KİK Kararı: 2014/UH.II-72

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/002
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 06.01.2014
Karar No : 2014/UH.II-72
BAŞVURU SAHİBİ:
Reis Turizm Taşımacılık Temizlik İnşaat Mühendislik Mimarlık Sanayii Ve Ticaret Limited Şirketi, HOVAÜVEYZ MAH. VATAN CAD. ALBAY CEMİL SAKARYA SOK. GÜLER APT. NO : 2 D : 2 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı, Yücetepe Mahallesı Necatıbey Caddesı No:114 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/148158 İhale Kayıt Numaralı "167 İşçi İle 02/01/2014 - 31/12/2015 Tarihleri Arası Genel Temizlik Ve İlaçlama" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye İstatistik Kurumu Destek Hizmetleri Daire Başkanlığıtarafından 11.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “167 İşçi İle 02/01/2014 - 31/12/2015 Tarihleri Arası Genel Temizlik ve İlaçlamaHizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 23.12.2013tarih ve 40354sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4795sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Şikâyet dilekçesi ve esas inceleme raporu incelendi:

Başvuru dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin doğru hesaplanmadığı iddiasıyla idareye yaptıkları şikâyet başvurusuna idarece verilen cevapta, yaklaşık maliyetin 14.11.2011 tarihinde gerçekleştirilen 2011/157738 İKN'li ihaleye 6 isteklinin verdiği tekliflere enflasyon farkı eklenmesi suretiyle hesaplandığının belirtildiği, başvuru konusu ihalede cam giydirme cephesi temizliği maliyetinin de bulunmasına karşın yaklaşık maliyet hesabında esas alınan 2011/157738 İKN'li ihalede söz konusu maliyetin bulunmadığı, kova, fırça, paspas gibi amortismana tabi olmayan malzemelerin fiyatının aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması halinde tevsik edilmesi gerektiği, ancak 2011/157738 İKN'li ihalede anılan gider kalemlerinin bulunmadığı, dolayısıyla yaklaşık maliyeti mevzuata uygun hazırlanmayan başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyet esas alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının mümkün olmadığı, yaklaşık maliyetin doğru hesaplanması halinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak isteklilerin değişebileceği, idarenin aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik işlemlerinin mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde, idareye şikâyet süresinin ihale süreci içerisinde şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, idarenin şikâyetin verilmesini izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Başvuru sahibinin 09.12.2013 tarihinde idarenin kayıtlarına alınan şikâyet dilekçesinde yaklaşık maliyetin doğru hesaplanmadığı ve yaklaşık maliyetle ilişkilendirilmek suretiyle aşırı düşük teklif sınır değerinin yanlış belirlendiği iddia edilmektedir.

Yaklaşık maliyetin ihalenin ilk oturumunda, bir başka deyişle 11.11.2013 tarihinde açıklandığı dikkate alındığında, şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı tarihin 11.11.2013 olduğu tespit edilmiştir.

Diğer yandan şikâyetçinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına ilişkin olarak 20.11.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, söz konusu başvuru üzerine idarece 10 gün içerisinde karar alınmaması üzerine 09.12.2013 tarihinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, bununla birlikte şikâyetçinin şikâyete konu durumun farkına varıldığı tarihten itibaren 10 gün geçtikten sonra aynı iddialarla 09.12.2013 tarihinde idareye ikinci kez şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 14’üncü maddesi uyarınca, başvuru sahibinin 20.11.2013 tarihli ilk şikâyet başvurusu ile aynı mahiyette olan 09.12.2013 tarihli şikâyet başvurusuna idarece verilen cevabın Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet süresini yeniden başlatmayacağı hususu göz önüne bulundurulduğunda, başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ başvuru konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin doğru hesaplanmadığı iddiasıyla idareye yaptıkları şikâyet başvurusuna idarece verilen cevapta, yaklaşık maliyetin 14.11.2011 tarihinde gerçekleştirilen 2011/157738 İKN'li ihaleye 6 isteklinin verdiği tekliflere enflasyon farkı eklenmesi suretiyle hesaplandığının belirtildiği, başvuru konusu ihalede cam giydirme cephesi temizliği maliyetinin de bulunmasına karşın yaklaşık maliyet hesabında esas alınan 2011/157738 İKN'li ihalede söz konusu maliyetin bulunmadığı, kova, fırça, paspas gibi amortismana tabi olmayan malzemelerin fiyatının aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması halinde tevsik edilmesi gerektiği, ancak 2011/157738 İKN'li ihalede anılan gider kalemlerinin bulunmadığı, dolayısıyla yaklaşık maliyeti mevzuata uygun hazırlanmayan başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyet esas alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının mümkün olmadığı, yaklaşık maliyetin doğru hesaplanması halinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak isteklilerin değişebileceği, idarenin aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik işlemlerinin mevzuata uygun olmadığı” şeklinde belirtileniddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince iddianın süre yönünden reddine ilişkin “ Başvurunun reddi ” yönünde karar verilmiştir.

Başvurusahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalenin “ Genel Temizlik ve İlaçlama Hizmet Alımı” olduğu, ihale dokümanında ihale konusu işte çalışacak personel sayısının belirtildiği, personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamını idare için kullanacağı, yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde yaklaşık maliyetin ağırlıklı olarak işçilik giderinden oluştuğu dikkate alındığında, söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olduğu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesi çerçevesinde kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr tutarının 1.187.752,60 TL olarak belirtildiği, dolayısıyla kârsız yaklaşık maliyet tutarının 7.918.350,69 TL’ye tekabül ettiği, kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren 10 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmesine karşın, idarenin yalnızca 3 istekliyi aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tuttuğu görülmüş olup, idarenin söz konusu işleminin bu açıdan mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Diğer yandan, başvuru sahibinin 23.12.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet dilekçesinde yaklaşık maliyetin doğru hesaplanmadığı iddia edilmektedir. Yaklaşık maliyetin ihalenin ilk oturumunda, bir başka deyişle 11.11.2013 tarihinde açıklandığı göz önüne alındığında, 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca başvuru sahibinin 09.12.2013 tarihli şikâyet ve 23.12.2013 tarihli itirazen şikâyet başvurularında yer alan bu iddiasının süre yönünden reddi gerekmekte ise de, iddiaların aşırı düşük teklif sorgulamayı etkileyecek bir unsur olduğu ve iddianın bu yönüyle esastan incelenmesi gerektiği, bu yönde yapılan incelemeye göre, başvuru sahibinin “yaklaşık maliyetin doğru hesaplanmadığı” na yönelik olarak 20.11.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu ve bu başvuruya ilişikin olarak idarece 10 gün içerisinde karar alınmaması üzerine 09.12.2013 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu ve söz konusu başvuruya ilişkin olarak yapılan incelemede, idarenin yaklaşık maliyetin nasıl hesaplandığına ilişkin açıklamasında “işçilik bedeli KİK işçilik hesaplama modülünden hesaplanmıştır. Giyecek, temizlik malzeme ve ilaçlama giderleri ise 14.11.2011 tarihinde ihalesi yapılan 2011/157738 İKN’li 02.01.2012-21.1.2013 tarihleri arası temizlik ihalesine isteklilerin teklif ettiği birim fiyat tekliflerine göre hesaplanmıştır. Yaklaşık maliyet oluşturulurken giyecek malzemeleri için teklif fiyatları makul görülen 5 isteklinin teklifi, çevre temizlik ve bitki bakım malzemeleri için 6 isteklinin teklifi alınarak %20 artış yapılmıştır. İlaçlama için ise teklif fiyatları makul görülen 2 isteklinin teklifi alınarak %22,02 artış yapılmıştır. Bu kalemlerin toplamına %15 firma kârı eklenerek toplam yaklaşık maliyet 9.106.103,29 TL olarak belirlenmiştir. Yaklaşık maliyet hesaplanırken ayrıca piyasadan teklif alınmamıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.

Diğer yandan, aynı inceleme kapsamında yaklaşık maliyetin her bir bileşeninin birim fiyatının nasıl tespit edildiğine yönelik inceleme sonucunda, giyim gideri hesaplanırken 2011/157738 İKN’li ihaleye verilen 5 teklifte öngörülen birim fiyatların aritmetik ortalamasının alındığı ve ulaşılan tutarın %20 oranında artırılarak birim fiyatın belirlendiği, ancak inceleme konusu ihale ile yaklaşık maliyet hesabında esas alınan 2011/157738 İKN’li ihale karşılaştırıldığında, giyim malzemesi miktarlarında farklılık bulunduğu belirlenmiştir. Örneğin, inceleme konusu ihalede “108 adet iş önlüğü, 990 çift terlik, 96 çift çizme, 64 adet bayan pantolonu, 104 adet gömlek ve 64 adet fular” istenilmesine karşın, 2011/157738 İKN’li ihalede “ 112 adet iş önlüğü, 972 çift terlik, 230 çift çizme, 52 adet bayan pantolonu, 92 adet gömlek ve 52 adet fular” istenilmiştir.

Temizlik ve bahçe bakım malzemesi maliyetinin hesabında 2011/157738 İKN’li ihaleye verilen 6 teklifin aritmetik ortalamasının esas alındığı, bu tutarın % 20 oranında artırılarak birim fiyatın 42.600,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmış, ancak başvuru konusu ihaleye ait Teknik Şartname ile 2011/157738 İKN’li ihaleye ait Teknik Şartname karşılaştırıldığında, temizlik ve bahçe bakım sarf malzemesi miktarları ile çeşitlerinde farklılık bulunduğu tespit edilmiştir.

Örneğin, başvuru konusu ihalede “480 adet ahşap spreyi, 1.440 kg ahşap bakım maddesi, 120 adet asansör temizlik maddesi, 1.440 kg cila bakım maddesi” istenildiği, 2011/157738 İKN’li ihalede ise “ 2.112 adet ahşap spreyi, 4.560 kg ahşap bakım maddesi, 936 adet asansör temizlik maddesi, 2.880 kg cila bakım maddesi” istenildiği, ayrıca incelemeye konu ihalede temizlik sarf malzemeleri arasında “havlu kağıt, parfüm otomat pili, peçete (30x30)”ye yer verilmesinekarşın, 2011/157738 İKN’li ihaleye ait Teknik Şartname’de söz konusu temizlik malzemelerinin istenilmediği görülmüştür.

İlaçlama giderinin yaklaşık maliyeti hesaplanırken, idarenin 2011/157738 İKN’li ihaleye teklif veren 2 isteklinin teklif fiyatlarını esas aldığı, bu fiyatların ortalaması üzerinden %22,02 oranında artış yaparak birim fiyatı (3.965,88 TL) belirlediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte 2011/157738 İKN’li ihaleye ilişkin Teknik Şartname incelendiğinde, Teknik Şartname’de belirtilen merkez binanın temizlik alanı (26.316 m2) ile başvuru konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’de belirtilen merkez bina temizlik alanının (29.322 m2) farklı olduğu görülmüştür. Dolayısıyla haşerelere karşı kullanılacak ilaç miktarının her iki ihalede farklı belirlendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan her iki ihalede istenilen zirai ilaç miktar kıyaslandığında, başvuru konusu ihalede 15 kg zirai ilaç kullanılmasının öngörüldüğü, 2011/157738 İKN’li ihalede ise 20 kg zirai ilaç kullanılacağının belirtildiği tespit edilmiştir. Bu itibarla 2011/157738 İKN’li ihalede öngörülen ilaçlama alanı ve ilaç miktar ile başvuruya konu ihalede öngörülen miktarların farklı olduğu anlaşıldığından, idarenin yaklaşık maliyeti hesaplarken 2011/157738 İKN’li ihaleye verilen teklifleri esas almasının mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Söz konusu tespitler çerçevesinde idarenin yaklaşık maliyeti ihale dokümanında öngörülen tüm gider kalemlerini esas alarak belirlemediği, yaklaşık maliyet bileşenlerinin birim fiyatları belirlenirken, farklı miktarda ve çeşitte bileşenlere ilişkin fiyat tekliflerinin esas alındığı, 2011/157738 İKN’li ihaleye ait teklif fiyatlarının ortalaması alındıktan sonra giyim ve temizlik sarf malzemesi fiyatlarında %20 oranında, ilaçlama fiyatında %22,02 oranında artış yapılarak yaklaşık maliyete yansıtılmasının dayanağının bulunmadığı anlaşıldığından, idarenin yaklaşık maliyetinin mevzuata uygun olarak hazırlanmadığı sonucuna varılmış ve başvuru sahibinin “yaklaşık maliyet esas alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının mümkün olmadığı, yaklaşık maliyetin doğru hesaplanması halinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak isteklilerin değişebileceği, idarenin aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik işlemlerinin mevzuata uygun olmadığı” na ilişkin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği iddiasının, aşırı düşük teklif sorgulamayı etkileyecek bir unsur olduğu ve iddianın bu yönüyle esastan incelenmesi gerektiği ve bu yönde yapılan incelemeye göre de, yaklaşık maliyet tutarının doğru hesaplanmamasının aşırı düşük tekliflerin tespitini ve teklif değerlendirilmesini etkilediği göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu aykırılığın ihalenin iptalini gerektirdiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan “Başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi