KİK Kararı: 2014/UH.III-1140

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/016
Gündem No : 66
Karar Tarihi : 26.02.2014
Karar No : 2014/UH.III-1140
BAŞVURU SAHİBİ:
Katmışlar Yemek İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti., KARADENİZLİLER MAH. SAYIL SOK. NO:5 KOCAELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yetiştirme Yurdu-75.Yıl Cumhuriyet-Kocaeli Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarlık, Irak Kalıcı Konutları Pasadag Mah.Hastane Cad. 9/9 KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/158684 İhale Kayıt Numaralı "75,Yıl Cumhuriyet Yetiştirme Yurdu Müdürlüğü 2014 Yılı Mamul Yemek Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

75.Yıl Cumhuriyet Yetiştirme Yurdu Müdürlüğü tarafından 16.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “75. Yıl Cumhuriyet Yetiştirme Yurdu Müdürlüğü 2014 Yılı Mamul Yemek Alımı” ihalesine ilişkin olarak Katmışlar Yemek İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nin 16.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.01.2014tarih ve 2976sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/460sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,16.12.2013 tarihinde yapılan söz konusu ihaleye teklif sundukları, 07.01.2014 tarihinde taraflarına ulaşan kesinleşen ihale kararında aşırı düşük sorgulaması kabul edilen Apaydın yemek firmasına ihalenin bırakıldığı, ihale dokümanında ara öğün olarak belirtilen ürün maliyetlerine yer verilmediği, öğle ve akşam yemeklerinde haftada en az iki kez verilmesi gereken içeceklerin örnek menülerde yer almadığı ve maliyetlerinin proforma faturalar ile belgelendirilmediği, kullanılacak gıda ve temizlik malzemelerine ait TSE veya diğer kalite belgelerinin açıklama kapsamında sunulmadığı, servis-temizlik konularındaki eğitim maliyeti ile iş sağlığı eğitim maliyetinin dikkate alınmadığı, ilgili mevzuat gereği çalıştırılması gereken gıda mühendisi vb. personel maliyeti ile makine ve teçhizat maliyetinin dikkate alınmadığı ve amortisman defteri ya da kira sözleşmesi ile tevsik edilmediği, malzeme nakliyesi için alınan fiyat tekliflerinde gerekli ibarelerin bulunmadığı, amortisman, yakıt vb. giderlerin belgeye dayalı olmaksızın hesaplandığı, geçici ve kesin teminat masraflarının teklife yansıtılmadığı, hizmet esnasında kullanılacak olan kıymanın yüklenici mutfağında kıyma makinesi ile kıyma haline getirilmesi gerektiği, bu nedenle sunulan faturalarda hazır kıyma yerine et maliyeti üzerinden hesaplama yapılıp yapılmadığı, numune alma ve kontrolü maliyeti, gerektiğinde idare tarafından talep edilecek hijyen ve gıda tüzüğü uygunluk maliyeti ve zehirlenmelere karşı eğitim maliyetinin hesaplanıp hesaplanmadığı hususlarının tekrar incelenmesi ve Apaydın Gıda Ürünlerinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin taraflarına bırakılmasının talep edildiği, idarenin 20.01.2014 tarihinde gönderdiği cevapta dilekçe ekinde sunulması gereken eklerin sunulmadığı gerekçesiyle şikayetlerinin dikkate alınmadığı ve itirazlarının reddedildiğinin bildirildiği, itiraz dilekçelerini imzalayan Murat Katmış’ın şirketlerinin imza yetkili müdürü olduğu, imza sirküleri ve Ticaret Sicili Gazetesinin ihale dosyasında mevcut olduğu ve bu durumun idareye yaptıkları başvuruda bildirildiği, ancak idarenin bu hususları dikkate almayarak itirazlarını reddettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “75. Yıl Cumhuriyet Yetiştirme Yurdu Müdürlüğü 2014 Yılı Mamul Yemek Alımı” olarak belirtilmiştir.

16.12.2013 tarihinde yapılan söz konusu ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, 07.01.2014 tarihli kesinleşen ihale kararında, Baranlı Gıda Turizm ve Özel Eğitim San. Tic. A.Ş.nin iş deneyim belgesi uygun bulunmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bu isteklilerden Yenibahar Yemek Tem. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. süresi içerisinde açıklamada bulunmadığından, Dervişoğlu Kardeşler Gıda İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklaması uygun bulunmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Apaydın Gıda Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunduğundan bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak başvuru sahibi Katmışlar Yemek İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi üzerine başvuru sahibi tarafından idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu başvuruya idarece verilen cevapta, ihale üzerinde bırakılan Apaydın Gıda Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu belirtildikten sonra başvuruda yer alan iddiaların somut delillere dayandırılmadığı dilekçe ve ekinde başvurunun dayandığı delillerin bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun usul ve şekil açısından da reddedildiği ifade edilmiştir.

İdare kayıtlarına 16.01.2014 tarihinde alınan şikayet dilekçesinde yer alan ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun bulunmadığına ilişkin iddiaların aynısına Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde de yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin şikayet ve itirazen şikayet dilekçelerinde yer alan “ hizmet esnasında kullanılacak olan kıymanın yüklenici mutfağında kıyma makinesi ile kıyma haline getirilmesi gerektiği, bu nedenle sunulan faturalarda hazır kıyma yerine et maliyeti üzerinden hesaplama yapılıp yapılmadığının numune alma ve kontrolü maliyeti, gerektiğinde idare tarafından talep edilecek hijyen ve gıda tüzüğü uygunluk maliyeti ve zehirlenmelere karşı eğitim maliyetinin hesaplanıp hesaplanmadığı hususlarının tekrar incelenmesi gerektiği ” iddiaları hariç olmak üzere diğer iddialarındaihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının hangi yönlerden mevzuata uygun bulunmadığının somut bir biçimde belirtildiği, bu yönüyle somut olduğu belirlenen bu iddiaların İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasına aykırılık taşımadığı anlaşıldığından idarece tüm iddialara ilişkin olarak başvurunun usul ve şekil açısından reddi yerinde bulunmamış olup itirazen şikayet başvurusu esas yönünden incelenmiştir.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İhaleye esas Teknik Şartnamenin “Şartname ve Ekleri” başlıklı V.maddesinin 1.bendinde yer alan yemek maliyetleri üzerinden 20.625 adet sabah kahvaltısı, 20.260 adet ara öğün, 16.742 adet 4 çeşit öğle yemeği, 23.145 adet 3 çeşit akşam yemeği, 1.440 adet özel gün menüsü olmak üzere toplam 81.912 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.
25.3.2. Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;
(1) Servis ve Bulaşık Personeli,
işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (14,5 gün)] teklif fiyata dâhildir.
Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.
1 - Servis ve Bulaşık Personeli Önlüğü (2 Adet)
2 - Servis ve Bulaşık Personeli Pantolonu (2 Adet)
3 - Terlik (Sabo benzeri) (2 Çift)
25.3.3.Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda 12 defa olmak üzere, (60) kişinin yararlanacağı “kek, kuru pasta, yaş pasta, meyve ve içecekler”e ilişkin “Özel Gün Menüsü” teklif fiyata dâhildir.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “ 46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. ” düzenlemesine,

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı I’inci maddesinde “ Bu işin konusu; yüklenici firma veya kuruluş mutfaklarında yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmetleridir. ” düzenlemesine,

“İşin Tanımı” başlıklı II’nci maddesinde “ A- Yemek Çeşitleri ve Öğün Sayıları: Yetiştirme Yurtlarında 1 (bir) adet kahvaltı, 1 (bir) adet öğle, 1 (bir) adet akşam yemeği ile ara öğünlerin (kuşluk, ikindi, gece) pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi işidir…C- Pişirme:1- Kahvaltı ve yemeklerin pişirilmesi, firma kendi mutfaklarında gerçekleştirilecektir. 2- Kullanılacak gıda maddelerinin tümü, Gıda Maddeleri Tüzüğü Türk Gıda Kodeksi ve Türk Standartları Enstitüsü Kurumu’nun (TSE, TSEK) standartlarına ve ekte verilen “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi”ndeki şartlara uygun olacaktır. D- Taşıma:1- Pişirilen yemekler, yemekhaneler ve kat mutfaklarına; ısıyı uzun süre muhafaza eden dökülmeyi önleyecek şekilde, thermoboxlar veya ısı üreten kapalı arabalarla, çelik kaplarda firma personeli tarafından taşınacaktır. Bu malzemeler, firma tarafından temin edilecektir. Yiyeceklerin taşınmasında kapak, strech, alüminyum folyo gibi gereçler mutlaka kullanılacaktır.” düzenlemesine,

“Genel Hususlar” başlıklı III’üncü maddesinde “…13- Numune alma ve numune tutma işlemleri yürürlükte bulunan 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkındaki Kanunun esasları dâhilinde yapılacaktır.

Yüklenici firma, ayda bir kez olmak üzere sıcak yemek numunesinden bir numuneyi alarak mikrobiyolojik analizini ilde bulunan Tarım Bakanlığı İl Kontrol Laboratuvarı Müdürlüğüne götürerek analizini yaptırmak ve Kuruma vermek zorundadır…24- İdarenin yemekhanesinde bulunan ve firmaya idare tarafından tutanakla çalışır halde teslim edilen her türlü ekipmanın bakım ve onarımı yüklenici firmaya aittir. İdare bozuk malzemenin bir an önce tamir veya teminini talep eder. Yüklenici en kısa sürede bu eksiklikleri gidermek zorundadır. İdarenin yemekhanesindeki kanalizasyon ve alt yapısında gelişebilecek arızaların bakım ve onarımı ile doğal afet ve binanın inşasından kaynaklanan arızaların giderilmesindeki sorumluluk ise idareye ait olacaktır.

25- Yüklenici firma, salonlar, mutfaklar, lavabolar vb. yerleri ayda bir haşere ve kemirgene karşı Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde ilaçlayacaktır… ” düzenlemesine,

“Makine ve Teçhizat İle İlgili Hususlar” başlıklı IV’üncü maddesinde,

“ A- Yüklenici Firmanın Temin Edeceği Personel Makine ve Teçhizat:

S.NO

PERSONEL İHTİYACI

BİRİMİ

ADET

1

Servis ve Bulaşık Personeli

Kişi

1

S.NO

DEMİRBAŞ MALZEME İHTİYACI

BİRİMİ

ADET

1

150 kişilik Mangal

Adet

1

2

Baharat Takımı

Adet

10

3

Çay Kaşığı

Adet

150

4

Çay Seti ve Çaydanlık

Adet

30

5

Izgara için paslanmaz Çelik Şiş

Adet

20

6

Kahverengi Perierilen Kesim Levhası

Adet

1

7

Kevgir Kepçe Takımı

Adet

12

8

Kırmızı Perierilen Kesim Levhası

Adet

1

9

6'lı Meyve Bıçak Seti

Adet

12

10

Dertsiz Kumaştan Beyaz Masa Örtüsü

Adet

12

11

Masat

Adet

1

12

Polietilen Et Kütüğü

Adet

1

13

Porselen Çay Fincanı ve Tabağı

Adet

100

14

Porselen Çorba Kesesi

Adet

100

15

Porselen Salata Tabağı

Adet

100

16

Porselen Tatlı Tabağı

Adet

100

17

Porselen Yemek Tabağı

Adet

100

18

Servis Ekipmanı(Tuzluk, Karabiberlik, Kürdanlık, K.Biberlik, Yağlık)

Adet

12

19

Sanayi Tipi Çay Makinesi(100 Bardaklık)

Adet

2

20

Satır

Adet

1

21

Su Bardağı(Cam)

Adet

120

22

Sürahi(Kaliteli Plastikten)

Adet

12

23

Yemek Çatalı

Adet

150

24

Yemek Kaşığı

Adet

150

25

Tatlı Bıçağı

Adet

150

26

Tatlı Kaşığı

Adet

150

27

Tatlı Çatalı

Adet

100

28

Teflon Tava

Adet

12

29

Çelik Tencere(10 adet 3 kg'lık-10 adet 4kg'lık-12 adet 5 kg'lık9 Adet

Adet

32

30

Ekmek Bıçağı

Adet

12

31

Et Doğramak için 6'lı Bıçak Takımı

Adet

1

32

Tepsi(Çay Servisi için Krom Malzemeden yapılmış)

Adet

12

33

Fincan Takımı(Türk kahvesi için)

Adet

2

34

Cezve(Ortaboy)

Adet

5

35

Ekmek Sepeti

Adet

12

36

Peçetelik

Adet

12

37

Plastik Yemek Servis Altı

Adet

30

B- Kuruluşun Demirbaşına Kayıtlı Olup, Mamul Yemek Alımı Yüklenicisine Teslim Edilecek Malzeme Listesi

S.NO

DEMİRBAŞIN CİNSİ

BİRİMİ

ADET

1

Mutfak Fırını

Adet

13

2

Buzdolabı

Adet

13

3

Bulaşık Makinesi

Adet

13

düzenlemesine,

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “İş tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde“ 5.1. Sözleşme konusu iş; Yüklenici firmanın mutfağında, yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmetleridir. İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir. ” düzenlemesine,

“Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin

_a) İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri,
b) 20.625 adet sabah kahvaltısı, 20.260 adet ara öğün, 16.742 adet 4 çeşit öğle yemeği, 23.145 adet 3 çeşit akşam yemeği, 1.440 adet özel gün menüsü olmak üzere toplam 81.912 adet/öğün yemek,
c) Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

(1) servis ve bulaşık personeli,
işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol),
ç) Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak toplam (14,5) gün için; hizmetin sunulmasıyla görevli çalışan (1) kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret,
d) Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan ve ayni olarak verilecek giyecek,
1 - Servis ve Bulaşık Personeli Önlüğü (2 Adet)
2 - Servis ve Bulaşık Personeli Pantolonu (2 Adet)
3 - Terlik (Sabo benzeri) (2 Çift)
e) Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda on iki defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı ?Özel Gün Menüsü? (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.),
f) Pişirilen yemeğin kuruluşa getirilmesiyle ilgili nakliye giderleri _

sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir. ” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyet konusu ihaleye ilişkin işin yetiştirme yurdunda 13 üstü yaş grubu için kahvaltı, 2 çeşit ara öğün, 4 çeşit öğlen yemeği, 3 çeşit akşam yemeği ve özel gün menüsü şeklinde mamul yemek alımı, dağıtımı ve servisi hizmetlerinden oluştuğu, birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkıldığı, işe başlama tarihinin 01.01.2014, işi bitirme tarihinin 31.12.2014 olduğu belirlenmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın 5 ve 7’nci maddelerinden yemeğin yüklenici mutfağında pişirileceği ve kuruluşa getirileceği ve yemeğin kuruluşa getirilmesine ilişkin nakliye giderinin teklif fiyata dahil bulunduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, İdari Şartname’de yemeğin yüklenici mutfağında mı yoksa idarenin (kuruluş) mutfağında mı pişirileceği konusunda açık bir düzenleme yer almadığı gibi nakliye giderinin teklif fiyata dahil bulunduğuna ilişkin düzenlemeye de İdari Şartname’de yer verilmediği görülmüştür. Ayrıca Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı II’nci maddesinin (A) bendinde yemeğin yetiştirme yurdunda pişirileceğini belirten, dolayısıyla Sözleşme Tasarısı’nda yer alan düzenleme ile çelişen bir düzenlemeye de yer verildiği anlaşılmıştır. Ancak aynı Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı II’nci maddesinin (C) bendinde de yemeklerin yüklenici mutfağında pişirileceği belirtilmiştir. Dolayısıyla Teknik Şartname içerisinde de birbiri ile çelişen düzenlemelerin yer aldığı görülmüştür. Sonuç olarak yemeğin kuruluş mutfağında mı yoksa yüklenicinin mutfağında mı pişirileceğine ilişkin olarak ihale dokümanında birbiri ile çelişkili düzenlemelere yer verildiği görülmüştür. Yemeğin yüklenici mutfağında pişirilerek getirilmesi halinde nakliye giderinin oluşacağı, bu sebeple yemeğin pişirildiği yerin doğrudan teklif maliyetini etkileyen bir unsur olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte, ihale konusu hizmetin adının mamul yemek alımı olduğu, Sözleşme Tasarısı’nda açık bir şekilde yemeğin yüklenici mutfağında pişirileceğinin ve nakliye giderinin teklif bedeline dahil bulunduğunun belirtildiği, bu hususta ihale dokümanına yönelik süresinde yapılmış bir şikayet başvurusunun bulunmadığı ve bu haliyle ihale dokümanının kesinleştiği, ayrıca aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan iki isteklinin de açıklamalarında yemeğin yüklenici mutfağında pişirileceğini esas alarak açıklama yaptığı görüldüğünden yemeğin yüklenici mutfağında pişirileceği ve nakliye giderinin teklif maliyetine dahil bulunduğu kabulü çerçevesinde inceleme ve değerlendirme yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yemeğin kuruluş mutfağında pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli 1 adet servis ve bulaşık personelinin çalıştırılacağı belirtilmiş olup aynı düzenlemeye Sözleşme Tasarısı’nın 7’nci maddesinde de yer verilmiştir.

İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nda yer alan düzenlemelerden yemeğin Kuruluşta pişirilmesi halinde 1 adet servis ve bulaşık personelinin Kuruluş mutfağında çalışacağı anlaşılmaktadır. Ancak Teknik Şartname’nin “Makine ve Teçhizat İle İlgili Hususlar” başlıklı IV’üncü maddesi (A) bendinde ise yüklenici firmanın temin edeceği personel olarak 1 adet servis ve bulaşık personeli gösterilmiştir. Teknik Şartname’nin anılan maddesinden de 1 adet servis ve bulaşık personelinin Kuruluşta çalıştırılacağı anlaşılmaktadır. İhale dokümanında yer alan düzenlemelerin birbiri ile çelişkili olduğu görülmüştür. Kuruluşta ayrıca bir personel çalıştırılmasının doğrudan teklif maliyetini etkileyen bir gider kalemi olduğu anlaşılmıştır. Ancak bu hususta ihale dokümanına yönelik süresinde yapılmış bir şikayet başvurusunun bulunmadığı ve bu haliyle ihale dokümanının kesinleştiği, ayrıca idarece düzenlenen aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazıda da personel giderlerine ilişkin açıklama istenildiği ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan iki isteklinin de açıklamalarında en az 1 adet servis ve bulaşık personelinin kuruluşta çalıştırılacağını esas alarak açıklamada bulunduğu görüldüğünden söz konusu çelişkili düzenlemenin esasa etkili bir sonuç doğurmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde ise “79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

….

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10**.** İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.14**.** Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

….

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklamaları yapılmıştır.

İdarece Apaydın Gıda Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.ne hitaben düzenlenen 20.12.2013 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, söz konusu yazı ekinde 1 haftalık örnek menüye yer verilerek menüde yer alan;

-her yemek için gıda rasyonunda yer alan malzeme miktarları ve Teknik Şartname’de yer alan hususlar dikkate alınarak gıda malzemeleri giderlerine,

-personel giderlerine (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, resmi tatil günleri çalışma ücreti, giyim)

-yemek üretimi ve sonrası hizmetler için kullanılacak doğalgaz, su, elektrik giderlerine,

-ilaçlama giderine,

-ayda bir kez olmak üzere sıcak yemek numunesi mikrobiyolojik analiz giderlerine,

-diğer giderlere (amortisman, sözleşme giderleri, bakım-onarım vb.) ilişkin açıklama istenildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin 27.12.2013 tarihli yazı ekinde yer alan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

İsteklinin açıklamaları kapsamında sunduğu genel maliyet icmalinde idarece istenen 1 haftalık örnek menüde yer alan kahvaltı, ara öğün, öğlen yemeği, akşam yemeği ve özel gün listesindeki yemek, yiyecek ve içeceklere ilişkin maliyetlerin gösterildiği, hizmetin yürütülmesinde çalışacak personele ilişkin işçilik maliyetinin, demirbaş amortisman giderleri, sıcak yemek mikrobiyolojik analiz gideri, bakım onarım hizmet gideri, ilaçlama gideri, doğalgaz, elektrik, su ve LPG tüketim gideri, personel periyodik sağlık muayene gideri, araç taşıma giderleri, sözleşme giderleri, diğer giderler ve firma karı eklenerek toplam teklif maliyetinin hesaplandığı görülmüştür.

Anılan isteklinin idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde verilen örnek menü üzerinden maliyet hesaplarını yaptığı, bu menülerde yer alan gıda malzemeleri ve içecekler için idarenin ihale dokümanında yer alan gıda rasyolarına uygun şekilde gramajların kullanıldığı, yemek menülerinde yer alan malzemelerin ve içeceklerin maliyetlerini tevsik etmek üzere proforma faturalar sunulduğu, sunulan proforma faturaların ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı, proforma faturaların üzerinde mevzuat uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu, yaş sebze ve meyvelerin maliyetini tevsik etmek üzere ise Toptancı Hali İdaresi (İzmit Haller Şube Müdürlüğü)’nden temin edilen 26.11.2013 tarihli fiyat listesinin sunulduğu görülmüş olup sunulan belgelerin mevzuata uygun olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin bu konudaki iddialarının yerinde bulunmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde “kullanılacak gıda ve temizlik malzemelerine ait TSE veya diğer kalite belgelerinin açıklama kapsamında sunulmadığı” iddiasında bulunulmuş ise de, idare tarafından düzenlenen aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazıda teklifte önemli olduğunu tespit edilen bileşenler belirtilmiş olup, söz konusu yazıda şikayete konu TSE veya diğer kalite belgelerinin aşırı düşük açıklaması ile birlikte sunulması gerektiğine ilişkin bir ifadenin yer almadığı anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasında idarece teklifte önemli olduğu belirtilen bileşenlere ilişkin olarak belgelendirilmek suretiyle açıklama yapılması gerekmektedir.

Ayrıca ihaleye ait Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı II’nci maddesi C bendinin 2’nci fıkrasında “ Kullanılacak gıda maddelerinin tümü, Gıda Maddeleri Tüzüğü Türk Gıda Kodeksi ve Türk Standartları Enstitüsü Kurumu’nun (TSE, TSEK) standartlarına ve ekte verilen “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi”ndeki şartlara uygun olacaktır ” düzenlemesine yer verilmekle birlikte gıda malzemelerinin söz konusu standartlara ve özelliklere uygun olup olmadığı hususunun hizmetin yerine getirilmesinde muayene ve kabul aşamasında idare tarafından aranması ve değerlendirilmesi gereken nitelikte hususlar olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, gıda ve temizlik malzemelerine ait TSE veya diğer kalite belgelerinin açıklama kapsamında sunulmadığı iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde “servis-temizlik konularındaki eğitim maliyeti ile iş sağlığı eğitim maliyetinin dikkate alınmadığı” iddiasında bulunulmuş olmakla birlikte idarece aşırı düşük teklif açıklama yazısında söz konusu giderlerin açıklama yapılması gereken önemli bir teklif bileşeni olarak belirtilmediği görüldüğünden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca bu giderlere ilişkin açıklama yapılması gerekmediği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde “ilgili mevzuat gereği çalıştırılması gereken gıda mühendisi vb. personel maliyetinin tevsik edilmediği” iddiasında bulunulmuştur. İdarece aşırı düşük teklif açıklamasında personel giderlerinin (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, resmi tatil günleri çalışma ücreti, giyim) önemli teklif bileşeni olarak görüldüğü ve açıklama istenildiği anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında da 1 aşçı, 1 servis ve bulaşık personelinin çalıştırılacağı öngörülerek anılan personelin işçilik maliyetinin ulusal bayram ve genel tatil günleri ile yol, yemek ve giyim gideri dahil hesaplandığı, işçilik maliyetinin işin süresi olan 12 aylık sürede brüt asgari ücrette yapılacak tahmini artış göz önüne alınarak hesaplandığı, dolayısıyla ihale tarihinde geçerli olan brüt asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamadan daha fazla tutarda işçilik ücretinin öngörüldüğü, İdari Şartname’nin teklif maliyetine dahil giderlerin belirtildiği 25’inci maddesinde 1 servis ve bulaşık personelinin çalıştırılması halinde teklif maliyetine dahil bulunduğu belirtilen tüm giderlerin hesaplamaya dahil edildiği, personele verilecek olan giyime ilişkin olarak proforma fatura sunulduğu proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı, proforma faturanın üzerinde mevzuat uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu, yol bedeline ilişkin olarak Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı Kara Ulaşım Şube Müdürlüğünden alınan yazıda belirtilen kent kart bedelinin ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığının yazısı ekinde yer alan UKOME kararlarındaki seyahat bedellerinin esas alındığı, personel yemek maliyeti için de öğlen yemeği birim yemek maliyetinin kullanıldığı anlaşılmış olup personel maliyetine ilişkin açıklamanın mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır. İdarece ihale dokümanında tüm mesaisini Kurumda geçirecek 1 adet servis ve bulaşık personeli maliyetinin teklif fiyata dahil giderler kapsamında gösterildiği ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından da bu personele ilişkin açıklamanın mevzuata uygun olarak yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde “makine ve teçhizat maliyetinin dikkate alınmadığı ve amortisman defteri ya da kira sözleşmesi ile tevsik edilmediği” iddiasında bulunulmuştur.

Teknik Şartname’nin IV’üncü maddesinin (A) bendinde yüklenici firmanın temin edeceği makine ve teçhizata ilişkin listeye yer verildiği ve II’nci maddesinin (D) bendinde yemeklerin taşınmasında kullanılacak demirbaşların belirtildiği, ayrıca Teknik Şartname’nin IV’üncü maddesinin (B) maddesinde kuruluşun demirbaşında kayıtlı olup yükleniciye teslim edilecek malzemelere yer verildiği ve anılan Şartnamenin III’üncü maddesinin 24’üncü bendinde idarece teslim edilecek demirbaşın bakım onarımının yüklenici firmaya ait olduğunun belirtildiği görülmekle birlikte, İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nda teklif fiyata dahil giderler arasında makine ve teçhizat ile bakım onarıma ilişkin giderlerin belirtilmediği, ancak idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında amortisman ve bakım onarım giderlerinin önemli bir teklif bileşeni olarak belirlendiği anlaşıldığından bu kapsamda makine ve teçhizat ile bakım onarıma ilişkin söz konusu giderlere ilişkin olarak da açıklama yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Teknik Şartname’de istenilen ekipmana ilişkin bedeli tevsik etmek üzere Dinoks Endüstriyel Mutfak Ürünleri Metal İth. İhr. Paz. Tic. Ltd. Şti.nden temin edilen 13.511,56 TL ile 490,43 TL bedelli ve 24.12.2013 tarihli 2 adet proforma faturanın sunulduğu, sunulan proforma faturaların ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı, proforma faturaların üzerinde mevzuat uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu, ayrıca idarenin yemekhanesinde bulunan her türlü ekipmanın periyodik bakım ve onarım hizmeti için aylık 75 TL bedel üzerinden Öztürk Teknik tarafından düzenlenen 23.12.2013 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı ve üzerinde mevzuat uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu görülmüştür.

Bakım onarım gideri için sunulan fiyat teklifinin mevzuata uygun olduğu görülmekle birlikte ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında amortisman bedeli ayırdığı ekipmanın isteklinin kendi malı olmadığı, ilgili mevzuat uyarınca isteklinin ancak kendi malı olan ekipmana ilişkin olarak amortisman bedeli ayırmasının mümkün bulunduğu ve kendi malı olduğunu tevsik etmek üzere demirbaş veya amortisman defterine kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporunun sunulması gerektiği, ancak amortisman bedeli hesaplanan ekipmana ilişkin böyle bir belgenin sunulmadığı görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamasında ihale üzerinde bırakılan isteklinin ayrıca 01.01.2013-31.10.2013 dönemine ait “Taşıt Makine Teçhizat ve Diğer Ekipman Tasdik Raporu” sunduğu, sunulan rapordan isteklinin demirbaş kayıtlarında idarece istenilen ekipmana benzer nitelikte bir çok malzemenin yer aldığı görülmekle birlikte, bunların idarece istenilen nitelikte ve özellikte olup olmadıklarına ilişkin tespit yapılamamıştır. Örneğin idarece Teknik Şartname’de porselen salata tabağı (100 Adet) ve porselen tatlı tabağı (100 Adet), cam su bardağı (120 adet), tatlı bıçağı (150 adet), tatlı kaşığı (150), tatlı çatalı (100 adet), ekmek bıçağı (12 adet) istenildiği ve aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan demirbaş listesinde de çok sayıda tabağın, bardağın, bıçağın, kaşığın, çatalın yer aldığı görülmekle birlikte bunların idarece istenen nitelik ve özellikte ve sayıda olup olmadığı sunulan demirbaş listesinden anlaşılamamaktadır. Ayrıca açıklamada demirbaş defteri üzerinde yer alan ekipmanlara göre maliyet hesaplanmadığı, proforma faturalara göre maliyet oluşturulduğu görüldüğünden açıklamanın mevzuata uygun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde “malzeme nakliyesi için alınan fiyat tekliflerinde gerekli ibarelerin bulunmadığı, amortisman, yakıt vb. giderlerin belgeye dayalı olmaksızın hesaplandığı” iddiasında bulunulmuştur.

Sözleşme Tasarısı’nda pişirilen yemeğin kuruluşa getirilmesiyle ilgili nakliye giderlerinin sözleşme bedeline dahil bulunduğu belirtildiğinden ve idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında diğer giderler kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlenen amortisman ile bakım-onarım giderlerinin yemeğin nakli için kullanılacak araca ilişkin giderler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla idarece araç giderine ilişkin açıklama istenildiği sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin yemeğin nakli için kullanılacak araca ilişkin teklif maliyetini oluştururken 1 araç kullanılacağı varsayılarak araç maliyetini oluşturan amortisman, plaka, ruhsat ve bandrol masraflarının proforma fatura, trafik sigorta bedeli ve periyodik bakım bedelinin fiyat teklifi, motorlu taşıt vergisi bedelinin Maliye Bakanlığı Genel Tebliği, araç muayene ücretinin Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün Genelgesi, egzoz gazı muayene giderinin Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün Genelgesi, akaryakıt giderinin EPDK akaryakıt bayi fiyatı (Kocaeli/Motorin) çıktısı sunularak belgelendirildiği, bunun yanısıra 1 adet araç şöförü için işin süresi olan 12 aylık sürede brüt asgari ücrette yapılacak tahmini artış göz önüne alınarak işçilik ücreti hesaplandığı anlaşılmıştır.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında önemli teklif bileşenleri olarak amortisman ile bakım-onarım giderinin belirtildiği görülmüş olup bu giderlere ilişkin incelemede;

10.209,16 TL üzerinden araç amortisman maliyetinin teklife yansıtıldığı, üzerinden amortisman bedeli hesaplanan aracı tevsik etmek üzere ES İnşaat Otom. Akaryakıt Gıda Tarım Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nden temin edilen 23.12.2013 tarihli KDV ve plaka ile bandrol giderleri hariç 40.836,64 TL bedelli 2013 model kapalı kasa kamyonet (Transit Custom 310S Van 2.2 L 100 PS) araca ilişkin proforma fatura sunulduğu, sunulan proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı, proforma faturanın üzerinde mevzuat uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu,

Proforma faturası sunulan bu araca ait bakım-onarım giderlerini tevsik etmek üzere yine ES İnşaat Otom. Akaryakıt Gıda Tarım Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nden temin edilen 23.12.2013 tarihli ve 15.000 km’de 600 TL bedel öngörülen fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı, üzerinde mevzuat uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu, araç maliyet icmalinde bakım onarım bedelinin yılda 2 kez bakım yapılacağı varsayılarak toplam 1.200 TL bedel öngörüldüğü anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında amortisman bedeli ayrılan ve bakım onarım masrafı için fiyat teklifi alınan aracın kendi malı olmadığı, ilgili mevzuat uyarınca isteklinin ancak kendi malı olan araçlara ilişkin amortisman bedeli ayırmasının mümkün bulunduğu ve kendi malı olduğu beyan edilen araca ilişkin olarak ruhsat, demirbaş veya amortisman defterine kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporunun sunulması gerektiği, ancak üzerinden amortisman bedeli hesaplanan aracın isteklinin kendi malı olduğuna ilişkin böyle bir belgenin sunulmadığı görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamasında ihale üzerinde bırakılan isteklinin ayrıca “Taşıt Makine Teçhizat ve Diğer Ekipman Tasdik Raporu” sunduğu, 01.01.2013-31.10.2013 dönemine ait raporda şirkete ait birden fazla aracın şirket kayıtlarında yer aldığının görüldüğü, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında şirket demirbaş kayıtlarında yer alan araçlardan herhangi birinin yemeğin nakli için ihale konusu işte çalıştırılacağına ilişkin herhangi bir beyanın yer almadığı ve gerek amortisman bedeli gerekse de araç bakım onarım gideri tutarının proforma faturası sunulan araç üzerinden hesaplandığı göz önüne alındığında yapılan açıklamanın mevzuata uygun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde “geçici ve kesin teminat masraflarının teklife yansıtılmadığı” iddiasında bulunulmuş olmakla birlikte söz konusu giderler ihale dokümanında teklif maliyetine dahil masraflar arasında bulunmadığından bu giderlere ilişkin açıklama yapılmasının gerekmediği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde “ hizmet esnasında kullanılacak olan kıymanın yüklenici mutfağında kıyma makinesi ile kıyma haline getirilmesi gerektiği, bu nedenle sunulan faturalarda hazır kıyma yerine et maliyeti üzerinden hesaplama yapılıp yapılmadığının numune alma ve kontrolü maliyeti, gerektiğinde idare tarafından talep edilecek hijyen ve gıda tüzüğü uygunluk maliyeti ve zehirlenmelere karşı eğitim maliyetinin hesaplanıp hesaplanmadığı hususlarının tekrar incelenmesi ” gerektiği iddiasında bulunulmuştur.

4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “…Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

… ” hükmüne yer verilmiştir. Aynı hükme İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “ İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerine göre, Kurum tarafından esas incelenmesine geçilmesi koşullarından biri, itirazen şikâyet başvurularında yer alan iddiaların öncelikle, ihale işlemlerinde hukuka aykırılık bulunduğu tespitini içermesi, daha sonra da hukuka aykırılığa ilişkin verilerin mevzuatın izin verdiği sınırlar içinde ortaya konulması ve dolayısıyla iddiaların somut delillere dayandırılmasıdır.

Yapılan inceleme sonucunda; başvuru sahibi tarafından sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde belirtilen “hizmet esnasında kullanılacak olan kıymanın yüklenici mutfağında kıyma makinesi ile kıyma haline getirilmesi gerektiği, bu nedenle sunulan faturalarda hazır kıyma yerine et maliyeti üzerinden hesaplama yapılıp yapılmadığının numune alma ve kontrolü maliyeti, gerektiğinde idare tarafından talep edilecek hijyen ve gıda tüzüğü uygunluk maliyeti ve zehirlenmelere karşı eğitim maliyetinin hesaplanıp hesaplanmadığı hususlarının tekrar incelenmesi gerektiği ” şeklindeki iddiaların yukarıda anılan mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, nitekim başvuru dilekçesinde belirtilen iddialara ilişkin net olarak hukuka aykırılık ya da mevzuata aykırılık iddiasının bulunmadığı, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dahilinde incelediği bazı hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesinin istendiği, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, işlemleri baştan sona yeniden inceleme görevinin bulunmadığı, söz konusu iddialara ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun usul ve şekil yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmayan Apaydın Gıda Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, araç maliyetine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmayan Apaydın Gıda Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin“** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

75.Yıl Cumhuriyet Yetiştirme Yurdu Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 75. Yıl Cumhuriyet Yetiştirme Yurdu Müdürlüğü 2014 Yılı Mamul Yemek Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması esas alınarak toplam 326.986,69 TL hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 6 adet ihale dokümanı satın alındığı, 16.12.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ iş deneyim belgesinin uygun olmadığı ” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan beşteklifinin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Yenibahar Yemek Tem. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

272.039,90

Dervişoğlu Kardeşler Gıda İnş.Taah.Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

279.937,00

Apaydın Gıda Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.

289.516,70

Katmışlar Yemek İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

297.959,40

Kızılkaya Restaurant ve Tic. Ltd. Şti.

303.215,40

Şeklinde verildiği, 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bu isteklilerden Yenibahar Yemek Tem. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. süresi içerisinde açıklamada bulunmadığından, Dervişoğlu Kardeşler Gıda İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklaması uygun bulunmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Apaydın Gıda Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunduğundan bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak başvuru sahibi Katmışlar Yemek İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi