KİK Kararı: 2014/UH.II-327

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/005
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 16.01.2014
Karar No : 2014/UH.II-327
BAŞVURU SAHİBİ:
Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hayvancılık Nakliye Taahhüt Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi, ÖRNEK SANAYİ SİTESİ 2. SOK. NO:21 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çankırı Karatekin Üniversitesi Rektörlüğü (Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı), Yeni Mahalle Org. İsmail Hakkı Karadayı Caddesi No:10 18200 ÇANKIRI

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/134263 İhale Kayıt Numaralı "Üniversitemiz Öğrenci Ve Personeli İçin Öğle Ve Akşam Yemeği Alımı, Dağıtımı Ve Sonrası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çankırı Karatekin Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığıtarafından 06.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Üniversitemiz Öğrenci ve Personeli İçin Öğle ve Akşam Yemeği Alımı, Dağıtımı ve Sonrası İçin Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Mümine Can Yem. Üret. Gıda Hayv. Nak. Taah. Tem. İnş. Pet. Ürn. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 02.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.12.2013tarih ve 39841sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4713sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu proforma faturalar üzerinde meslek mensubuna ait beyan, imza ve kaşenin bulunmadığı, menünün ihale dokümanına uygun olarak oluşturulmadığı, gramajların doğru belirlenmediği, su, giyim, yakıt, amortisman, ilaçlama, besin zehirlenmelerine karşı sigorta, temizlik malzemeleri, masa üstü ekipmanları gibi giderler için yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, 30 öğrenciye bedelsiz verilmesi gereken öğünlerin maliyet hesabına dahil edilmediği, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelemeye konu ihaleye beş istekli tarafından teklif sunulduğu ve tekliflerin tamamının geçerli teklif olarak belirlendiği, On İlaç. Sağ. Hizn. İnş. Elkt. Gıda Ürn. Bilg. Tem. Hizm. İns. Kay. Taah. San. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulduğu, sunulan açıklamanın idarece uygun görülerek ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Sözleşme Tasarısı’nın “İş tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde işin adı “2014 yılı üniversitemiz öğrenci ve personeli için öğle ve akşam yemeği alımı, dağıtımı ve sonrası hizmetler için 310.000 (üçyüzonbin) öğün yemek hizmeti” şeklinde ifade edilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Yemekle İlgili Hükümler” başlıklı (D) kısmında, her bir öğünde verilecek 4 çeşit yemeğin gruplara ayrılarak bu gruplar içerinde bulunması gereken yemek türlerine yer verildiği, yemeklerin gram cinsinden porsiyon miktarları ile yemeklerde kullanılacak çiğ et gramajlarının belirtildiği görülmüş, ancak çiğ et dışında yemeklerde kullanılacak olan diğer bileşenlerin gramajlarına (gramaj tablolarına) ihale dokümanı kapsamında yer verilmediği tespit edilmiştir.

Öte yandan ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında çiğ girdi (hammadde), işçilik, yakıt ve temizlik maliyetlerine ilişkin olarak açıklama yapılmasının istendiği, ancak açıklama yazısında veya ekinde açıklamaya esas olacak örnek yemek menüsüne ve menüde yer alan yemeklerin bileşenlerinin cins ve miktarlarına ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği anlaşılmıştır.

İhale dokümanındaki bahse konu eksiklikler nedeniyle kamu ihale mevzuatına uygun olarak sağlıklı bir aşırı düşük teklif açıklaması yapılması ve yapılan açıklamanın sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının da mevzuata uygun olup olmadığına ilişkin değerlendirme yapılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, ihale dokümanındaki eksiklikler nedeniyle kamu ihale mevzuatına uygun olarak sağlıklı bir aşırı düşük teklif açıklaması yapılması ve yapılan açıklamanın sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varıldığından “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunuş olduğu proforma faturalar üzerinde meslek mensubuna ait beyan, imza ve kaşenin bulunmadığı, menünün ihale dokümanına uygun olarak oluşturulmadığı, gramajların doğru belirlenmediği, su, giyim, yakıt, amortisman, ilaçlama, besin zehirlenmelerine karşı sigorta, temizlik malzemeleri, masa üstü ekipmanları gibi giderler için yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, 30 öğrenciye bedelsiz verilmesi gereken öğünlerin maliyet hesabına dahil edilmediği, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ” şeklinde belirtileniddiasına ilişkin Kurul çoğunluğunca, “** İhalenin iptaline”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Çankırı Karatekin Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “ Üniversitemiz Öğrenci ve Personeli İçin Öğle ve Akşam Yemeği Alımı, Dağıtımı ve Sonrası Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması ile diğer idarelerin benzer nitelikteki alımlara ilişkin fiyatları esas alınarak toplam 1.664.700,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (12) adet ihale dokümanı satın alındığı, 06.11.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 5 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

On İlaç. Sağ. Hizm. İnş. Elkt. Gıda Ürn. Bilg. Tem. Hizm. İns. Kay. Taah. San. Ltd. Şti.

1.274.100,00

Mümine Can Yem. Üret. Gıda Hayv. Nak. Taah. Tem. İnş. Pet. Ürn. Tic. San. Ltd. Şti.

1.441.500,00

Hazar Sos. Hizm. Yem. Gıda Bil. İşl. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

1.469.400,00

Tortamışlar Nak. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.

1.543.800,00

Özata Gıda Soğ. Hav. Tes. Sos. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.

1.658.500,00

Şeklinde verildiği, On İlaç. Sağ. Hizn. İnş. Elkt. Gıda Ürn. Bilg. Tem. Hizm. İns. Kay. Taah. San. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulduğu, sunulan açıklamanın idarece uygun görülerek ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddialara ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi