KİK Kararı: 2014/UH.II-3230

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/062
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 19.09.2014
Karar No : 2014/UH.II-3230
BAŞVURU SAHİBİ:
Skorer Sayaç Ve Bilgi Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kayseri Su Kanal İdaresi Abone İşleri Dairesi Başkanlığı

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/50905 İhale Kayıt Numaralı "Su Sayaçları Endeks Okuma, Değiştirme, Kapama, Açma Ve Belge Dağıtımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Untitled

Kayseri Su ve Kanal İdaresi Abone İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 16.06.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Su Sayaçları Endeks Okuma, Değiştirme, Kapama, Açma ve Belge Dağıtımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Skorer Sayaç ve Bilgi Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.nin 31.07.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.08.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.08.2014 tarih ve 26416 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.08.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2446 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Untitled

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1-) İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif savunmasının aşağıda belirtilen nedenlerle mevzuata uygun olmadığı:

a) İhale üzerinde kalan istekli tarafından satın alınacak kamyonetlerin amortisman süresinin teklif edilen birim fiyatın düşmesine yol açtığı, bahse konu düşük teklifin Kamu İhale Genel Tebliği 79’uncu maddesine uygun olarak açıklanmasının mümkün olmadığı,

b) İhale üzerinde kalan istekli tarafından, kamyonetlerin bakımına ilişkin olarak yetkili teknik servisten alınan proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturanın tevsik edici belgelerinin tutarsız ve eksik olduğu, proforma faturayı tevsik edici belge olan, teklife konu mal veya hizmet için düzenlenen maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağının proforma fatura ile uyarlı olmadığı, tamir ve bakıma dair sunulan proforma faturalarda SMMM onayı olmadığı gibi Kamu İhale Genel Tebliği gereği yazılması gereken ibarelerin yanlış yazıldığı, periyodik bakım ücretlerinin KİK mevzuatına göre belgelendirilemediği,

c) İhale üzerinde kalan istekli tarafından kamyonetlere ilişkin zorunlu mali mesuliyet ve kasko sigorta poliçelerine ilişkin bir açıklama yapılmadığı, araçların kaskolarının izahı yapılmadığı gibi, kasko sigorta giderlerine kurumsal kiralama ibaresi yazılmadığı, ihale üzerinde kalan istekli tarafından bu yönde bir açıklama var ise açıklamanın Kamu ihale Genel Tebliğinin 79.3.4. maddesi ile uyarlı olup olmadığı,

d) Kamyonetlerin Trafik Kanun ve Yönetmeliklerinde belirtilen teçhizat ve avadanlıklarıyla (ilk yardım çantası, stepne, kriko, bijon anahtarı, takım çantası, yangın söndürücü) teslim edilmesi şart iken ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif savunmasında bunlara yer vermediği, kamyonetlerde kullanılan lastiklere ilişkin gider açıklaması yapılmadığı, yazlık ve kışlık olmak üzere her araç için 2 takım lastiğe ait teklif veya proforma fatura sunulmadığı, bu nedenle aşırı düşük teklif savunmasının incelenmesi gerektiği,

e) İhale konusu işin yapımında kullanılacak araçların Ulaştırma Bakanlığı Karayolları Yönetmeliği’ne göre “K” belgesine sahip olması gerektiği, ihale üzerinde kalan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif savunmasında bu hususa yer verilmediği,

f) Yine kamyonetlere ilişkin olarak fenni muayene ve egzoz muayene ile ilgili belge sunulmamış, motorlu taşıtlar vergileri açıklanmamış, vergi dairesi çıktıları sunulmamış, istenen evraklar KİK mevzuatına göre sunulmamış olmasına karşın ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulmuş olan aşırı düşük teklif savunmasının idare tarafından kabul edildiği,

g) İhale üzerinde kalan istekli tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak personelin ücretlerinin asgari ücret ve olması gereken mesai saatleri üzerinden hesaplanmadığı, çalıştırılacak personele ilişkin olarak verilen fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.3. maddesinde yer verilen işçilik hesaplama modülü ile yapılan hesaplamalarla uyuşmadığı, anılan Tebliğ hükmü gereği bu modülün tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılması gerektiği, iş sağlığı ve iş güvenliği için teklif veya proforma fatura alınmadığı ve KİK mevzuatına uygun belgelendirme yapılmadığı,

h) İhale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen telefonların kendi malı mı olduğunun veya satın mı alınacağının belirtilmediği, ayrıca bu telefonlarda kullanılacak GSM hatlarına ilişkin bedel açıklamasının da uygun olmadığı,

i) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1 maddesi hükümleri doğrultusunda; idare tarafından teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişiler tarafından sunulan fiyat teklifi/proforma faturalara ilişkin meslek mensubu tarafından düzenlenen tutanakların istenmediği ve aşırı düşük teklif savunmasında sunulan fiyat teklifi/proforma faturalarla karşılaştırılmadığı, oysaki bu karşılaştırmanın yapılması halinde fiyat teklifi/proforma faturalar ile bunlara ilişkin tutanaklar arasındaki uyumsuzluğun görülebileceği, SMMM tarafından imzalanan belgelerin isteklinin yasal defter ve belgeleri ile uyumlu olup olmadığının kontrol edilmesi gerektiği, ayrıca bu tutanaklar üzerindeki imza ve kaşelerin eksik olduğu,

2-) İhale üzerinde kalan istekli iki ayrı şirket tarafından oluşturulmuş iş ortaklığı olduğu için teklif mektubunun her iki tüzel kişiliği de temsile yetkili kişi veya bu kişilerin vekâlet verdiği vekil tarafından ayrı ayrı imzalanması gerektiği, teklif mektubu ile imza beyannameleri üzerindeki imzaların karşılaştırılması, eğer imza vekil tarafından atılmışsa, şirket temsilcisinin vekâletname verme yetkisi olup olmadığının ve vekil olan kişiye ait vekâletnamede “ihaleye girme yetkisinin” olup olmadığının ve vekâletnamenin geçerlik süresinin kontrol edilmesi gerektiği,

İhale dosyası kapsamında sunulan evrakların yetkili kişilerce imzalanmadığı ve noter onayı bulunmadığı, sunulan belgelerin noterce onaylı örneklerinin verilip verilmediği, noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıyıp taşımadığı, sunulan belgelerin “aslı idarece görülmüştür” veya benzeri bir şerh düşülüp düşülmediğinin de kontrol edilmesi gerektiği,

3-) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunda idarenin, işin, isteklinin ve banka adının belirtilip belirtilmediği, teminat mektubu tutarının istenilen şartı sağlayıp sağlamadığı, teminat mektubunun süresinin ihale evrakı ile uyarlı olup olmadığı, en az iki banka yetkilisinin imzasını taşıyıp taşımadığının incelenmesi gerektiği,

4-) İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının ortakları tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin İdari Şartname’nin 7.5.1. maddesindeki “İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70’ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10’unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30’undan az olmaması gerekir.” hükümlerine uygun olmadığı,

5-) Yaptıkları şikâyet başvurusunun idarece reddedildiği, ancak iddiaların idarece tek tek incelenmediği ve hangi gerekçeyle reddedildiğinin belirtilmediği, bu durumun mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

16.06.2014 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, 2 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği ve 23.06.2014 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, PAK Temizlik Turz. Taş. İnş. Pet. Ürn. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti tarafından süresinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmadığı, Tem Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Betaş Mobil Market Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından sunulan açıklamaların idarece yeterli bulunarak ihalenin Tem Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Betaş Mobil Market Tic. A.Ş. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı, Firezza Gıda Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin (Yeni Unvanı: Skorer Sayaç ve Bilgi Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.) ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği ve yapılacak yazılı açıklamaları dikkate alarak ihaleyi sonuçlandıracağı hüküm altına alınmıştır.

İdarece aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen 23.06.2014 tarihli yazılarda “…vermiş olduğunuz teklif, yaklaşık maliyetin altında ve diğer teklif veren firmaların teklifine göre en düşük tekliftir.

Birim fiyat teklif cetvelinizde Su Sayaçları Endeks Okuma, Değiştirme, Kapama – Açma ve Belge Dağıtımı, Kaçaksu Tutanağı, Plastik Mühür Takma, Sayaç Düzeneği Tamir ve Sayaç Yeri yapma işlerine kurum tarafından tespit edilen yaklaşık maliyetten aşağıda ve sınır değerin altında yapacağınızı beyan ederek teklif verdiğiniz belirlenmiştir;

İşçilik Maliyeti,
33 araç haftalık 45 saat esasına göre gider maliyeti,
Telefon ve telefon aboneliği gider maliyeti (30 adet),
Su bildirimi matbu evrak gideri (12.000.000 adet),
Açma-kapama bildirimi evrak gideri (120.000 adet),
Giyim giderleri maliyeti hususlarında.

Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliğinin 59. Maddesi dikkate alınarak;…Kamu İhale Genel Tebliğine uygun yazılı açıklamalarınızı yazımızın tebliğ tarihinden itibaren 3 (Üç) gün içerisinde sunmanız gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 05.07.2014 tarihli yazının ekinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddialarının kamu ihale mevzuatı çerçevesinde incelenmesi sonucunda aşağıda belirtilen hususlar tespit edilmiştir:

a) İhale üzerinde kalan istekli tarafından satın alınacak kamyonetlerin amortisman süresinin teklif edilen birim fiyatın düşmesine yol açtığı, bahse konu düşük teklifin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak açıklanmasının mümkün olmadığı iddiasına ilişkin olarak;

İhaleye konu Teknik Şartname’nin “Bulundurulacak Personel Ve Araçlar” başlıklı 5’inci maddesinde “ … d)- Şehir merkezinde sayaç okuma ve su tüketim ihbarnamesi bırakma, sayaç değiştirme, su kapama açma ve belge dağıtma işlerinde 16 adet yandan camlı panelvan kamyonet, diğer ilçeler için 17 adet yandan camlı panelvan kamyonet bu işlerin yapılması esnasında sözleşme süresince yüklenicinin bulundurması zorunludur…” hükmüne yer verildiği, İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde ise “Teknik şartnamedeki belirtilen araçların ve telefonların her türlü giderleri yükleniciye aittir.” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Tem Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Betaş Mobil Market Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturada teklif edilen aracın “FİORİNO COMBİMİX 1.3 MJET 75HP E5(DİZEL)” olduğu ve yine aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında söz konusu araca ilişkin olarak sunulan katalogdan söz konusu aracın boş ağırlığının 1190 kg olduğu anlaşılmıştır.

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet sitesi üzerinde yapılan sorgulamada “Hafif kamyonlar (Yüksüz ağırlığı 6 tona kadar olanlar) ve kamyonetler” için amortisman süresinin 333 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği hükümleri uyarınca 4 yıl, oranının ise %25 olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında ise söz konusu araçların amortisman süresinin 4 yıl yerine 7 yıl üzerinden hesaplandığı ve bu şekilde ihale konusu iş süresine düşen, araçlardan kaynaklı amortisman giderinin azaltılarak doğru gösterilmediği tespit edilmiştir.

Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu işte kullanılacak araçların amortisman hesabının proforma faturada belirtilen bedeller üzerinden yapıldığı, bu araçların kendi malı olduğuna dair demirbaş defteri veya amortisman defteri gibi bir belge sunulmadığı, buna göre kendi malı olmayan araçlar için amortisman ayrılarak yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, ihale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesinde “79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamaları yer almakta olup, araçların maliyetlerine ilişkin olarak alınan proforma faturada meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin bulunmadığı, açıklamanın bu yönüyle de uygun olmadığı anlaşılmıştır.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.5’inci maddesinde “İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan Tem Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Betaş Mobil Market Tic. AŞ. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; kamyonetlerin bakımına ilişkin olarak Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. den alınan bakım teklifini sunduğu ancak her ne kadar başvuru sahibi tarafından maliyet/satış tutarı tespit tutanağının bakım teklifi ile uyumlu olmadığı belirtilse de; Tebliğ eki “Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Fiyat Teklifi Sunulması Suretiyle Açıklama)”nın bakım teklifi ekinde yer almadığı anlaşılmış, dolayısıyla, bakım için alınan fiyat teklifi ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının uyumlu olup olmadığı hususunu incelemeye imkan bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, söz konusu bakım teklifi üzerinde Tebliğ hükümleri gereği yazılması gereken açıklamaların yazılmadığı ve meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmediği/mühürlenmediği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla ihale üzerinde kalan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kamyonetlerin bakımına ilişkin olarak yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından atıf yapılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinin ihale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olmadığı anlaşılmış, ihale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.23’üncü maddesinde “Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde kalan istekli tarafından kamyonetlerin kasko bedellerine ilişkin olarak Bir-Kur Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş fiyat teklifinin, trafik sigorta bedeline ilişkin olarak ise Y.S. Ece Sigorta Araç. Hiz. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş fiyat teklifinin sunulduğu görülmüştür.

Mevzuatın yukarıda anılan düzenlemelerinde zorunlu mali sorumluluk sigorta giderinin nasıl tevsik edileceğine yönelik özel bir düzenleme yer almamakla birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.23’üncü maddesinde özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası giderine yönelik yapılmış olan açıklamaların araç kasko sigorta gideri ile zorunlu mali sorumluluk sigorta giderinin tevsiki için kıyasen uygulanabileceği değerlendirildiğinde sigorta acenteleri tarafından düzenlenmiş olan sigorta poliçeleri ekinde ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının poliçeye eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerektiği, bahse konu istekli tarafından sunulan kasko sigorta poliçesi ile trafik sigorta teklifi ekinde sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısını sunmadığı görülmüştür.

Bu hâli ile araçların sigorta maliyetlerine yönelik açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmış, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Diğer yandan başvuru sahibi tarafından “kasko sigorta giderlerine kurumsal kiralama ibaresi yazılmadığı” iddia edilmekle birlikte, kamu ihale mevzuatında sigorta giderlerinde böyle bir ibarenin bulunması gerektiğine dair bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde kalan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında bir kısım araç maliyetlerine yer verildiği, ancak yukarıda sayılan unsurlara açıklamasında yer vermediği görülse de; araçların halihazırda üzerine takılı lastiklerle (yazlık veya kışlık) yüklenici tarafından teslim alınacağı ve ilk yardım çantası, stepne, kriko, bijon anahtarı, takım çantası, yangın söndürücü gibi unsurların bir kısmının aracın bütünleyici bir parçası olarak yükleniciye teslim edileceği, bu yüzden bu unsurların aşırı düşük teklif açıklamasında araç maliyeti içinde akaryakıt, bakım maliyeti, sigorta gibi önemli bir bileşen olamayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

e) İhale konusu işin yapımında kullanılacak araçların Ulaştırma Bakanlığı Karayolları Yönetmeliğine göre “K” belgesine sahip olması gerektiği, ihale üzerinde kalan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif savunmasında bu hususa yer verilmediği iddiasına ilişkin olarak;

İdari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’ nci maddesinde “K” belgesinin yeterlik belgesi olarak düzenlenmediği, ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bu belgeyle ilgili herhangi bir açıklamaya yer vermediği, idarenin de aşırı düşük teklif açıklamasında bu hususun açıklanmasını bekleyemeyeceği anlaşılmıştır. Zira, ihale dokümanında “K” belgesinin teklif fiyata dahil olduğuna dair bir düzenlemenin bulunmadığı, dolayısıyla ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçlar için “K” belgesine ihtiyaç duyulsa dahi bu belgenin maliyetinin ihaleye münhasır bir maliyet kalemi olmadığı tespit edilmiş, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

İhale dokümanında ihale konusu işte kullanılacak araçların her türlü maliyetinin yükleniciye ait olduğu belirtilmekle birlikte, araçların maliyetini oluşturan girdi kalemlerinin ayrı ayrı gösterilmediği, bu itibarla, fenni muayene ve egzoz muayenesine ilişkin maliyetin araç maliyetinin önemli bir bileşeni olarak değerlendirilmemesi gerektiği sonucuna ulaşılmış, söz konusu maliyetlerin sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer alacağı ve isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için ayrıca bir bedel öngörmelerinin gerekli olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan ihale üzerinde kalan istekli tarafından kamyonetlerin motorlu taşıtlar vergilerine aşırı düşük teklif açıklamasında yer verildiği ve buna ilişkin vergi dairesi çıktılarına, açıklaması kapsamında sunduğu belgelerde yer verdiği görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

g) İhale üzerinde kalan istekli tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak personelin ücretlerinin asgari ücret ve olması gereken mesai saatleri üzerinden hesaplanmadığı, çalıştırılacak personele ilişkin olarak verilen fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.3.3. maddesinde yer verilen işçilik hesaplama modülü ile yapılan hesaplamalarla uyuşmadığı, anılan Tebliğ hükmü gereği bu modülünün tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılması gerektiği, iş sağlığı ve iş güvenliği için teklif veya proforma fatura alınmadığı ve KİK mevzuatına uygun belgelendirme yapılmadığı iddiasına ilişkin olarak;

İhaleye konu işin Teknik Şartname’sinin “BULUNDURULACAK PERSONEL VE ARAÇLAR” başlıklı 5’inci maddesinde “Yüklenici belirtilen hizmetlerin ifası için ;

Bu işin tamamında en az 131 personel çalıştırılacak olup dağılımı aşağıdaki gibi olacaktır.

a) Şehir merkezinde (Kocasinan, Melikgazi, Talas, Hacılar ve İncesu ilçeleri sınırları içi)

sayaç endeksleri el bilgisayarı ile tespit edilerek aboneye Su Tüketim Bildirimi bırakılması işinde lise veya dengi okul mezunu en fazla 35 yaşında en az 61 kişi, sayaç değiştirme,Plastik mühür takma, sayaç düzeneği tamir ve sayaç yeri yapma işinde meslek lisesi mezunu veya değilse sıhhı tesisatçı belgesi olan, en fazla 40 yaşında en az 13 kişi, su kapama açma ve belge dağıtımı işinde lise veya dengi okul mezunu en fazla 35 yaşında en az 18 kişi çalıştırılacaktır.

b) Bünyan, Pınarbaşı, Sarız, Felahiye, Özvatan, Sarıoğlan, Akkışla, Tomarza, Develi, Yahyalı, Yeşilhisar ilçelerindeki 5-1 a’daki işleri yapacak en az lise veya dengi okul mezunu en fazla 35 yaşında 39 kişi. Bu ilçelerdeki İş dağlımına ve hangi ilçede kaç personelin çalışaçağına yüklenici yetkili olacaktır.

c) İdare veya yüklenici ihtiyac duyulması halinde ilçelerde çalışan personeli merkezde, merkezde çalışan personeli ilçelerde çalıştırabilecektir.

d) Şehir merkezinde sayaç okuma ve su tüketim ihbarnamesi bırakma, sayaç değiştirme, su kapama açma ve belge dağıtma işlerinde16 adet yandan camlı panelvan kamyonet, diğer ilçeler için 17 adet yandan camlı panelvan kamyonet bu işlerin yapılması esnasında sözleşme süresince yüklenicinin bulundurması zorunludur.Yüklen,ci ihtiyaca gore aracları merkezden ilçelere, ilçelerden merkeze sevkedebilecektir. Bu araçlar en az 2012 model ve teklif fiyata dahil olacaktır. Araçlar için herhangi bir ücret ödenmeyecektir.

e) Sahada çalışan personellerle iletişimi sağlamak için en az 30 adet cep telefonu yüklenici tarafından bulundurulacak. Bu telefonların her türlü giderleri yükleniciye ait olacaktır.

5.2. Yüklenici belirtilen hizmetlerin sevk ve kontrolü için en az yüksek okul veya üniversite mezunu 1 kişi ve en az lise veya dengi okul mezunu 1 kişi olmak üzere 2 (iki) personeli işin başında bulunduracaktır. Bu personel yükleniciyi temsilen işin sevk ve idaresini yapacak olup,tüm giderleri yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesine,

İdari şartnamenin 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. yemek, yol, giyecek araç ve telefon giderleri

Bu iş bünyesinde çalıştırılacak tüm personele (131 kişi) ödenecek aşagıda belirtilenler teklif fiyata dahildir.

a- yemek bedeli olarak tüm personele aylık 26 gün üzerinden; birinci yıl günlük 8 TL aylık 208 TL, ikinci yıl günlük 9 TL aylık 234 TL, üçünçü yıl günlük 10 TL aylık 260 TL brüt her ay personele yüklenici tarafından ödenecektir.

b- Yol bedeli olarak şehir merkezinde (Kocasinan, Melikgazi, Talas, Hacılar ve İncesu ilçeleri) sayaç okuma vesu tüketim bildirimi bırakma işinde çalışanlara birinci yıl günlük 16 TL aylık 416 TL, ikinci yıl günlük 17 TL aylık 442 TL, üçünçü yıl günlük 18 TL aylık 468 TL, diğer çalışanların tamamına birinci yıl günlük 8 TL aylık 208 TL, ikinci yıl günlük 9 TL aylık 234 TL, üçünçü yıl günlük 10 TL aylık 260 TL brüt olarak her ay personele yüklenici tarafından ödenecektir.

c- Bu işin teknik şartnamesinin 9.6 maddesindeki F6 birim fiyatı ile alınan üçretin %50 si kaçaksu bildirimini yapan personele brüt olarak yüklenici tarafından ödenecektir.

d-Teknik şartnamedeki belirtilen araçların ve telefonların her türlü giderleri yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. 2” düzenlemesine,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5’inci maddesinde “79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Yüklenici tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, isteklinin kendisi tarafından takdir edildiği anlaşılan İdari Şartname’nin 25.3.1. maddesinin “c” bendindeki kaçak su bildirimi ödemesi dahil olarak işçilik toplam maliyetini hesapladığı anlaşılmıştır. Bunun dışında yapılan incelemelerde ise, aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekli tarafından hesaplanan işçilik aylık maliyetlerinin, KİK işçilik hesaplama modülü vasıtasıyla hesaplananla uyumlu olduğu görülmekle birlikte, Teknik Şartname’nin 5.1. maddesinin “a” ve “b” bentlerinden; şehir merkezinde toplamda 92 (61+13+18) Bünyan, Pınarbaşı, Sarız, Felahiye, Özvatan, Sarıoğlan, Akkışla, Tomarza, Develi, Yahyalı, Yeşilhisar ilçelerinde ise 39 işçinin çalışacağı, ayrıca Teknik Şartname’nin 5.2. maddesi gereği işin sevk ve idaresi için 2 işçinin daha çalıştırılacağı anlaşılmakla birlikte, bu 2 işçinin görev yerine ilişkin bir düzenleme bulunmasa da sevk ve idare işleri için çalıştırılacakları anlaşıldığından bunlarında şehir merkezinde görev yapacakları görüldüğünden, şehir merkezinde çalışacak işçi sayısının toplamda 94 olması gerektiği anlaşılmıştır.

Diğer yandan aşırı düşük teklif açıklamasındaki hesaplamalardan istekli tarafından şehir merkezinde çalışılacak işçi sayısının 63 (61+1+1) olarak kabul edilerek, Bünyan, Pınarbaşı, Sarız, Felahiye, Özvatan, Sarıoğlan, Akkışla, Tomarza, Develi, Yahyalı, Yeşilhisar ilçelerinde çalışılacak işçi sayısının ise 70 (39+13+18) olarak kabul edilerek açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.

Şehir merkezinde ve ilçelerde çalışan işçiler için aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklinin katlanacağı maliyetler birbirinden farklı olduğundan buna ilişkin hesaplama yapılmış ve istekli tarafından işçilik maliyetinin eksik hesaplandığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle her ne kadar aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekli tarafından hesaplanan işçi aylık maliyetlerinin KİK işçilik hesaplama modülü vasıtasıyla hesaplananla uyumlu olduğu görülse de; aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklinin açıklamasında işçilikle ilgili katlanacağı maliyetlerin eksik hesapladığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla yukarıda yer verilen Tebliğ hükümleri gereği aşırı düşük teklif sorgulamasına tutulan Tem Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Betaş Mobil Market Tic. AŞ. Ortak Girişimi’nin teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan ihale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2’nci maddesinde yer alan “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.” şeklindeki açıklamalar gereği, iş sağlığı ve iş güvenliği maliyetlerinin sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alacak nitelikte olduğu, isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için ayrıca bir bedel öngörmelerine ve dolayısıyla bu giderler için bilgi veya belge sunmalarına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

h) İhale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen telefonların kendi malı mı olduğu veya satın mı alınacağının belirtilmediği, ayrıca bu telefonlarda kullanılacak GSM hatlarına ilişkin bedel açıklamasının da uygun olmadığı iddiasına ilişkin olarak;

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5 inci maddesinde telefonların isteklinin kendi malı olma şartına yönelik bir düzenlemeye yer verilmediği, Teknik Şartname’nin “Bulundurulacak Personel Ve Araçlar” başlıklı 5 inci maddesinde ise “e) – Sahada çalışan personellerle iletişimi sağlamak için en az 30 adet cep telefonu yüklenici tarafından bulundurulacak. Bu telefonların her türlü giderleri yükleniciye ait olacaktır.” hükmüne yer verildiği görülmüş olupbu hükümler doğrultusunda ihale konusu işte kullanılacak telefonlar için kendi malı olma şartının aranmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan ihale üzerinde kalan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında “telefon cihazı ve iletişim dahil” olarak açıklama yaptığı, ancak bu kapsamda Vodafone firmasından alınan kataloğun açıklamalarına dayanak teşkil eden belge olarak sunulduğu görülmüştür.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri açısından isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarına dayanak teşkil edebilecek bilgi ve belgeler anılan Tebliğin 79.4.2.3. maddesinde sayılmış olup, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan katalog bunlardan biri olmadığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu görülmüştür.

i) Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.1 maddesi hükümleri doğrultusunda; idare tarafından teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişiler tarafından sunulan fiyat teklifi/proforma faturalara ilişkin meslek mensubu tarafından düzenlenen tutanakların istenmediği ve aşırı düşük teklif savunmasında sunulan fiyat teklifi/proforma faturalarla karşılaştırılmadığı, oysaki bu karşılaştırmanın yapılması halinde fiyat teklifi/proforma faturalar ile bunlara ilişkin tutanaklar arasında uyumsuzluğun görülebileceği, SMMM tarafından imzalanan belgelerin isteklinin yasal defter ve belgeleri ile uyumlu olup olmadığının kontrol edilmesi gerektiği, ayrıca bu tutanaklar üzerindeki imza ve kaşelerin eksik olduğu iddiasına ilişkin olarak;

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde; “79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

79.4.2.15… İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek...” açıklamasına yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat açıklamaları doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında meslek mensubu tarafından düzenlenen tutanakların istenmesi mümkünse de; yasal defterlerin istenerek tutanaklarla olan uyumunun kontrol edilmesi gibi bir usulün mevzuatta düzenlenmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, araçların bakım maliyetine ilişkin olarak alınan fiyat teklifi dışındaki tüm proforma faturalar ve fiyat teklifleriyle birlikte maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3’üncü maddesinde fiyat tevsikinin hangi belgelerle yapılacağının belirtildiği, anılan Tebliğ’in 79.4.2.15’inci maddesinde yer alan açıklamalara göre, 79.4.2.4’üncü maddesine göre düzenlenen tutanağın meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, 79.4.2.5’inci maddesine göre düzenlenen tutanağın meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşeleneceği, bu tutanakların proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği, gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare tarafından, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan istenebileceği, somut olayda idare tarafından araçların bakımına dair alınan fiyat teklifine ilişkin tutanağın istenilmesine gerek duyulmadığı ve bu haliyle mevzuata aykırılığın bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları üzerinde mevcut iddiayla ilgili yapılan incelemeler sırasında aşağıdaki hususlar görülmüştür;

İhale üzerinde kalan istekli tarafından trafik sigortası teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan “Trafik Sigortası Teklifi” nin eki “Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nda “Toplam Miktarı” ve “Ağırlıklı ortalama birim satış tutarı” kısımlarının boş olduğu, söz konusu tutanak standart forma uygun bir şekilde düzenlenmediğinden bakım teklifinde yer alan tutarla kıyaslama yapılamayacağı,

Kasko sigortası teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan “Kaskolay Genişletilmiş Ticari Kasko Sigorta Teklifi” nin eki “Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nda “Toplam Miktarı” ve “Ağırlıklı ortalama birim satış tutarı” kısımlarının boş olduğu, söz konusu tutanak standart forma uygun bir şekilde düzenlenmediğinden kasko teklifinde yer alan tutarla kıyaslama yapılamayacağı,

İşçi giyim giderine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında her bir giyim eşyası için ayrı ayrı proforma faturaların sunulduğu, proforma faturalardaki birim fiyatların birbirinden farklı olduğu, sunulan proforma faturaların ekinde aynı bilgileri (“Toplam Tutarı”, “Toplam Miktarı” ve “Ağırlıklı ortalama birim satış tutarı” dahil) içeren Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının sunulduğu, tutanaklarda tutanakların hangi ürüne ilişkin olduğunun belirtilmediği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla “Trafik Sigortası Teklifi”nde yer alan bilgiler ile eki olan “Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nda yer alan bilgileri, “Kaskolay Genişletilmiş Ticari Kasko Sigorta Teklifi”nde yer alan bilgiler ile eki olan “Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nda yer alan bilgileri, işçi giyim giderine ilişkin olarak sunulan proforma faturalar ile Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarında yer alan bilgilerin birbiriyle uyumlu olup olmadığını incelemeye imkan bulunmadığı anlaşılmış, tutanakların usulüne uygun bir şekilde düzenlenmediği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin ikinci iddiasında yer verilen ibarelerin somut delillere ve hukuki gerekçelere dayanan net bir aykırılık savı taşımadığı, hatta bir iddia olmaktan ziyade; şüphe ve tahminden oluştuğu anlaşılmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller”in dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında olduğu hükme bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında; “Yönetmeliğin 8 maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede; itirazen şikâyet dilekçesinde, idare işleminin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği, başvurunun, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyasında sunulan belgelerin yeniden incelenmesi talepli olduğu görülmüş, bu çerçevede, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Mevcut iddiada yer verilen ibarelerin somut delillere ve hukuki gerekçelere dayanan net bir aykırılık savı taşımadığı, hatta bir iddia olmaktan ziyade; şüphe ve tahminden oluştuğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, itirazen şikâyet dilekçesinde idare işleminin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği, başvurunun, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyasında sunulan belgelerin yeniden incelenmesi talepli olduğu görülmüş, bu çerçevede, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’ nci maddesinde “…Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.”

İhale tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’ uncu maddesinde

“(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) (Değişik 16/07/2011-27996 R.G./ 5. md.) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

...

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması istenir.

…

(5) (Değişik 16/07/2011-27996 R.G./ 5. md.) İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70’ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10’unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30’undan az olmaması gerekir…”

İhaleye ilişkin idari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’ nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 20'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70’ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10’unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30’undan az olmaması gerekir…” hükümlerine ve düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yapılan incelemelerde ihale üzerinde bırakılan istekli Tem Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Betaş Mobil Market Tic. AŞ. Ortak Girişiminin teklif tutarının 12.942.000,00 TL olduğuve pilot ortak Tem Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belge tutarının 1.464.619,63 TL, özel ortak Betaş Mobil Market Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belge tutarının ise 665.359,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Mevcut ihale ilan tarihi 15.05.2014 olup, bu doğrultuda Kamu İhale Kurumu’nun internet sayfasından pilot ve özel ortak tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin güncellenmesi işlemi gerçekleştirilmiş ve yapılan bu işlemlerin sonucuna aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Tutar

Hesaplama Yöntemi

Sunulması Gereken Asgari İş Deneyim Tutarı

Güncellenmiş Tutar

Sonuç

Ortak Girişim Teklif Bedeli

12.942.000,00 ?

12.942.000 x %20

2.588.400,00 ?

Tem Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş deneyim belge tutarı

1.464.619,63 ?

(12.942.000 x %20) x%70

1.811.880,00 ?

2.079.505,66 ?

UYGUN

Betaş Mobil Market Tic. AŞ. iş deneyim belge tutarı

665.359,00 ?

(12.942.000 x %20) x%30

776.520,00 ?

821.765,10 ?

UYGUN

Dolayısıyla yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve incelemeler nedeniyle başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kararlarda bulunacak hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınacak kararlarda aşağıdaki hususlar gösterilir:

a) İhalenin adı ve ihale kayıt numarası,

b) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi

c) Başvurunun idare kayıtlarına alındığı tarih ve sayı,

ç) Başvuru üzerine alınan diğer kararlar ve yapılan işlemlerin özeti,

d) İleri sürülen iddiaların, olayların ve hukuki dayanaklarının özeti,

e) İddiaların ve olayların değerlendirilmesi,

f) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri ve karar sonucu,

g) Şikayetin kısmen veya tamamen haklı bulunması halinde, yapılması gereken düzeltici işlemler,

ğ) Karar tarihi ile kararı alanların adı ve soyadı ile imzası.

h) Kararın tebliğ ediliş şekline göre; iadeli taahhütlü mektupla gönderilme, imza karşılığı elden teslim edilme, faksla gönderilme veya elektronik postayla gönderilme tarihi,

ı) Karara karşı başvuru yapılabilecek itiraz mercii ve başvuru süresi.” hükmü yer almaktadır.

İdarenin şikâyet başvurusuna verdiği cevap incelendiğinde, anılan Yönetmelik maddesinde, şikâyet başvurusu üzerine alınan kararlarda bulunması gerektiği düzenlenen hususlardan “kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeler”in idarenin cevabında yer almadığı görülmüştür. Bununla birlikte, idarelerin şikâyet başvurularına cevap vermemesi durumu (zımni ret) dahi ihale mevzuatına aykırı bir işlem olarak nitelendirilmemişken, idarece şikâyete verilen cevabın eksik hususlar içermesinin ihale ve şikâyet sürecinin devam etmesi açısından önem arz etmediği, söz konusu şekil eksikliklerinin, başvuru sahibi tarafından süresi içerisinde Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvuru yolunun işletilmesine engel olmadığı ve ihalenin esasına etki etmeyen aykırılıklar olarak kabul edilmeleri gerektiği anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin beşinci iddiası uygun bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli TEM Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti -Betaş Mobil Market Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Untitled

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “2-) İhale üzerinde kalan istekli iki ayrı şirket tarafından oluşturulmuş iş ortaklığı olduğu için teklif mektubunun her iki tüzel kişiliği de temsile yetkili kişi veya bu kişilerin vekâlet verdiği vekil tarafından ayrı ayrı imzalanması gerektiği, teklif mektubu ile imza beyannameleri üzerindeki imzaların karşılaştırılması, eğer imza vekil tarafından atılmışsa, şirket temsilcisinin vekâletname verme yetkisi olup olmadığının ve vekil olan kişiye ait vekâletnamede “ihaleye girme yetkisinin” olup olmadığının ve vekâletnamenin geçerlik süresinin kontrol edilmesi gerektiği, ihale dosyası kapsamında sunulan evrakların yetkili kişilerce imzalanmadığı ve noter onayı bulunmadığı, sunulan belgelerin noterce onaylı örneklerinin verilip verilmediği, noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıyıp taşımadığı, sunulan belgelerin “aslı idarece görülmüştür” veya benzeri bir şerh düşülüp düşülmediğinin de kontrol edilmesi gerektiği, 3-) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunda idarenin, işin, isteklinin ve banka adının belirtilip belirtilmediği, teminat mektubu tutarının istenilen şartı sağlayıp sağlamadığı, teminat mektubunun süresinin ihale evrakı ile uyarlı olup olmadığı, en az iki banka yetkilisinin imzasını taşıyıp taşımadığının incelenmesi gerektiği,” şeklinde belirtilen ikinci ve üçüncü iddiaları kapsamında, Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden “başvurunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği ikinci ve üçüncü iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56’ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55’inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15’nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16’ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16’ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61’inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58’inci ve 60’ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde, isteklilerin teklifleri kapsamında sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları ve bu verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği ikinci ve üçüncü iddialarının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği ikinci ve üçüncü iddialarının somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu iddialara ilişkin Kurul çoğunluğu kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2014/UH.II-3230

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin