KİK Kararı: 2014/UH.II-3484

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/070
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 22.10.2014
Karar No : 2014/UH.II-3484 Mahkeme Kararını Göster
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Ladin İnşaat Peyzaj San. Tic. Ltd. Şti.,

Atatürk Mah. Şeref Sok. No: 5 Ataşehir/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü Kayseri 6. Bölge Müdürlüğü,

Osman Kavuncu Mah. Fırat Cad. No: 2 38060 Melikgazi/KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/58173İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü İşletmeler Başmühendisliği Sorumluluğundaki Kemerhisar-Pozantı Otoyolu Km: 280+000-312+000 Arasında Yer Alan Fidan ve Çalıların Arazöz ile Sulanması, Çapalanması ve Yabani Otların Temizlenmesi İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Bölge Müdürlüğü-6.Bölge Kayseri Diğer Özel Bütçeli Kuruluşlar Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 01.07.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü İşletmeler Başmühendisliği Sorumluluğundaki Kemerhisar-Pozantı Otoyolu Km: 280+000-312+000 Arasında Yer Alan Fidan ve Çalıların Arazöz ile Sulanması, Çapalanması ve Yabani Otların Temizlenmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Ladin İnşaat Peyzaj San. Tic. Ltd. Şti.nin 05.09.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.09.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.09.2014 tarih ve 32799 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.09.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2884 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından firmalarından “KGM/15.047/K-2-A Yolların yarma ve dolgu şevlerinde arazöz ile fidan ve çalıların sulanması (Su nakli dahil ortalama M=15 km)” pozuyla ilgili aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, açıklamaların 17.07.2014 tarihinde idareye sunulduğu ve idarece reddedildiği, reddedilme gerekçesi olarak; bahse konu iş kaleminin maliyetinde kâr ve genel gider hariç 1 ton su için 5,00 TL fiyat öngörülen Kiriş Yapı Tic. A.Ş.den alınmış proforma fatura üzerinde analizde belirtilen suyun temini, arazöz, düz işçi ve suyun yüklenmesi, iş başına nakli ve boşaltılması giderlerinin teklif fiyata dahil olduğunun belirtilmediği, sadece “Yolların yarma ve dolgu şevlerinde arazöz ile fidan ve çalıların sulanması (15 km nakliye ve su bedeli dahil)” ifadesinin yer aldığı, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında KGM/15.047/K-2-A iş kaleminde araç, işçilik, malzeme ve nakliye birim fiyat ve miktarlarının ayrı ayrı gösterilmediği, dolayısıyla araç, ve işçilik kalemlerinin nelerden oluştuğunun ayrıntılı olarak gösterilmeksizin düzenlenen belgelerin kamu ihale mevzuatına uygun bir analiz niteliğinde olmadığının anlaşıldığı, söz konusu poz için öngörülen bedeli oluşturan bileşenlerin ayrı ayrı gösterilerek tevsik edilmesi gerektiği, proforma faturadan her şeyin fiyata dahil olduğunun anlaşıldığı, suyun temini, nakliyesi, yakıt gideri ile aracın kullanım giderinin bir arada fiyat teklifine konu edilemeyeceği, arazöz kiralanması işinin bir hizmet niteliğinde olduğu, söz konusu hizmetin maliyet bileşenlerinin mal alımlarından farklı olduğu, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamasının ağırlıklı ortalama birim maliyete dayalı açıklamayı içeren proforma fatura ile değil, toplam birim maliyete dayalı açıklamayı içeren fiyat teklifi ile yapılması gerektiği, proforma fatura üzerinde yapılan incelemede proforma fatura düzenleme esaslarına uyulmadığı, hizmetin teslim şekli ve ödeme şekli bulunması gerekirken bu bilgilere rastlanılmadığının ifade edildiği,

KGM/15.047/K-2-A pozuna ilişkin alınan proforma faturada “Arazöz-su-işçilik-yakıt-nakliye dahil fiyatıdır.” ibaresinin birim fiyata dahil olan masraflar içerisinde “Yakıt, şoför ve her türlü bakım, onarım, sigorta, su, işçilik, nakliye, sulama, tonajdan ve yasaktan dolayı kesilen trafik cezaları, genel giderler ve müteahhit kârı dahil fiyatıdır.” şeklinde açıkça yazılı bulunduğu, firmalarının aşırı düşük savunmasının bu sebepten ötürü uygun bulunmayarak reddedilmesinin yerinde olmadığı, firmalarının herhangi bir kamu kurum ve kuruluşunun pozunu kullanmadığı, idarenin arazöz ile sulama imalatı için Karayolları Genel Müdürlüğü’nün pozlarını baz alarak değerlendirme yapmasından dolayı açıklamalarının yetersiz bulunduğu,

Kiriş Yapı ve Tic. A.Ş.den alınan proforma faturanın geçerli olup olmadığının anlaşılması için firmanın SMMM’den gerekli belgelerin ve defter kayıtlarının istenmesinin talep edildiği, idarece firmanın SMMM’den 08.09.2014 tarih ve 153653 sayılı yazı ile gerekli bilgilerin istendiği, SMMM’nin 11.09.2014 tarih ve 166808 sayılı cevap yazısı ekinde istenen belgeler olan Ek.O-6 belgesinin ve Kiriş Yapı Tic. A.Ş.nin daha önce yapmış olduğu benzer bir işe ait fatura örneğinin idareye verildiği, idarece yapılan incelemede sunulan faturanın LDN Yapı ve Tic. A.Ş. adına düzenlendiği, fakat 20.02.2013 tarih ve 8262 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nden firmanın yeni ticaret unvanının Kiriş Yapı ve Tic. A.Ş. olarak değiştirildiğinin anlaşılabileceği, idareye sunulan faturada LDN Yapı ve Tic. A.Ş. isminin ve adres bilgilerinin üzerine Kiriş Yapı ve Tic. A.Ş. firmasının bilgilerinin etiket yapıştırılmak suretiyle düzenlenmiş olduğu, kullanılmamış belgeler üzerindeki bilgilerin ne şekilde yenisiyle düzeltileceğine ilişkin uygulama usulünün Vergi Usul Kanunu’nun 240 sıra nolu Tebliği’nin A/2 maddesinde “Mükelleflerce halen kullanılmakta olan ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre düzenlenmesi ve kullanılması zorunlu belgeler üzerinde yer alan eski sicil numaraları, okunaklı bir şekilde çizilerek bu belgeler; yeni vergi numarası elle yazılmak veya kaşeyle ya da bilgisayarla basılmak suretiyle kullanılmaya devam edilecektir.” açıklamaları ile belirlendiği, idarece, kullanılmamış faturalarda yer alan eski unvanın üzerine etiket yapıştırarak silmek ya da yok etmek suretiyle iptalinin mümkün bulunmadığı, eski bilgiler okunacak şekilde üstü çizilerek eski unvanın iptali ve yeni unvanın kaşeyle, elle veya bilgisayarla basılarak faturaların kullanılmasının mümkün olduğu, bu nedenle SMMM’nin göndermiş olduğu faturanın uygun görülmediğinin ifade edildiği ve faturanın geçersiz sayıldığı, sonuç olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre mersis numarası uygulaması çerçevesinde ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 240 sıra nolu Tebliğ çerçevesinde firmalarının düzenlemiş faturalarda uyguladığı bilgi değişikliği ile ilgili bilgisayarla (sticker) uygulayarak faturaların üzerine derc edilen uygulamada Kanun’a ve hukuka aykırı bir durumun bulunmadığı, eski faturanın üzerine bilgisayarla (sticker) uygulayarak kullanılmaya devam edilmesinde sakınca bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Karayolları 6 Bölge Müdürlüğü İşletmeler Başmühendisliği Sorumluluğundaki Kemerhisar-Pozantı Otoyolu Km:280+000-312+000 Arasında Yer Alan Fidan ve Çalıların Arazöz ile Sulanması, Çapalanması ve Yabani Otların Temizlenmesi İşi” ihalesi olarak belirtildiği görülmüştür.

İdarece alınan ihale komisyonu kararı incelendiğinde, bahse konu ihaleye toplam 10 teklif verildiği, Tuğrul Balkaya Ort., İskender Murat Koloğlu’nun geçici teminat mektubunun süresinin yetersiz olmasından, ciro belgelerinin sunulmamasından ve iş deneyim belgesinin geçersiz olmasından dolayı, Balkaya Tarım Hayvancılık Veteriner Hizmetleri Tarımsal ve Hayvansal Ürünler İlaçlar ve Ekipmanlar İç Ticaret İnşaat Taahhüt ve Turizm Ltd. Şti.nin geçici teminat mektubunun geçerlilik süresinin yetersiz olmasından dolayı, Bmd Peyzaj Personel Destek Hizmetleri Temizlik İnşaat Taahhüt Turizm Nakliye Taşımacılık Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklif mektubunda teklifin yazı ve rakamla uyumsuz yazılmasından dolayı değerendirme dışı bırakıldığı, teklif fiyatı aşırı düşük bulunan 6 istekliden (Denkyol İnşaat Elektrik Yol Yapım ve Bakım Hizmetleri Sanayi Ticaret Ltd. Şti., Park Yıldız Sosyal Hizmetler Gıda İnşaat Temizlik ve Madencilik Sanayi Ticaret Ltd. Şti., Meşe Ormancılık İnş. Nak. Hayv. Peyzaj Tic. ve San. Ltd. Şti., Ladin İnşaat Peyzaj San. Tic. Ltd. Şti., Koloğlu Nakliyat Petrol Temizlik ve İnşaat Orman ve Orman Ürünleri Peyzaj ve Fidancılık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve Denge İnşaat Turizm Otomotiv Nakliye Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif açıklaması istendiği,

İdarenin aşırı düşük teklif açıklama istemi yazısı ve ekleri incelendiğinde, 3 poza ilişkin (KGM/37.010/K-5, KGM/37.088/K ve KGM/15.047/K-2-A) açıklama istendiği, açıklama istemi yazısının ekinde aşırı düşük savunması istenen iş kalemlerine ait alt analizlerin verildiği,

İdareye aşırı düşük savunması sunmayan Denkyol İnşaat Elektrik Yol Yapım ve Bakım Hizmetleri Sanayi Ticaret Ltd. Şti., Park Yıldız Sosyal Hizmetler Gıda İnşaat Temizlik ve Madencilik Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ve Meşe Ormancılık İnş. Nak. Hayv. Peyzaj Tic. ve San. Ltd. Şti. ile idare tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunamayan başvuru sahibi Ladin İnşaat Peyzaj San. Tic. Ltd. Şti., Koloğlu Nakliyat Petrol Temizlik ve İnşaat Orman ve Orman Ürünleri Peyzaj ve Fidancılık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve Denge İnşaat Turizm Otomotiv Nakliye Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Altyapı Temizlik Teknolojileri San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde “79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

79.4.2.13. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.18. İtirazenşikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” açıklaması,

Vergi Usul Kanunu’nun 240 sıra nolu Tebliği’nin A/2 maddesinde “Mükelleflerce halen kullanılmakta olan ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre düzenlenmesi ve kullanılması zorunlu belgeler üzerinde yer alan eski sicil numaraları, okunaklı bir şekilde çizilerek bu belgeler; yeni vergi numarası elle yazılmak veya kaşeyle ya da bilgisayarla basılmak suretiyle kullanılmaya devam edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale konusu iş bir hizmet alımı işi olduğundan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesi açısından değerlendirilmesi gerekmektedir. İdarece, açıklama istenen iş kalemine (KGM/15.047/K-2-A) ilişkin analiz ve alt analizler verilse de, açıklama sunan isteklilerin, açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin olarak anılan Tebliğ’in yapım işleri ihalelerinin aşırı düşük tekliflerinin değerlendirilmesine ilişkin 45’inci maddesinde açıklandığı gibi iş kaleminin analiz girdilerini göstererek açıklama yapma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Başvuru sahibi Ladin İnşaat Peyzaj San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde, iddia konusu “KGM/15.047/K-2-A Yolların yarma ve dolgu şevlerinde arazöz ile fidan ve çalıların sulanması (Su nakli dahil ortalama M=15 km)” pozuna ilişkin başvuru sahibi tarafından Kiriş Yapı ve Tic. A.Ş.den alınan proforma faturanın sunulduğu görülmüştür. Sunulan proforma fatura incelendiğinde, proforma faturaların taşıması gereken şekil unsurlarını (ilgili ibare, SMMM imza ve kaşesi, belgeyi düzenleyen firmanın imza ve kaşesi) taşıdığı görülmektedir. Sunulan bahse konu proforma faturada anılan iş kalemi satışlar üzerinden açıklandığından, söz konusu proforma faturanın fiyat teklifi niteliği taşıdığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle Ladin İnşaat Peyzaj San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, idarece, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük savunmada teklif edilen “Yolların yarma ve dolgu şevlerinde arazöz ile fidan ve çalıların sulanması (su bedeli, 15 km nakliye ve işçilik)” iş kalemine ilişkin teklif edilen 5,00 TL/ton fiyat bedelinin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle uyumlu olmadığı düşünülerek, belgeyi düzenleyen SMMM Muhtesim Gencer’den 08.09.2014 tarih ve 60243646-934.99/153653 sayılı yazı ile kendisi tarafından tanzim edilen EK-O.6 belgesinin aslı, proforma faturada beyan edilen fiyatı tevsik edecek (ihale tarihi itibariyle son vergi dönemine ait) proforma fatura içeriği olan 1 m3 su bedeli olan arazöz çalıştırılması, düz işçi çalıştırılması ve suyun 15 km’ye nakliye bedelini kapsayacak Kiriş Yapı ve Tic. A.Ş. firması tarafından tanzim edilen benzer fatura örneklerinin tasdikli suretinin istendiği görülmüştür.

Muhtesim Gencer tarafından idareye gönderilen belgeler incelendiğinde, bahse konu proforma faturaya ait maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağına dayanak teşkil eden Kiriş Yapı ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan bir işe ait fatura örneğinin gönderildiği, gönderilen maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının anılan proforma fatura ile uyumlu olduğu görülmüştür. Ancak idare tarafından Kiriş Yapı ve Tic. A.Ş.ye ait olan ve SMMM Muhtesim Gencer tarafından gönderilen faturanın detaylı incelemesi sonucunda, bahse konu faturanın LDN Yapı ve Tic. A.Ş. adına düzenlendiği, fakat 20.02.2013 tarih ve 8262 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nden firmanın yeni ticaret unvanının Kiriş Yapı ve Tic. A.Ş. olarak değiştirildiğinin anlaşıldığı, idareye sunulan faturada LDN Yapı ve Tic. A.Ş. isminin ve adres bilgilerinin üzerine Kiriş Yapı ve Tic. A.Ş. firmasının bilgilerinin etiket yapıştırılmak suretiyle düzenlenmiş olduğunun görüldüğü, kullanılmamış belgeler üzerindeki bilgilerin ne şekilde yenisiyle düzeltileceğine ilişkin uygulama usulünün Vergi Usul Kanunu’nun 240 sıra nolu Tebliği’nin A/2 maddesinde “Mükelleflerce halen kullanılmakta olan ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre düzenlenmesi ve kullanılması zorunlu belgeler üzerinde yer alan eski sicil numaraları, okunaklı bir şekilde çizilerek bu belgeler; yeni vergi numarası elle yazılmak veya kaşeyle ya da bilgisayarla basılmak suretiyle kullanılmaya devam edilecektir.” açıklaması ile belirlendiği, kullanılmamış faturalarda yer alan eski unvanın üzerine etiket yapıştırarak silmek ya da yok etmek suretiyle iptalinin mümkün bulunmadığı, eski bilgiler okunacak şekilde üstü çizilerek eski unvanın iptali ve yeni unvanın kaşeyle, elle veya bilgisayarla basılarak faturaların kullanılmasının mümkün olduğu, bu nedenle SMMM’nin göndermiş olduğu faturanın uygun görülmediğinin ifade edildiği ve faturanın geçersiz sayıldığı belirtilmiştir.

Anılan Tebliğ’in 79.4.2.15’inci ve 79.4.2.18’inci maddeleri gereğince proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları arasında bir uyumsuzluk bulunmadığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamalarında söz konusu işlemin Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre şekil ve usul anlamında değil Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre değerlendirilmesi gerektiği, eğer idarece maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki bilgiler ile ilgili tereddüt duyulması halinde tutanaklara done oluşturan faturaların yevmiye defterine gelir olarak kaydedilip kaydedilmediğine ilişkin bilgilere bakmasının uygun olacağı, çünkü bu sayede aşırı düşük teklif açıklamasında verilen proforma faturadaki birim fiyatın yasal defterlerle uyumunun veya uyumsuzluğunun görülebileceği, dolayısıyla Ticaret Sicil Gazetesi ile LDN Yapı ve Tic. A.Ş. isminin Kiriş Yapı ve Tic. A.Ş. olarak değiştirilmesi sonucunda, bahse konu fatura üzerine etiket yapıştırılmak suretiyle isim değişikliği yapılmasının, ihale sürecini olumsuz yönde etkileyebilecek bir husus olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ladin İnşaat Peyzaj San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi