KİK Kararı: 2014/UH.II-3391

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/069
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 16.10.2014
Karar No : 2014/UH.II-3391
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Akdeniz Tem. ve İlçl. Hizm. Org. Tur. İnş. Bilg. ve Dan. Tic. Ltd. Şti.,

Yeşilbayır Mah. 4928 Sk. No: 3 Zemin kat Döşemealtı/ANTALYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Zonguldak Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

Terakki Mahallesi Acılık Caddesi Belediye Bulvarı 1 67100 ZONGULDAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/96261İhale Kayıt Numaralı “Kent Temizliği” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Zonguldak Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 12.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kent Temizliği” ihalesine ilişkin olarak Akdeniz Tem. ve İlçl. Hizm. Org. Tur. İnş. Bilg. ve Dan. Tic. Ltd. Şti.nin 25.08.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.09.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.09.2014 tarih ve 29974 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.09.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2717 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale dokümanında 8 adet araç için isteklinin kendi malı olma şartının getirildiği, ancak temini öngörülen her araçtan 1 adedinin isteklinin kendi malı olma şartı getirilmiş iken, “Çekici Kamyon ve Sıkıştırmalı Semi Treyler (Araç ve Ekipmanı Dahil)” aracın ikisinin de isteklinin kendi malı olması yönünde getirilen şartın ihalede rekabeti daralttığı, kendi malı olma şartı getirilen araçların ez az 2013 model olması yönünde getirilen şartın da ihaleye katılma şartlarını ağırlaştırdığı ve mevzuata aykırı olduğu, kendi malı olma şartı getirilen araçların sayısı ve istenilen teknik özellikler dikkate alındığında etkin bir rekabetin sağlanmasının mümkün olmadığı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na aykırılık oluştuğu,

İdarenin daha önce gerçekleştirdiği 2014/68437 İhale Kayıt Numaralı Kent Temizliği ihalesini "yaklaşık maliyetin hatalı belirlendiği” tespitine istinaden iptal ettiği, idarece yaklaşık maliyetin düzeltilerek yeniden ihaleye çıkılması gerekirken, yeterlik şartlarının ağırlaştırılmasının rekabeti engellediği ve iptal edilen ihalede isteklilerin hangi araçlara sahip oldukları bilgisinin idarede mevcut olduğu dikkate alındığında, idarenin bazı firmaların ihaleye katılımı engellemek istediğinin açık olduğu, dolayısıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu hizmet alımı ihalesi, Zonguldak Belediyesi sınırları dahilinde tüm mahalle cadde ve sokakların süpürülmesi, çöplerinin toplanması, toplanan çöplerin çöp depolama sahasına nakli, park, bahçe ve pazar yerlerinin temizlenmesi, cadde, sokak ve pazar yerlerinin yıkanması işi olup, söz konusu hizmetin 01.10.2014 tarihi ile 14.09.2017 tarihi arasında 1080 takvim günü yürütüleceği anlaşılmaktadır.

Alıma konu İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5.2’nci maddesinde;

2 adet Kamyon,

1 adet Yıkama Aracı (Araç ve Ekipman Dahil) Arazöz veya su tankeri,

2 adet Çekici Kamyon ve Sıkıştırmalı Semi Treyler(Araç ve Ekipman Dahil),

1 adet Konteyner yıkama aracı,

1 adet 17+5 m3 lük hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu,

8 adet Sıkıştırmalı Küçük Çöp Kamyonu(Araç ve Ekipman Dahil),

4 adet Sıkıştırmalı Büyük Çöp Kamyonu(Araç ve Ekipman Dahil),

1 adet Kazıcı Yükleyici Araç,

1 adet Yol Süpürme Aracı,

2 adet Damperli Küçük Kamyonet,

1 adet Yol Süpürme ve Yıkama Aracı Büyük (Araç ve Ekipman Dahil),

1 adet Binek Otomobil,

1 adet Kontrol aracı olmak üzere toplam 25 aracın yüklenici tarafından temin edileceği düzenlenmiş,

Söz konusu araçlardan;

1 adet yıkama aracının (araç ve ekipman dahil) arazöz veya su tankerinin,

2 adet çekici kamyon ve sıkıştırmalı semi treylerin (araç ve ekipman dahil),

1 adet konteyner yıkama aracının,

1 adet 17+5 m3 lük hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonunun,

1 adet kazıcı yükleyici aracın,

1 adet yol süpürme aracının ve

1 adet büyük yol süpürme ve yıkama aracının (araç ve ekipman dahil) isteklinin kendi malı olması şartı getirilmiştir.

Kent Temizliği (Çöp Toplama ve Transfer, Park ve Bahçe Temizliği) Hizmet Alımı İşi Teknik Şartnamesi’nin “Yüklenici Firmanın Çalıştıracağı Asgari Araçlar ve Kullanılacak Ekipman, Malzemeler” başlıklı 14’üncü maddesinde yüklenicinin bulunduracağı araçların teknik özelliklerine yer verilmiş olup, kendi malı olma şartı getirilen araçlardan;

Yıkama aracı (Araç ve Ekipman Dahil) arazöz veya su tankeri için;

“255 hp gücünde Yıkama Aracı Tankeri Üstünde, Önden ve Arkadan yıkamalı, ön yıkama sistemi hava pnomatik kumandalı 80 cm uzayabilen, 80 cm sağa ve sola hareket edebilen yıkama kompetenleri monteli olacaktır. Yıkama kumandası şoför mahallinde joistik sistemi ile yapılacaktır. Arka yıkama sistemi şasenin alt tarafında hava pnomatik kumandalı 100 cm açılıp kapanabilen aşağı ve yukarı çevrilebilen, yıkama aparatı tek ve çift taraflı yıkama yapabilme özelliğine sahip olacaktır Üstten Periskoplu, Cadde ve Sokakların Yıkanması İçin Aparatları Tam, Çalışmaya Hazır Olacaktır. En az 15 Ton kapasiteli araçların fren sistemi havalı sitem olacaktır.”düzenlemesine yer verilmiş ve aracın en az 2013 model olma şartı getirilmiştir.

2 adet istenilen çekici kamyon ve sıkıştırmalı semi treyler (araç ve ekipman dahil) için;

“Çekicisi 550 hp gücünde, taşıma kapasitesi en az 45 m3 en fazla 53 m3 olacak. tüm gövde dıştan bükme u profil ve çerçevelerle desteklenmiş, dolum ağzı 2 adet hidrolik lift ile 180 dereceli açılıp kapatılabilen kapaklı olacaktır, gövde içine doldurulan çöpleri arkaya doğru 130 cm mesafede ileri-geri otomatik ritmik öteleyerek, gövde içindeki çöpleri arkaya doğru sıkıştırabilen, arka kapak açıldığında içindeki sıkıştırılmış çöpü arkaya doğru iterek boşaltan, ı profil üzerine kestamit sürtünme plakaları ile yataklanmış, hidrolik silindir ve kilitleme mekanizması ile hareket eden kürek sistemi olacaktır.” düzenlemesine yer verilmiş ve araçların en az 2009 model olma şartı getirilmiştir.

Konteyner yıkama aracı için;

“Araç 255 hp gücünde olacaktır. 10.000 lt geri dönüşümlü kirli su arıtma özellikli bulunacak aracın üzerinde yüksek basınçlı kaldırım yıkama ve ovlama sistemi bulunacaktır. Sistemde 3 adet nozullu olacaktır. Su arıtma sistemi en az yüzde 70 geri dönüşüm sağlayabilecek ve ilgili kurumdan alınmış deney belgesi belgelerin ekinde sunulacaktır. Araçların fren sistemi havalı sitem olacaktır.” düzenlemesine yer verilmiş ve aracın en az 2013 model olma şartı getirilmiştir.

17+5 m3 lük hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu için;

“255 hp gücünde 17+5 m3 lük Kupa ile hidrolik arasında vinçli (vinç 10 metreden 1.6 ton kaldırabilme özelliği olan) olacak. araçların fren sistemi havalı sitem olacaktır.” düzenlemesine yer verilmiş ve aracın en az 2013 model olma şartı getirilmiştir.

Kazıcı Yükleyici Araç için;

“74 hp gücünde Kırıcılı, Uzayan Bomlu, Açılır-Kapanır Kovalı, Kazıcı ve Yükleyici İçin Ayrı Ayrı Hidrolik Valflar, Min. 7000 Kg Çalışma Ağırlığı, Olacaktır (en az 80 beygir gücünde)” düzenlemesine yer verilmiş ve aracın en az 2013 model olma şartı getirilmiştir.

Yol süpürme aracı için;

“5,5 m3 lük Kompakt yol süpürme aracı Kar kürüme bıçağı genişliği 1.750 mm olacaktır. Joy-stick kumandalı kabin içinden hareket kontrolü aşağı yukarı hidrolik destekli hareket, sağa ve sola 30 derece hidrolik destekli yönlendirme olacaktır. Küreme bıçağı kızak lastikli ve lastikler değiştirilebilir özellikte olacaktır. Kolay-sökme takma hidrolik bağlantılı ayrıca su geçirmez elektrik sistemi soketi olacaktır. Rögar temizleme sitemi, rögar temizleme hortumu araç üstünden olacak emiş boru çapı 20 cm uzunluğu 2 metre ve emiş kapasitesi 14.000 metre küp saatte olacak emiş hortum ucunda su püskürtme sitemi olacaktır. Emiş hortumu 360 derece dönebilecektir.”düzenlemesine yer verilmiş ve aracın en az 2013 model olma şartı getirilmiştir.

Büyük yol süpürme ve yıkama aracı için;

“255 hp gücünde süpürme işlemi için Min. çalışma aralığı 30.000 M²/Saat Min. kapasite 8 M³ olacaktır. Yüksek basınçlı yol yıkama için aracın standart sulama sisteminden bağımsız olacaktır. Yüksek basınçlı yol yıkama sistemi, araç motorundan bağımsız olarak çalışacak, gücünü sadece yardımcı motordan alacak ve böylece yol yıkama işlemi yapılırken araç istediği hızda seyredebilecektir. Sistem; en az 200 bar basınç ve 40 lt / dak. debiye sahip bir pompa ihtiva edecek, istendiğinde; operatörün kumandası ile hem süpürme sistemi (vakum fanı ve fırçalar) ile birlikte ve hem de kendi başına çalışabilecektir. Yüksek basınçlı yol yıkama sisteminde 200 bar basınca dayanıklı, en az 12 adet sulama nozulu bulunacaktır. Sistem ayrıca istenildiğinde el ile yıkama yapabilme için- el tabancalı ve 10m. hortumu olan ve bu yüksek basınç ve debiye sahip pompa ile çalışan el ile yıkama teşkilatına da sahip olacaktır. Sistemde çalışan pompa, fan gibi üniteler, yardımcı motordan güçlerini tamamen baskı-balataya sahip kavrama ve dişliler üzerinden alacaktır. Yüksek basınçlı yol yıkama sistemi emiş hattında en az 40 lt / dak. su geçirgenliğini sağlayabilecek filtre bulunacaktır. olacak olup ana yolların düzenli olarak süpürülmesi ve yıkamasında kullanılacaktır. Araçların fren sistemi havalı sitem olacaktır. araç üstü” düzenlemesine yer verilmiş ve aracın en az 2013 model olma şartı getirilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinin birinci fıkrasında; “İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.” düzenlemesi,

Aynı Yönetmelik’in “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde; “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

…

(4) Teknik şartnamede ihale konusu işte kullanılacak makine, malzeme ve ekipmanın kullanım kılavuzlarına yönelik düzenleme yapılabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde;

“İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu ve idarelerce yeterlik değerlendirmesinde belirlenen kriterlerin rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde tespit edilmemesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Alımın niteliği dikkate alınmak suretiyle, idarece temini öngörülen makine ve ekipmandan bir kısmının isteklinin kendi malı olmasına yönelik düzenleme yapılmasının idarenin takdir yetkisi dâhilinde olduğu kabul edilmekle birlikte, idarenin bu takdir yetkisini 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na aykırı sonuç doğuracak şekilde kullanmaması gerekmektedir.

Başvuruya konu kent temizliğine yönelik hizmet alımı ihalesinde kendi malı olma şartı getirilen araçlara ilişkin idarece belirlenen teknik özelliklerin, katılımı ve rekabeti engellemeyecek şekilde asgari/azami kriterler belirlenmek suretiyle yapılması gerekirken, belirli bir güç ya da sayı belirtilerek yapıldığı, böylelikle idarece belirlenen niteliklerden daha üstün olan araçlara sahip hizmet sunucularının da ihaleye teklif vermelerinin engellendiği, diğer taraftan kendi malı olma şartı aranmayan makine ve ekipman için ise ayrıntılı bir şekilde teknik özelliklere yönelik düzenleme yapılmadığı görülmüştür.

İhale konusu işte kullanılacak araçların niteliği itibariyle maliyetli olduğu ve yüklenici tarafından kiralama yoluyla temin edilecek araçlar dışında kendi malı olması istenen araçlardan ikisi için en az 2009, geriye kalan altı adedi için de en az 2013 model olma koşulunun aranmasının anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebilir nitelikte olmadığı, kendi malı olması istenen araçlar için en az 2013 model olma koşulunun getirilmesi nedeniyle mevcut ihale dokümanının isteklilerin henüz ihale kendi üzerlerinde kalmadan en az 2013 model araç satın almasını zorunlu hale getirdiği, bu haliyle söz konusu düzenlemenin fırsat eşitliğini ve rekabeti engelleyici nitelikte olduğu gibi, 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan kaynakların verimli kullanılması ve ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ilkelerinin de ihlali anlamına geldiği, nitekim başvuruya konu ihalede 21 adet ihale dokümanı satın alınmasına karşın, ihaleye sadece iki isteklinin katıldığı hususu da dikkate alındığında ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan;

İdarenin 21.07.2014 tarihinde gerçekleştirdiği ve “yaklaşık maliyetin hatalı tespit edilmesi nedeniyle” iptal etmiş olduğu 2014/68437 İKN’li ihalede kendi malı olma şartı getirilen araç sayısının 7 olduğu ve araçlara ilişkin talep edilen teknik özelliklerin şikâyete konu bu ihaleye oranla daha sade ve karşılanabilir olduğu görülmüş olmakla birlikte, başvuru sahibinin iptal edilen 2014/68437 İKN’li ihalede isteklilerin hangi araçlara sahip oldukları bilgisinin idarede mevcut olduğu ve bu bilgiler çerçevesinde idarenin bazı firmaların ihaleye katılımını engellemek istediği yönündeki iddiasının yerinde olup olmadığının, ihale işlem dosyası üzerinden yapılacak inceleme neticesinde tespit edilmesi mümkün değildir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi