KİK Kararı: 2014/UH.III-1233

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/019
Gündem No : 59
Karar Tarihi : 05.03.2014
Karar No : 2014/UH.III-1233
BAŞVURU SAHİBİ:
Erpa Gıda Maddeleri Tarım Ürünleri Hayvancılık Temizlik İşleri Nakliyat Elektirik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ZEYBEK MAH. İZMİR CAD. NO:239 AYDIN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yatağan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Yatağan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü/ Akyol Mah.Yusuf Koç Caddesi-No:1/A Yatağan-Muğla 48500 MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/190738 İhale Kayıt Numaralı "2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı Toplam 10(On) Taşıma Merkezi İlkokul/Ortaokul Müdne Taşınan 1079 (Bin Yetmiş Dokuz) Öğrenciye 87(Seksen Yedi) Gün Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alım İşi İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yatağan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 13.01.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı Toplam 10(On) Taşıma Merkezi İlkokul/Ortaokul Müd.ne Taşınan 1079 (Bin Yetmiş Dokuz) Öğrenciye 87(Seksen Yedi) Gün Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alım İşi İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hayv. Tem. İşl. Nak. Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 03.02.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.02.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.02.2014tarih ve 5409sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.02.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/724sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale üzerinde bırakılan istekliden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmeden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesinin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca söz konusu isteklinin sunmuş olduğu açıklamalara yönelik olarak;

- İşçilik maliyetinin hesaplanması aşamasında Kik işçilik hesaplama modülünün esas alınmadığı, ihale konusu iş kapsamında çalışacak dağıtım personeli, aşçı, bulaşıkçı ve şöföre ilişkin giderlerin maliyete eklenmediği, yemek servisinde kullanılacak köpük tabldot ile plastik kaşıklara ilişkin giderlerin maliyete eklenmediği, besin zehirlenmelerine karşı yapılması gereken mali sorumluluk sigortasına ilişkin giderlerin maliyete eklenmediği, iş kapsamında kullanılacak olan araç ve gereçler için bakım, onarım gideri öngörülmediği ve kullanılacak benmariler için tevsik edici belgeler sunulmadığı, yemek dağıtımında kullanılacak araca ilişkin tevsik edici belge sunulmadığı, yemek numunelerinin analizine ilişkin giderlerin maliyete eklenmediği, çiğ yemek maliyetinin örnek yemek menüsü baz alınarak hazırlanmadığı, çalışacak personele alınması gereken sağlık raporu, kullanılacak kıyafet ve diğer malzemeler ile personel yemeğine ilişkin giderlerin maliyete eklenmediği, ayda bir yapılacak ilaçlamaya ilişkin giderlerin maliyete eklenmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adının “ 2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı Toplam 10(On) Taşıma Merkezi İlkokul/Ortaokul Müd.ne taşınan 1079 (Bin yetmiş dokuz) öğrenciye 87(Seksen yedi) Gün Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alım İşi İhalesi ” olarak belirtildiği, aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Ulaşım, Vergi, Sigorta, Resim, Harçlar ve tüm muhtelif giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Ulaşım, nakliye, dağıtım, servis giderleri ile çalışacak personelin sgk, maaş ve primleri ile sosyal yardımları teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. ” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

İtirazen şikâyete konu ihaleye ait Teknik Şartname’de işin konusunun taşımalı eğitim öğrencilerine bir öğün için 3 çeşit yemeğin yüklenicinin mutfağında pişirilmesi, okullara taşınması, dağıtımı ve sonrası hizmetlerini (bulaşık yıkanması, yemekhanelerin temizliği vb.) kapsadığı, bahse konu Şartname’nin “Yemeğin pişirilmesi ve dağıtımı” başlıklı 2’nci maddesinde

“ a) Yemek haftanın 5(beş) iş günü (eğitim-öğretimin olduğu günler) resmi ve dini bayramlar hariç öğlen 12:00-13:00 saatlerinde hazır bulundurulacak ve öğrencilere verilecektir.

…d) Servis İdarenin belirleyeceği saatte hazır olacak şekilde okulda bulunan yetkililere (Okul Müdürü, Müdür Yardımcısı veya nöbetçi öğretmenler ile okulda bulunan görevli memurlara) teslim edilecektir. Yemekler bu yetkililer tarafından kontrol edildikten sonra servis edilecektir. Yemeklerin sağlığa uygun olup olmamasından ve bununla ilgili olarak çıkabilecek zehirlenme vb. her türlü risk yüklenici firmaya ait olacaktır. Gıda zehirlenmelerinde alınan numunenin zehirlenme sebebi olması halinde de bu kişilerin konu ile ilgili tüm sağlık giderleri ile tazminat giderleri yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Yine günlük çıkan yemeklerin örnekleri yüklenici firma tarafından 48 saat muhafaza edilecektir.

e) Yemek hazırlama, pişirme, saklama ve dağıtımında kullanılan ekipmanlar paslanmaz çelik-krom olacaktır. Yüklenici Yemek verilen her okulda yemeğin sıcaklığını muhafaza edecek BENMARİ bulundurması zorunludur. Yemek servisinde öğrenci yemek kapları en az üç göz tabldot olup tek kullanımlık, kaşıklar ise plastik kaşık olacaktır. Plastikler mutlaka Tarım Bakanlığından izinli olacaktır.

f) Yemek yapımında ve serviste kullanılan araç ve gereçlerin aylık periyodik bakımları yapılacak, kullanılmayacak durumda olanlar tespit edilerek derhal kullanımdan kaldırılacaktır.

g) İdare gerek gördüğü hallerde yemek yapımında kullanılacak tüm yiyecek maddelerinin kontrolü hakkına sahiptir. Standartlara uymayanlar kullanılmayacaktır. İdare gerektiğinde firmanın tesislerini kontrol edebilir. İdare yemek numunelerini gerekirse halk sağlığı ve biokimya laboratuarlarında inceletebilir ve hıfzıssıhhada kontrolünü yaptırabilir. Bu tür giderler firmaya aittir.

…j) Yüklenici firma sıcak yemek numunesinden ayda bir numuneyi alarak Alınan yemek numunelerini mikrobiyolojik analizini ilde bulunan Tarım Bakanlığı İl Kontrol Laboratuarı Müdürlüğüne götürerek analizini yaptırarak kuruma vermek zorundadır.” düzenlemelerinin,

Aynı Şartname’nin “Personel” başlıklı 3’üncü maddesi ile “Temizlik” başlıklı 4’üncü maddesinde ise “ 3-1 Yemeğin taşınmasında, yemek Servisini yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SGK pirimi vergi vb) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Bu personellerin Sabıka kaydı, sağlık raporları kimlik bilgileri yüklenici firma tarafından kuruma ibraz edilecektir. Personellerin sağlık raporları 6 ayda bir yenilenecek ve ilgili kuruma verilecektir. Firma tifo, para tifo diğer bağırsak enfeksiyonları amipli ve basilli dizanteri gibi gıda temizliği ile ilgili tüm enfeksiyonları ve cilt hastalıklarına yakalanmış veya bunların taşıyıcısı olan personeli çalıştıramaz. Yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına özen gösterecek, tırnaklar kesilmiş, eller temiz ve açıkta yara olmayacaktır. Çalışan personelin giyeceği kıyafeti firma karşılayacak ve personel görevi esnasında bu kıyafeti giyecektir. Personelin giyeceği kıyafetin şeklini idare belirleyecektir. Personelin kıyafeti devamlı olarak temiz, yeni görünümlü ve ütülü olacaktır. Personel Çalışırken bone, maske ve eldiven takacaklardır.

…3-4 Yüklenici tarafından yemeklerin hazırlanmasında Gıda Mühendisi ile eğitim görmüş ve ustalık belgesi bulunan personel çalıştırılacaktır. Dağıtımda görevli personelin besin zehirlenmeleri ve hijyen konularında bilgilendirilmesi muhakkak sağlanacaktır.

Madde 4

a) Servis yapılan kaplar ve diğer malzemeler firma personeli tarafından toplanarak tekrar servise hazır halde tutulacaktır.

b) Kullanılacak tüm servis malzemeleri ve yemek pişirmede kullanılan araçlar yüklenici firmaya aittir.

c) Temizlik hizmeti bir bütün olup yemekhanenin tümü firma tarafından temizlenecek ve temizlik malzemeleri firma tarafından temin edilecektir.

e) Müteahhit firma yemekhaneyi ayda bir kez veya gerektiğinde daha sık olmak üzere her türlü fare böcek ve haşarattan arındırılması için usulüne göre ilaçlama yapacaktır. Bu husustaki masraflar firmaya ait olacaktır.

…f) Firma yemek yapımı ve yemek sonrası temizlikte kullanılan her türlü temizlik malzemesini (idarenin kabul edeceği şekilde) kendisi temin edecektir. Firma faaliyet gösterdiği mekânın ve kapların her türlü temizliğini usulüne uygun olarak kendisi yapacaktır.

g) Firma servise hazır hale getirdiği yemeğin yemekhaneye taşınması, yemeğin servisi, bulaşık kaplarının toplanması, yıkanması, çöplerin kaldırılması işlemini yapar.

Çöpler ve diğer artık maddeler Çevre Bakanlığınca uygun görülen ebat ve renkte torbalara koyularak çöplüğe götürülecek ve ağzı sızıntı almayacak şekilde kapatılacak ve hiçbir şartta açıkta çöp ve artık madde atılmayacaktır. Firma, yemekhanede kullanılan masaların, sandalyelerin, tezgâhların, yerlerin vb. cihazların yemek hizmeti verilen alanların temizliği işini üstlenir. Çöpler, Okul Müdürlüğünün belirlemiş olduğu alana dökülür.” düzenlemelerinin,

Bahse konu Şartname’nin “Müteahhit firmanın yükümlülükleri” başlıklı 7’nci maddesinde,

“ 1-Firma belirtilen saatler içerisinde düzgün ve kaliteli yemek servisi yapılması için gerekli düzeni sağlamak ve tedbirleri almakla yükümlüdür, Firma yemekhanenin servis öncesi hazırlığını, yemek servisini ve servis sonrası kurum yemekhanesinin temizliği işini yapar.

…8- Yemekhanede firma ve personelin hatasından kaynaklanacak her türlü kaza yangın vb. durumlarda tüm zarar müteahhit firmaya ait olacaktır.

…12- Firma çalıştırdığı personelin yemeğini kendisi karşılayacaktır.

…16- Yemekhanede kullanılan masa örtülerinin yıkanması, ütülenmesi ve temizliği firmaya aittir. Masa örtüleri idarenin istediği nitelikte işletmeci tarafından temin edilecek ve örtüler haftada en az bir defa yıkatılacaktır. Ayrıca yaz kış yemekhane havalandırılması için gerekli sistemi kuracak ve kurduğu sistem için idareden onay alacaktır. Bu işler için hiçbir ücret talep etmeyecektir.

…26- Satın alınacak sıcak yemeklerin ilgili mahallere kapalı araçlarla ve özel yemek kaplarıyla (hijyenik şartlara uygun) götürülüp getirilmesi yükleniciye aittir.

…31- Yemek şirketlerinin gıda mühendisi veya diyetisyen çalıştırılması zorunlu olacaktır. ” düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür. Bunun yanında Teknik Şartname’de 5 günlük olmak üzere örnek yemek menüsüne, yemeklerde kullanılacak malzemelerin gramajlarına ve yemek yapımında kullanılacak malzemenin niteliklerine yer verilmiştir.

13.01.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye dört isteklinin teklif sunduğu, dört isteklinin de tekliflerinin aşırı düşük olarak değerlendirilerek sorgulamaya tâbi tutulduğu, iki isteklinin sorgulamaya cevap vermemesi sebebiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Eser Mazı – Bms Yemek Gıda ile başvuru sahibinin açıklamalarının uygun bulunduğu ve ihalenin Eser Mazı – Bms Yemek Gıda üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; verilen tekliflerin 37'nci maddeye göre değerlendirilmesi sonrasında, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedileceği hüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır. ” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde;“ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak %3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

… 79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir…” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde, ihale üzerinde bırakılan istekliden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmeden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesinin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca söz konusu isteklinin sunmuş olduğu açıklamaların incelenmesi neticesinde, Teknik Şartname’de teklif fiyata dahil olması istenen bir takım giderlerin maliyete eklenmediği iddialarına yer verilmiştir.

İdari ve Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelerden teklif fiyata dahil olan giderler arasında; çiğ girdi maliyeti, ulaşım, nakliye, dağıtım, servis giderleri ile çalışacak personelin SGK, maaş ve primleri ile sosyal yardımları, yemek pişirilmesi ve dağıtımında kullanılacak malzeme ve ekipman ile bu ekipmanlara ilişkin bakım-onarım giderleri, yemek dağıtımında kullanılacak tek kullanımlık tabldot kap ve plastik kaşıklara ait giderler, yemeklerden alınacak numunelere ilişkin laboratuvar analiz giderleri, yemekhanelerin temizliği ile ilaçlanmasına ilişkin giderler ve zehirlenmelere karşı oluşabilecek giderlerin belirtildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen isteklilere gönderilen sorgulama yazısında ihale dokümanının yukarıda belirtilen maddelerinde düzenlenen, birçok teklif bileşeni içerisinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılı belirlemenin yapılmadığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu açıklamaların incelenmesi neticesinde çiğ malzeme ile ekmek maliyeti, personel işçilik maliyeti, akaryakıt, temizlik malzemesi, genel giderler (kıyafet, elektrik, su, doğalgaz, ilaçlama) ile sözleşme giderlerine ilişkin açıklama sunulduğu anlaşılmıştır. Teknik Şartname’de belirtilen yemek pişirilmesi ve dağıtımında kullanılacak malzeme ve ekipman ile bu ekipmanlara ilişkin bakım-onarım giderleri, yemeklerden alınacak numunelere ilişkin laboratuvar analiz giderleri ve zehirlenmelere karşı oluşabilecek giderlere ilişkin bir açıklama yapılmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamalarda ise ihale dokümanında yer alan gider kalemlerine ilişkin bedel öngörüldüğü, ancak söz konusu kalemlerden yemek pişirilmesi ve dağıtımında kullanılacak malzeme ve ekipman ile bu ekipmanlara ilişkin bakım-onarım giderleri, yemeklerden alınacak numunelere ilişkin laboratuvar analiz giderleri, yemekhanelerin temizliği kapsamında kullanılacak temizlik malzemelerine ilişkin bedel öngörülmesine rağmen tevsik edici belge sunulmadığı anlaşılmıştır.

Şikâyete konu ihalede idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılı belirlemenin yapılmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli ile başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında birbirinden farklı bileşenlere yer verildiği, aşırı düşük teklif sorgulaması ve değerlendirme yapılması açısından objektif kriterlerin var olmadığı, bu itibarla idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, idarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, açıklanacak örnek yemek menüsünün ve teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi,eşit muamele ilkesi gereği aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekiler için eşit koşullarda yapılması ve sunulan açıklamaların objektif kriterlere göre değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında,idare tarafından açıklama istenilecek önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirlenmesi ve teklifleri aşırı düşük olarak değerlendirilen isteklilerin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ve teklifleri aşırı düşük olarak değerlendirilen isteklilerden önemli teklif bileşenleri ile örnek yemek menüsü belirtilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, teklifleri aşırı düşük olarak değerlendirilen isteklilerden önemli teklif bileşenleri ile örnek yemek menüsü belirtilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine ” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Yatağan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı Toplam 10(On) Taşıma Merkezi İlkokul/Ortaokul Müd.ne Taşınan 1079 (Bin Yetmiş Dokuz) Öğrenciye 87(Seksen Yedi) Gün Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alım İşi ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin toplam 258.526,24 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (4) adet ihale dokümanı satın alındığı, 13.01.2014tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 4 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Eser Mazı – Bms Yemek Gıda

160.522,83

Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hayv. Tem. İşl. Nak. Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti.

164.277,75

Doğan Srt Sosyal Hiz. Tem. Hiz. ve Ürün Gıda Mad. Yem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

164.277,75

Hüseyin Görgülü

199.010,76

Şeklinde verildiği, idarece dört isteklinin de tekliflerinin aşırı düşük olarak değerlendirilerek sorgulamaya tabi tutulduğu, iki isteklinin sorgulamaya cevap vermemesi sebebiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Eser Mazı – Bms Yemek Gıda ile başvuru sahibinin açıklamalarının uygun bulunduğu ve ihalenin Eser Mazı – Bms Yemek Gıda üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihaleye verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi