KİK Kararı: 2014/UH.II-3481

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/070
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 22.10.2014
Karar No : 2014/UH.II-3481
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş.,

Molla Gürani Mah. Kaptan Sinan Sok. No:1/2 Fatih/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sakarya İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği,

İstiklal Mahallesi Muhsin Yazıcıoğlu Bulvarı No:3 54100 Serdivan/SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/53014 İhale Kayıt Numaralı “2015-2016 Yılları Malzemeli Yemek Hazırlama ve Dağıtımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Sakarya İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 14.07.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2015-2016 Yılları Malzemeli Yemek Hazırlama ve Dağıtımı” ihalesine ilişkin olarak Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş.nin 12.09.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.09.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.09.2014 tarih ve 32306 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.09.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2845 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikâyete konu ihalenin 1’inci kısmının üzerinde bırakılmasına karar verilen isteklinin teklifine ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, çiğ girdilere ilişkin birim fiyatların mevzuata uygun tevsik edilmediği, çiğ girdi maliyet tablolarında aritmetik hata olduğu, alıma ilişkin hazırlanan Teknik Şartname'de etlerin yemek üretimi yapılacak il sınırları içinden karşılanacağı ifade edilmiş olmasına rağmen buna uygun belgelendirme yapılmadığı, personel ücretlerinin 4857 sayılı İş Kanunu'na aykırı hesaplandığı, kıdem tazminatının işçilik ücretlerine dâhil edilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Kısmi teklife açık ve toplam 4 kısımda gerçekleştirilen 2014/53014 İhale Kayıt Numaralı 2015-2016 Yılları Malzemeli Yemek Hazırlama ve Dağıtımı ihalesinin şikâyet başvurusuna konu edilen kısmı ihalenin 1’inci kısmı Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Korucuk Toplum Ruh Sağlığı Merkezi ile Sapanca İlçe Hastanesini kapsamaktadır.

İhalenin 1’inci kısmında idarece yaklaşık maliyet 11.848.099,22 TL olarak belirlenmiş olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.1’inci maddesinde yer alan açıklama uyarınca aşırı düşük teklif sınır değerinin 9.113.922,48 TL olduğu ve teklifi bu tutarın altında olduğu anlaşılan istekliden teklifine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür.

Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin söz konusu yazıda, açıklanması gereken hususların normal yemek ve diyet yemek malzeme giderleri ile personel ücretleri olduğu belirtilmiş, yazı ekinde 15 günlük diyet menü (kahvaltı, öğle ve akşam yemeği) ile 15 günlük normal menü (kahvaltı, öğle ve akşam yemeği) listesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.2.’nci maddesinde “79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafındanilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılmasıdurumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir. açıklaması,

…

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Toplam tutarı 8.991.300,00 TL olan teklifine ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun görülen Elazığ Aşsan Yem. Fabr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Adı geçen isteklinin idarece kendisine bildirilen listeler çerçevesinde 15 günlük diyet menü (kahvaltı, öğle ve akşam yemeği) ile 15 günlük normal menü (kahvaltı, öğle ve akşam yemeği) çiğ girdi fiyatlarını açıkladığı, çalıştırılması öngörülen personel için maliyet hesaplamasını yaptığı ve istekli tarafından anılan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesi kapsamında sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Ek- H.4) ana çiğ girdi maliyeti ile işçilik maliyetinin toplamının teklif bedelinin %95’ine tekabül ettiğinin belirlendiği görülmüştür.

Bu hesap cetveline göre, idarece açıklanması istenilen öğle yemeği ve akşam yemeğinin 1 öğünlük çiğ girdi maliyeti ile verilecek ekmek ve su maliyetinin hesaplandığı, 0-18 yaş çocuk hastalar için ilave edilmesi gereken 200 gr’lık kase yoğurt bedelinin de dâhil edilerek, öğle ve akşam yemeklerinin girdi maliyetinin işin süresi boyunca 4.246.220,00 TL olarak belirlendiği,

Kahvaltı için girdi maliyeti ile verilecek ekmek ve su maliyetinin hesaplandığı ve kahvaltı girdi maliyetinin işin süresi boyunca 555.900,00 TL olarak belirlendiği,

Diyet yemekler için normal yemeklerde takip edilen yöntemle girdi maliyetlerinin ekmek, su ve yoğurt da dâhil edilerek işin süresi boyunca 659.050,00 TL olarak belirlendiği,

Diyet kahvaltı için girdi maliyeti ile verilecek ekmek ve su maliyetinin hesaplandığı ve diyet kahvaltı girdi maliyetinin işin süresi boyunca 104.130,00 TL olarak belirlendiği,

İdarece açıklama talep edilmeyen Ara Kahvaltı, Rejim 1, Rejim 2 Yemek ve Rejim 2 Kahvaltı maliyetinin her biri için de 0,50 TL üzerinden toplam işin süresi boyunca 172.550,00 TL bedel öngörmek suretiyle girdi maliyetleri toplamını işin süresi olan 2 yıl için 5.737.850,00 TL olarak açıkladığı,

Personel ücretleri için, Teknik Şartname’de öngörülen asgari sayı olan 64 personel dikkate alınarak aylık ücret hesabının yapıldığı, işin süresi boyunca asgari ücrete senede iki kez artış yapılacağının maliyet hesabında dikkate alındığı, işin yürütüleceği 2 yıl boyunca ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmanın ve bu günlerde ödenecek ücretin hesaplandığı, ayrıca personele yılda iki kez Teknik Şartname’de belirtilen iş kıyafetlerinin de alınan proforma fatura dayanak gösterilerek personel ücretlerine yansıtıldığı, bu suretle işçilik ücretlerinin 2.784.336,48 TL olarak belirlendiği,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin girdi maliyetlerini fiyat teklifi, Sakarya Ticaret Borsası’nın aylık bülteni ve hal fiyatlarını kullanmak suretiyle açıkladığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yuvarlama işleminden kaynaklı bir aritmetik hata olmadığı, söz konusu isteklinin 15 günlük menülerde yer alan malzeme miktarlarının toplamı üzerinden çiğ girdi miktarlarını belirlediği ve öngördüğü birim fiyatlarla çarparak toplam menü maliyetlerini oluşturduğu anlaşılmıştır.

Ancak, Teknik Şartname’nin 1 numaralı eki olan Normal ve Diyet Yemeklerinin İçereceği Malzemelerin Çiğ Olarak Cins ve Miktarlarını Gösterir Listede

“Yemeklerde kullanılacak olan tuz miktarı 1gr., yağ 10 gr. (Kızartmalarda 20 gr.), salça 5gr., (Salçasız yemeklerde salça olmayacaktır.) ve toplam baharat miktarı ortalama : 2 gr., yemeğin kalitesini düşürmeyecek şekilde kullanılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdarece söz konusu açıklama altında yer verilen rasyonlarda ayrıca yağ miktarının belirtilmediği, aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun görülen Elazığ Aşsan Yem. Fabr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de normal öğle ve akşam yemeklerinde, yemeğin pişirilmesinde kullanılacak yağı maliyet bileşenlerine dahil etmediği görülmüştür.

Verilecek öğle ve akşam yemeği miktarının birim fiyat teklif cetvelinde 1.534.000 adet olduğu dikkate alındığında, yemeklerde kullanılacak yağ miktarının ciddi bir yekûn tutacağı ve aşırı düşük teklif açıklamasının, yemeğin pişirilmesinde kullanılacak yağ miktarı çiğ girdi maliyetlerine dahil edilmeksizin yapılmış olmasının mevzuata aykırı olduğu ve teklifin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında diyet yemek (öğle ve akşam) çiğ girdileri tablosunda toplam diyet yemeğin öğün başı maliyeti 2,69 TL olarak bulunmuş iken, işin süresi boyunca verilecek diyet yemek çiğ girdi maliyetinin hesaplanmasında birim fiyat teklif cetvelinde yazılı miktarla (245.000) birim maliyetin çarpımında 2,68 TL’nin dikkate aldığı görülmüş olup, bu durumda diyet yemek çiğ girdi maliyetinin 2.450,00 TL eksik hesaplandığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin üzerinde bırakılmasına karar verilen Elazığ Aşsan Yem. Fabr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifine ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ve adı geçen istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, itirazen şikâyete konu kalemin toplam yaklaşık maliyetinin 11.848.099,22 TL olduğu ve başvuru sahibince şikâyet başvuru bedeli olarak 12.000,00 TL yatırıldığı dikkate alındığında, 3.000,00 TL’nin fazla ödendiği görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “Şikâyete konu ihalenin 1. kısmının üzerinde bırakılmasına karar verilen isteklinin teklifine ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, çiğ girdilere ilişkin birim fiyatların mevzuata uygun tevsik edilmediği, çiğ girdi maliyet tablolarında aritmetik hata olduğu, alıma ilişkin hazırlanan Teknik Şartname'de etlerin yemek üretimi yapılacak il sınırları içinden karşılanacağı ifade edilmiş olmasına rağmen buna uygun belgelendirme yapılmadığıl personel ücretlerinin 4857 sayılı İş Kanunu'na aykırı hesaplandığı, kıdem tazminatının işçilik ücretlerine dâhil edilmediği” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihalenin üzerinde bırakılmasına karar verilen görülen Elazığ Aşsan Yem. Fabr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifine ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ve adı geçen istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Sakarya Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen “2015-2016 Yılları Malzemeli Yemek Hazırlama ve Dağıtımı Hizmet Alımı” ihalesinin şikayete konu birinci kısmına ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması yapılmak ve elde edilen fiyatların aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle toplam 11.848.099,22 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 27 adet ihale dokümanı satın alındığı, 14.07.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin birinci kısmına 10 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, iki isteklinin tekliflerinin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan sekiz teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Elazığ Aşsan Yem. Fabr. San. ve Tic. Ltd. Şti.

8.991.300,00

Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş.

9.113.927,00

Karanfil Yem. Emlak Tem. İnş. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.

9.136.570,00

Şimal Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

9.342.720,00

Beyazsaray İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

9.359.458,00

Ogtim Inş Tur. Med. Gıda Tem. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Ada Öznur Yem. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

10.963.135,00

Üstün Yem. Gıda Tem. Teks. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Yayet Gıda İnş. Yem. Nak. Yemek Ürt. Haz. İhr. İth. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

10.975.168,00

Yemekçim Tabl. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

11.038.905,00

Şeklinde verildiği,

İdare tarafından ihalenin 1. kısmında idarece yaklaşık maliyet 11.848.099,22 TL olarak belirlenmiş olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.1'inci maddesinde yer alan açıklama uyarınca aşırı düşük teklif sınır değerinin 9.113.922,48 TL olduğu ve teklifi bu tutarın altında olduğu anlaşılan Elazığ Aşsan Yem. Fabr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den teklifine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamanın uygun bulunarak ihalenin bu isteklinin üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalenin birinci kısmına verilen teklifler yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında ihalenin birinci kısmına ilişkin yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi