KİK Kararı: 2014/UH.II-3857

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/079
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 28.11.2014
Karar No : 2014/UH.II-3857
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Bilge Can İnş. Nakl. Tem. Taah. İşl. Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Seyrantepe Mah. Çalışkan Sk. No:11/5 Kağıthane/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Atık Yönetimi Müdürlüğü,

Piyale Paşa Mahallesi Piyale Paşa Bulvarı No:72 Şişli/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/118455 İhale Kayıt Numaralı “2015-2017 Avrupa Yakası Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Atık Yönetimi Müdürlüğü tarafından 27.10.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2015-2017 Avrupa Yakası Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Bilge Can İnş. Nakl. Tem. Taah. İşl. Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 21.10.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.10.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.11.2014 tarih ve 37950 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.11.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3289 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname'nin 25’inci maddesinde ilgili mevzuatına göre hesaplanacak olan işçilik ücretinin ve birim fiyat teklif cetvelinin hatalı düzenlendiği, bu düzenlemelerden istihdam edilen personelin tamamının işin süresi boyunca resmi ve dini bayram günlerinin tamamında çalışacağının anlaşıldığı, ancak 4857 Sayılı İş Kanunu'nun çalışma sürelerine ilişkin hükümlerine göre haftalık çalışma süresinin 45 saat olduğu dikkate alındığında personelin tamamının ulusal bayram ve genel tatil günlerinin tamamında çalıştırılması mümkün olmadığından anılan günlerde çalışan personele ilgili Kanun’un 47'nci maddesi gereği ödenecek ilave ücretin istihdam edilecek toplam işçi sayısı ile sözleşme sürecindeki toplam tatil günü sayısının çarpılmasıyla hesaplanmasına imkan bulunmadığı ve bu durumda ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışacak personele ilave ücret ödenecek gün sayısının vardiya programı dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği, 2014/UH.II-530 sayılı kararın mevcut duruma örnek olarak gösterilebileceği,

2. İhale İlanı’nda ve İdari Şartname'de araçların yaşı ile ilgili bir düzenleme yapılmadığı halde Teknik Şartname'de tüm araçlar için 3 yaş şartı getirilmesinin mevzuata aykırı olduğu gibi katılımı daraltıcı ve eşit şartlarda rekabeti engelleyici nitelikte olduğu, ihale ilanında belirtilmeyen hiçbir şeyin İdari Şartname ve Teknik Şartname'de istenemeyeceğinin kamu ihale mevzuatında açıkça belirtildiği, ilgili düzenlemenin araç satın alınmasını zorunlu hale getirdiği, fırsat eşitliğini engelleyici nitelikte olduğu gibi Kamu İhale Kanunu'nun 5'inci maddesinde yer alan kaynakların verimli kullanılması ve ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ilkelerinin de ihlali anlamına geldiği, araçlara yaş sınırı getirilmesinin isteklilerin ihaleye katılımını zorlaştırıcı olması nedeniyle Kamu İhale Kanunu'nun 5'inci maddesinde yer alan rekabetin sağlanması ilkesine açıkça aykırı olduğu gibi Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Tebliğ hükmüne de aykırı olduğu ve isteklileri mağdur edici olduğu, 2012/UH.III-1629 sayılı kararın mevcut duruma örnek olarak gösterilebileceği,

3. Sözleşme Tasarısı'nın 16'ncı maddesinde cezaların üst üste kaç kez tekrarlandığı takdirde sözleşmenin feshedileceğinin belirtilmemesinin katılımı daraltıcı bir düzenleme olduğu ve kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, 02.01.2014 tarih ve 2014/UH.I-60 sayılı kararın mevcut duruma örnek olarak gösterilebileceği,

4. Sözleşme Tasarısı'nın 7'nci maddesinin eksik düzenlenmesinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'ne aykırı olduğu ve sözleşmenin uygulanması esnasında sorun doğuracağı, ilgili maddede ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin sözleşme bedeline dahil olduğu, mevzuatı uyarınca hesaplanacak olan KDV'nin sözleşme bedeline dahil olmayıp idare tarafından yükleniciye ödeneceğinin belirtildiği, Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin Ek-7 Tip Sözleşmesi’nin 7'nci maddesine ait 12 numaralı dipnotta ise ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin sözleşme bedeline dahil olacağı ve ayrıca idari Şartname’de teklif fiyata dahil olduğu belirtilen diğer giderlerin buraya yazılacağının belirtilmiş olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu hizmetin adı “2015-2017 Avrupa Yakası Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi İşi” olarak tanımlanmış olup, aynı maddede söz konusu işin miktarı ve türü de “yaklaşık olarak 9.840.000 Ton katı atığın (çöp) sıkıştırmalı sistem kullanılarak araçlara yüklenmesi ve katı atıkların nakliyesi hizmet alımı” şeklinde belirlenmiştir.

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü ulaşım, sigorta, vergi,resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1. Mühendis brüt asgari ücretin % 260 fazlası

2. Tekniker brüt asgari ücretin % 160 fazlası

3. İstasyon Amiri brüt asgari ücretin % 150 fazlası

4. Vardiya Sorumlusu brüt asgari ücretin % 145 fazlası

5. Şoför brüt asgari ücretin % 140 fazlası

6. İstasyon İşçisi brüt asgari ücretin % 80 fazlası

7. Engelli İşçi brüt asgari ücretin % 80 fazlası.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılacak personel sayısı; İşin süresi boyunca 43,5 gün resmi tatil bulunmakta, aşağıda ve bu tatil günlerinde çalışacak personel türü ve adetleri yer almaktadır.

Sözleşme süresince toplam 4 istasyon amiri için toplam 174 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.

Sözleşme süresince toplam 11 vardiya sorumlusu için toplam 478,50 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.

Sözleşme süresince toplam 171 şöför için toplam 7438,50 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.

Sözleşme süresince toplam 140 işçi için toplam 6090 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.

Sözleşme süresince toplam 8 engelli işçi için toplam 348 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

Çalışacak tüm personele aylık 22 gün üzerinden yemek ve yol bedeli verilecek olup, nakdi olarak karşılanacaktır. 25.3.1. Maddesinde de belirtilen, yemek bedeli olarak günlük brüt 7 TL, yol bedeli olarak günlük brüt 6 TL ödenecek ve maaş bordrosunda gösterilecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

İstasyonların İşletilmesi hizmetlerinde kullanılmak üzere toplam 3 adet hizmet aracı, her bir hizmet aracı günde azami 150 km yol gidecektir. Hizmet araçları motor tipi dizel, azami 3 yaşında, asgari 65 HP gücünde ve ön ve arka koltuklara sahip 5 kişi taşıyabilen olacaktır. (Hizmet Araçlarına şoför hariç, akaryakıt, tamir bakım, sigorta, yedek parça, ve benzeri diğer giderler teklif fiyatına dahildir).

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranları %2,0 olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İnceleme konusu ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin de

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

İstasyon İşçisi Çalışma Bedeli

Kişi x Ay

148

36

2

Şoför Çalışma Bedeli

Kişi x Ay

180

36

3

Vardiya Sorumlusu Çalışma Bedeli

Kişi x Ay

11

36

4

İstasyon Amiri Çalışma Bedeli

Kişi x Ay

4

36

5

Tekniker Çalışma Bedeli

Kişi x Ay

2

36

6

Mühendis Çalışma Bedeli

Kişi x Ay

4

36

7

Engelli İşçi Çalışma Bedeli

Kişi x Ay

11

36

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Baruthane - Odayeri Düzenli Depolama Alanı katı atık taşıma (26 km-yakıt, amortisman ve diğer giderler dahil, Şoför ve işçilik hariç)

Ton

2.500.000

2

Baruthane - Kompost Tesisi katı atık taşıma (28 km-yakıt, amortisman ve diğer giderler dahil, Şoför ve işçilik hariç)

Ton

90.000

3

Yenibosna - Odayeri Düzenli Depolama Alanı katı atık taşıma (40 km-yakıt, amortisman ve diğer giderler dahil, Şoför ve işçilik hariç)

Ton

3.200.000

4

Halkalı - Odayeri Düzenli Depolama Alanı katı atık taşıma işi (40 km yakıt, amortisman ve diğer giderler dahil, Şoför ve işçilik hariç)

Ton

3.550.000

5

Silivri - Odayeri Düzenli Depolama Alanı katı atık taşıma işi (95 km yakıt, amortisman ve diğer giderler dahil, Şoför ve işçilik hariç)

Ton

260.000

6

Silivri - Seymen Düzenli Depolama Alanı katı atık taşıma işi (26 km yakıt, amortisman ve diğer giderler dahil, Şoför ve işçilik hariç)

Ton

240.000

7

Baruthane Aktarma İstasyonunun İşletilmesi (işçilikler hariç)

Gün

1.096

8

Yenibosna Aktarma İstasyonunun İşletilmesi (işçilikler hariç)

Gün

1.096

9

Halkalı Aktarma İstasyonunun İşletilmesi (işçilikler hariç)

Gün

1.096

10

Silivri Aktarma İstasyonunun İşletilmesi (işçilikler hariç)

Gün

1.096

11

İstasyon İşçisi Resmi Tatil Günü Bedeli

Gün

6.090

12

Şöför Resmi Tatil Günü Bedeli

Gün

7.438,5

13

Vardiya Sorumlusu Resmi Tatil Günü Bedeli

Gün

478,5

14

İstasyon Amiri Resmi Tatil Günü Bedeli

Gün

174

15

Engelli İşçi Resmi Tatil Günü Bedeli

Gün

348

16

Binek Hizmet Aracı

Gün

3.288

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “Personel Sayıları ve Nitelikleri” başlıklı 7’nci maddesinde “İhale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen asgari personelin toplam sayıları ve nitelikleri aşağıda belirtilmiştir. Hizmet alım işinin sürdürülebilir olması için asgari personel giderlerinde aşağıda tabloda verilen maliyet kriterleri esas alınacaktır.

*Brüt asgari ücretin 3,6 katı için asgari ücretin % 260 fazlası, brüt asgari ücretin 2,45 katı için asgari ücretin %145 fazlası ve diğer katsayılar için benzer hesaplama yapılacaktır.

Cumartesi, Pazar ve resmi tatil günleri de dahil olmak üzere, iş kesintisiz devam edecektir.

İstasyonlardaki alt ve üst platformlar her gün düzenli olarak yıkanacak, ilçe belediyelerinin getirdiği katı atıklar emniyet tedbirleri alınarak taşıma sistemine yüklenecek, yükleme sonrası taşıma araç ve ekipmanlarının tüm yüzeyleri araç sefere çıkmadan önce yıkanarak temizlenecektir.

Engelli işçilerin hangi aktarma istasyonunda görev yapacağı yüklenicinin insiyatifindedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Hafta tatili ücreti” başlıklı 46’ncı maddesinde “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saat dinlenme (hafta tatili) verilir. Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir...” hükmü,

“Ücret şekillerine göre tatil ücreti” başlıklı 49’uncu maddesinde “İşçinin tatil günü ücreti çalıştığı günlere göre bir güne düşen ücretidir...” hükmü,

“Çalışma süresi” başlıklı 63’üncü maddesinde “Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırk beş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır...” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde, çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretinin tam olarak ödeneceği, yedi günlük zaman dilimi içerisinde haftanın herhangi bir gününde kesintisiz en az 24 saat hafta tatili verileceği ve çalışılmayan hafta tatilinde herhangi bir iş karşılığı olmaksızın işçilere o günün ücretinin tam olarak ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.

…

78.22. Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca, ayni teklif verileceği belirtilen yemek ve yol giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi esastır. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır.

Bununla birlikte, söz konusu personelin fazla çalışma yapması ve/veya ulusal bayram ve/veya genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülüyor ise, 78.8. maddesine göre çalışılacak gün ve personel sayısı ile toplam fazla çalışma saati belirlenirken, bu personel de dikkate alınmak suretiyle maliyet hesaplaması yapılarak ulusal bayram ve genel tatil günleri iş kalemi ile fazla çalışma iş kalemine dahil edilecektir...” açıklaması yer almaktadır.

İhale dokümanı düzenlemelerinde, ihale konusu iş süresince toplam 43,5 resmi ve dini bayram tatil günü olduğu, iş kapsamında 4 mühendis, 2 tekniker/teknisyen, 4 istasyon amiri, 11 vardiya sorumlusu, 180 şoför, 148 istasyon işçisi, 11 engelli işçi olmak üzere toplam 360 personelin istihdam edileceği, belirtilen meslek gruplarından istasyon amiri ve vardiya sorumlusu unvanları ile çalışacak 15 kişinin tamamının iş süresindeki tüm resmi ve dini bayram tatil günlerinde çalıştırılacağı, 4 mühendis ve 2 tekniker/teknisyenden oluşan personelin resmi ve dini bayram tatil günlerinde hiç çalıştırılmayacağı, toplam 339 kişiden oluşan diğer meslek gruplarındaki şoför, istasyon işçisi ve engelli işçinin ise 319’unun resmi ve dini bayram tatil günlerinde çalıştırılacağı tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, ihale konusu iş süresince istihdam edilecek personelin tamamı için tüm tatil günlerinde çalışma yapılmasının öngörülmediği, mühendis ve tekniker/teknisyenlere tatil günlerinde çalışma yaptırılmayacağı; şoför, istasyon işçisi ve engelli işçinin de bir kısmına tatil günlerinde çalışma yaptırılmayacağı, 15 kişilik istasyon amiri ve vardiya sorumlusu unvanları ile çalışacak personelin tamamının iş süresindeki tüm resmi ve dini bayram tatil günlerinde çalıştırılacağı, ancak iş süresince anılan personel için hafta tatiline denk gelmeyen resmi ve dini bayram tatili günleri için herhangi bir sorun olmadığı, hafta tatiline denk gelen resmi tatil günü çalışmalarının ise iş programında yapılacak düzenlemeler ile 4857 sayılı İş Kanunu’nun emredici hükümleri doğrultusunda ayarlanabileceği, sonuç olarak ihale konusu işin yürütülmesi esnasında yaptırılacak resmi ve dini bayram tatil günü çalışmalarının 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen emredici hükümlerin uygulanmasına engel oluşturmayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…

25.3.4. Diğer giderler:

İstasyonların İşletilmesi hizmetlerinde kullanılmak üzere toplam 3 adet hizmet aracı, her bir hizmet aracı günde azami 150 km yol gidecektir. Hizmet araçları motor tipi dizel, azami 3 yaşında, asgari 65 HP gücünde ve ön ve arka koltuklara sahip 5 kişi taşıyabilen olacaktır. (Hizmet Araçlarına şoför hariç, akaryakıt, tamir bakım, sigorta, yedek parça, ve benzeri diğer giderler teklif fiyatına dahildir)…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araç sayıları ve teknik özellikleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “Taşıma işinde kullanılacak araçların asgari gücü 400 HP ve azami yaşı 3 yıl olacaktır. Her bir istasyonda bulundurulması gereken asgari çekici ve dorse sayıları;

Baruthane Aktarma İstasyonunda 14 adet çekici+14 adet dorse

Yenibosna Aktarma İstasyonunda 21 adet çekici+21 adet dorse olmak üzere

Halkalı Aktarma İstasyonunda 25 adet çekici + 25 adet dorse

Silivri Aktarma İstasyonunda 5 adet çekici + 5 adet dorse, olmak üzere

Toplam 65 Adet Çekici + 65 Adet Dorse olacaktır.

Asgari şartnamede belirtilen sayıda araç ve ağır vasıta ehliyetli şoförler ile katı atıklar düzenli depolama alanına taşınacaktır. Atıkların, taşıma araçlarına doldurulması, taşınması ve boşaltılması , ayrıca taşıma araçlarının amortisman, yedek parça, tamir bakım, sigorta, montaj-demontaj ve benzeri giderler yükleniciye ait olacaktır.

Ayrıca Üç (3) adet hizmet aracı, her bir hizmet aracı günde azami 150 km yol gidecektir. Hizmet araçları motor tipi dizel, azami 3 yaşında, asgari 65 HP gücünde ve ön ve arka koltuklara sahip 5 kişi taşıyabilen olacaktır. (Hizmet Araçlarına şoför hariç, akaryakıt, tamir bakım, sigorta, yedek parça, ve benzeri diğer giderler teklif fiyatına dahildir.)” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(3) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, işin özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.

(4) Teknik şartnamede ihale konusu işte kullanılacak makine, malzeme ve ekipmanın kullanım kılavuzlarına yönelik düzenleme yapılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Belgeler” başlıklı dördüncü bölümünün “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde

“…

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir…” hükmü,

Yine 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ilânlarında bulunması zorunlu hususlar” başlıklı 24’üncü maddesinde “İhale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilânlarda yer verilemez. İhale ilânlarında aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

f) Yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler…” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesine göre işin yapılabilmesi için gerekli olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine ihale dokümanında yer verileceği, idarenin işin niteliğinin gerektirdiği hallerde ihale konusu işin yapılabilmesi için istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebileceği ve 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 24’üncü maddesine göre ihale ilanında yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterlerin belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 7.5’inci maddesinde ve İhale İlanı’nda, işin yürütülmesi aşamasında kullanılacak olan araçların isteklinin kendi malı olması şartının getirilmediği ve araçlara ilişkin yeterlik kriteri belirlenmediği, ihale konusu işte kullanılacak araçların yaş dahil teknik kriterlerine mevzuata uygun olarak ihale dokümanının bir parçası olan Teknik Şartname’de yer verildiği tespit edildiğinden başvuru sahibinin araçların yaşı ile ilgili düzenlemenin İhale İlanı’nda ve İdari Şartname'de yer almamasının mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddiası uygun görülmemiştir.

Öte yandan, ihaleyi yapan idare tarafından işin yürütülmesinde kullanılacak araç ve makinalara ilişkin teknik kriterlerin ihtiyaçlara uygun olarak belirlenmesi idarenin takdir ve sorumluluğundadır.

Bu kapsamda, idarece ihale dokümanında işin süresine ve ihale konusu hizmetin gereklerine uygun olarak teknik özellikleri belirlenen araçlara ilişkin olarak ihale tarihi itibarıyla en fazla 3 yaşında olma şartının aranmasının idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebilir nitelikte olduğu, bu haliyle söz konusu düzenlemenin katılımı zorlaştırıcı, fırsat eşitliğini engelleyici nitelikte olmadığı ve mevzuata aykırılık taşımadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibi tarafından iddia konusu duruma örnek olarak gösterilen 2012/UH.III-1629 sayılı kararda, ilgili ihaleye ait ihale dokümanında belirtilen araçlar için en az 2009 model olma koşulunun istenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı görülmüştür.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesine ilişkin 26 no’lu dipnot “Bu madde aşağıda belirtilen açıklamalara uygun olarak İdare tarafından düzenlenecektir:

(1) Kısmi kabul öngörülmeyen işlerde, yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi durumunda, İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için kesilecek ceza miktarı sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ancak, gecikmeden kaynaklanan aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere idarece bu maddede belirlenecek oranda ceza uygulanacağı hususuna maddede yer verilecektir.

…

(3) İşin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikteki işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarı, sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ayrıca, bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, yukarıda öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısı (iki veya daha fazla) idarece belirlenerek bu maddede yazılacaktır. Ancak ağır aykırılık hallerinde, bu aykırılık halleri maddede belirtilmek kaydıyla, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi yukarıda öngörülen şekilde sözleşmenin feshedilebileceği hususuna da idarece gerek görülmesi halinde bu maddede yer verilecektir.

(4) İşin tamamının ya da kısmi kabule konu olan kısmının süresinde bitirilmemesi veya işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halleri hariç, idarece gerek görülüyorsa diğer sözleşmeye aykırılık hallerinin neler olduğu belirlenecek ve bu aykırılıkların gerçekleşmesi durumunda İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için kesilecek ceza miktarı sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ancak, söz konusu aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere idarece bu maddede belirlenecek oranda ceza uygulanacağı hususuna maddede yer verilecektir.

(5) İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarının, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmeyeceği hususu da bu maddede belirtilecektir.” şeklindedir.

İlgili ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1.

İşletme ile ilgili olası aksaklıklarda teklif edilen sözleşme bedeline göre uygulanacak ceza oranları aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Ceza Konuları

1. Sigortasız veya eksik çalıştırıldığı tespit edilen her bir personel ve her bir gün için, (İşçilerin İş Kanunundan doğan hakları sebebiyle eksik işçi çalıştırılması durumu hariçtir. Ayrıca, bu ceza maddesinin uygulanması halinde eksik işçinin yevmiyesi ödenmeyecektir.) (0,000002)

2. Taşıma güzergahında çöp sızıntı suyu akıttığı tesbit edilen her bir araç için, (0,00002)

3. Kirli taşıyıcı araçlarla (istasyondan yıkanmadan çıkan) nakil yapıldığının tespit edilmesi halinde her bir araç için, (0,00002)

4. Alt ve üst peronların temiz olmaması halinde, (0,00002)

5. İdari binalar, proses binaları ve işçi bekleme binalarının temiz olmaması halinde, (0,00002)

6. Gece çalışmaları için aydınlatmanın yetersiz olduğunun tespiti halinde her bir tespit için, (0,00001)

7. Yüklenicinin kendi kusuru yüzünden taşıma işlemini zamanında gerçekleştirememesi ve taşıma işinde aksaklıklara yol açması ve bu yüzden çöpün doğrudan ilçe belediyesi araçlarından yere döktürülmesi halinde, platforma döküm yapan her bir araç için, (0,00002)

8. Taşıma araçlarının istasyonda dolu olarak 8 saatten fazla bekletilmesinin tesbiti halinde, (0,00002)

9. Yüklenicinin kendi kusuru yüzünden (Taşıma aracı eksikliği, personel eksikliği vb.) sebebiyle ilçe belediyelerine ait çöp toplama kamyonlarının 45 dk’dan fazla bekletilmesi veya kuyrukta bekleyen araç sayısının 25’i geçmesi halinde her bir tespit için, (0,00003)

10. Evsel ve evsel nitelikli sanayi atıkları dışındaki atıkları istasyonlara kabulünün tespiti halinde her bir tesbit için, (0,00002)

11. Seyir halinde olan taşıma aracının kapağının açılması durumunda her bir araç için, (0,00002)

12. İdarenin işle ilgili şartname dökümanlarında belirtilen hususlara yönelik yazılı talimatlarına uyulmadığının tesbiti halinde, her bir tesbit için, (0,00001)

13. Aktarma İstasyonunun kullanımı esnasında, yüklenici hatası sonucu istasyonun zarar gören kısımları, durumun yükleniciye yazılı bildiriminin ardından, resmi yazının yükleniciye ulaştığı tarihten itibaren en geç bir hafta içerisinde eski haline getirilecektir. Problemin giderilmesinin 1 haftadan uzun sürebileceği durumlar yüklenici tarafından idareye yazılı olarak bildirilerek ek süre istenebilecektir. Bu durumda ek süre verilmesi idarenin insiyatifindedir. Bu süre sonunda problemin giderilmemesi halinde her geçen gün için (0,00001)

14. Yüklenici Katı Atık Aktarma istasyonunu idarenin izni ve bilgisi olmadan hizmet konusu dışında kullanamaz. Bu durumun tesbiti halinde her bir tespit için, (0,00001)

15. İdarenin izni ve bilgisi olmadan, görevli personelin görev yeri dışında farklı bir işte görevlendirildiğinin tesbiti halinde her bir tespit için, (0,00001) (Ayrıca, bu ceza maddesinin uygulanması halinde ceza kesilen günler için personel ücreti ödenmeyecektir.)

Toplam sözleşme bedeline göre ceza oranlarına tekabül eden bedeller cezai yaptırım olarak uygulanacaktır.

İhale konusu işin özeliği gereği sürekli tekrar eden iş olması sebebiyle, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleşmemesi halinde her bir ceza konusu aykırılık için kesilecek ceza miktarları tarif edilmiştir. Ayrıca, bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak, kesilecek ceza tutarı, hiçbir durumda sözleşme bedelinin % 30'unu geçmeyecektir. %30`unu geçtiği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilecektir.

Bu işte kısmi kabul yapılıp yapılmayacağına bakılmaksızın; işin özelliği gereği sürekli tekrar eder nitelikte olması sebebiyle, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere sözleşme bedeline göre kesilecek ceza oranları sözleşme bedelinin % 1?ini geçmemek üzere oran olarak belirtilmiştir. Bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmesi suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumundan bağımsız olarak, yukarıda öngörülen cezalar uygulanacaktır. 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesine esas olan cezai müeyyideler aykırılık sayısından bağımsız olarak uygulanacaktır. Bir defa gerçekleşmiş olsa dahi sözleşmenin feshedilmesine esas olabilecek, ağır aykırılık hali öngörülmemiştir.

İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30'unu geçmeyecektir.

İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30'unu geçmeyecektir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Cezalar” başlıklı 9’uncu maddesinde “İşletme ile ilgili olası aksaklıklarda teklif edilen sözleşme bedeline göre uygulanacak ceza oranları aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Ceza Konuları

1.Sigortasız veya eksik çalıştırıldığı tespit edilen her bir personel ve her bir gün için, (İşçilerin İş Kanunundan doğan hakları sebebiyle eksik işçi çalıştırılması durumu hariçtir. Ayrıca, bu ceza maddesinin uygulanması halinde eksik işçinin yevmiyesi ödenmeyecektir.) (0,000002)

2.Taşıma güzergahında çöp sızıntı suyu akıttığı tesbit edilen her bir araç için, (0,00002)

3.Kirli taşıyıcı araçlarla (istasyondan yıkanmadan çıkan) nakil yapıldığının tespit edilmesi halinde her bir araç için, (0,00002)

4. Alt ve üst peronların temiz olmaması halinde, (0,00002)

5. İdari binalar, proses binaları ve işçi bekleme binalarının temiz olmaması halinde, (0,00002)

6. Gece çalışmaları için aydınlatmanın yetersiz olduğunun tespiti halinde her bir tespit için, (0,00001)

7.Yüklenicinin kendi kusuru yüzünden taşıma işlemini zamanında gerçekleştirememesi ve taşıma işinde aksaklıklara yol açması ve bu yüzden çöpün doğrudan ilçe belediyesi araçlarından yere döktürülmesi halinde, platforma döküm yapan her bir araç için, (0,00002)

8.Taşıma araçlarının istasyonda dolu olarak 8 saatten fazla bekletilmesinin tesbiti halinde, (0,00002)

9.Yüklenicinin kendi kusuru yüzünden (Taşıma aracı eksikliği, personel eksikliği vb.) sebebiyle ilçe belediyelerine ait çöp toplama kamyonlarının 45 dk’dan fazla bekletilmesi veya kuyrukta bekleyen araç sayısının 25’i geçmesi halinde her bir tespit için, (0,00003)

10. Evsel ve evsel nitelikli sanayi atıkları dışındaki atıkları istasyonlara kabulünün tespiti halinde her bir tesbit için, (0,00002)

11. Seyir halinde olan taşıma aracının kapağının açılması durumunda her bir araç için, (0,00002)

12.İdarenin işle ilgili şartname dökümanlarında belirtilen hususlara yönelik yazılı talimatlarına uyulmadığının tesbiti halinde, her bir tesbit için, (0,00001)

13.Aktarma İstasyonunun kullanımı esnasında, yüklenici hatası sonucu istasyonun zarar gören kısımları, durumun yükleniciye yazılı bildiriminin ardından, resmi yazının yükleniciye ulaştığı tarihten itibaren en geç bir hafta içerisinde eski haline getirilecektir. Problemin giderilmesinin 1 haftadan uzun sürebileceği durumlar yüklenici tarafından idareye yazılı olarak bildirilerek ek süre istenebilecektir. Bu durumda ek süre verilmesi idarenin insiyatifindedir. Bu süre sonunda problemin giderilmemesi halinde her geçen gün için (0,00001)

14.Yüklenici Katı Atık Aktarma istasyonunu idarenin izni ve bilgisi olmadan hizmet konusu dışında kullanamaz. Bu durumun tesbiti halinde her bir tespit için, (0,00001)

15.İdarenin izni ve bilgisi olmadan, görevli personelin görev yeri dışında farklı bir işte görevlendirildiğinin tesbiti halinde her bir tespit için, (0,00001) (Ayrıca, bu ceza maddesinin uygulanması halinde ceza kesilen günler için personel ücreti ödenmeyecektir.)

Toplam sözleşme bedeline göre ceza oranlarına tekabül eden bedeller cezai yaptırım olarak uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede ihale konusu “2015-2017 Avrupa Yakası Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi” işinin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu işte, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarının, sözleşme bedelinin %1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilmesi ve ayrıca bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, yukarıda öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısının idarece belirlenerek Sözleşme Tasarısı’nın 16.1’inci maddesinde yer alması gerekmektedir.

Sözleşme Tasarısı incelendiğinde, işin gereği yerine getirilmediği takdirde, konusuna göre sözleşme bedelinin %1’inin altında kalacak şekilde belli oranlarda ceza kesileceği, bu cezaların her birinin sayma yöntemiyle ayrıntılı bir şekilde Teknik Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nda tarif edildiği, ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilecek aykırılıklara kesilecek toplam ceza tutarının hiçbir durumda sözleşme bedelinin %30’unu geçmeyeceği ve %30’unu geçtiği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususlarının düzenlendiği, ancak söz konusu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısının belirtilmediği, bu çerçevede, ihale dokümanında yer alan mevcut düzenlemelerin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 26 numaralı dipnotunda yer verilen açıklamalara uygun olmadığı anlaşılmış olmakla birlikte, bu hususun hiçbir istekli lehine avantaj yaratmayacağı ve tekliflerin verilmesine etkisinin olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü ulaşım, sigorta, vergi,resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1. Mühendis brüt asgari ücretin % 260 fazlası

2. Tekniker brüt asgari ücretin % 160 fazlası

3. İstasyon Amiri brüt asgari ücretin % 150 fazlası

4. Vardiya Sorumlusu brüt asgari ücretin % 145 fazlası

5. Şoför brüt asgari ücretin % 140 fazlası

6. İstasyon İşçisi brüt asgari ücretin % 80 fazlası

7. Engelli İşçi brüt asgari ücretin % 80 fazlası.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılacak personel sayısı; İşin süresi boyunca 43,5 gün resmi tatil bulunmakta, aşağıda ve bu tatil günlerinde çalışacak personel türü ve adetleri yer almaktadır.

Sözleşme süresince toplam 4 istasyon amiri için toplam 174 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.

Sözleşme süresince toplam 11 vardiya sorumlusu için toplam 478,50 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.

Sözleşme süresince toplam 171 şöför için toplam 7438,50 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.

Sözleşme süresince toplam 140 işçi için toplam 6090 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.

Sözleşme süresince toplam 8 engelli işçi için toplam 348 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

Çalışacak tüm personele aylık 22 gün üzerinden yemek ve yol bedeli verilecek olup, nakdi olarak karşılanacaktır. 25.3.1. Maddesinde de belirtilen, yemek bedeli olarak günlük brüt 7 TL, yol bedeli olarak günlük brüt 6 TL ödenecek ve maaş bordrosunda gösterilecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

İstasyonların İşletilmesi hizmetlerinde kullanılmak üzere toplam 3 adet hizmet aracı, her bir hizmet aracı günde azami 150 km yol gidecektir. Hizmet araçları motor tipi dizel, azami 3 yaşında, asgari 65 HP gücünde ve ön ve arka koltuklara sahip 5 kişi taşıyabilen olacaktır. (Hizmet Araçlarına şoför hariç, akaryakıt, tamir bakım, sigorta, yedek parça, ve benzeri diğer giderler teklif fiyatına dahildir).

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranları %2,0 olacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmenin ekleri” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. İhale dokümanı, bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup, İdareyi ve Yükleniciyi bağlar. Ancak, sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde, ihale dokümanında yer alan hükümler esas alınır.

8.2. İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir:

1. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi,

2. İdari Şartname,

3. Sözleşme Tasarısı,

4. Birim fiyat tarifleri (varsa),

5. Özel Teknik Şartname (varsa),

6. Teknik Şartname,

7. Açıklamalar (varsa),

8.3. Zeyilnameler ait oldukları dokümanın öncelik sırasına sahiptir.” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesine ilişkin 12 numaralı dipnot “Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin sözleşme bedeline dahil olacağı burada belirtilecek ve ayrıca idari şartnamede teklif fiyata dahil olduğu belirtilen diğer giderler buraya yazılacaktır.” şeklindedir.

Yapılan inceleme neticesinde, ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 7’nci maddesinin Tip Sözleşme’nin 12 numaralı dipnotunun içeriğine uygun olarak düzenlenmediği anlaşılmış olmakla birlikte, ihale konusu işte teklif fiyata dâhil olan giderlerin İdari Şartname’nin 25.3’üncü maddesinde açıkça düzenlendiği, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmenin ekleri” başlıklı 8’inci maddesinde ihale dokümanının sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olduğu ve sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde, ihale dokümanında yer alan hükümlerin esas alınacağı düzenlemelerine yer verildiği, dolayısı ile ihale dokümanının bir bütün olduğu ve İdari Şartname’nin de sözleşmenin bir parçası ve sözleşme tasarısından öncelikli olduğu, bu itibarla ihaleye katılan isteklilerin İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan düzenlemelere göre tekliflerini oluşturabilecekleri, bu itibarla Sözleşme Tasarısı’nın 7’nci maddesinde teklif fiyata dâhil giderlere yer verilmemesinin sözleşmenin uygulanması aşamasında bir sorun oluşturmayacağı gibi, tekliflerin verilmesini de engelleyici bir nitelik taşımadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelenen ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin 3’üncü maddesinde yer alan “Sözleşme Tasarısı'nın 16'ıncı maddesinde cezaların üst üste kaç kez tekrarlandığı takdirde sözleşmenin feshedileceğinin belirtilmemesinin katılımı daraltıcı bir düzenleme olduğu ve kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu” şeklindeki iddiasının incelenmesi neticesinde, ihale dokümanında yer alan mevcut düzenlemelerin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 26 numaralı dipnotunda yer verilen açıklamalara uygun olmadığı anlaşılmış olmakla birlikte, bu hususun hiçbir istekli lehine avantaj yaratmayacağı ve tekliflerin verilmesine etkisinin olmadığı gerekçesiyle, Kurul çoğunluğu tarafından “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, Sözleşme Tasarısı incelendiğinde, işin gereği yerine getirilmediği takdirde, konusuna göre sözleşme bedelinin %1’inin altında kalacak şekilde belli oranlarda ceza kesileceği, bu cezaların her birinin sayma yöntemiyle ayrıntılı bir şekilde Teknik Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nda tarif edildiği, ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilecek aykırılıklara kesilecek toplam ceza tutarının hiçbir durumda sözleşme bedelinin %30’unu geçmeyeceği ve %30’unu geçtiği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususlarının düzenlendiği, ancak söz konusu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısının belirtilmediği, bu çerçevede, ihale dokümanında yer alan mevcut düzenlemelerin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 26 numaralı dipnotunda yer verilen açıklamalara uygun olmadığı anlaşılmış olmakla birlikte, bu hususun hiçbir istekli lehine avantaj yaratmayacağı ve tekliflerin verilmesine etkisinin olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmadığı ifade edilmektedir.

Yapılan incelemede, ihale konusu “2015-2017 Avrupa Yakası Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi” işinin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu işte, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarının, sözleşme bedelinin %1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilmesi ve ayrıca bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısının idarece belirlenerek Sözleşme Tasarısı’nın 16.1’inci maddesinde yer alması gerekmektedir.

Bu itibarla, incelenen ihalede, Sözleşme Tasarısında yapılan düzenlemelerin, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 26 numaralı dipnotunda yer verilen açıklamalara uygun şekilde düzenlenmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyoruz.

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında Kurulca, “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesi yerinde bulunmakla birlikte, başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atık Yönetimi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “2015-2017 Avrupa Yakası Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması ve Kamu İhale Kurumu İşçilik Modülü esas alınarak toplam 134.945.704,69 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (14) adet ihale dokümanı satın alındığı, 27.10.2014 tarihinde yapılan ihaleye (3) isteklinin katıldığı,

İhale komisyonun tekliflerin denetimine ilişkin 28.10.2014 tarihli kararı uyarınca, ihale komisyon yapılan inceleme uyarınca, 71.670.077,00 TL bedelli İstaç İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından verilen teklifin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, 96.474.199,12 TL bedelli Ceynak Lojistik ve Ticaret A.Ş. tarafından verilen teklifin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif ve 103.917.289,00 TL bedelli Albayrak Turizm Seyahat İnşaat Ticaret A.Ş. tarafından verilen teklifin de geçerli teklif olarak belirlenmek suretiyle ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

Bazı yerel hizmetlerin yürütülme­si amacıyla, belediyeler tarafından kurulan ya da ortak olunan, bağımsız bütçeli özel hukuk tüzel kişileri şek­linde tanımlanan Belediye şirketleri, 1982 Anayasasının 127’nci maddesine göre belediyeler, “mahalli müşterek ihtiyaçları karşıla­mak üzere” kurulan kamu tüzel kişileridir. Anayasa'nın belirlediği sınır çerçevesinde, belediyelerin hizmet alanı, belediye mücavir alan sınırlarında olmak üzere ve mahalli müşterek hizmetlerin gerçekleştirilmesiyle sınırlanmıştır. Belediyeler bu hizmetleri yerine getirir­ken, yasalarla verilen yetki ve sorumluluk sınırlarına uymak durumundadırlar. Türkiye'de birçok belediye, bu hizmetleri kurdukları Belediye İktisadi Teşebbüsleri vasıtasıyla, daha çok şirketler kanalıyla gerçekleştirme çabasındadır.

Merkezi idarede Kamu İktisadi Teşebbüsleri süratle özelleşirken Belediyelerce her geçen gün sayıları artan bir şekilde şirket kurulması kamu kaynaklarının verimli ve etkin kullanımı açısından uygun düşmemektedir.

Günümüzde belediye şirketlerini neredeyse tüm ticari faaliyetlerin içinde görmek müm­kündür. Mahalli ve müşterek ihtiyaçları karşılamak te­mel amaç ve görevine sahip olan belediyelerin, sahibi oldukları şirketlerin faaliyet alanlarına bakıldığında, bu faaliyetlerin ne kadarının mahalli müşterek hizmet ile sınırlı olduğu kuşkuludur. Bir yandan devleti küçültme politikala­rı uygulanırken, diğer yandan, ticari hayatın neredeyse tüm alanlarında faaliyet gösteren belediye şirketleri mevcuttur. Bu alanların mahalli müşterek ihtiyaçlara yönelik alanlar olduğu söylenebilir ise de, özel teşeb­büsün iş imkânlarının, kamu kaynağı kullanan şirketler nedeniyle azaldığı da bir gerçektir.

Ayrıca, Belediyeler kamu hizmetini yerine getirmek için hizmet alımı yoluna giderken, bu amaçla ayrı şirket kurmalarının mantıki bir gerekçesi de bulunmamaktadır.

Somut olayda olduğu gibi, konusu “2015-2017 Avrupa Yakası Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi Hizmet Alımı” niteliğinde olan ihalenin üç yıllık yüklemine ilişkin yaklaşık maliyetin idarece piyasa araştırması ve Kamu İhale Kurumu İşçilik Modülü esas alınarak 134.945.704,70 TL olarak hesaplanmasına rağmen, ihaleyi gerçekleştiren İstanbul Büyükşehir Belediyesinin kendi kurduğu şirketi tarafından ihaleye yaklaşık maliyetin % 46,91 oranında düşük teklif verildiği ve bu bedelin de ihaleyi gerçekleştiren İstanbul Büyükşehir Belediyesinin kendi kurduğu şirketince yapılabilir fiyat olarak kabul edilerek ihalenin bu teklif üzerinde bırakılmasının, fiili olarak, ihaleyi yapan idare ile ihaleyi alan şir­ketin sahibinin aynı olduğu gerçeği yönünden yaklaşık maliyet-ekonomik açıdan en avantajlı teklif bedeli ilişkisinin sağlıklı olup olmadığı ve 14 adet ihale dokümanı satın alınmasına rağmen ihaleye toplam 3 istekli tarafından teklif verilmesi hususu ile, ihaleyi gerçekleştiren İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından 27.10.2014 tarihinde gerçekleştirilen 2014/119346 İhale Kayıt Numaralı “2015-2017 Asya Yakası Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi Hizmet Alımı” ihalesine de İstaç İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş., Ceynak Lojistik ve Ticaret A.Ş. ve Albayrak Turizm Seyahat İnşaat Ticaret A.Ş. tarafından verilen üç teklif sıralamasının da şikayete konu ihale ile aynı olduğu hususlarının ihaleye katılımın az olması konusu açısından ihale sonucunun Kanunun 5’inci maddesinde anlamını bulan değerlere de aykırılık taşıdığı kuşkusuzdur.

Bu sebeple, yukarıda belirtilen hususların yapılacak Kanuni düzenlemelerde dikkate alınması konusunda Maliye Bakanlığı ve Başbakanlığa bildirimde bulunulmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, yukarıda belirtilen hususların yapılacak Kanuni düzenlemelerde dikkate alınması konusunda Maliye Bakanlığı ve Başbakanlığa bildirimde bulunulmasının uygun olacağı yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi