) (4 gün)

Vasıflı Personel Fazla Çalışması (A.Ü.in %90 fazlası) (135 saat)

Vasıflı Personel Hafta Sonu Çalışması(A.Ü.in %70 fazlası) (78 gün)

Vasıflı Personel Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri (A.Ü.in %70 fazlası) (12 gün)

Vasıflı Personel Fazla Çalışması (A.Ü.in %70 fazlası) (405 saat)

Vasıflı Personel Hafta Sonu Çalışması(A.Ü.in %50 fazlası) (370 gün)

Vasıflı Personel Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri (A.Ü.in %50 fazlası) (136 gün)

Vasıflı Personel Fazla Çalışması (A.Ü.in %50 fazlası) (2.448 saat)

Vasıflı Personel Hafta Sonu Çalışması(A.Ü.in %30 fazlası) (208 gün)

Vasıflı Personel Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri (A.Ü.in %30 fazlası) (32 gün)

Vasıflı Personel Fazla Çalışması (A.Ü.in %30 fazlası) (1.440 saat)

Vasıflı Personel Hafta Sonu Çalışması(A.Ü.in %10 fazlası) (1.700 gün)

Vasıflı Personel Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri (A.Ü.in %10 fazlası) (680 gün)

Vasıflı Personel Fazla Çalışması (A.Ü.in %10 fazlası) (12.240 saat)

Saplı Plastik Süpürge(500 adet)

Aylık her yöne 500'er dk. Konuşma (50 adet GSM telefon) (6 ay)

B Grubu İş Güvenlik Uzmanı Hizmet Bedeli(216 kişi)” şeklinde düzenlenmiştir.

İdare tarafından isteklilere tebliğ edilen 02.01.2014 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazıları incelendiğinde, her istekli için farklı maliyet bileşenleri için belgelendirme yapılmasının istendiği anlaşılmıştır.

İnceleme konusu işte kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif vermiş isteklilerden idarece belirlenecek önemli teklif bileşenleri hakkında aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekirken, kalem bazında isteklilerin her birinden farklı farklı aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi işleminin açıkça mevzuata aykırı olduğu ve bu aykırılık neticesinde verilen aşırı düşük teklif açıklamalarını eşit muamele ilkesini de gözeterek değerlendirme şansı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca aşırı düşük teklif sınır değerinin belirlenebilmesi için kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının net olarak ortaya konulabilmesi, ihale kapsamında yer alan gider kalemleri açısından öncelikle teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin hesaplanabilmesi gerekmektedir.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin belirlenmesi kapsamında yapılan hesaplamalar incelendiğinde, işçilik ücretlerinin normal mesai çalışması için hesaplandığı, bulunan tutarlara gün üzerinden hesaplanan ulusal bayram ve resmi tatil çalışması ile saat üzerinden hesaplanan fazla çalışma bedellerinin eklendiği, bunlarla birlikte “hafta sonu çalışması” adı altında “gün” üzerinden hesaplanan “Pazar tatil çalışması”nın eklendiği anlaşılmıştır.

Başvuru konusu ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde, 5 farklı ücret grubu belirlenen personel için, aylık ücret, fazla çalışma, ulusal bayram ve resmi tatil günleri çalışması ile hafta sonu çalışması olmak üzere dört farklı ücret satırı açıldığı, ancak hafta sonu çalışması satırının “gün” üzerinden düzenlendiği görülmüştür. Bununla birlikte, günlük çalışma saatini belirten açık bir düzenlemenin ihale dokümanında yer almadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinden, çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretinin tam olarak ödeneceği, haftalık 45 saati aşan çalışmaların fazla çalışma mahiyetinde olduğu ve bu durumda işçiye her bir saat fazla çalışma için normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarın % 50 oranında arttırılarak ödeneceği anlaşılmaktadır.

4857 sayılı İş Kanun’un 46’ncı maddesinde, yedi günlük zaman dilimi içerisinde haftanın herhangi bir gününde kesintisiz en az yirmidört saat hafta tatili verileceği ve çalışılmayan hafta tatilinde herhangi bir iş karşılığı olmaksızın işçilere o günün ücretinin tam olarak ödeneceği hüküm altına alınmış, bu günlerde çalışma yapılması halinde ödenecek ücret ise açıkça düzenlenmemiştir. Tatilden önceki günlerde Kanun’da öngörülen süre kadar çalışmış olan işçinin hafta tatilinde de çalıştırılması halinde bu çalışmanın “fazla çalışma” olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığa konu ihale dokümanında belirtilen “Pazar tatil çalışması”nın fazla çalışma kapsamına gireceği, dolayısıyla birim fiyat teklif cetvelinde “hafta sonu çalışması” ile ilgili satırlarda birimin gün olarak belirlendiği ve isteklilerin tekliflerini gün üzerinden oluşturdukları, ancak saatlik ücreti esas alarak ya da aylık brüt ücreti 30’a bölmek suretiyle günlük ücreti esas alarak yapılan hesaplamalar sonucunda tüm isteklilerce birbirinden farklı tutarlar öngörüldüğü görülmüştür.

Söz konusu aykırılık sebebiyle, başvuru konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değer tespitinin yaklaşık maliyeti oluşturan giderler bakımından yapılması, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyet tutarının belirlenmesi, işçilik giderlerinin ve dolayısıyla sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesaplanarak kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının ortaya konulabilmesi, dolayısıyla inceleme konusu ihalede işçilik maliyeti hesaplanamayacağı için aşırı düşük teklif açıklamalarını sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi imkanı bulunmamaktadır.

Öte yandan İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde asgari ücretin değişmesi durumunda fiyat farkı verileceğinin düzenlendiği, ayrıca işin yürütülmesi aşamasında iş artışı ve eksilişlerinin olabileceği de dikkate alındığında, birim fiyat teklif cetvelinde fazla çalışma ile ilgili satırda birimin saat olarak değil gün olarak belirlenmesinin sözleşmenin ifası aşamasında karışıklığa yol açacağı da anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, fazla çalışma niteliğinde olan “Pazar tatil çalışması”na ilişkin olarak gerek yaklaşık maliyet hesaplamasında gerek birim fiyat teklif cetvelinde birimin saat olarak alınması gerekirken gün olarak belirlendiği, bu durumun tekliflerin oluşturulmasını etkilediği anlaşılmış olup söz konusu aykırılıkların düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci ve 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.“ hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

…

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler, hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihaleye 11 isteklinin katıldığı, 8 isteklinin teklif fiyatı hakkında aşırı düşük teklif açıklaması istendiği inceleme konusu ihalede, başvuru sahibinin istekliler arasında en yüksek fiyat olan 2.881.180,51 TL fiyat teklif ettiği ve teklif fiyatının kar hariç yaklaşık maliyetin üstünde 3’üncü teklif olup aşırı düşük olmadığı,

Aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması idarece uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Dermar Tem. Nak. Gıda. Orm. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Mehmet Selimoğulları İnşaat Madencilik Otomotiv Nakliyat Orman Ürünleri Zirai Ürün Zirai Alet Hayvancılık Temizlik Tahmil Tahliye Yemek Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 2.638.240,95 TL teklif fiyatı ile başvuru sahibi teklif fiyatı arasında 5’i idarece öngörülen kâr hariç yaklaşık maliyet tutarından düşük olmak üzere 7 isteklinin bulunduğu,

Teklifleri aşırı düşük olarak değerlendirilen ve başvuru sahibince 2’nci iddia bakımından şikayet konusu edilen Besot Manisa Belediyesi Sosyal Tesisleri ve Enerji Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi, Hem Temizlik Peyzaj Turizm Nakliye Gıda İnşaat Bilişim Taşımacılık Oto Kiralama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Grup Güvenlik İnşaat Temizlik Elektrik İşleri Gıda Medikal ve Mermer Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ekonomik açıdan en avantajlı veya ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmediği, ayrıca Grup Güvenlik İnşaat Temizlik Elektrik İşleri Gıda Medikal ve Mermer Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif fiyatı hakkında açıklama yapmadığı gerekçesiyle idarece değerlendirme dışı bırakıldığı,

Diğer taraftan 2’nci iddia kapsamında şikayet konusu husus olan vekaleten katılma durumunun ihalede sadece iddiada adı geçen üç istekli için söz konusu olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin ilk iddiası kapsamında yapılacak inceleme neticesinde Besot Manisa Bel. Sos. Tes. ve Ener. Tic. ve San. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması durumunda başvuru sahibi istekli birinci veya ikinci teklif konumuna gelmeyeceği gibi, inceleme konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlenen isteklilerin konumlarında bir değişiklik olmayacaktır.

İsteklinin diğer iddiası açısından yapılan değerlendirme neticesinde, isteklinin idarece belirlenen aşırı düşük teklif sınır değerine yahut yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin bir şikâyette bulunmadığı, idare tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının başvuru sahibi ve kendisinden düşük teklif veren iki istekli dışındaki isteklileri kapsadığı, dolayısıyla yapılan sorgulamanın şekline veya aşırı düşük teklif açıklamalarının içeriğine ilişkin yapılan şikâyet başvurusunun incelenmesi neticesinde idarece aşırı düşük teklif olarak belirlenen tüm teklifler değerlendirme dışı bırakılsa dahi isteklinin teklif fiyatının üçüncü sırada kalacağı görüldüğünden, başvuru sahibinin herhangi bir hak veya menfaat kaybının olmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, ihale komisyonu kararıyla ekonomik açıdan en avantajlı veya ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmemiş ve biri değerlendirme dışı bırakılmış 3 istekli ile ilgili 2’nci iddia, ayrıca aşırı düşük teklif fiyatı açıklama yazılarında idarece belirlenen önemli maliyet bileşenleri ile ilgili 3’üncü iddia bakımından, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde başvuru sahibinin söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı veya ikinci teklif sahibi olarak belirlenme ihtimali olmadığından bir hak kaybına veya zarara uğraması söz konusu değildir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir. Başvuru sahibinin 2 ve 3. iddia konuları bağlamında yapılacak incelemeden yukarıda açıklanan nedenlerle hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin bulunmadığı, dolayısıyla başvuru ehliyetini haiz olmadığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla FRM İnşaat Temizlik Otomasyon Peyzaj Petrol Ürün. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Global Tem. ve Yemek Hiz. Otomasyon İnş. Turz. ve Peyzaj San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ilgili iddialar bakımından başvurusunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptaline karar verilmesi gerekmekle birlikte incelemeye konu ihale, Kurulun 19.03.2014 tarih ve 2014/UH.III-1452 sayılı kararı ile iptal edildiğinden karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Karar verilmesine yer olmadığına,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi