KİK Kararı: 2014/UH.II-2978

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/057
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 27.08.2014
Karar No : 2014/UH.II-2978
BAŞVURU SAHİBİ:
Edessa Yemekhanecilik San. Ve Tic. A.Ş.- Acemoğlu Sosyal Hizmetler İnş.Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çubuk Belediyesi Destek Hizmetler Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/54920 İhale Kayıt Numaralı "'İdaremizin Sorumluluk Alanlarında Gerçekleştireceği Park,Alt Yapı Ve Yol Çalışmalarına Dair Bakım Ve Onarım Hizmetlerinde Görevlendirilmek Üzere 100 Kişilik Personel Hizmet Alım İşi’" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Untitled

Çubuk Belediye Başkanlığı Destek Hizmetler Müdürlüğü tarafından 09.07.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “'İdaremizin Sorumluluk Alanlarında Gerçekleştireceği Park, Alt Yapı ve Yol Çalışmalarına Dair Bakım ve Onarım Hizmetlerinde Görevlendirilmek Üzere 100 Kişilik Personel Hizmet Alım İşi’” ihalesine ilişkin olarak Edessa Yem. San. ve Tic. A.Ş.- Acemoğlu Sos. Hiz. İnş. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 24.07.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.07.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.08.2014 tarih ve 24805 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2354 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Untitled

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30'uncu maddesi gereğince % 3 oranında engelli işçi çalıştırmanın zorunlu olduğu, firmalarının kanunda belirtilen yükümlülük kapsamında çalıştırılması gereken engelli işçi için yapılan Hazine yardımını dikkate alarak teklif verdiği, tekliflerinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “'İdaremizin sorumluluk alanlarında gerçekleştireceği park, alt yapı ve yol çalışmalarına dair bakım ve onarım hizmetlerinde görevlendirilmek üzere 100 kişilik personel hizmet alım işi” şeklinde belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde,

“

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Formen(brüt asgari ücretin %100 fazlası)

İşçi x Ay

1,00

24

2

Formen Yardımcısı(brüt asgari ücretin %50 fazlası)

İşçi x Ay

3,00

24

3

Yapı ustası(brüt asgari ücretin %15 fazlası)

İşçi x Ay

15,00

24

4

Şoför(brüt asgari ücretin %15 fazlası)

İşçi x Ay

15,00

24

5

Kepçe operatörü(brüt asgari ücretin %20 fazlası)

İşçi x Ay

2,00

24

6

Greyder operatörü(brüt asgari ücretin %70 fazlası)

İşçi x Ay

1,00

24

7

Büro elemanı(brüt asgari ücret)

İşçi x Ay

10,00

24

8

Beden işçisi(brüt asgari ücret)

İşçi x Ay

53,00

24

“

şeklinde yer verildiği, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği görülmüştür.

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım ve her türlü sigorta giderleri teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Sıra No Personel Niteliği/Sayı Personel Ücret Durumu

1- Greyder Operatörü(1 Kişi)/ Brüt Asgari Ücretin % 70 (yetmiş) fazlası

2- Kepçe Operatörü(2 Kişi)/ Brüt Asgari Ücretin % 20 (yirmi) fazlası

3- Formen(1 Kişi)/ Brüt Asgari Ücretin % 100 (yüz) fazlası

4- Formen Yardımcısı(3 Kişi)/ Brüt Asgari Ücretin % 50 (elli) fazlası

5- Yapı Ustası(15 Kişi)/ Brüt Asgari Ücretin % 15 (onbeş) fazlası

6- Şoför(15 Kişi)/ Brüt Asgari Ücretin % 15 (onbeş) fazlası

7- Vasıfsız İşçi(53 Kişi)/ Brüt Asgari Ücret

8- Büro Elemanı(10 Kişi)/ Brüt Asgari Ücret

25.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2 (iki) olarak tespit edilmiştir” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Kanunun anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanacak ikincil mevzuatın esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4 üncü maddesinde “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

…

Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu fıkrada düzenlenen teşvik, kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.

Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca tahsil edilecek cezalar, engellilerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, engellinin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İş Kurumunun koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok engelliyi temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır. Komisyonun çalışma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

Eski hükümlü çalıştırılmasında, kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır.” hükmü bulunmaktadır.

09.07.2014 tarihinde yapılan ihaleye 10 isteklinin katıldığı, idare tarafından asgari işçilik maliyetinin altında teklif sundukları tespit edilen Edessa Yem. San. ve Tic. A.Ş. & Acemoğlu Sos. Hiz. İnş. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ve Salih Aktaş İnş. San. Tic. Ltd. Şti. & Trend Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve 14.07.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile teklif fiyatı aynı olan isteklilerden iş deneyim belgesi tutarı en fazla olan Andaç Grup İnş. Gıd. Nak. Tem. İlaç Yem. Ür. Hizm Taah Ltd. Ştinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 25’inci maddesinde yer alan teklif fiyata dâhil giderler esas alınarak yapılan hesaplamada ihalede %3 sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti tutarının 3.712.126,80 TL olduğu tespit edilmiştir.

İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesabında %3 sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti tutarının 3.712.126,80 TL olarak hesaplanması gerekirken yuvarlama hatası yapılarak 3.712.126,00 TL şeklinde hesaplandığı ve bu tutara %10 yüklenici karı 371.212,60 TL eklenerek yaklaşık maliyetin bulunduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda aktarılan 38’inci maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesinden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

Danıştay 13. Dairesinin 09.06.2014 tarihli ve E:2014/481 sayılı kararı ile 25.12.2013 tarih ve 28862 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 3. maddesinin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir. Buna göre, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30’uncu maddesi uyarınca, aynı il sınırları içinde elli veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işverenlerinin, çalıştırdıkları toplam işçi sayısının yüzde üçü oranında engelli işçi çalıştırmalarının zorunlu olduğu, ihaleye katılan isteklilerin Kanunun kendilerine tanıdığı hak kapsamında tekliflerini oluşturmasına engel bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, incelenen ihalede kâr hariç yaklaşık maliyetin altındaki teklif sunan başvuru sahibi Edessa Yem. San. ve Tic. A.Ş. & Acemoğlu Sos. Hiz. İnş. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının sorgulamaya tabi tutulmaksızın değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüşse de, yukarıda belirtilen nedenlerle, karsız yaklaşık maliyetin altındaki isteklilerin sorgulamaya tabi tutulması gerektiği neticesine varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhalede karsız yaklaşık maliyet olan 3.712.126,80 TL tutardan daha düşük teklif fiyata sahip olduğu tespit edilen Salih Aktaş İnş. San. Tic. Ltd. Şti. & Trend Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığından aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklif fiyatı karsız yaklaşık maliyetin altında olan başvuru sahibi Edessa Yem. San. ve Tic. A.Ş. & Acemoğlu Sos. Hiz. İnş. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığından ve Salih Aktaş İnş. San. Tic. Ltd. Şti. & Trend Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığındanaşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi