KİK Kararı: 2014/UH.II-76

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/002
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 06.01.2014
Karar No : 2014/UH.II-76
BAŞVURU SAHİBİ:
Aydoğan Grup Bilg. İnş. Tem. İlaç Taş. Gıda Yem. Müh. İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti. - Ulu Sosyal Hizmetler A.Ş. Ortak Girişimi, MURAT MAH. BAĞLAR CAD. NO:223/4 BÜYÜKESAT/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bilgi Teknolojileri Ve İletişim Kurumu (Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı), Yeşılırmak Caddesi No:16 06430 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/108035 İhale Kayıt Numaralı "2014 Yılı Genel Temizlik Hizmet Alımı İle İdari Destek Ve Teknik Destek" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 12.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014 Yılı Genel Temizlik Hizmet Alımı ile İdari Destek ve Teknik Destek Alımı” ihalesine ilişkin olarak Aydoğan Grup Bilg. İnş. Tem. İlaç Taş. Gıda Yem. Müh. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. & Ulu Sos. Hizm. A.Ş. Ortak Girişimi’nin 20.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.12.2013tarih ve 38476sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4489sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerine bırakılan istekli Dörtel Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif bedelinden, giyim bedeli ile bu bedel üzerinden hesaplanması gereken % 3 oranındaki sözleşme ve genel gider tutarının çıkarılması halinde kalan tutarın 4.013,97 TL olduğu, bu bedelle 12 aylık temizlik ve giyim malzemeleri ile ilaçlama hizmetinin temin edilmesinin ve aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında mevzuata uygun olarak açıklanmasının mümkün olmadığı, bu itibarla ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İdarece 5.032.729,11 TL olarak belirlenen kâr hariç yaklaşık maliyetin, maliyet bileşenlerinin toplamında hata yapıldığı gerekçesiyle güncellenerek 5.033.959,21 TL şeklinde yeniden belirlediği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi uyarınca işçilik ücretlerindeki değişikliğe bağlı olarak güncellemenin ancak ihale tarihine kadar yapılabileceği, ilan tarihinden ihale tarihine kadar olan süreçte işçilik ücretlerinde bir değişiklik meydana gelmediği de dikkate alındığında ihale tarihinden sonra idarece gerçekleştirilen güncelleme işleminin mevzuata uygun olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu hizmetin adının “2014 yılı genel temizlik hizmet alımı ile idari destek ve teknik destek hizmet alımı” şeklinde belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde işe başlama tarihinin 01.01.2014, işi bitirme tarihinin ise 31.12.2014 olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Aşçıya (1 kişi) asgari ücretin %230 fazlası

Aşçı yardımcısına (2 kişi) asgari ücretin %125 fazlası

Şefe (2 kişi) asgari ücretin %145 fazlası

Şef yardımcısına (1 kişi) asgari ücretin %90 fazlası verilecektir.

Şoföre (4 kişi) asgari ücretin %85 fazlası verilecektir.

Teknisyene (3 kişi) asgari ücretin %90 fazlası

Büro elemanına (63 kişi) asgari ücretin %55 fazlası

Servis elemanına (12 kişi) asgari ücretin %65 fazlası

Bulaşıkçıya (2 kişi) asgari ücretin %55 fazlası

Mühendise (1 kişi) asgari ücretin %250 fazlası

Temizlik personeli (72 kişi) asgari ücretin %25 fazlası verilecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yol Ücreti:

1- Aşçı (1), Aşçı Yardımcısı (2), Şef (2), Şef Yardımcısı (1), Şoför (4), Teknisyen (3), Büro Elemanı (63), Servis Elemanı (12), Bulaşıkçı (2) ve Mühendise (1) olmak üzere toplam 91 kişi için 22 gün üzerinden Günlük Brüt 12.50 TL ödenecektir.

2- Temizlik Personeline (BTK Merkez, Piyasa Gözetim Laboratuvarı ile İstanbul, Diyarbakır ve Samsun Bölge Müdürlüklerinde) 51 kişi için 26 gün üzerinden Günlük Brüt 12.50 TL ödenecektir.

3-Temizlik Personeline (İzmir, Mersin, Erzurum ve Ankara Bölge Müdürlüklerinde) 21 kişi için 22 gün üzerinden Günlük Brüt 12.50 TL ödenecektir.

Yemek Ücreti:

1- Şef (2), Şef Yardımcısı (1), Şoför (4), Teknisyen (3), Büro Elemanı (63) ve Mühendise (1) olmak üzere toplam 74 kişi için yemek ücreti 22 gün üzerinden Günlük Brüt 7.50 TL ödenecektir.

2- Aşçı (1), Aşçı Yardımcısı (2), Servis Elemanı (12) ve Bulaşıkçıya (2) olmak üzere toplam 17 Kişinin yemek yardımı ayni olarak karşılanacaktır.

3- Temizlik Personeline (BTK Merkez, Piyasa Gözetim Laboratuvarı ile İstanbul, Diyarbakır ve Samsun Bölge Müdürlüklerinde) 51 kişi için 26 gün üzerinden Günlük Brüt 7.50 TL ödenecektir.

4- Temizlik Personeline (İzmir, Mersin, Erzurum ve Ankara Bölge Müdürlüklerinde) 21 kişi için 22 gün üzerinden Günlük Brüt 7.50 TL ödenecektir.

…

Ayni olarak karşılanacak yemek idare yemekhanesinden yemek yedirilmek suretiyle karşılanacak olup, yemek gideri için teklif fiyata dahil olarak verilecek tutar, 2014 yılı içerisinde Resmi Çalışma Günlerinin toplamı olan 251 gün üzerinden 17 Personel için günlük 8.50 TL olarak hesaplanacaktır. Ayni olarak hesaplanan yemek bedeli aylık olarak yüklenicinin hak edişinden kesilecektir.

Giyecek Ücreti

Miktarı, cinsi ve evsafı teknik şartnamede belirtilen giyecek gideri ayni olarak karşılanacak olup teklif fiyata dahil edilecektir. Giyim ücreti her bir personelin işçilik maliyetine dahil olarak verilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

BTK Merkez Binası, Piyasa Gözetim Laboratuvarı ve Ankara Bölge Müdürlüğünde kullanılacak temizlik ve sarf malzemeleri yüklenici tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.4. Diğer giderler:

Kamu İhale Genel Tebliği gereğince, işçi maliyetine %3 sözleşme giderleri de teklif fiyata dahil edilecektir. Ayrıca Teknik Şartnamenin ilgili maddelerinde belirtilen sağlıkla ilgili muayene, rapor ve işlemleri, diyetisyen ile eğitim giderleri de teklif fiyata dahildir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranı…%2” düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan düzenlemeler dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde, ayni olarak temin edilecek giyim ve yemek maliyetleri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 4.824.885,60 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli Dörtel Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise 4.866.257,16 TL olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir…” açıklaması yer almaktadır.

İlaçlama hizmetine ilişkin olarak Teknik Şartname’nin VI’ncı kısmında “İlaçlama yapılacak yerler mikrop, bakteri, böcek, fare ve diğer haşerata karşı TSE normlarına uygun şekilde idarenin talebi üzerine yılda en az dört defa ilaçlama yapılacak olup; yapılacak ilaçlama işleri, “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esaslar Yönetmeliği”ne uygun olarak gerçekleştirilecektir. Yüklenicinin “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesi”ne sahip olmaması durumunda ilaçlama izin belgesine sahip bir firmaya yaptırılacaktır. İlaçlama ile ilgili olarak her türlü malzeme, ekipman ve giderler Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Kullanılacak haşere ilaçları TSE normlarında kapalı alanlarda kullanıma uygun olmalıdır. İnsan sağlığına zararı olmamalı. İlaçlama yapılacak alan yaklaşık 14450 m²'dir. Haşerata karşı kullanılacak her türlü ilaçlar EK-1’deki malzemelere dahil olacak şekilde teklif fiyatın içerisinde değerlendirilecektir.” düzenlemesine yer verilmiş, aynı Şartname’nin ekinde yer alan tabloda ihale konusu hizmette kullanılacak temizlik malzemelerin cins ve miktarları belirtilmiş, aynı Şartnamenin 7’nci maddesinde ise personele verilecek giyim malzemelerinin cins ve sayılarına yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde, ayni giyim ve yemek bedeli ile % 3 oranındaki sözleşme ve genel gider dahil toplam işçilik maliyeti için 4.864.199,58 TL, temizlik malzemeleri için 1.199,74 TL, ilaçlama gideri için ise 760,00 TL öngörüldüğü, giyim ve temizlik malzemeleri için öngörülen fiyatları tevsik amacıyla iki adet proforma fatura ile eki maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.5) sunulduğu, ilaçlama için öngörülen bedeli tevsik amacıyla da fiyat teklifi ile eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) sunulduğu, sunulan proforma faturalar ile fiyat teklifi üzerinde meslek mensubunun beyan imza ve kaşesinin bulunduğu, proforma faturalar ve fiyat teklifinde belirtilen birim fiyatlar ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki tutarların uyumlu olduğu görülmüş, bu itibarla yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “…(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1…İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.” açıklaması yer almaktadır.

İdarece yapılan ilk yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde, kıyafet ve temizlik maliyetlerinin toplamı üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel gider payının hesaplanarak bu tutarın yaklaşık maliyete dahil edildiği, ayni olarak karşılanacak yemek maliyeti üzerinden ise % 3 oranında sözleşme ve genel gider payının hesaplanmadığı, buna göre de kâr hariç yaklaşık maliyetin 5.032.279,11 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

Anılan Tebliğ açıklaması uyarınca, asgari işçilik maliyetinin unsurları olan giyim ve yemek maliyetleri üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel gider payının hesaplanması, asgari işçilik maliyetinin bir unsuru olmayan temizlik malzemesi maliyeti üzerinden ise % 3 oranındaki sözleşme ve genel gider payının hesaplanmaması gerekmektedir.

Anılan Tebliğ açıklamasına uygun olarak söz konusu hesap hatasının idarece giderilerek kâr hariç yaklaşık maliyetin 5.033.959,24 TL şeklinde yeniden tespit edildiği görülmüştür. İdarece yapılan söz konusu işlemin esas itibari ile bir güncelleme değil, hatalı bir işlemin düzeltilmesinden ibaret olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan yapılan düzeltme işlemi neticesinde, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerde bir değişikliğin meydana gelmediği görülmüştür. Bu çerçevede, idarece tesis edilen yaklaşık maliyetin düzeltilmesine ilişkin işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığından ve söz konusu işlem neticesinde başvuru sahibi dahil herhangi bir isteklinin hukuki durumunda bir değişiklik meydana gelmediğinden incelemeye konu iddianın reddinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim ve temizlik bedellerine ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim ve temizlik bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “ bu tevsikin ” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim ve temizlik bedellerinin açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ve temizliğe ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Dörtel Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ile Aydoğan Grup Bilg. İnş. Tem. İlaç Taş. Gıda Yem. Müh. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.-Ulu Sos. Hizm. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirilmesi sonucunda;

1- Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Dörtel Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim ve temizlik giderlerinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim ve temizlik malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere kuruşlu birim fiyatların önerildiği Rönesans Tes. Ent. Sos. Hizm. Oto Kir. İnş. Turz. Teks. Çev. Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 20.09.2013 tarihli iki adet proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanaklarının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanaklarında, ön görülen giyim ve temizlik maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2- Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Aydoğan Grup Bilg. İnş. Tem. İlaç Taş. Gıda Yem. Müh. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.-Ulu Sos. Hizm. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında temizlik maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; bazı temizlik malzemelerine kuruşlu birim fiyatları öneren Ahmet YAVUZtarafından istekli adına tanzim edilen 11.09.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen temizlik maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksitakdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyime ve temizlik malzemelerine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturada önerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Dörtel Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ile Aydoğan Grup Bilg. İnş. Tem. İlaç Taş. Gıda Yem. Müh. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.-Ulu Sos. Hizm. A.Ş. Ortak Girişiminin tekliflerinin bu gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, bu işlem sonrasında ihalede geçerli teklif kalmadığından “ İhalenin iptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karar gerekçesine katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında; Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağandışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağından;

İnceleme konusu ihalede,

İhale üzerinde bırakılan Dörtel Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, giyim bedelini belgelendirmek üzere sunduğu Rönesans Tes. Ent. Sos. Hizm. Oto Kir. İnş. Turz. Teks. Çev. Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturada, ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek yazılık/kışlık tişörtün ve yazlık/kışlık pantolonun birim fiyatının 0,01 TL olduğunun belirtildiği, aynı şekilde ihale konusu işte kullanılacak temizlik sarf malzemesini belgelendirmek üzere sunduğu aynı firma proforma faturada, malzemelerin birim fiyatının 0,02 TL ila 0,41 TL arasında olduğunun belirtildiği, proforma faturalardaki bilgiler mevzuata aykırılık görülmeyerek açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma faturaların ve proforma faturaların dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen Rönesans Tes. Ent. Sos. Hizm. Oto Kir. İnş. Turz. Teks. Çev. Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti.nin bağlı olduğu Ankara/Maltepe Vergi Dairesine bildirimde bulunulması,

Anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususun da anılan Kurul kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılıyorum.

Kazım ÖZKAN

II. Başkan