KİK Kararı: 2014/UH.III-1228

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/019
Gündem No : 54
Karar Tarihi : 05.03.2014
Karar No : 2014/UH.III-1228
BAŞVURU SAHİBİ:
Takdir İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti., YENİŞEHİR MAH. HÜKÜMET CAD. TAKDİR APT. NO:25 BİNGÖL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları Bingöl Üniversitesi, Selahaddin-İ Eyyübi Mahallesi Aydınlık Caddesi No:1 12000 BİNGÖL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/107699 İhale Kayıt Numaralı "2014 Mali Yılı İçin Yemek" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 18.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014 Mali Yılı İçin Yemek” ihalesine ilişkin olarak Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.01.2014tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibince 03.02.2014tarih ve 4230sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.02.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/598sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinin; maliyet hesaplamasına dahil ettikleri ofis/kırtasiye giderine ilişkin olarak tevsik edici herhangi bir belge sunulmaması ile aşırı düşük teklif açıklaması yapılan tarih itibariyle 2014 yılı motorlu taşıtlar vergisinin ve araç muayene giderlerinin ilan edilmiş olmasına rağmen taraflarınca söz konusu giderler için 2013 yılı tutarlarının esas alınması olduğu, oysaki ofis/kırtasiye giderinin idarece belirlenen önemli maliyet bileşenleri arasında yer almadığı, motorlu taşıtlar vergisi ve araç muayene giderlerinin ise ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olan tutarlar üzerinden hesapladıkları, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmamasının ve ihalenin geçerli teklif kalmaması gerekçe gösterilerek iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinde benzer düzenlemeler yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde de de aşırı düşük teklif açıklamalarının nasıl yapılacağı ve değerlendirileceğine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…79.4.2.18. İtirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

…79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzeri, ulaşım giderlerini dahil edeceklerdir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

İhaleye ait Teknik Şartname’nin;

5.e.c.2’inci maddesinde “Firma; yemeği pişirmiş olduğu mutfak, depolar ve yemekhanelerin her türlü böcek ve haşarattan arındırılması için usulüne uygun periyodik olarak ilaçlama yapacaktır. Konusunda uzman bir firmaya idarenin tespit ettiği kalitede, özelliğine göre kullanım sıklığı saptanarak ilaçlatılacaktır. Bu husustaki masraflar firmaya ait olacaktır. İlaçlama ile ilgili belgeler her seferinde İdareye teslim edilecektir.” düzenlemesi,

5.b.2’nci maddesinde “Pişirilen yemeklerin taşıma işi, ısı termostatlı dökülmeyi önleyen gastronom çelik kaplarda ve servise uygun “van” tipi arabalarla firma tarafından taşınacaktır. Bu malzemeler firma tarafından temin edilecektir.” düzenlemesi,

5.d.1’inci maddesinde “Firma; yemekhanenin kontrolü, gerekli dokümantasyonun takibi, kritik kontrol noktalarında müdahale edebilmesi ve İdare ile görüşmeleri gerçekleştirme amacı ile gerekli belgelere haiz olan tam zamanlı 1 Gıda Mühendisi veya Diyetisyen çalıştırmak zorundadır. Yemeğin pişmesi, öğrenci ve personele yemek servisinin yapılması, servis sonrası bulaşık ve temizlik işlemlerinin gerçekleştirilmesi için en az 1 Aşçı, 1 aşçı yardımcısı, 2 servis elemanı, 2 bulaşıkçı ve 2 temizlikçi, ayrıca personel yemekhanesi (sosyal tesisler) için 2 servis elemanı ve 2 adet garson temin edecek ve bunların sayılarını her ay idareye bildirecektir. Servislerin aksaması durumunda idare personel takviyesi için talepte bulunabilecektir.. Firma hizmetle ilgili asgari olarak, öğle-akşam yemeği hizmeti verilecek olan tüm ilgili birimlerde yeterli sayıda yemek dağıtım ve temizlik işleri için eleman bulunduracaktır.” düzenlemesi,

6.23’üncü maddesinde “Teslim edilecek olan iş ve işyerlerinin besin zehirlenmesi, yangın, sabotaj, deprem, sel vb. tüm rizikolara karşı yemek hizmeti süresini kapsayan sözleşme bedeli toplam tutarından az olmayacak şekilde düzenlenecek, sigorta poliçesini ihale kararının tebliğ edilmesine müteakip sözleşme imzalanmadan önce idareye teslim etmek zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalenin “2014 Mali Yılı İçin Yemek” alımı olduğu, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak alınan 04.12.2013 tarihli ve 2013/UH.III-4538 sayılı Kurul kararında “…İdarece ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, sigorta maliyetine ilişkin olarak “taahhütname”, araç maliyetine ilişkin olarak “kira sözleşmesi” belgelerine yer verildiği, bununla birlikte, söz konusu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde düzenlenen tevsik edici belgeler arasında yer almadığı anlaşılmıştır…

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 1.396.680,00 TL’nin altında teklif veren isteklilerin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İhale işlem dosyasının incelenmesinden idarece teklif geçerlik süresi dolan firmalara teklif geçerlik sürelerinin uzatıp uzatmayacakları hususunda bilgi istenildiği, teklif geçerlik süresini uzatan altı (6) istekliden yukarıda yer verilen Kurul kararı uyarınca 27.12.2013 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu yazılarda “ Yemek pişirilmesinde kullanılacak olan ortalama 72.300 KW elektrik ve 220 adet 45 kg’lık tüp gaza ait bilgi ve belgeler;

Teknik şartnamemizin:

V.E.C.2.Maddesinde belirtilen yerleri periyodik olarak ilaçlayacağına dair bilgi ve belgeler;

V.B.2.Maddesinde belirtilen (Pişirilen yemeklerin taşıma işi, ısı termostatlı dökülmeyi önleyen gastronom çelik kaplarda ve servise uygun “van” tipi arabalarla firma tarafından taşınacaktır. Bu malzemeler firma tarafından temin edilecektir.) şartlara uygun 1 adet taşıma aracına ait bilgi ve belgeler;

V. D.1. Maddesinde belirtilen personele ait işçilik maliyetleri;

Aşağıda belirtilen gıda malzemelerine ait bilgi ve belgeler: (Teknik Şartname Ek:2 de belirtilen gıda malzemeleri evsafına uygun olacaktır.)” ifadelerine yer verildiği, anılan yazı ekinde örnek yemek menüsünün bulunduğu tespit edilmiştir.

İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına üç (3) isteklinin cevap verdiği, söz konusu isteklilerin açıklamalarının uygun bulunmadığı, ihalenin 21.01.2014 tarihinde ihale yetkilisi tarafından iptal edildiği, iptal gerekçesinin ihalede geçerli teklif kalmaması olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, idarece başvuru sahibi Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçelerinin; söz konusu istekli tarafından maliyet hesaplamasına dahil edilen ofis/kırtasiye giderine ilişkin olarak tevsik edici herhangi bir belge sunulmaması, aşırı düşük teklif açıklaması yapılan tarih itibariyle 2014 yılı motorlu taşıtlar vergisinin ve araç muayene giderlerinin ilan edilmiş olmasına rağmen söz konusu giderler için 2013 yılı tutarlarının esas alınması, bu itibarla, taşıma aracına ait motorlu taşıtlar vergisi hesaplamasında 1.947,00 TL bedel öngörülmesi gerekirken 1.874,00 TL bedel öngörülerek 73,00 TL eksik hesaplama yapılması, taşıma aracına ait muayene gideri hesaplamasında ise 165,20 TL bedel öngörülmesi gerekirken 159,30 TL bedel öngörülerek 5,90 TL eksik hesaplama yapılması olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; ofis/kırtasiye giderleri için 600 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu giderlerin idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yer alan önemli teklif bileşenleri arasında sayılmadığı, bu itibarla, ofis/kırtasiye giderleri için herhangi bir belgelendirme zorunluluğunun bulunmadığı, dolayısıyla başvuru sahibi istekli tarafından öngörülen 600 TL tutarındaki ofis/kırtasiye malzemesi gideri için belgelendirme yapılmamasının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun sayılmamasına gerekçe olamayacağı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, başvuruya konu ihalenin ilan tarihinin 13.08.2013, ihale tarihinin ise 18.09.2013 olduğu, başvuru sahibinin ihale konusu işte kullanılacak taşıma aracına ilişkin motorlu taşıtlar vergisi için 2013 yılı tutarlarını esas alarak 1.874,00 TL, taşıma aracına ait muayene gideri için ise 2013 yılı tutarlarını esas alarak 159,30 TL bedel öngördüğü, söz konusu tutarların ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olan tarifelere uygun olduğu, bu itibarla, anılan istekli tarafından taşıma aracı için öngörülen motorlu taşıtlar vergisi ve araç muayene giderine ilişkin yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesine aykırı olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, başvuruya konu ihalede başvuru sahibi Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük açıklamasının idarece uygun bulunmaması ve ihalenin geçerli teklif kalmaması gerekçesiyle iptal edilmesi işlemlerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinin; maliyet hesaplamasına dahil ettikleri ofis/kırtasiye giderine ilişkin olarak tevsik edici herhangi bir belge sunulmaması ile aşırı düşük teklif açıklaması yapılan tarih itibariyle 2014 yılı motorlu taşıtlar vergisinin ve araç muayene giderlerinin ilan edilmiş olmasına rağmen taraflarınca söz konusu giderler için 2013 yılı tutarlarının esas alınması olduğu, oysaki ofis/kırtasiye giderinin idarece belirlenen önemli maliyet bileşenleri arasında yer almadığı, motorlu taşıtlar vergisi ve araç muayene giderlerinin ise ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olan tutarlar üzerinden hesapladıkları, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmamasının ve ihalenin geçerli teklif kalmaması gerekçe gösterilerek iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurulca, ihalenin geçerli teklif kalmaması gerekçesiyle iptal edilmesi işlemlerinin yerinde olmadığına ve başvuru sahibi Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine ” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiası kapsamında ihalenin geçerli teklif kalmaması gerekçesiyle iptal edilmesi işlemlerinin yerinde olmadığına ilişkin Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “2014 Mali Yılı İçin Yemek Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak toplam 1.518.720,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (16) adet ihale dokümanı satın alındığı, 18.09.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 12 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ teklif geçerlik süresini uzatmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 11 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İstekli

Teklif Bedeli (TL)

Bin-Lant Haz. Yem. Tem. Gıd. Tarm. Hayv. İnş Yak. Tic. A.Ş.

1.119.000,00

Üç-Yaz İnş. Gıd. Yem. Tic. San. Ltd. Şti.

1.185.000,00

Nursa Elekt. İnş. Sağ. Gıd.. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Cansızoğlu Gıd. İnş. Elkt. Tem. Oto. Sağ.. Tic. ve San. Ltd. Şti.

1.227.000,00

Doğu Yem. Tem. Med. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.

1.266.000,00

Birikim Tem. İnş. Kırt. Gıd. Tur. Med. Güv. Tic. Ltd. Şti.

1.266.000,00

Barik Gıd. İnş. Tem. Güv. Haz. Yem. Dağ. Tic. Ltd. Şti.

1.308.000,00

Seç-San Yem. Hiz. Ot. İlet. Ot. Gıd. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.347.000,00

Arbay Yem. Sos. Hiz. Gıd. Tem. Taş. Ar. Kir. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.350.000,00

Emir Sos. Hiz. Gıd. İnş. Med. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

1.350.000,00

Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.395.000,00

Mete Tem. Öz. Sağ. Hiz. Bil. Gıd. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.410.000,00

Şeklinde verildiği, idarece teklifi kârsız yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olarak belirlenen 11 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 6 isteklinin teklifinin açıklama sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 5 isteklinin açıklamasının uygun bulunmadığı, daha sonra itirazen şikayet üzerine Kurulca alınan 04.12.2013 tarihli ve 2013/UH.III-4538 sayılı Kurul kararı uyarınca,ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 1.396.680,00 TL’nin altında teklif veren isteklilerin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmekte olduğundan idarece teklif geçerlik süresi dolan firmalara teklif geçerlik sürelerinin uzatıp uzatmayacakları hususunda bilgi istenildiği, teklif geçerlik süresini uzatan altı (6) istekliden yukarıda yer verilen Kurul kararı uyarınca 27.12.2013 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına üç (3) isteklinin cevap verdiği, söz konusu isteklilerin açıklamalarının uygun bulunmadığı, ihalenin 21.01.2014 tarihinde ihale yetkilisi tarafından iptal edildiği, iptal gerekçesinin de ihalede geçerli teklif kalmaması olduğu,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihaleye verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında ihalenin geçerli teklif kalmaması gerekçesiyle iptal edilmesi işlemlerinin yerinde olmadığına ilişkin Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara kısmen katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi