KİK Kararı: 2014/UH.II-782

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/011
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 06.02.2014
Karar No : 2014/UH.II-782
BAŞVURU SAHİBİ:
Ahi Özel Hizmet İç Dış Ticaret İnşaat Nakliyat Temizlik Temek İmalat İhracat İthalat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, TERME CAD. ULUCAN APT. KAT . 1/15 KIRŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kırşehir İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği, Kervansaray Mah. 2019. Sok. 1 40100 KIRŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/133125 İhale Kayıt Numaralı "2014-2015 Yılları Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kırşehir İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğitarafından 28.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014-2015 Yılları Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ahi Özel Hizmet İç Dış Ticaret İnşaat Nakliyat Temizlik Temek İmalat İhracat İthalat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin 23.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.12.2013tarih ve 41730sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/5051sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İlgili firmaların idareye sunduğu proforma faturaların Tebliğ’de belirtilen beyan, imza ve kaşeleri taşımadığı,

2. İdarece ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan proforma faturaların ilgili meslek mensubundan sorularak teyidinin yapılması gerektiği,

3. Teknik Şartname'nin 4.2’nci maddesine göre yüklenici tarafından temin edilecek ve hizmetin bitiminde iade edilecek demirbaş malzemelere ilişkin maliyet çalışmasınınve tevsik edici belgelerin mevzuata aykırı şekilde kendisine ait olmadığı halde yıllık belli oranda amortisman maliyeti hesaplanarak açıklandığı,

4. İhale üzerinde kalan isteklinin muhtelif giderlerini maliyetine yansıtıp yansıtmadığının ve bu giderlere ilişkin belgelere dayalı aşırı düşük teklif açıklaması yapıp yapmadığının detaylıca incelenmesi gerektiği, buna göre;

İhale üzerinde kalan istekli tarafından, işçilik giderlerinin tam ve doğru olarak maliyete yansıtılması hususunun detaylı olarak incelenmesi,

İhale üzerinde kalan isteklinin bahse konu hesaplamaları hangi temeller doğrultusunda hesapladığı, sunulan bu hesaplamaları tebliğde belirtilen belgeler ile tevsik edip etmediğinin detaylı olarak incelenmesi,

İhale üzerinde kalan isteklinin işçi kıyafetlerine ilişkin giderleri maliyet hesaplarına dahil edip, etmediğinin detaylı olarak incelenmesi,

Özellikle sebze ve meyvelerin 1. kalite ürünler olarak belgelendirilip belgelendirilmediğinin incelenmesi gerektiği,

Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinde, yemek yapımı, dağıtımı, servisi ile temizlik ve bulaşık yıkama işlemlerinde kullanılan tüm demirbaş malzemelerin satın alınması, bakım onarım ve saklanmasından tamamen yüklenici firma sorumlu olacağının düzenlendiği, ilgili maddede belirtilen gider kalemlerine ilişkin belgelere dayalı açıklama yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerektiği,

Aşure, sütlaç, muhallebi ve bunun gibi tatlıların sunumu tek kullanımlık kaplarda yapılması gerektiği, buna göre bu kaplara ilişkin, çöp poşetleri ve kovalarına ilişkin, Ambalajlı tuzlu, tuzsuz, kepekli ekmeklere ilişkin maliyetlerin, personel, hasta ve refakatçilere yemek aralarında verilecek hazır kapalı bardak suya ilişkin maliyetlerin belgelere dayalı açıklama yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerektiği,

İhale konusu işte kullanılacak motorlu araca ilişkin amortisman gideri, akaryakıt gideri, zorunlu trafik sigorta giderine ilişkin belgelere dayalı açıklama yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerektiği,

Sigorta giderleri ve elektrik, su ve doğalgaz giderlerine ilişkin belgelere dayalı açıklama yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerektiği,

Damacana su giderlerine ilişkin belgelere dayalı açıklama yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerektiği,

Elektronik kart sistemi, yangın söndürme cihazlarına ve self servis ünitesine ilişkin belgelere dayalı açıklama yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

…

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

…

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

…” açıklaması bulunmaktadır.

Yapılan incelemede ihale üzerinde kalan isteklinin, muhtelif maliyetlerin tevsikine ilişkin olarak 25 adet proforma fatura sunduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan tüm proforma faturaların incelenmesi sonucu her bir proforma fatura üzerinde ““Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin, meslek mensubu kaşesi ve imzasının ve mükellefin kaşe ve imzasının eksiksiz yer aldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan teklife ilişkin yazılı açıklama ekinde yer alan, bir takım meyve ve sebzelerin birim maliyetini tevsik etmek üzere sunulan, Karaharman Ticaret-İsmail Karaharman tarafından verilen 26.11.2013 tarihli proforma faturada TÜRMOB kaşesinin yer almadığı, ancak meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşenin yer aldığı anlaşılmıştır. Diğer yandan belgenin noter tarafından “aslının aynıdır” ibareli kaşe vurularak onaylandığı görülmüş, söz konusu belgenin mevzuata aykırılık taşımadığı değerlendirilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin Tebliğin 79.4.2.4’üncü maddesindeki açıklamayla aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturada meslek mensubu tarafından yapılacak kaşeleme işleminin anılan Tebliğ’in 8.4’üncü maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabileceği belirtildiğinden, proforma faturanın sunulduğu haliyle de şekil şartlarını haiz ve geçerli olduğu anlaşılmıştır.

Buna göre sunulan proforma faturaların mevzuata uygun düzenlenmiş olduğu, üzerlerinde meslek mensubu ve mükelleflerin kaşe ve imzalarının bulunduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak :

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15’inci maddesinde “(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.” açıklaması bulunmaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin sunmuş olduğu proforma fatura veya fiyat tekliflerindeki birim maliyetlerin gerçeğe uygunluğundan şüphe edilmesi halinde idarece bu belgeleri onaylayan SMMM veya YMM’lerden bilgi ve belge istenebileceği Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen hükmünde düzenlenmiştir.

Buna göre idarelerin proforma fatura ve fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, ilgili meslek mensuplarından isteme zorunluluğu bulunmamakla beraber, ancak gerekli görülmesi halinde idarelerce bu belgelerin istenebileceği açıktır.

Bu itibarla başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak :

Teknik Şartname'nin 4.2’nci maddesinde, yemek hizmetinin ifa edileceği 3 hastane ve 1 ağız ve diş sağlığı merkezinde yüklenici tarafından bulundurulması gerekli araç ve gereçlerin listelerine yer verildiği görülmüştür.

Teknik Şartname'nin 4.2’nci maddesinde istenilen araç ve gereçlere ilişkin olarak “…Tüm malzemeler kullanılmamış ve kullanıma yeni açılacak 1.sınıf kalitede olmalı, makine ile ilgili kurulum, arıza durumu, tedarik edilmesi vs. tüm masraf, taşıma, bakım-onarım ilgili firmaya ait olmalıdır…” düzenlemeleri yer almaktadır.

Teklifi idarece aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilere gönderilen teklif sorgulaması yazısı ekinde de, Teknik Şartname'nin 4.2’nci maddesinde sayılan araç ve gereçlere ilişkin listede yer alan bileşenlere, açıklanması gereken önemli maliyet bileşenleri arasında yer verildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, demirbaş giderlerine yönelik maliyet hesaplamasına ilişkin maliyet cetvelinde bir gider öngörüldüğü anlaşılmakla beraber, isteklinin bu gideri tevsik etmek üzere proforma fatura sunduğu, sunulan proforma faturada açıklanması istenilen araç ve gereçlere ilişkin demirbaş kalemlerine yer verdiği ve proforma faturanın toplam tutarı üzerinden %20 amortisman hesabı yapılarak maliyetine yansıttığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde kalan isteklinin “Yemek Pişirme, servis etme ve sorası işlerinde kullanılacak Teknik Şartname'de belirtilen malzeme giderleri ve diğer giderler” için öngörülen amortisman giderine ilişkin olarak maliyet tablosu sunduğu görülmekle birlikte, “demirbaş ve ekipman” niteliğindeki malzemelerin fiyatlarının proforma faturalar ile tevsik edildiği tespit edilmiştir. Genel maliyet hesaplama tablosu incelendiğinde, “demirbaş ve ekipman” için proforma faturalar ile tevsik edilen fiyatlar yerine sadece amortisman giderlerinin teklif fiyata dahil edildiği anlaşılmıştır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “...2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir …” düzenlemesi yer almaktadır.“Demirbaş ve ekipman” ile ilgili amortisman gideri öngörülebilmesi için bu malzemelerin isteklinin kendi malı olması ve bu durumun da ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da YMM raporu veya SMMM raporu ile tevsik edilmesi gerekmektedir. Söz konusu istekli tarafından “demirbaş ve ekipman”ın kendi malı olduğu yönünde tevsik edici belge sunulmadığı görülmüş olup kendi malı olmayan malzemeler için yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında bunların temin edilme bedeli dikkate alınmayarak sadece amortisman bedelinin esas alınmasının yerinde olmadığı, bu nedenle “demirbaş ve ekipman” niteliğindeki malzemeler için yapılan açıklamanın uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla Ağmar İnşaat Gıda Sanayi İthalat İhracat Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in başvuruların şekil unsurlarını düzenleyen 8’inci maddesinde dilekçelerde “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” e yer verilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “ İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları”başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında da “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, itirazen şikâyet başvurusunun ve bu başvuru kapsamında ileri sürülen iddiaların, bir aykırılık savı taşıması gerekmektedir. Zira Kanun, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edenlere başvuru hakkı tanımaktadır. Dolayısıyla başvurularda, şikâyete konu işlemin taşıdığı iddia edilen hukuka aykırılığın gerekçesi veya gerekçelerine yer verilmelidir.

Başvuru sahibi itirazen şikâyet dilekçesinde ihale üzerinde kalan isteklinin muhtelif giderlerini maliyetine yansıtıp yansıtmadığının ve bu giderlere ilişkin belgelere dayalı aşırı düşük teklif açıklaması yapıp yapmadığının detaylı olarak incelenmesi gerektiğihususlarına yer vermiştir.

Buna göre itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan yukarıda belirtilen hususların, ihale üzerinde kalan iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin bilgilerin yeniden araştırılmasına yönelik olduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak, başvuru sahibinin somut delillere ve hukuki gerekçelere dayanmayan ve yukarıda yer verilen iddialarına ilişkin başvurunun, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ağmar İnşaat Gıda Sanayi İthalat İhracat Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan Ağmar İnşaat Gıda Sanayi İthalat İhracat Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kırşehir İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği tarafından gerçekleştirilen “ 2014-2015 Yılları Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkinyaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması esas alınarak toplam 7.867.730,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 16 adet ihale dokümanı satın alındığı, 28.10.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihalenin üçüncü kısmına yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, üç isteklinin tekliflerinin çeşitli gerekçeler ile değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan yedi teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Ağmar İnşaat Gıda Sanayi İthalat İhracat Ltd. Şti.

5.285.250,00

Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti.

6.255.200,00

Mis Gıda Yemek Temizlik Taah Teks Tur. Tic Ltd Şti

6.564.060,00

Çelikkan Yemek Pazarlama San.ve Tic. Ltd. Şti.

6.575.550,00

On İlaçlama Sağlık Hizmetleri İnşaat Eletronik Gıda Ürünleri Bilgisayar Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları Ve Taahhüt Sanayi Ticaret Ltd. Şti.

6.633.000,00

Bay-Gün Temizlik Yemekhane Ve Personel Hizmetleri İnşaat Nakliyat Turizm Ticaret Ltd. Şti.

7.500.100,00

Sfk Temizlik Hizmetleri Bilgayar Turizm Yemekçilik Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

8.332.430,00

Şeklinde verildiği, idarece Ağmar İnşaat Gıda Sanayi İthalat İhracat Ltd. Şti. ile Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamaların uygun kabul edilerek ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak Ağmar İnşaat Gıda Sanayi İthalat İhracat Ltd. Şti.’nin teklifinin belirlendiği, Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti.’nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedellerinin biri haricinde diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi