KİK Kararı: 2014/UH.III-104

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/002
Gündem No : 50
Karar Tarihi : 06.01.2014
Karar No : 2014/UH.III-104
BAŞVURU SAHİBİ:
Ser-Bal Elk.İnş.Tic.Ltd.Şti. - Atahasan Taş. Gıda Canlı Hayv. Ve Tarım Ürn.San.Ltd.Şti. Ortak Girişim, ZÜBEYDEHNIM CAD. ERCİŞ DURAĞI KARŞISI BALKAN İŞ MERKEZİ ZEMİN KAT VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bölge Müdürlüğü-17.Bölge Van Diğer Özel Bütçeli Kuruluşlar Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Eminpaşa Mahallesi İpekyolu Caddesi Havaalanı Kavşağı 65040 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/131426 İhale Kayıt Numaralı "Personel Taşıma Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 17. Bölge Müdürlüğü tarafından 31.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Personel Taşıma Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ser-Bal Elk. İnş. Tic. Ltd. Şti. - Atahasan Taş. Gıda Canlı Hayv. ve Tarım Ürn. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 25.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.12.2013tarih ve 37887sayı ve 06.12.2013 tarih ve 38121sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.12.2013ve 06.12.2013 tarihli dilekçeler ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4398sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuru sahibi iş ortaklığının idareye vermiş olduğu 25.11.2013 tarihli şikâyet dilekçesinde ve 06.12.2013 tarih ve 38121 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusu dilekçesinde; söz konusu ihalenin birinci kısmına yönelik olarak teklif tutarları aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden, aşırı düşük teklif açıklaması istenilirken teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmeden teklif açıklaması istenilmesinin Kamu İhale Kanunu’nun 5'inci maddesine aykırı olduğu,

2. 05.12.2013 tarih ve 37887 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusu dilekçesinde; idarenin belirlediği yaklaşık maliyet ve kâr oranı dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan firmanın yönetmelikler çerçevesinde açıklama yapmaları durumunda verilen teklif ile bu işi verimli bir şekilde yapamayacağı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin ayrıntılı olarak değerlendirilmeden söz konusu ihalenin sonuçlandırıldığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, benzer hükümler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde de yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin“Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde _“79.1._Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dâhil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.25. Personele, çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 4857 sayılı Kanun’un 66’ncı maddesinin (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, bunun teklif fiyata dâhil olacağının ve mesai dışında işçinin kaç saat işle ilgili meşgul edileceğinin idari şartnamede belirtilmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınması gerekmektedir. Ayrıca, oryantasyon eğitimi dışında, silahlı atış eğitimi, uçuş eğitimi gibi önemli maliyet gerektiren eğitim giderlerinin, teklif fiyata dahil giderler içinde değerlendirilmesi ve bu giderlerin idari şartnamede açıkça belirtilmesi, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilecek ihalelerde ise birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak öngörülmesi gerekmektedir. Dolayısıyla bu tür eğitim giderleri % 3 oranının içerisinde bulunan bir genel gider olarak kabul edilmeyecek ve teklifin önemli bir bileşeni sayılarak aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınacaktır.” açıklamaları bulunmaktadır.

Şikâyet konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ _25.1._Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç ve benzeri giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

a)İsteklilerin çalıştıracağı personellerin ücret, sosyal güvenlik ve diğer tüm giderleri teklif fiyatına dahildir.

b)Şoförlere asgari ücretin brüt % 20 fazlası ödenecek ve bu ücret şoförlerin bordrolarında gösterilecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici çalıştıracağı her bir şoför için günlük yemek bedelini brüt 8,00 TL olarak alacak ve bu bedeli 22 gün ile çarparak bir şoförün aylık brüt yemek bedelini hesaplayacaktır. Yüklenicinin çalıştıracağı şoförler için yol ve giyecek gideri öngörülmemiştir. Yemek bedeli nakdi olarak ödenecek olup bordroda gösterilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Araçlara takılacak mobil takip sisteminin tüm masrafları teklif edilen fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer giderler:

Araçların akaryakıt, bakım, hertürlü sigorta ve tüm işletme giderleri teklif edilen fiyata dahildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta prim oranı % 2 olarak alınacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, söz konusu ihalede % 20 kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında (1.922.738,46 TL) teklif veren 3 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibi isteklinin teklifinin ise aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde olduğu görülmüştür.

İnceleme konusu ihalenin 1. kısmına yönelik olarak teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden, idarenin 04.11.2013 tarihli yazısı ve 05.11.2013 tarihli düzeltme yazısı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, idarenin 04.11.2013 tarihli yazısı ve 05.11.2013 tarihli düzeltme yazısında “ … Teklifinizi oluşturan bileşenleri (personel ücretleri, yemek ücretleri, araç piyasa değerleri, işçilik giderleri, bakım onarım giderleri, bakım onarım işçilik giderleri, bandrol giderleri, trafik muayene giderleri vb. tüm işletme giderleri) …” şeklinde teklifin önemli bileşenlerinin belirtildiği, bu nedenle başvuru sahibi isteklinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İncelenen ihalede başvuru sahibi isteklinin 25.11.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 25.11.2013 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 28.11.2013 tarihinde şikâyetçiye bildirildiği ve şikâyetçinin 05.12.2013 tarih ve 37887 sayı, 06.12.2013 tarih ve 38121 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçeler ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, 05.12.2013 tarih ve 37887 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusu dilekçesinde yer verilen “ idarenin belirlediği yaklaşık maliyet ve kâr oranı dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan firmanın yönetmelikler çerçevesinde açıklama yapmaları durumunda verilen teklif ile bu işi verimli bir şekilde yapamayacakları, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin ayrıntılı olarak değerlendirilmeden söz konusu ihalenin sonuçlandırıldığı” iddiasının isteklinin idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusunda yer verilmediği anlaşılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in“Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında; “Başvurular öncelikle;

a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

b) Başvuru ehliyeti,

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

...

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü ve “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar”başlıklı17’nci maddesinin birinci fıkrasında “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler”başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında ise “...İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasında; “Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir...” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, idareye şikâyet başvurusunda yer verilmeyen ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda yer almayan söz konusu iddiaların itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından bahse konu iddiaların şekil yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi