KİK Kararı: 2014/UH.II-727

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/010
Gündem No : 86
Karar Tarihi : 03.02.2014
Karar No : 2014/UH.II-727
BAŞVURU SAHİBİ:
Botem Temizlik Ormancılık Bilg.İnş.Gıda San.Tic.Ltd.Şti., BÜYÜKCAMİ MAH. HOCAAHMET YESEVİ SOK. GÜVEN İŞ MERKEZİ NO:6/301 BOLU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bolu Belediye Başkanlığı Kültür Ve Sosyal İşler Müdürlüğü, Büyük Camı Mah. Izzet Baysal Cad. No:95 14000 BOLU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/176818 İhale Kayıt Numaralı "Cami Ve Mescid Temizliği" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bolu Belediye Başkanlığı Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğütarafından 27.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Cami ve Mescid Temizliği Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Botem Temizlik Ormancılık Bilg. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin 10.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.01.2014tarih ve 2517sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/400sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale konu iş kapsamında çalıştırılacak personel sayısının istekliler tarafından farklı belirlendiği, ayrıca işin yürütülmesinde kullanılacak deterjan, parfüm gibi sarf malzemelerinin miktarları, camiler arası mesafelerin kaç km olarak dikkate alındığı, makine ve ekipman sayısı ile özellikleri gibi hususların ihale dokümanında kesin bir şekilde belirlenmemesine dayalı olarak, istekliler tarafından muhtelif oranlarda farklılık gösteren tekliflerin sunulduğu, yaklaşık maliyetin 300.024,24.-TL olarak açıklandığı, en düşük teklifin 167.346,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ise 168.966,00 TL olduğu, bu teklif fiyatları ile sunulacak hizmetin niteliği, yürütülebilirliği ve kalitesinin olumsuz yönde etkileneceği, Kamu İhale Kanunu'nun 37 ve 38’inci maddesinde yer alan emredici hükümler dikkate alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının ardından ihalenin sonuçlandırılması gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihale, Bolu ili genelinde bulunan toplam 108 adet Cami ve Mescidin ayda bir defa kuru temizliği ile yılda bir defa ıslak temizliği işlerinin yapılması işine ilişkindir. 31.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararından, ihale saatine kadar 8 adet teklif zarfının idareye ulaştırıldığı, tekliflerin incelenmesinin ardından, 3 istekli tarafından teklif mektubu sunulmadığının ve diğer 5 istekliye ait teklifin geçerli olduğunun tespit edildiği, ihalenin en düşük teklif sahibi Referans Temizlik Otomasyon Med. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır. Kesinleşen ihale kararına yönelik olarak, başvuru sahibi tarafından 10.01.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarece aynı tarihte şikâyet başvurusu üzerine karar alındığı ve bu kararın 10.01.2014 tarihinde ilgiliye faks yoluyla bildirildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde, “İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü yer almaktadır. İhale işlem dosyası ile birlikte Kurumumuza gönderilen üst yazıda, itirazen şikâyet başvuru süresinin 19.01.2014 tarihinde dolduğu göz önünde bulundurularak, 20.01.2014 tarihinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeye davet edildiği, 22.01.2014 tarihinde anılan istekli ile sözleşme imzalandığı, sözleşme tarih ve saatine dek EKAP üzerinde bir itirazen şikâyet başvurusu kaydına rastlanılmadığı, ihale işlem dosyası talep yazımızın 23.01.2014 tarihinde taraflarına tebliğ edildiği ifade edilmiştir. İdareye şikâyet başvurusu üzerine alınan karar 10.01.2014 tarihinde tebliğ edildiğinden, bu bildirim tarihini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilecektir. İtirazen şikâyet dilekçesi 20.01.2014 tarihinde Kurum kayıtlarına alınmış olup, başvuruda süre yönünden herhangi bir aykırılık bulunmamaktadır.

Buna ek olarak, aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Sözleşmenin Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi, Kurum tarafından itirazen şikayet başvurusunun incelenip sonuçlandırılmasına engel teşkil etmez.” hükmüne dayanılarak, itirazen şikayet başvurusu hakkında esas yönünden inceleme yapılmıştır.

İtirazen şikâyet dilekçesi incelendiğinde, uyuşmazlığın ihaleye sunulan teklifler içerisinde aşırı düşük teklif bulunup bulunmadığı noktasında olduğu görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde yer alan “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.” açıklamaları uyarınca, malzemeli temizlik sınıfında yer alan başvuruya konu ihalenin, personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı işine ilişkin olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde yer alan hükmün hizmet alımı ihalelerindeki uygulamasını gösteren Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde,

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde ise “ İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır. Söz konusu açıklamanın son fıkrası aksine kanıt yolu ile yorumlandığında, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmesi gerektiği yönünde bir sonuca ulaşılmaktadır.

İdarece yaklaşık maliyetin tespiti için, piyasada faaliyet gösteren 3 firmadan fiyat teklifi alınmış olup, bu fiyatların aritmetik ortalaması hesaplanarak, toplam yaklaşık maliyet 300.024,00 TL olarak belirlenmiştir. Bahse konu fiyat tekliflerinin hangi oranda veya tutarda kâr içerdiği yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas belgelerden anlaşılamamaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre yaklaşık maliyetin %20 kâr içerdiği varsayılarak, kârsız yaklaşık maliyet (300.024,00/1,20=250.020,00 TL) 250.020,00 TL olarak tespit edilmiştir. Bu çerçevede, ihaleye katılan 5 isteklinin de teklif fiyatı kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında kalmaktadır.

Diğer taraftan, teklif fiyatın oluşturulmasına esas maliyet bileşenlerini tespit etmek üzere ihale dokümanı incelendiğinde, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde “Ulaşım, konaklama, nakliye, temizlik malzemesi, temizlik ekipmanı, personel ve sigorta giderleri teklif fiyata dahildir.” düzenlemesinin, Teknik Şartnamede ise,

“2-Ayda 1 Kez Yapılacak Olan Kuru Temizleme: Camilerin taban (halı, halıfleks) kısımlarının elektrikli süpürge ile temizliğini, cami cam ve pervazlarının nemli bezle temizliğini, camilerde bulunan örümcek ağlarının alınmasını, minber-kürsü-korkuluk gibi ahşap alanların nemli bezle alınmasını, pencere altlarının nemli bezle temizlenmesini, cami içinde veya bağımsız bölümde bulunan ayakkabılık bölümlerinin nemli bezle silinmesini ve taban kısmının elektrikli süpürge ile süpürülmesini içermektedir.

3-Yılda 1 Kez Yapılacak Olan Islak Temizleme: Camilerin taban (halı, halıfleks) kısımlarının (ayakkabılıklarda bulunan halılar dahil) halı yıkama makinesi ile temizliğini içermektedir.

4-Cami büyüklükleri ve yapıları değişkenlik gösterdiğinden cami ve eklentilerinin temizlenmesi (asma kat, ek bina) lojman kısımları hariç olmak üzere yüklenici tarafından sağlanacaktır.

5-Ayda 1 (bir) kez yapılacak olan cami temizliği (kuru temizlik) için gerekli olan yeterli miktardaki oda parfümü yükleniciye aittir.

6-Her türlü temizlik ve sarf malzemesi (elektrik süpürgesi, halı yıkama makinesi, deterjan) ile ulaşım konusu yükleniciye aittir.

7-Kullanılacak olan elektrik-su camilerden sağlanacaktır.

8-Mevcut lekelerin çıkartılması konusunda leke çıkartıcılar yüklenici firmaya aittir.

9-Temizlik esnasında ihtiyaç duyulabilecek merdiven-iskele gibi teçhizat yüklenici tarafından sağlanacaktır.

10-Yılda 1 defa yapılacak olan ıslak yıkamada gerekli donanım ve sarf malzemesi yükleniciye aittir. Halı yıkama makinesinin kurutma özelliğinin olması gereklidir.” düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.

Yukarıya aktarılan İdari ve Teknik Şartname düzenlemelerinden de anlaşılacağı üzere, ihale konusu hizmetin sunumunda çalışacak personel sayısı, personele ne kadar ücret ödeneceği, temizlik malzemesi cins ve miktarları, kullanılacak makinelerin miktarları gibi teklif fiyatın oluşturulmasına esas bilgilere ihale dokümanında yer verilmemiştir. Birim fiyat teklif cetveli ise,

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Cami Temizliği Ay'da Bir Kez Kuru Temizlik

Adet

1.296

2

Cami Temizliği Yıl'da Bir Kez Islak Temizlik

Adet

108

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde düzenlenmiş olup, personel sayısı yerine cami sayısı üzerinden teklif alınması öngörülmüştür.

anılan Yönetmelik’nin 10’uncu maddesinin son fıkrasında, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri bulunması halinde, bu kalemlerin kapsamındaki işler dahil, ihale konusu işin yerine getirilmesi için çalıştırılacak asgari personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, işçi sayısı yerine, yaptırılacak işi oluşturan iş kalemi veya kalemleri üzerinden teklif alınabileceği hüküm altına alınmıştır. Bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.5.2’nci maddesinde “İşçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının ihale dokümanında, ihale konusu işin tamamı için çalıştırılması öngörülen asgari toplam personel sayısı belirlenecek, ayrıca bu sayının içinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen her bir iş kalemi kapsamında çalıştırılacak olan asgari personel sayısı da belirtilecektir. Bu ihalelerde, asgari işçilik maliyetinin ihale konusu işte çalıştırılacak toplam personel sayısı üzerinden hesaplanması zorunludur.” açıklamasına yer verilmiştir.

Yukarıya aktarılan Yönetmelik hükümleri ve Tebliğ açıklamaları uyarınca, işçi sayısı üzerinden teklif alınmasına bakılmaksızın tümpersonel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen asgari personel sayısının ihale dokümanında belirlenmesi gerekmektedir. Başvuruya konu ihale dokümanında, gerek personel sayısı, gerekse temizlik malzemesi miktar ve cinslerinin belirtilmemiş olmasının, tekliflerin sağlıklı bir şekilde oluşturulmasına ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı takdirde, açıklamaların eşit koşullarda değerlendirilmesine engel teşkil ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, her ne kadar 250.020,00.-TL olarak tespit edilen kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan 5 isteklinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekse de, mevcut ihale dokümanının aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı ve gerçekçi bir şekilde değerlendirilmesine imkân tanımadığı görülerek, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi