KİK Kararı: 2014/UH.II-73

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/002
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 06.01.2014
Karar No : 2014/UH.II-73
BAŞVURU SAHİBİ:
Reis Turizm Taşımacılık Temizlik İnşaat Müd. Mimar San. Ve Tic. Ltd. Şti., HOCAÜVEYZ MAH. VATAN CAD. ALBAY CEMİL SAKARYA SOK. GÜLER APT. NO:2 D:2 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı, Yücetepe Mahallesı Necatıbey Caddesı No:114 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/148158 İhale Kayıt Numaralı "167 İşçi İle 02/01/2014 - 31/12/2015 Tarihleri Arası Genel Temizlik Ve İlaçlama" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye İstatistik Kurumu Destek Hizmetleri Daire Başkanlığıtarafından 11.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “167 İşçi İle 02/01/2014 - 31/12/2015 Tarihleri Arası Genel Temizlik ve İlaçlamaHizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Reis Turizm Taşımacılık Temizlik İnşaat Mühendislik Mimarlık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 20.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 09.12.2013tarih ve 38168sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4449sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 11.11.2013 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede idare tarafından yaklaşık maliyetin 9.106.103,29 TL olarak açıklandığı, ihaleye teklif edilen bedeller ile idare tarafından daha önceki yıllarda gerçekleştirilen ihalelerde oluşan sözleşme tutarları bir arada değerlendirildiğinde yaklaşık maliyetin piyasa koşullarına göre oldukça yüksek belirlendiğinin görüldüğü, yaklaşık maliyetin tekliflerin değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi konusunda belirleyici nitelik taşıdığı göz önünde bulundurulduğunda mevzuata uygun olarak hesaplanmayan yaklaşık maliyetin ihale sonucunu etkilediği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihale ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “167 İşçi ile 02.01.2014- 31.12.2015 Tarihleri Arası Genel Temizlik ve İlaçlama Hizmet Alımı” şeklinde belirtildiği,

Anılan Şartname’nin zeyilname ile değiştirilen “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

İhale konusu işte çalışacak 2 işçiye 16 yaşından büyükler için tespit edilen yürürlükteki bürüt asgari ücretin en az %25 fazlası üzerinden ödeme yapılacaktır. 165 işçiye ise bürüt asgari ücret üzerinden ödeme yapılacaktır. Fazla çalışma yapılmayacaktır. ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılmayacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Çalıştırılacak İşçilere yemek ve yol giderleri nakti olarak verilecektir.
167 işçiye her biri için günlük bürüt 7,00 TL. (Yedi Türk Lirası) yol bedeli ve 7,00 TL. (Yedi Türk Lirası) bürüt yemek bedeli nakti olarak verilecek olup ücret bordrosunda da gösterilecektir. Bu bedeller her ay için 22 gün üzerinden hesaplanacaktır.
-Yüklenici firma teknik şartnamenin 11- maddesinde belirtilen temizlik görevlilerinin kıyafetlerini ayni olarak verecek ve bu giyecek malzemeleri teklif fiyata dahildir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik şartnamenin 8.3- maddesinde belirtilen bahçe bakım malzemeleri ve 9.2- maddesinde belirtilen temizlikte kullanılacak madde ve malzemeler teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer giderler:

İlaçlama bedeli teklif fiyata dahildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

_Sigorta Kolları İşveren Hissesi
Malullük 11
Tehlike Sınıfı 2
Genel Sağlık Sigortası %7,5
Toplam: %20,5” _düzenlemesinin yer aldığı,

Teknik Şartname’nin “İşin Kapsamı” başlıklı 2’nci maddesinde “ Yücetepe Mah. Necatibey Caddesi No:114 Çankaya/Ankara ve Çankaya Mah. Hüseyin Rahmi Gürpınar sokak No:2 Çankaya/Ankara adreslerinde bulunan Hizmet binaları ve bahçeleri ile 1. maddede adları yazılı Bölge Müdürlükleri ve İl İrtibat bürosunun hizmet binalarının çalışma odaları, toplantı - eğitim salonları, koridorları, tuvaletleri, kapıları, pencere-camları, merdivenleri, masaları, sandalyeleri, aydınlatma elemanları ve tüm alanların temizlikleri ile taşıma işlerinin yapılmasıdır.

Merkez, Bölge Müdürlükleri ve İl İrtibat bürosundan adresleri değişen olduğu zaman temizlik görevlileri yeni adresteki binalarda hizmet vereceklerdir.

Söz konusu Ana bina, Ek Hizmet binası, 26 Bölge Müdürlüğü ve 1 İl İrtibat bürosunun eklentilerinde;

Merkez Binalar

Sıra No

MERKEZ

m²

Ana ve Ek Hizmet Binaları Temizlik Alanı

29.322

Ağaçlı ve Çimli Bahçe Alanı

2.350

Bina İlaçlama Alanı

24.780

” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin 3.5’inci maddesinde “ Ankara 186 m²,Bursa 300 m²,İstanbul 200 m²,İzmir 216 m²,Samsun 950 m²,Van 40m² Cam Giydirme cephesi olan Bölge Müdürlüğü Hizmet binalarının Nisan,Ağustos,Aralık (Bölge müdürlükleri tarihleri değiştirebilir) aylarında malzeme+işçilik olarak temizliklerinin yapılması ve her türlü sorumlulukları firmaya aittir. Yüklenici, idareden ayrıca ücret talep etmeyecektir.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “Temizlik görevlilerinin kıyafetleri:(24aylık)” başlıklı 11’inci maddesinde “

Sıra No

Cinsi

Merkez

Bölge

Çizme (Kauçuk İçi astarlı)

96 Çift

Terlik (Kapalı, poliüretan tip)

420 Çift

570 Çift

Yağmurluk (PVC yapıştırmalı su geçirmez)

8 Adet

Kışlık bot (deri, termo tabanlı keçe astarlı)

8 Adet

Kışlık Mont (Su geçirmez bonbing kumaş)

8 Adet

İş Önlüğü (alpaga kumaş)

108 Adet

Pantolon (Erkekler için serj kumaş)

40 Adet

Pantolon (Bayanlar için likralı kumaş)

64 Adet

Gömlek (tery-koton kumaş sert yakalı)

104 Adet

Kravat (dokuma kumaş)

40 Adet

Fular (Şifon desenli veya düz kumaş)

64 Adet

İş elbisesi kışlık (viskon alpaga serj kumaş)

140 Takım

190 Takım

İş Elbisesi Yazlık (Ekose Tery koton Kumaş)

140 Takım

190 Takım

Not: 24 Ay içerisinde Merkez ve Bölgelerde her işçiye 6 (Altı) Çift Terlik verilir.(4 Ayda bir)” düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Şartname’nin “İlaçlama (Haşaratla Mücadele)” başlıklı 4.3’üncü maddesinde** “** Ana bina ile Ek Hizmet Binasının eklentilerinin ilaçlama, cihaz ve işçiliği yükleniciye ait olmak üzere yüklenici tarafından temin edilecek, Ziraat Mühendisi veya Veteriner Hekim ile İdarenin denetim ve gözetiminde 24 aylık dönemde en az 35 (otuzbeş) defa idarenin belirleyeceği zamanlarda yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, 11.11.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 11 teklif verildiği, 1 isteklinin teklifinin “ geçici teminat mektubu ile banka referans mektubu sunulmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 11.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararında “ADK Temizlik Nak. Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti., Piramit Makina İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti. ve Tem-Ser Temizlik Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre aşırı düşük teklif olduğu” değerlendirmesinde bulunularak, söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Piramit Makina İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti.nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunmadığı, diğer isteklilerin açıklamalarının ise idarece yeterli görüldüğü, 22.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin ADK Temizlik Nak. Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan ihalenin ilk oturumunda (11.11.2013 tarihinde) yaklaşık maliyet tutarının açıklanmasından sonra, başvuru sahibinin “yaklaşık maliyetin doğru hesaplanmadığı” iddiasıyla 20.11.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

…(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında ise “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü bulunmaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, ihale onay belgesinde yaklaşık maliyet tutarının 9.106.103,29 TL olarak belirtildiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde 165 temizlik personeli maliyetinin 6.601.716,00 TL, 2 temizlik personeli maliyetinin (asgari ücretin %25 fazlası ücret alan) 95.487,36 TL olarak belirlendiği, giyim malzemesi gideri için 55.975,68 TL öngörüldüğü, temizlik malzemesi ve bahçe bakım malzemesi giderinin 1.022.400,00 TL, ilaçlama giderinin 142.771,65 TL şeklinde belirlendiği, firma kârı için ise 1.187.752,60 TL öngörüldüğü tespit edilmiştir.

24.12.2013 tarihli ve 3187 sayılı Kurum yazısı ile idareye yaklaşık maliyetteki her bir bileşenin birim fiyatının nasıl hesaplandığı, yaklaşık maliyet hesabında piyasadan teklif alınıp alınmadığı sorulmuş, piyasa araştırması yapılmış ise piyasadan teklif isteme yazıları ve yaklaşık maliyet hesabına dayanak teşkil eden tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiştir.

İdarenin yaklaşık maliyetin nasıl hesaplandığına ilişkin açıklamasında “işçilik bedeli KİK işçilik hesaplama modülünden hesaplanmıştır. Giyecek, temizlik malzeme ve ilaçlama giderleri ise 14.11.2011 tarihinde ihalesi yapılan 2011/157738 İKN’li 02.01.2012-21.1.2013 tarihleri arası temizlik ihalesine isteklilerin teklif ettiği birim fiyat tekliflerine göre hesaplanmıştır. Yaklaşık maliyet oluşturulurken giyecek malzemeleri için teklif fiyatları makul görülen 5 isteklinin teklifi, çevre temizlik ve bitki bakım malzemeleri için 6 isteklinin teklifi alınarak %20 artış yapılmıştır. İlaçlama için ise teklif fiyatları makul görülen 2 isteklinin teklifi alınarak %22,02 artış yapılmıştır. Bu kalemlerin toplamına %15 firma kârı eklenerek toplam yaklaşık maliyet 9.106.103,29 TL olarak belirlenmiştir. Yaklaşık maliyet hesaplanırken ayrıca piyasadan teklif alınmamıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin esas ve usuller belirtilmiş olup, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatların yaklaşık maliyet tespitinde kullanılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Başvuru konusu ihalede idare daha önceki yıllarda gerçekleştirmiş olduğu temizlik, tahmil ve tahliye, ilaçlama hizmetleri alımına ilişkin 2011/157738 İKN’li ihaleye verilen teklifleri esas alarak yaklaşık maliyeti hesaplamıştır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesi çerçevesinde idarenin ihale konusu işe benzer nitelikte bir işe ait fiyatları kullanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ başvuru konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin doğru hesaplanmadığı iddiasıyla idareye yaptıkları şikâyet başvurusuna idarece verilen cevapta, yaklaşık maliyetin 14.11.2011 tarihinde gerçekleştirilen 2011/157738 İKN'li ihaleye 6 isteklinin verdiği tekliflere enflasyon farkı eklenmesi suretiyle hesaplandığının belirtildiği, başvuru konusu ihalede cam giydirme cephesi temizliği maliyetinin de bulunmasına karşın yaklaşık maliyet hesabında esas alınan 2011/157738 İKN'li ihalede söz konusu maliyetin bulunmadığı, kova, fırça, paspas gibi amortismana tabi olmayan malzemelerin fiyatının aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması halinde tevsik edilmesi gerektiği, ancak 2011/157738 İKN'li ihalede anılan gider kalemlerinin bulunmadığı, dolayısıyla yaklaşık maliyeti mevzuata uygun hazırlanmayan başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyet esas alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının mümkün olmadığı, yaklaşık maliyetin doğru hesaplanması halinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak isteklilerin değişebileceği, idarenin aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik işlemlerinin mevzuata uygun olmadığı” şeklinde belirtileniddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” yönünde karar verilmiştir.

Anılan Şartname’nin zeyilname ile değiştirilen “ Teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı 25’inci maddesinde,

“ 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik şartnamenin 8.3- maddesinde belirtilen bahçe bakım malzemeleri ve 9.2- maddesinde belirtilen temizlikte kullanılacak madde ve malzemeler teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer giderler:

İlaçlama bedeli teklif fiyata dahildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

_Sigorta Kolları İşveren Hissesi
Malullük 11
Tehlike Sınıfı 2
Genel Sağlık Sigortası %7,5
Toplam: %20,5” _düzenlemesinin yer aldığı,

Teknik Şartname’nin “ İşin Kapsamı ” başlıklı 2’nci maddesinde “ Yücetepe Mah. Necatibey Caddesi No:114 Çankaya/Ankara ve Çankaya Mah. Hüseyin Rahmi Gürpınar sokak No:2 Çankaya/Ankara adreslerinde bulunan Hizmet binaları ve bahçeleri ile 1. maddede adları yazılı Bölge Müdürlükleri ve İl İrtibat bürosunun hizmet binalarının çalışma odaları, toplantı - eğitim salonları, koridorları, tuvaletleri, kapıları, pencere-camları, merdivenleri, masaları, sandalyeleri, aydınlatma elemanları ve tüm alanların temizlikleri ile taşıma işlerinin yapılmasıdır.

Merkez, Bölge Müdürlükleri ve İl İrtibat bürosundan adresleri değişen olduğu zaman temizlik görevlileri yeni adresteki binalarda hizmet vereceklerdir.

Söz konusu Ana bina, Ek Hizmet binası, 26 Bölge Müdürlüğü ve 1 İl İrtibat bürosunun eklentilerinde;

Merkez Binalar

Sıra No

MERKEZ

m²

Ana ve Ek Hizmet Binaları Temizlik Alanı

29.322

Ağaçlı ve Çimli Bahçe Alanı

2.350

Bina İlaçlama Alanı

24.780

” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “ Temizlik görevlilerinin kıyafetleri:(24aylık)” başlıklı 11’inci maddesinde “

Sıra No

Cinsi

Merkez

Bölge

Çizme (Kauçuk İçi astarlı)

96 Çift

Terlik (Kapalı, poliüretan tip)

420 Çift

570 Çift

Yağmurluk (PVC yapıştırmalı su geçirmez)

8 Adet

Kışlık bot (deri, termo tabanlı keçe astarlı)

8 Adet

Kışlık Mont (Su geçirmez bonbing kumaş)

8 Adet

İş Önlüğü (alpaga kumaş)

108 Adet

Pantolon (Erkekler için serj kumaş)

40 Adet

Pantolon (Bayanlar için likralı kumaş)

64 Adet

Gömlek (tery-koton kumaş sert yakalı)

104 Adet

Kravat (dokuma kumaş)

40 Adet

Fular (Şifon desenli veya düz kumaş)

64 Adet

İş elbisesi kışlık (viskon alpaga serj kumaş)

140 Takım

190 Takım

İş Elbisesi Yazlık (Ekose Tery koton Kumaş)

140 Takım

190 Takım

Not: 24 Ay içerisinde Merkez ve Bölgelerde her işçiye 6 (Altı) Çift Terlik verilir.(4 Ayda bir)” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin “ İlaçlama (Haşaratla Mücadele)” başlıklı 4.3’üncü maddesinde** “** Ana bina ile Ek Hizmet Binasının eklentilerinin ilaçlama, cihaz ve işçiliği yükleniciye ait olmak üzere yüklenici tarafından temin edilecek, Ziraat Mühendisi veya Veteriner Hekim ile İdarenin denetim ve gözetiminde 24 aylık dönemde en az 35 (otuzbeş) defa idarenin belirleyeceği zamanlarda yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

11.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararında “ADK Temizlik Nak. Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti., Piramit Makina İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti. ve Tem-Ser Temizlik Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre aşırı düşük teklif olduğu” değerlendirmesinde bulunularak, söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere gönderilen 11.11.2013 tarihli yazılarda, “giyecek bedeli ve temizlikte kullanılacak malzemelerin bedeli” nin önemli teklif bileşenler olarak belirlendiği,

Piramit Makina İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti.nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunmadığı, diğer isteklilerin açıklamalarının ise idarece yeterli görüldüğü, 22.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin ADK Temizlik Nak. Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan ihalenin ilk oturumunda yaklaşık maliyet tutarının açıklanmasından sonra, başvuru sahibinin 20.11.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunarak, yaklaşık maliyetin doğru hesaplanmadığını iddia ettiği, söz konusu başvuruya ilişkin olarak idarece 10 gün içerisinde karar alınmaması üzerine 09.12.2013 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

Bununla birlikte başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin doğru hesaplanmadığı ve yaklaşık maliyeti mevzuata uygun hazırlanmayan başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyet esas alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının mümkün olmadığı, yaklaşık maliyetin doğru hesaplanması halinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak isteklilerin değişebileceği, idarenin aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik işlemlerinin mevzuata uygun olmadığı iddialarıyla 09.12.2013 tarihinde idareye yeniden şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdarenin 11.12.2013 tarihli ve 289 şikâyete ilişkin cevabında “…Üzerine ihale edilen ekonomik açıdan 1. teklif sahibi olan ADK Temizlik Nak. Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen yazılı açıklama ve ekinde sunulan belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı değerlendirilmiştir. Ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15. maddesi gereğince teklifi reddedilmeyerek, proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutar tespit tutanaklarının mükellef isteklinin bağlı olduğu vergi dairelerine gönderilmiştir.

Yaklaşık maliyetin tespitinde işçilik ücreti Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü kullanılarak hesaplanmıştır. Giyecek malzemesi, temizlik ve bahçe bakım malzemesi ile ilaçlama bedeli ise 14.11.2011 tarihinde yapılan 02.01.2012-31.12.2013 tarihleri arasını kapsayan 2011/157738 İKN’li ihalede 6 istekli firmanın verdiği teklif fiyatına enflasyon farkı ve %15 firma kârı eklenerek hesaplanmıştır.

Kurumumuzun daha önce yapmış olduğu bazı ihalelerde firmalar yaklaşık maliyet için verdiği tekliflerin asıl ihalede verilen tekliflere oranla yarısı kadar teklif verdikleri görülmektedir. Bu nedenle tekliflerin değerlendirilmesinde sadece yaklaşık maliyetin esas alınması idarenin menfaatine verilen bir karar olmayacağı açıktır. Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken diğer teklif fiyatlarına göre de değerlendirilmesi gerekmektedir. İhale komisyonu da diğer tekliflere göre aşırı düşük teklif değerlendirmesi yapmıştır. Teklif değerlendirme işlemlerinin sadece yaklaşık maliyete göre tüm firmaları kapsayacak şekilde aşırı düşük teklif sorgulaması aynı şekilde tekrar edilerek yeniden değerlendirilmesi yapılsa da sonucun kesin olarak değişmeyeceği aşikardır.” ifadelerine yer verdiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler ” başlıklı 78’inci maddesinde,

“78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “ Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” açıklamaları bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalenin “ Genel Temizlik ve İlaçlama Hizmet Alımı” olduğu, ihale dokümanında ihale konusu işte çalışacak personel sayısının belirtildiği, personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamını idare için kullanacağı, yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde yaklaşık maliyetin ağırlıklı olarak işçilik giderinden oluştuğu dikkate alındığında, söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olduğu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesi çerçevesinde kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr tutarının 1.187.752,60 TL olarak belirtildiği, dolayısıyla kârsız yaklaşık maliyet tutarının 7.918.350,69 TL’ye tekabül ettiği, kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren 10 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmesine karşın idarenin yalnızca 3 istekliyi aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tuttuğu görülmüş olup, idarenin söz konusu işlemi mevzuata uygun bulunmamıştır.

Diğer yandan başvuru sahibinin 23.12.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet dilekçesinde yaklaşık maliyetin doğru hesaplanmadığı iddia edilmektedir. Yaklaşık maliyetin ihalenin ilk oturumunda, bir başka deyişle 11.11.2013 tarihinde açıklandığı göz önüne alındığında, 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca başvuru sahibinin 09.12.2013 tarihli şikâyet ve 23.12.2013 tarihli itirazen şikâyet başvurularında yer alan bu iddiasının süre yönünden reddi gerekmekte ise de, başvuru sahibinin “yaklaşık maliyetin doğru hesaplanmadığı” na yönelik olarak 20.11.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu ve bu başvuruya ilişkin olarak idarece 10 gün içerisinde karar alınmaması üzerine 09.12.2013 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. İddiaların aşırı düşük teklif sorgulamayı etkileyecek bir unsur olduğu ve iddianın bu yönüyle esastan incelenmesi gerektiği, söz konusu iddiaya ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 24.12.2013 tarihli ve 3187 sayılı Kurum yazısı ile idareye yaklaşık maliyetteki her bir bileşenin birim fiyatının nasıl hesaplandığı, yaklaşık maliyet hesabında piyasadan teklif alınıp alınmadığı sorulmuş, piyasa araştırması yapılmış ise piyasadan teklif isteme yazıları ve yaklaşık maliyet hesabına dayanak teşkil eden tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiştir.

Yaklaşık maliyetin her bir bileşeninin birim fiyatının nasıl tespit edildiğine yönelik inceleme sonucunda, giyim gideri hesaplanırken 2011/157738 İKN’li ihaleye verilen 5 teklifte öngörülen birim fiyatların aritmetik ortalamasının alındığı ve ulaşılan tutarın %20 oranında artırılarak birim fiyatın belirlendiği, ancak inceleme konusu ihale ile yaklaşık maliyet hesabında esas alınan 2011/157738 İKN’li ihale karşılaştırıldığında, giyim malzemesi miktarlarında farklılık bulunduğu belirlenmiştir. Örneğin, inceleme konusu ihalede “108 adet iş önlüğü, 990 çift terlik, 96 çift çizme, 64 adet bayan pantolonu, 104 adet gömlek ve 64 adet fular” istenilmesine karşın, 2011/157738 İKN’li ihalede “ 112 adet iş önlüğü, 972 çift terlik, 230 çift çizme, 52 adet bayan pantolonu, 92 adet gömlek ve 52 adet fular” istenilmiştir.

Temizlik ve bahçe bakım malzemesi maliyetinin hesabında 2011/157738 İKN’li ihaleye verilen 6 teklifin aritmetik ortalamasının esas alındığı, bu tutarın %20 oranında artırılarak birim fiyatın 42.600,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmış, ancak başvuru konusu ihaleye ait Teknik Şartname ile 2011/157738 İKN’li ihaleye ait Teknik Şartname karşılaştırıldığında, temizlik ve bahçe bakım sarf malzemesi miktarları ile çeşitlerinde farklılık bulunduğu tespit edilmiştir.

Örneğin, başvuru konusu ihalede “480 adet ahşap spreyi, 1.440 kg ahşap bakım maddesi, 120 adet asansör temizlik maddesi, 1.440 kg cila bakım maddesi” istenildiği, 2011/157738 İKN’li ihalede ise “ 2.112 adet ahşap spreyi, 4.560 kg ahşap bakım maddesi, 936 adet asansör temizlik maddesi, 2.880 kg cila bakım maddesi” istenildiği, ayrıca incelemeye konu ihalede temizlik sarf malzemeleri arasında “havlu kağıt, parfüm otomat pili, peçete (30x30)”ye yer verilmesinekarşın, 2011/157738 İKN’li ihaleye ait Teknik Şartname’de söz konusu temizlik malzemelerinin istenilmediği görülmüştür.

İlaçlama giderinin yaklaşık maliyeti hesaplanırken, idarenin 2011/157738 İKN’li ihaleye teklif veren 2 isteklinin teklif fiyatlarını esas aldığı, bu fiyatların ortalaması üzerinden %22,02 oranında artış yaparak birim fiyatı (3.965,88 TL) belirlediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte 2011/157738 İKN’li ihaleye ilişkin Teknik Şartname incelendiğinde, Teknik Şartname’de belirtilen merkez binanın temizlik alanı (26.316 m2) ile başvuru konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’de belirtilen merkez bina temizlik alanının (29.322 m2) farklı olduğu görülmüştür. Dolayısıyla haşerelere karşı kullanılacak ilaç miktarının her iki ihalede farklı belirlendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan her iki ihalede istenilen zirai ilaç miktar kıyaslandığında, başvuru konusu ihalede 15 kg zirai ilaç kullanılmasının öngörüldüğü, 2011/157738 İKN’li ihalede ise 20 kg zirai ilaç kullanılacağının belirtildiği tespit edilmiştir. Bu itibarla 2011/157738 İKN’li ihalede öngörülen ilaçlama alanı ve ilaç miktar ile başvuruya konu ihalede öngörülen miktarların farklı olduğu anlaşıldığından, idarenin yaklaşık maliyeti hesaplarken 2011/157738 İKN’li ihaleye verilen teklifleri esas almasının mevzuata uygun olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

Söz konusu tespitler çerçevesinde idarenin yaklaşık maliyeti ihale dokümanında öngörülen tüm gider kalemlerini esas alarak belirlemediği, yaklaşık maliyet bileşenlerinin birim fiyatları belirlenirken, farklı miktarda ve çeşitte bileşenlere ilişkin fiyat tekliflerinin esas alındığı, 2011/157738 İKN’li ihaleye ait teklif fiyatlarının ortalaması alındıktan sonra giyim ve temizlik sarf malzemesi fiyatlarında %20 oranında, ilaçlama fiyatında %22,02 oranında artış yapılarak yaklaşık maliyete yansıtılmasının dayanağının bulunmadığı anlaşıldığından, idarenin yaklaşık maliyetinin mevzuata uygun olarak hazırlanmadığı sonucuna varılmış ve başvuru sahibinin “yaklaşık maliyet esas alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının mümkün olmadığı, yaklaşık maliyetin doğru hesaplanması halinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak isteklilerin değişebileceği, idarenin aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik işlemlerinin mevzuata uygun olmadığı” na ilişkin iddiasının yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği iddiasının, aşırı düşük teklif sorgulamayı etkileyecek bir unsur olduğu ve iddianın bu yönüyle esastan incelenmesi gerektiği ve bu yönde yapılan incelemeye göre de, yaklaşık maliyet tutarının doğru hesaplanmamasının aşırı düşük tekliflerin tespitini ve teklif değerlendirilmesini etkilediği göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu aykırılığın ihalenin iptalini gerektirdiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2014/UH.II-73

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin