KİK Kararı: 2014/UH.II-974

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/013
Gündem No : 69
Karar Tarihi : 13.02.2014
Karar No : 2014/UH.II-974
BAŞVURU SAHİBİ:
Abdullah Konyar, YENİ MAH. AMASYA CAD. NO:52 AMASYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yetiştirme Yurdu Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarlık, Şeyhcui Mahallesi Kerkük Sokak No: 8 05100 AMASYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/156204 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama Ve Dağıtım Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Amasya Erkek Yetiştirme Yurdu Müdürlüğü tarafından 09.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Abdullah Konyar’ın 03.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.01.2014tarih ve 1669sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/302sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,aşırı düşük açıklamalarının yeterli görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğuiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

2 AŞÇI ,1 AŞÇI YARDIMCISI ,1 BULAŞIKÇI VE 1 SERVİS GÖREVLİSİ OLMAK ÜZERE TOPLAM 5 İŞÇİ yürürlükteki brüt asgari ücret üzerinden maaşları teklif fiyata dahildir

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

_2 Aşçı ,1 Aşçı Yardımcısı ,1 Bulaşıkçı ve 1 Servis Görevlisi olmak üzere her bir işçi için aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 6,00 TL (toplam bir işçi için 156,00 TL) yol ücreti bodroda gösterilecek olup teklif fiyata dahildir.
Tüm kısımlardaki işçiler için aşağıdaki giyim malzemeleri istekli tarafından ayni olarak verilecek olup,teklif fiyata dahildir.
Aşçı Elbisesi 10 Takım (5 yazlık 5 kışlık)
Bulaşıkçı elbisesi 12 takım (5 yazlık 5 kışlık)
garson elbisesi 6 takım (3 yazlık 3 kışlık)
Çizme 5 çift
bulaşıkçı önlüğü 6 adet
aşçı önlüğü 6 adet _

25.3.3. Malzeme giderleri:

. Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda on iki defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı ?Özel Gün Menüsü? (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.

25.3.4. Diğer giderler:

AYRICA 2014 YILI İÇİN BİR İŞÇİ İÇİN 14,5 GÜN OLMAK ÜZERE
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan (5) personele çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecek olup, teklif fiyata dâhildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

2” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde “ Bu teknik şartname beş maddeden ibaret olup, şartname eki olan “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi” Kurumun web sitesinden temin edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede başvuru konusu ihaleye iki isteklinin katıldığı, ihale komisyonu tarafından başvuru sahibinin teklif fiyatının aşırı düşük olarak değerlendirilmesi üzerine başvuru sahibinden aşırı düşük teklifine ilişkin açıklama istenildiği, bunun üzerine istekli tarafından yapılan açıklamanın ihale komisyonu tarafından yeterli görülmediği ve “isteklinin teklifinin reddedilerek ikinci bir ekonomik teklifin olmaması sebebiyle” ihalenin iptaline karar verildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibine gönderilen açıklama isteme yazısında İdari Şartname’nin 25’inci maddesinden de bahsedilerek birçok gidere ilişkin açıklama istenildiği, ayrıca söz konusu yazının ekinde bir haftayı kapsayan sabah, öğle, akşam ve ara kahvaltısı menüsüne yer verildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesindeki özel gün menüsünde yer alan çeşitlerden “kuruyemiş”, istekliye gönderilen açıklama yazısının ekinde yer alan menüde ve/veya Teknik Şartname’nin ikinci maddesinde sayılan yemek çeşitleri arasında yer alan “patates piyazı”, “gözleme”, “erişteli mercimek çorba”, “patatesli gözleme”, “kâğıt kebabı” gibi yemeklere ait gramaj listesinin Teknik Şartname’nin eki “Gıda Rasyonu” adlı dokümanda yer almadığı görülmüştür.

Teknik Şartname incelendiğinde, ihale konusu işte hazırlanması öngörülen yemek çeşitlerine ilişkin düzenleme yapıldığı, ancak ihale konusu işin yürütülmesinde uygulanacak yemek listesine (menüsüne) yer verilmediği görülmektedir.

Bu durumda ihale konusu işte hangi yemek çeşidinin ne kadar sunulacağının bilinmediği ve her yemek çeşidinin maliyetinin farklı olduğu göz önüne alındığında, isteklilerce tekliflerin sağlıklı olarak belirlenemeyeceği, verilen tekliflerin karşılaştırılabilir nitelikte olmayacağı, tekliflerin mevzuata uygun olarak değerlendirilemeyeceği, bu kapsamda aşırı düşük tekliflerin sağlıklı olarak belirlenmesi ve değerlendirilmesinin de söz konusu olmayacağı anlaşıldığından incelenen ihalenin iptali gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Benzer şekilde İdari Şartname’nin 25’inci maddesindeki özel gün menüsünde yer alan çeşitlerden “kuruyemiş”, Teknik Şartname’nin ikinci maddesinde sayılan yemek çeşitleri arasında yer alan “gözleme”, “erişteli mercimek çorba”, “patatesli gözleme”, “kâğıt kebabı” gibi yemeklere ait gramaj listesinin Teknik Şartname’nin eki “Gıda Rasyonu” adlı dokümanda yer almaması istekliler tarafından sağlıklı teklif verilmesine, tekliflerin mevzuata uygun olarak değerlendirilmesine ve bu kapsamda da aşırı düşük tekliflerin sağlıklı olarak değerlendirilmesine engel teşkil ettiğinden ihalenin iptali gerekmektedir.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı incelendiğinde:

İdare tarafından aşırı düşük teklif sahibi istekliden İdari Şartname’nin 25’inci maddesinden de bahsedilerek birçok gidere ilişkin açıklama istenilmiş, ayrıca yazı ekinde gönderilen örnek bir haftalık menüye göre açıklama yapılması gerektiği belirtilmiştir.

İstekliye gönderilen örnek bir haftalık menüde özel gün menüsünün yer almaması ancak söz konusu örnek menünün İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alması, istekli tarafından özel gün menüsüne ilişkin açıklama yapılıp yapılmayacağı hususunda tereddüt oluşturmaktadır.

Ayrıca İdari Şartname’nin 25’inci maddesindeki özel gün menüsünde yer alan çeşitlerden “kuruyemiş”, istekliye gönderilen açıklama yazısının ekinde yer alan menüde ve/veya Teknik Şartname’nin ikinci maddesinde sayılan yemek çeşitleri arasında yer alan “patates piyazı”, “gözleme”, “erişteli mercimek” “çorba”, “patatesli gözleme”, “kâğıt kebabı” gibi yemeklere ait gramaj listesinin Teknik Şartname’nin eki “Gıda Rasyonu” adlı dokümanda yer almaması nedeni ile isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını sağlıklı olarak yapamayacağı ve idarenin söz konusu açıklamayı sağlıklı olarak değerlendiremeyeceği açıktır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Bu sebeple idarenin ihalenin iptaline ilişkin aldığı kararın sonuç itibarı ile yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ aşırı düşük açıklamalarının yeterli görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu ” şeklindebelirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Yetiştirme Yurdu Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarlık tarafından gerçekleştirilen “ Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları esas alınarak toplam 526.878,60 TLolarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 3adet ihale dokümanı satın alındığı, 09.12.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 2 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, iki isteklinin teklifinin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Konyar Yemek Fabrikası Abdullah Konyar

286.301,20

Yeşil Amasya Hazır Yemek Gıda ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.

439.341,60

Şeklinde verildiği, isteklilerden Konyar Yemek Fabrikası Abdullah Konyar’dan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 26.12.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ilgili isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülmediği ve bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi