KİK Kararı: 2014/UH.II-3917

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/080
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 08.12.2014
Karar No : 2014/UH.II-3917
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Halim Taşımacılık Eğt. Öğr. Turz. İnş. Petr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Kültür Mah. Avukat Zekeriya Aydın Cad. No:24 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü Makine İkmal ve İnşaat Daire Başkanlığı,

Söğütözü Mah. 2180. Cad. No:86 06100 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/66913İhale Kayıt Numaralı “Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına Bağlı Batman, Adıyaman ve Trakya Bölge Müdürlükleri ile Genel Müdürlük Merkez Teşkilatına Ait 144 Adet Sürücülü Taşıt Kiralama İşi” İhalesi (5’inci Kısım)

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü Makine İkmal ve İnşaat Daire Başkanlığı tarafından 05.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına Bağlı Batman, Adıyaman ve Trakya Bölge Müdürlükleri ile Genel Müdürlük Merkez Teşkilatına Ait 144 Adet Sürücülü Taşıt Kiralama İşi” ihalesinin 5’inci kısmına ilişkin olarak Halim Taşımacılık Eğt. Öğr. Turz. İnş. Petr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 08.10.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.10.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.10.2014 tarih ve 36188 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.10.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3144 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Almiran Taşımacılık Tarım Gıda İnşaat Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti., Olgunlar Turizm Tarım Enerji Üretim Ticaret Pazarlama Ltd. Şti. ile Adıyamanlı Deniz Turizm Taşımacılık Elektrik Gıda Temizlik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, işçilik maliyeti hesaplamalarının hatalı olduğu, Almiran Taşımacılık Tarım Gıda İnşaat Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti., Olgunlar Turizm Tarım Enerji Üretim Ticaret Pazarlama Ltd. Şti.nin teklif fiyatlarının asgari işçilik maliyetini dahi karşılamadığı, Adıyamanlı Deniz Turizm Taşımacılık Elektrik Gıda Temizlik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatı ile asgari işçilik maliyeti arasındaki farkla ise teklif fiyata dahil diğer giderlerin açıklanmasının mümkün olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi çerçevesinde meslek mensubundan gerekli açıklamaların istenilmesi gerektiği,

2. Almiran Taşımacılık Tarım Gıda İnşaat Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti., Olgunlar Turizm Tarım Enerji Üretim Ticaret Pazarlama Ltd. Şti. tarafından Teknik Şartname’nin 2.6.1.9’uncu maddesinde istenilen CE belgesinin teklif dosyasında sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

05.08.2014 tarihinde yapılan ihalenin 5’inci kısmına 13 isteklinin katıldığı, bir isteklinin teklifinin iş hacminin yeterlik kriterlerini sağlamadığı, 2 isteklinin tekliflerinin bilançosu yeterlik kriterlerini sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer isteklilerinin tekliflerinin geçerli teklif olarak değerlendirildiği, idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif veren 8 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bu isteklilerden Işıl Taşımacılık Turizm Temizlik Yem. İnş. Tic. Ltd. Şti., Songür Turz. Taş. İnş. Otom. Tar. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Şamcan Taşımacılık İnşaat Gıda Elektrik Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Ha-Ka Nakliyat Ak. İnş. Turz. Gıd. Tar. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük açıklaması sunmadığı ve bu gerekçeyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını sunduğu, sunulan açıklamaların idarece yeterli kabul edilerek 24.09.2014 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin Hassa Turizm Mühendislik Taşımacılık İnşaat Gıda Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Almiran Taşımacılık Tarım Gıda İnşaat Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

İhale komisyonu kararı üzerine Almiran Taşımacılık Tarım Gıda İnşaat Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bunun üzerine alınan 08.10.2014 tarihli ihale komisyonu kararıyla Hassa Turizm Mühendislik Taşımacılık İnşaat Gıda Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatı asgari işçilik maliyetini karşılamadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, ihalenin Almiran Taşımacılık Tarım Gıda İnşaat Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına Bağlı Batman, Adıyaman ve Trakya Bölge Müdürlükleri İle Genel Müdürlük Merkez Teşkilatına Ait 144 Adet Sürücülü Taşıt Kiralama İşi” olarak belirtildiği,

20’nci maddesinde ihalede kısmi teklif verileceğinin belirtildiği, birim fiyat teklif cetvelinde ihalenin şikâyete konu 5’inci kısmının “Adıyaman Bölge Müdürlüğü - 24 Adet Sürücülü Binek Taşıt (792 Gün)” işi olduğunun ve işin miktarının 792 gün olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

“Teklif fiyata dahil olan giderler başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İşin ihalesinden ikmaline kadar, teklifin verilmesinden, sözleşmenin akdinden ve taahhüt olunan işin yürütülmesinden doğacak sigorta, ulaşım, her türlü vergi, resim, harç ve sözleşme bedeli üzerinden Kamu İhale Kurumuna ödenecek masraflar, ayrıca Sözleşme bedeli üzerinden hesaplanan damga vergisi, Karar Teyit Pulu ile Komisyon Karar Pulu giderlerinin tamamı istekliye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

25.3.1.1. Hizmette kullanılan araç sürücülerine yürürlükte olan brüt asgari ücretin %30 fazlası ödenecektir.

25.3.1.2. Sürücülü taşıt sürücülerinin maaş ve sigorta primleri giderleri teklif fiyata dahildir.

25.3.1.3. İstekli 4857 sayılı iş kanununda ön görülen haftalık çalışma süresini aşan çalışmalar ile resmi tatil ve bayram günlerinde çalışılması halinde sürücülerin ücretlerini kanunda ön görülen şekilde ödeyecektir.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

İstekli yemek gideri olarak aylık 22 gün üzerinden günlük bürüt 15,00 TL tutarını sürücülerine nakti olarak ödeyecek ve bunu ücret bordrosunda gösterecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Hizmette kullanılacak taşıtların; bakım-onarım, yedek parça, taşıt muayenesi, trafik sigortası, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Sigorta teminatları (Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarında belirtilen ana teminatlar ve ek teminatları içerecek şekilde Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesindeki teminatları kapsayacak şekilde) teklif fiyata dahildir. Ana ve ek teminatların hiçbirine muafiyet ve koasürans uygulanmayacaktır Ayrıca, İhtiyari mali mesuliyet teminatı (her bir araç için maddi bedeni ayrımı yapılmaksızın olay başı kombine 100.000 TL) poliçeye eklenecektir. İdarenin bilgisi olmadan Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi değiştirilemez ve iptal edilemez. Tüm sigorta giderleri teklif bedeline dahil olup yüklenici tarafından ödenecektir. İdarece herhangi bir ek ödeme yapılmaz.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı 2,0'dir.” düzenlemesinin bulunduğu,

Sözleşme Tasarısı’nın 5’inci maddesinde “Sözleşme konusu iş:… toplam 144 adet Sürücülü Taşıt, Açık İhale Usulü ile KİK kapsamında 36 ay (otuzaltı) süre ile Kiralama İşidir.” düzenlemesinin bulunduğu, 9’uncu maddesinde işin süresinin, işe başlama tarihinden itibaren 1095 (bindoksanbeş) gün olarak belirtildiği,

Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesinde “Taşıtlar, normal mesai günlerinde çalıştırılmaları zorunludur. Resmi ve genel tatil günleri ile dini ve milli bayramlarda ise İdarenin talebi doğrultusunda çalıştırılacaktır. Her bir aracın günlük hizmet süresi normal mesai günlerinde 10 saattir. Bunun 9 saati çalışma 1 saati dinlenme saatidir. Ancak İdare, resmî tatil günleri ile bayram günlerinde, sürücülerin dinlenme saatlerinde de görevlendirme yapma yetkisine sahiptir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesine göre haftalık çalışma süresinin (45 saat) hafta içi çalışma günlerinde doldurulması nedeniyle araç sürücülerinin Cumartesi ve Pazar günleri yapacağı çalışmalar Fazla Çalışma olarak değerlendirilecektir. Buna ilişkin ücretlendirme aynı kanunun 41. maddesine göre hesaplanır ve Yüklenici tarafından ilgiliye ödenir.

Yüklenici, yukarıda izah edilen çalışma programına bağlı kalarak 4857 sayılı İş Kanunu’nun emredici hükümlerine (çalışma süresi, fazla çalışma süresi, yıllık ücretli izin, ara dinlenmesi vs. düzenleyen hükümlere) paralel olarak yeteri kadar sürücü istihdam etmek ve istihdam edeceği sürücülerin çalışma saatlerini ve ara dinlenmelerini 4857 sayılı İş Kanununun emredici hükümlerine uygun bir şekilde düzenlemek zorundadır.”düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

4857 sayılı Kanun’un “Hafta tatili ücreti” başlıklı 46’ncı maddesinde “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.

Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir.” hükmü,

“Çalışma süresi” başlıklı 63’üncü maddesinde “Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır.” hükmü bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü hususlarında yapılacak açıklamaları değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

…79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.”açıklamaları yer almaktadır.

İdarece aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen 25.08.2014 tarihli yazılarda “…teklif 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesi kapsamında aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiştir.

Bu nedenle, Kamu İhale Kanununun 38. maddesi hükümleri gereği,

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarını içeren teklif bileşenleri ile ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. Maddesi kapsamında yazılı açıklamalarınıza dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin değerlendirilmek üzere … ulaştırılması” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiş, söz konusu yazıda hangi teklif bileşenlerinin önemli teklif bileşeni olduğunun özellikle belirtilmediği görülmekle birlikte, yazıda “teklif bileşenleri” ile ilgili açıklama istenildiği görüldüğünden, teklif fiyata dahil olduğu belirlenen tüm maliyet kalemlerinin önemli maliyet bileşeni olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmış, açıklamalar bu doğrultuda ve başvuru sahibinin iddia ettiği hususlarla sınırlı olarak incelenmiştir.

- İhale üzerinde bırakılan istekli Almiran Taşımacılık Tarım Gıda İnşaat Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda aşağıda belirtilen hususlar tespit edilmiştir:

İhale dokümanı incelendiğinde ihalenin şikâyete konu 5’inci kısmında şoförüyle birlikte 24 adet binek araç çalıştırılmasının istenildiği, ihale konusu iş kapsamında çalışacak personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanılacağı, işin süresinin 1095 gün (36 ay) olduğu, bir ayda 22 gün, bir günde 9 saat, bir haftada 45 saat çalışılacağı, işin süresi olan 36 ay boyunca bir ayda çalışılacak gün sayısı esas alınarak birim fiyat teklif cetvelinde işin miktarının 792 gün olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, ihalenin şikâyete konu beşinci kısmında 24 adet şoförün 36 ay boyunca tam zamanlı olarak çalışacağı belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan işçilik maliyeti hesabı incelendiğinde, anılan istekli tarafından KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak bir personelin 1 aylık maliyetinin sözleşme ve genel giderler dahil tutar olan 2.286,88 TL olarak alındığı (halbuki ihale konusu iş personel çalıştırılmasına dayalı bir iş niteliğinde olmadığından sözleşme ve genel giderler hariç tutar olan 2.198,92 TL’nin esas alınması gerektiği, anılan istekli tarafından daha yüksek bir tutarın esas alındığı, ancak aşağıda belirtildiği gibi anılan istekli tarafından esas alınan tutarın her halükarda eksik olduğu tespit edilmiştir.), bu tutarın 30’a bölünmesiyle günlük maliyete ulaşıldığı (76,23 TL), toplam işçilik maliyetinin ise günlük maliyetin işin miktarı olan 792 gün ve personel sayısı olan 24 ile çarpılarak hesaplandığı, toplam işçilik maliyetinin 1.448.979,84 TL olarak bulunduğu anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından bir aylık işçilik maliyetinin 30’a bölünmesiyle bulunan günlük maliyet ile ihale konusu işin süresi boyunca çalışılacak gün sayısı olan 792 günün çarpılarak işçilik maliyetinin hesaplanması sonucunda, personelin bir aylık maliyetinin günlük maliyetin (76,23 TL) bir ayda çalışılacak gün sayısı olan 22 gün ile çarpılması sonucunda bulunan 1.677,06 TL olarak hesaplamaya dahil edildiği, halbuki bir işçinin aylık maliyetinin yukarıda da belirtildiği gibi 2.198,92 TL olduğu, personele çalışılacak gün sayısı üzerinden ücret ödenmesinin mümkün olmadığı, söz konusu personel 4857 sayılı Kanunda belirtilen çalışma saatinin tamamını idare bünyesinde çalışacağından bir aylık ücretin tam olarak ödenmesi gerektiği, dolayısıyla anılan istekli tarafından işçilik maliyetinin eksik hesaplandığı görülmüştür.

Ayrıca, açıklamada “Araç giderleri ise Kasko Trafik Sigortası ve Araç bakımları gibi giderler Kurumunuz İhale şartnamesinde belirtildiği gibi çalışan araçların her 10 km’de 1 litre yakıt ücreti verileceğini açıkça belirtilmiştir. ancak alacağımız araçlar ise teknik şartnameye uygun olarak 1 litre yakıt ile 20 km yol yapmaktadır. Alacağımız araçların markası ve yakıt tüketimi ekte sunmuş olduğumuz Adıyaman Fiat bayisinden aldığımız katalog değerlerine göre verdik yakıtta kalan % 50 Kâr payı ise araçların giderlerini karşılanmaktadır.” ifadelerine yer verildiği, açıklama kapsamında Sayınlar Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş araçların ortalama yakıt tüketimini belirten belgenin sunulduğu, açıklama kapsamında başkaca bir belgeye yer verilmediği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “Taşıtların Akaryakıt Giderleri ve Hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “Yüklenicinin taşıtlar için teklif ettiği ve Sözleşmede yer alan günlük kira bedeline ilave olarak her taşıtın ay içinde ve İdarenin hizmetinde yapmış olduğu her km yol için;

5.1. Benzinli taşıtlarda 0.10 lt/km diğer bir ifade ile her 100 km için 10 litre,

5.2. Dizel taşıtlarda; Binek taşıtlar için 0.07 lt/km, diğer bir ifade ile her 100 km için 7 litre; 4x2 ve 4x4 pikaplar için 0.10 lt/km diğer bir ifade ile her 100 km için 10 litre akaryakıt hesabı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun (EPDK) ortalama satış fiyatı olarak yayınladığı ortalama birim fiyatın KDV hariç tutarı baz alınarak yapılır. (Hesaplamalarda hak ediş döneminin son günü yayınlanan bedel kullanılır.) Faturalar bu bedel üzerinden tanzim edilir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

İsteklilerin ihale dokümanına uygun bir şekilde tekliflerini hazırlamaları gerekmekte olup, somut olayda işçilik maliyeti dışında ihale dokümanında teklif fiyata dahil olduğu belirtilen araçların bakım onarım, lastik, kasko ve trafik sigortası gibi giderleri için istekliler tarafından bir bedel öngörülerek teklif fiyatlarının oluşturulması, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaları durumunda da aşırı düşük teklif açıklamasında teklif fiyatını oluşturan maliyet kalemlerinin ve bu kalemler için öngörülen bedellerin ayrı ayrı gösterilmesi, öngörülen bedelleri tevsik edecek nitelikte anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesinde belirtildiği şekilde belgelerin sunulması gerekmektedir. Bu itibarla, anılan istekli tarafından araçlara ilişkin maliyet kalemleri için hiçbir bedel öngörülmemesinde, bu maliyet kalemlerinin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında idareden temin edilecek olan ve tutarı muğlak olan yakıt bedeliyle mukayese edilmesinde, dolayısıyla, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında araç maliyetine ilişkin olarak herhangi bir belge sunulmamasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler neticesinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Olgunlar Turizm Tarım Enerji Üretim Ticaret Pazarlama Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda aşağıda belirtilen hususlar tespit edilmiştir:

Anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan işçilik maliyeti hesabı incelendiğinde, anılan istekli tarafından KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak bir personelin 1 aylık maliyetinin (sözleşme ve genel giderler hariç) 2.198,92 TL olarak bulunduğu, bu tutarın 30’a bölünmesiyle günlük maliyete ulaşıldığı (73,30 TL), bir aylık işçilik maliyetinin bir günlük maliyetin bir ayda çalışılacak gün sayısı olan 22 ile çarpılması sonucu bulunduğu, toplam işçilik maliyetinin ise bulunan aylık ücretin 36 ay ve personel sayısı olan 24 ile çarpılarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından bir aylık işçilik maliyetinin 30’a bölünmesiyle bulunan günlük maliyet ile bir ay boyunca çalışılacak gün sayısı olan 22 günün çarpılarak işçilik maliyetinin hesaplanması sonucunda, personelin bir aylık maliyetinin günlük maliyetin (73,30TL) bir ayda çalışılacak gün sayısı olan 22 gün ile çarpılması sonucunda bulunan 1.612,60 TL olarak hesaplamaya dahil edildiği, halbuki bir işçinin aylık maliyetinin yukarıda da belirtildiği gibi 2.198,92 TL olduğu, personele çalışılacak gün sayısı üzerinden ücret ödenmesinin mümkün olmadığı, söz konusu personel 4857 sayılı Kanunda belirtilen çalışma saatinin tamamını idare bünyesinde çalışacağından bir aylık ücretin tam olarak ödenmesi gerektiği, dolayısıyla anılan istekli tarafından işçilik maliyetinin eksik hesaplandığı görülmüştür.

Çalıştırılacak araçların trafik sigortası ve kasko sigortası bedellerini tevsik etmek üzere Eureko Sigorta A.Ş. Güneydoğu Anadolu Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş süresi 365 gün olan fiyat tekliflerinin sunulduğu, alınan fiyat tekliflerinin süresinin 365 gün olduğu, ihale konusu işin süresinin ise 1095 gün (36 ay) olduğu, dolayısıyla sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgelerin işin süresinin tamamını kapsamadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla sigorta bedellerine ilişkin olarak yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, Teknik Şartname’nin “Kasko Sigortası” başlıklı bölümünün 2.7.3.6’ncı maddesinde “Poliçede araçların TPAO adına kiralandığı belirtilecektir.” düzenlemesi yer almakta olup, söz konusu ifadenin yüklenici tarafından alınacak sigorta poliçesinde yer alması gereken bir husus olduğu, söz konusu ifadenin istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında sigorta giderine ilişkin olarak sunulan belgelerde yer almasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler neticesinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

- Adıyamanlı Deniz Turizm Taşımacılık Elektrik Gıda Temizlik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda aşağıda belirtilen mevzuata aykırılıklar tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan işçilik maliyeti hesabı incelendiğinde, anılan istekli tarafından KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak bir personelin 1 aylık maliyetinin (sözleşme ve genel giderler hariç) 2.198,92 TL olarak bulunduğu, bu tutarın 30’a bölünmesiyle günlük maliyete ulaşıldığı (73,30 TL), bir aylık işçilik maliyetinin bir günlük maliyetin bir ayda çalışılacak gün sayısı olan 22 ile çarpılması sonucu bulunduğu, toplam işçilik maliyetinin ise bulunan aylık ücretin 36 ay ve personel sayısı olan 24 ile çarpılarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından bir aylık işçilik maliyetinin 30’a bölünmesiyle bulunan günlük maliyet ile bir ay boyunca çalışılacak gün sayısı olan 22 günün çarpılarak işçilik maliyetinin hesaplanması sonucunda, personelin bir aylık maliyetinin günlük maliyetin (73,30TL) bir ayda çalışılacak gün sayısı olan 22 gün ile çarpılması sonucunda bulunan 1.612,60 TL olarak hesaplamaya dahil edildiği, halbuki bir işçinin aylık maliyetinin yukarıda da belirtildiği gibi 2.198,92 TL olduğu, personele çalışılacak gün sayısı üzerinden ücret ödenmesinin mümkün olmadığı, söz konusu personel 4857 sayılı Kanunda belirtilen çalışma saatinin tamamını idare bünyesinde çalışacağından bir aylık ücretin tam olarak ödenmesi gerektiği, dolayısıyla anılan istekli tarafından işçilik maliyetinin eksik hesaplandığı görülmüştür.

Araçların kira maliyeti, bakım onarım maliyeti, lastik maliyeti vs. giderleri için fiyat tekliflerinin sunulduğu, tekliflerin meslek mensupları tarafından anılan Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesine uygun bir şekilde onaylandığı görülmüş, araçların maliyetine ilişkin olarak yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Kasko sigortası ve trafik sigortası maliyeti için öngörülen bedeli tevsik etmek üzere Pektaş Sigortacılık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş fiyat tekliflerinin sunulduğu, fiyat teklifleriyle birlikte Ray Sigorta A.Ş. Güney Anadolu Bölge Müdürlüğü’nden alınmış teyit yazısının açıklamaya eklendiği, ayrıca fiyat tekliflerinde sigorta süresinin 3 yıl olduğu, bu itibarla sigortaya ilişkin yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Motorlu Taşıtlar Vergisi, araç muayene maliyeti, egzoz emisyon ölçümü ve ruhsat maliyeti için öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere ilgili kamu kuruluşları tarafından yayımlanmış tarifelerin sunulduğu, bu gider kalemlerine ilişkin olarak yapılan açıklamada mevzuata aykırılık bulunmadığı görülmüştür.

Sonuç olarak, işçilik maliyeti hatalı olduğu için anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Araç Takip Cihazı” başlıklı bölümünün 2.6.1.9’uncu maddesinde “Üretici firmanın akredite edilmiş ISO belgesi ve cihazların akredite edilmiş CE belgesi teklif ile birlikte sunulacaktır. CE belgesi cihazın bütünü ve teklif edilen ürün marka modeli için alınmış olmalıdır. Sadece GSM modem veya GPS alıcısı için gösterilecek belgeler geçerli sayılmayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde, “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 2.6.1.9’uncu maddesinde araç takip cihazlarına ilişkin istenilen CE belgesinin İhale İlanı ve İdari Şartname’de bir yeterlik kriteri olarak belirlenmediği görülmüştür. Anılan mevzuat hükümleri uyarınca ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenen kriterlerin ihale ilanı ve İdari Şartname’de belirtilmesi gerektiği açık olduğundan şikâyete konu ihalede isteklilerin yeterliğinin belirlenmesi aşamasında İhale İlanı ve İdari Şartname’de belirtilen yeterlik kriterlerinin esas alınması gerektiği, Teknik Şartname’de belirlenen kriterlerin sözleşmenin uygulanması aşamasında dikkate alınacağı ve bu nedenle tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında dikkate alınmaması gerektiği sonucuna varılmış, bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin şikâyete konu kaleminin yaklaşık maliyet tutarı dikkate alındığında yatırılması gereken başvuru bedelinin 9.000,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından ise itirazen şikâyet başvuru bedeli olarak 12.000,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle de başvuru sahibi tarafından fazla yatırıldığı anlaşılan 3.000,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Almiran Taşımacılık Tarım Gıda İnşaat Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Olgunlar Turizm Tarım Enerji Üretim Ticaret Pazarlama Ltd. Şti. ile Adıyamanlı Deniz Turizm Taşımacılık Elektrik Gıda Temizlik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, Teknik Şartname’nin 2.6.1.9’uncu maddesinde araç takip cihazlarına ilişkin istenilen CE belgesinin İhale İlanı ve İdari Şartname’de bir yeterlik kriteri olarak belirlenmediği görülmüştür. Anılan mevzuat hükümleri uyarınca ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenen kriterlerin ihale ilanı ve İdari Şartname’de belirtilmesi gerektiği açık olduğundan şikâyete konu ihalede isteklilerin yeterliğinin belirlenmesi aşamasında İhale İlanı ve İdari Şartname’de belirtilen yeterlik kriterlerinin esas alınması gerektiği, Teknik Şartname’de belirlenen kriterlerin sözleşmenin uygulanması aşamasında dikkate alınacağı, bu nedenle Teknik Şartname’de belirlenen kriterlerin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında dikkate alınmaması gerektiği gerekçelerine dayanılarak başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığına ilişkin “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasına yönelik yapılan inceleme sonucunda;

Kararda da açıklandığı üzere, 4734 sayılı Kanunun 27 inci maddesinde; İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 29 uncu maddesinde yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

İhale işlem dosyasının incelendiğinde, ihale dokümanı içeriğindeki Teknik şartnamenin Teknik Şartname’nin “Araç Takip Cihazı” başlıklı bölümünün 2.6.1.9’uncu maddesinde,

“Üretici firmanın akredite edilmiş ISO belgesi ve cihazların akredite edilmiş CE belgesi teklif ile birlikte sunulacaktır. CE belgesi cihazın bütünü ve teklif edilen ürün marka modeli için alınmış olmalıdır. Sadece GSM modem veya GPS alıcısı için gösterilecek belgeler geçerli sayılmayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Bu düzenleme uyarınca;

“Üretici firmanın akredite edilmiş ISO belgesi ve cihazların akredite edilmiş CE belgesi teklif ile birlikte sunması gerektiği, CE belgesinin cihazın bütünü ve teklif edilen ürün marka modeli için alınmış olması gerektiği, sadece GSM modem veya GPS alıcısı için gösterilecek belgelerin geçerli sayılmayacağı” hususlarının tekliflerin geçerliliğine yönelik yeterlik kuralı olarak açık bir şekilde ifade edilmesine rağmen aynı düzenlemelere ihale ilanı ve İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yeterlik kriteri olarak yer verilmediği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun genel gerekçeleri arasında; “Saydamlık ilkesinin gereği olarak, ihalelerin isteklilerin yanı sıra hazır bulunan herkes önünde açık olarak yapılması… öngörülmüştür.” denilmiş, anılan Kanunun 36. maddesinin yasama gerekçesinde; “Şeffaflığı sağlamak üzere, ihale saatinde isteklilerin tekliflerini içere zarfların hazır bulunanlar önünde açılarak, içindeki belgelerin tam olarak verilip verilmediği ile teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olup olmadığını kontrol edilmesi düzenlenmiştir. Daha sonra yapılacak değerlendirmeler sırasında herhangi bir itiraz ile karşılaşılmaması için, isteklilerin teklif fiyatlarını açıklanması ve bütün bu işlemlerin tutanakla belgelenmesi öngörülmüştür…” şeklinde belirtilmiştir.

4734 sayılı Yasaya göre gerçekleştirilen ihalelerde, tekliflerin değerlendirilmesi ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. İdari şartname ve teknik şartname ihale dokümanı kapsamında yer alan belgelerden olup, işe ait idari şartnamenin 5.1 maddesinde de, idari şartname ve teknik şartnamenin ihale dokümanını oluşturan belgelerden olduğu belirtilmiştir.

4734 sayılı Yasanın 10 uncu maddesi uyarınca, yeterlik belgesi olarak istenebilecek belgelerin Teknik Şartnamede yer alması ve teklif ekinde sunulmasının istenilmesi halinde, yeterlik koşulu olduğu ve sunmayanların değerlendirme dışı bırakılacağı açıktır.

İdarece, Teknik Şartname’nin yukarıda belirtilen madde düzenlemelerinde istenilen belge ve sertifikaların ihale konusu yapım işi için tekliflerin geçerliliği denetiminde bir yeterlik kriteri olduğu, bu sebeple ihale komisyonunca değerlendirme yapılırken, kesinleşmiş olan ihale dokümanı çerçevesinde, isteklilerin kesinleşen ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun teklif verip vermediğinin, yeterliği sağlayıp sağlamadığının belirlenmesi gerekmektedir. Aksi halde, yeterliği alamamış bir isteklinin sözleşme sonrasında bazı bilgi ve belgeleri sunacağı varsayımından hareketle yeterli bulunarak, üzerine ihale yapılması durumunda, 4734 sayılı Kanun, ilgili mevzuat ve idarece düzenlenen ihale dokümanı hükümlerine aykırı işlem tesis edilmiş olacaktır.

İhale işlem dosyası üzerinde iddiaya yönelik yapılan incelemede, ihale komisyonunca tekliflerin alınmasından sonra isteklilerden Almiran Taş. Tar. Gıda İnş. Temz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Olgunlar Turizm Tarım Enerji Üretim Ticaret Pazarlama Ltd. Şti. ve Silvan Gap Nak. Taah. İnş. Turz. Tem. Hiz. Tüt. Mam. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Teknik Şartname’nin 2.6.1.9’uncu maddesinde istenilen CE belgesinin teklif dosyalarında sunulmamasına rağmen tekliflerinin geçerli teklif olarak belirlenerek değerlendirme dışı bırakılmadığınınanlaşıldığı bu durumda, idarece kesinleşen ihale dokümanına uygun olarak teklif değerlendirmesi yapılması gerektiği dikkate alındığında, anılan Teknik Şartnamenin belirtilen madde düzenlemesinde yeterlik yönünde düzenleme yapan idarenin kendi düzenlemesine uygun olarak hareket etmeyerek istenilen belgeleri teklifi ekinde sunmayan belirtilen isteklilerin tekliflerinin, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında değerlendirme dışı bırakılması yönünde gerçekleştirdiği idari işlemlerin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği ikinci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu iddia kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ Kurul Üyesi