KİK Kararı: 2014/UH.II-2668

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/050
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 23.07.2014
Karar No : 2014/UH.II-2668
BAŞVURU SAHİBİ:
Bilfo Bilgisayar Ve Bilişim Sistemleri Ltd. Şti., MUSTAFA KEMAL MAH. ARISOY APT. NO:17/10 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Rize Halk Sağlığı Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Tophane Mah. Atatürk Cad. No:341 Kat:3 Rize 53100 RİZE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/48315 İhale Kayıt Numaralı "Rize Halk Sağlığı Müdürlüğü'ne Bağlı 3 Entegre İlçe Hastanesi İçin Hbys, Müdürlük İçin Merkezi Lbys, Toplum Sağlığı, Açsap, Ketem, Verem Savaş, Su Analiz Modülü Ve Faturalandırma Sistemleri Modüllerinin (Yazılım) 12 Ay Süre İle Kiralaması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Halk Sağlığı KurumuRize Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından 20.05.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Rize Halk Sağlığı Müdürlüğü'ne Bağlı 3 Entegre İlçe Hastanesi İçin Hbys, Müdürlük İçin Merkezi Lbys, Toplum Sağlığı, Açsap, Ketem, Verem Savaş, Su Analiz Modülü ve Faturalandırma Sistemleri Modüllerinin (Yazılım) 12 Ay Süre İle Kiralaması” ihalesine ilişkin olarak Bilfo Bilgisayar ve Bilişim Sistemleri Ltd. Şti.nin 12.06.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.06.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.06.2014tarih ve 20407sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.06.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2034sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kesinleşen ihale kararında aşırı düşük teklif sorgulanması ve bilgi eksikliğinin giderilmesi konulu yazıya cevap vermediği gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve geçici teminatlarının gelir kaydedildiği, taraflarına aşırı düşük teklif sorgulaması konulu bir yazının ulaştığı, ihalede en yüksek teklifi sundukları gerekçesiyle bu yazıya cevap vermedikleri, ancak bilgi eksikliğinin giderilmesi konulu bir yazının taraflarına ulaşmadığı, tebliğ edilmemiş bir yazıya istinaden geçici teminatlarının gelir kaydedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

Ayrıca, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılabilmesi için öncelikle tekliflerin geçerli olduğunun tespit edilmesinin gerekli olduğu, dolayısıyla, idarece aşırı düşük teklif sorgulanması ve bilgi eksikliğinin giderilmesi konulu yazıların aynı anda gönderilmesinin mevzuata uygun olmadığı,

Bununla birlikte, bilgi eksikliğinin giderilmesi konulu yazının tebligatının usulüne uygun bir şekilde yapıldığı düşünülse bile yazının muhatabının firmaları değil, iş deneyim belgesini düzenleyen idare olduğu, iş deneyim belgesinde yer alan bir eksikliğin taraflarınca giderilmesinin mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

20.05.2014 tarihinde yapılan ihaleye 3 isteklinin katıldığı, Alpdata Bilgisayar Yazılım Dona. Sis. ve Med. Paz. ve Tic. Ltd. Şti. ile başvuru sahibinin iş deneyim belgelerinde yer alan bilgi eksikliklerinin 30.05.2014 tarihine kadar tamamlanmasının istenildiği, bütün isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyetin altında olması nedeniyle tüm isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını yine 30.05.2014 tarihine kadar sunmalarının istenildiği, Alpdata Bilgisayar Yazılım Dona. Sis. ve Med. Paz. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan bilgi eksikliği açıklamasının uygun bulunduğu, ancak aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığının tespit edildiği ve bu gerekçeyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Taşpınar Yazılım ve Bilgi Teknolojileri Gıda İnşaat Sanayi Pazarlama Turizm Ticaret Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının da mevzuata uygun olmadığının tespit edildiği ve bu gerekçeyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin ise aşırı düşük teklif sorgulanması ve bilgi eksikliğinin giderilmesi konulu yazıya cevap vermediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve geçici teminatının gelir kaydedildiği, geçerli teklif kalmadığından ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

İhale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, idarece 20.05.2014 tarihli ve 2014.1294616.10/949 sayılı “Aşırı Düşük Sorgulaması Hakkında” konulu yazı ile başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklamasını sunmasının istenildiği, 20.05.2014 tarihli ve 2014.1294616.6/949 sayılı “Bilgi Eksikliğinin Giderilmesi Hakkında” konulu yazıdaise teklif dosyasında sunulan iş deneyim belgesinde ihale kayıt numarasının yazılı olmadığı, sözleşme tarihi ile kabul tarihinin aynı olduğu ifadelerine yer verilerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 37’nci maddesindeki hüküm uyarınca ihale kayıt numaralı belgenin aslının iş deneyim belgesini düzenleyen idareden alınarak idareye sunulmasının istenildiği görülmüş, söz konusu yazıların faks ile ve kargo ile gönderildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. “ hükmü,

“Bildirim ve tebligat esasları” başlıklı 65’inci maddesinde “ Aday, istekliler ve istekli olabileceklere yapılacak her türlü bildirim ve tebligatlarda aşağıdaki hususlara uyulması zorunludur:

a) Tebligatlar idareler veya Kurum tarafından aşağıdaki yöntemler kullanılarak yapılabilir:

_
1 ) İmza karşılığı elden._

_
2 ) İadeli taahhütlü mektupla._

_
3 ) Elektronik ortamda._

_
4 ) Faksla._

…Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde yapılacak tebliğler hakkında Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından teklif mektubunda e-posta adresine ve faks numarasına tebliğ yapılmasını kabul etmediğinin beyan edildiği, kargo yolu ile yapılan tebligatın ise anılan Kanun’un 65’inci maddesinde idareler tarafından tebligat yapılması için kullanılabilecek yöntemler arasında sayılmadığı, dolayısıyla idare tarafından yapılan tebligatın usulüne uygun bir şekilde yapılmadığı anlaşılmıştır.

7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun “Usulüne aykırı tebliğin hükmü” başlıklı 32’nci maddesinde “Tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteber sayılır.

Muhatabın beyan etiği tarih, tebliğ tarihi addolunur.” hükmü,

Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in “Usulüne aykırı tebliğin hükmü” başlıklı 53’üncü maddesinde “(1) Tebliğ, usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliği öğrenmiş ise geçerlidir. Aksi takdirde tebligat yapılmamış sayılır. Muhatap, her ne şekilde olursa olsun tebliğ evrakını veya davetiyeyi alırsa ya da bunların içeriğini öğrenirse tebliği öğrenmiş sayılır.

(2) Muhatabın tebliği öğrendiğini beyan ettiği tarih, tebliğ tarihi olarak kabul edilir.

(3) Tebliğin usulüne aykırı yapılmış olması halinde, muhatabın tebliği öğrendiğinin ve bunun tarihinin iddia ve ispatı mümkün değildir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca usulüne aykırı bir şekilde yapılan tebligatın, muhatabın tebliği öğrenmesi durumunda geçerli olacağı, aksi halde tebligatın yapılmamış sayılacağı, tebliğ tarihinin muhatabın tebliği öğrendiğini beyan ettiği tarihin sayılacağı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde idarenin 20.05.2014 tarihli ve 2014.1294616.6/949 sayılı “Bilgi Eksikliğinin Giderilmesi Hakkında” konulu yazısını tebliğ etmediğini beyan ettiği, 20.05.2014 tarihli ve 2014.1294616.10/949 sayılı “Aşırı Düşük Sorgulaması Hakkında” konulu yazısını ise 21.05.2014 tarihinde faks ile 26.05.2014 tarihinde kargo ile tebliğ aldıklarını beyan ettiği görülmüştür. Bu itibarla, anılan Kanun ve Yönetmelik hükümleri gereğince idarenin 20.05.2014 tarihli ve 2014.1294616.6/949 sayılı “Bilgi Eksikliğinin Giderilmesi Hakkında” konulu yazısının başvuru sahibine tebliğ edilmemiş sayılacağı, 20.05.2014 tarihli ve 2014.1294616.10/949 sayılı “Aşırı Düşük Sorgulaması Hakkında” konulu yazısının ise 21.05.2014 tarihinde tebliğ edilmiş sayılacağı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibine tebliğ edilmemiş yazıya istinaden 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesindeki hüküm uyarınca başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatın gelir kaydedilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin “Rize Halk Sağlığı Müdürlüğü'ne Bağlı 3 Entegre İlçe Hastanesi İçin Hbys, Müdürlük İçin Merkezi Lbys, Toplum Sağlığı, Açsap, Ketem, Verem Savaş, Su Analiz Modülü Ve Faturalandırma Sistemleri Modüllerinin (Yazılım) 12 Ay Süre İle Kiralaması” olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü hususlarında yapılacak açıklamaları değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamasının bulunduğu, başvuru konusu ihalenin, kamu ihale mevzuatı anlamında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı niteliği taşıdığı, ancak istikrar kazanmış Kurul kararları doğrultusunda, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kârsız tutarının altında kalan teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdarece tespit edilen yaklaşık maliyet tutarının, maliyetin hesaplanma yöntemi göz önüne alındığında, kâr dahil maliyet olduğu kabul edilmelidir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesine göre, yüklenici kâr oranının azami %20 olarak belirlenebileceği dikkate alındığında, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, kâr oranına ilişkin ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı hizmet alımı ihalelerine yönelik yapılacak değerlendirmelerde, yaklaşık maliyetin %20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareket edilmesi gerekmektedir.

İdarece, yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri esas alınarak toplam 138.400,00 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesabında kâr oranının ayrıca belirtilmemiş olduğu anlaşılmış, söz konusu ihalede, yaklaşık maliyet tutarlarından anılan Yönetmelik’in 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında idarelere tanınan azami %20 kâr oranı düşüldüğünde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olarak 115.333,34 TL’ye ulaşılmıştır. İhaleye teklif veren üç isteklinin teklif fiyatının da kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu görülmüştür.

Anılan Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca ihale komisyonunca tekliflerin anılan Kanun’un 37’nci maddesi uyarınca değerlendirildikten sonra tekliflerin aşırı düşük olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir. Somut olayda ise idarece “Bilgi Eksikliğinin Giderilmesi Hakkında” konulu yazı ile “Aşırı Düşük Sorgulaması Hakkında” konulu yazının aynı anda gönderildiği, dolayısıyla henüz teklifi geçerli olup olmadığı tespit edilmemiş isteklinin de aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulduğu anlaşılmıştır. Böyle bir durum bilgi eksikliği kapsamında yapılacak değerlendirme sonucunda teklifi değerlendirme dışı bırakılabilecek bir istekliyi aşırı düşük teklif açıklamasını hazırlama külfetine sokacaktır. Dolayısıyla, ihale komisyonu tarafından öncelikle anılan Kanun’un 37’nci maddesi uyarınca teklifler değerlendirilmeli, bu değerlendirme sonucunda geçerli olduğu tespit edilen tekliflerin aşırı düşük teklif olup olmadığı hususu tespit edilmelidir. Yine somut olayda, idarece mevzuata aykırı bir şekilde işlem tesis edildiği görülmekle birlikte, bu durum geçerli olan bir teklifin geçersiz bir teklif olmasına veya geçersiz olan bir teklifin geçerli olmasına yol açmadığı, diğer bir deyişle ihale sonucunu etkileyecek bir aykırılık niteliğinde olmadığı anlaşılmıştır.

Nitekim idarenin 20.05.2014 tarihli ve 2014.1294616.6/949 “Bilgi Eksikliğinin Giderilmesi Hakkında” konulu yazısının başvuru sahibine tebliğ edilmediği, tebliğ edilmemiş yazıya istinaden 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesindeki hüküm uyarınca başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatın gelir kaydedilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmış, ancak, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını sunmadığı ve bu gerekçeyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından sonuç itibariyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılığın bulunmadığı, bununla birlikte anılan isteklinin geçici teminatının gelir kaydedilmesi işleminin iptali ve söz konusu geçici teminatın iade edilmesi yönünde düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibince itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmek için yatırdıkları başvuru bedelinin yasal faizi ile birlikte idareye rücu edilmesi talep edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin ilk fıkrasının (j) bendinin 2 numaralı alt bendinde, itirazen şikâyet başvuru bedelleri Kurumun gelirleri arasında sayılmış, 54’üncü maddesinin yedinci fıkrasında ise itirazen şikâyet dilekçelerine başvuru bedelinin yatırıldığına ilişkin dekontun eklenmesi başvurulara ilişkin şekil şartları arasında zikredilmiştir.

Dolayısıyla, başvuru bedelinin yatırılması, itirazen şikâyet başvurularında aranan şartlardan biri olarak belirlenmiş olup, iddia konusu hususların ve Kurulca alınan kararın içeriğine bakılmaksızın, itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilen başvurulara ilişkin olarak, kısmi teklife açık ihalelerdeki bedel iadeleri müstesna olmak üzere, herhangi bir bedel iadesi veya idareye rücu söz konusu olmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibince yatırılan başvuru bedelinin idareye rücu edilemeyeceği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Bilfo Bilgisayar ve Bilişim Sistemleri Ltd. Şti. tarafından sunulan geçici teminat mektubu tutarının gelir kaydedilmesi işleminin iptali ve söz konusu geçici teminatların iade edilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi