KİK Kararı: 2014/UH.II-2584

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/046
Gündem No : 54
Karar Tarihi : 09.07.2014
Karar No : 2014/UH.II-2584
BAŞVURU SAHİBİ:
Er Akkayalar Yemek Ve Temizlik Hizmetleri San. Ve Tic. Ltd. Şti., GAZİ SÜLEYMANPAŞA MAH. HOCA ŞEVKET ÖZALP SOK. NO : 15 SAKARYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Zihinsel Engelliler Rehabilitasyon Merkezi-Arife Zihin Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarlık, Cumhuriyet Mahallesi Zafer Sokak 16 54580 SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/8400 İhale Kayıt Numaralı "2014 Mali Yılı 9 Ay Süre İle Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamül Yemek Alımı, Dağıtımı Ve Servis Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Arifiye Kaymakamlığı Arifiye Yetişkin Zihinsel Engelliler ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 10.03.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014 Mali Yılı 9 Ay Süre İle Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamül Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Er Akkayalar Yemek ve Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.06.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.06.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.06.2014tarih ve 19308sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.06.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1956sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,idarece belirlenen yaklaşık maliyet tutarından azami kar oranı dikkate alınarak belirlenen karsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık Maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık Maliyetin Hesaplanmasına Esas Miktar ve Fiyatların Tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “ İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

İhalede 10 adet ihale dokümanının satın alındığı, aynı sayıda isteklinin ihaleye katıldığı, 9 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ancak isteklilerin teklif açıklamalarını idareye sunmadığı, idarece diğer geçerli teklifler üzerinden ihalenin neticelendirildiği görülmüştür.

İhaleye ilişkin yaklaşık maliyet hesaplamasında meslek odaları ve özel sektör firmalarından yapılan piyasa araştırmaları neticesinde elde edilen 5 farklı birim fiyatın aritmetik ortalaması alınarak birim fiyatların belirlendiği, söz konusu birim fiyatlara göre karsız yaklaşık maliyet tutarının 685.671,00 TL ve %10 oranındaki kar tutarı ile birlikte toplam yaklaşık maliyet tutarının ise 754.238,10 TL olarak hesaplandığı, yaklaşık maliyetin belirlenmesi esnasında ilgililere gönderilen 14.08.2013 tarihli örnek yazıda, taraflardan %20 kar tutarı dahil olmak üzere KDV hariç birim fiyatların bildirilmesinin istendiği tespit edilmiştir.

İdarenin şikayet başvurusuna vermiş olduğu cevabi yazıda, yapılan piyasa araştırmaları neticesinde elde edilen birim fiyatların %20 oranında kar içerdiği dikkate alınmaksızın %10 oranında mükerrer kar hesaplandığı, bu nedenle de yaklaşık maliyet tutarının hatalı hesaplandığı ancak söz konusu hususun esasa etkili bir olumsuzluğa yol açmadığı ve ihalenin iptalini gerektirmediği, öte yandan idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak isteklilerin, bu husus dikkate alınarak hesaplanan değere göre belirlendiği ifade edilmiştir.

İdarece, yaklaşık maliyetin belirlenmesi esnasında yapılan piyasa araştırmalarında ilgililerden %20 kar tutarı dahil birim fiyatların sunulmasının istendiği, bu şekilde belirlenen karsız yaklaşık maliyet tutarının 685.671,00 TL olduğu, bu tutarın ihalede sunulan tüm tekliflerin üzerinde olduğu, anılan tutardan idarece belirtilen kar oranı düşüldüğünde 571.392,50 TL tutarına ulaşıldığı, bu tutarın ise ihale üzerinde kalan istekli ve ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmayan diğer isteklilerin teklif tutarlarından daha düşük olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, idarece yaklaşık maliyetin belirlenmesi esnasında yapılan piyasa araştırmalarında ilgililerden %20 kar tutarı dahil birim fiyatların sunulmasının istendiği, bu şekilde elde edilen birim fiyatların %20 oranında kar içerdiği dikkate alınmaksızın %10 oranında tekrar kar hesaplaması yapıldığı, bu hususun idarenin şikayet başvurusuna vermiş olduğu cevabi yazıda da belirtilmiş olduğu, idarece belirlenen karsız yaklaşık maliyetin ihalede sunulan tüm tekliflerin üzerinde olduğu, karsız yaklaşık maliyet tutarından piyasa araştırma yazılarında belirtilen %20 kar tutarı düşüldüğünde 571.392,50 TL tutarına ulaşıldığı, bu tutarın ise başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği iddia edilen ihale üzerinde kalan istekli ve ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmayan diğer tüm isteklilerin teklif tutarlarından daha düşük olduğu, bu nedenle de anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ idarece belirlenen yaklaşık maliyet tutarından azami kar oranı dikkate alınarak belirlenen kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği ” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, idarece yaklaşık maliyetin belirlenmesi esnasında yapılan piyasa araştırmalarında ilgililerden %20 kar tutarı dahil birim fiyatların sunulmasının istendiği, bu şekilde elde edilen birim fiyatların %20 oranında kar içerdiği dikkate alınmaksızın %10 oranında tekrar kar hesaplaması yapıldığı, bu hususun idarenin şikayet başvurusuna vermiş olduğu cevabi yazıda da belirtilmiş olduğu, idarece belirlenen karsız yaklaşık maliyetin ihalede sunulan tüm tekliflerin üzerinde olduğu, karsız yaklaşık maliyet tutarından piyasa araştırma yazılarında belirtilen %20 kar tutarı düşüldüğünde 571.392,50 TL tutarına ulaşıldığı, bu tutarın ise başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği iddia edilen ihale üzerinde kalan istekli ve ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmayan diğer tüm isteklilerin teklif tutarlarından daha düşük olduğu, bu nedenle de anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına gerek bulunmadığı gerekçelerine dayanılarak “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Arifiye Kaymakamlığı Arifiye Yetişkin Zihinsel Engelliler ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2014 Mali Yılı 9 Ay Süre İle Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamül Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin yapılan piyasa araştırmaları esas alınarak toplam 754.238,10 TL olarakhesaplandığı,

Bahse konu ihalede 10 adet ihale dokümanı satın alındığı, 10.03.2014 tarihinde yapılan ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 9 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Akce Gıda Turizm Taşımacılık İnşaat Hafriyat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

490.830,00

Ak Ay Turizm Nakliyat Yemekçilik Akaryakıt Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

528.300,00

Ballı Yemek Temizlik Reklamcılık ve Organizasyon Gıda Matbaacılık İnşaat Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti.

558.990,00

Beşiroğlu Yemekçilik Temizlik Nakliye Tarım ve Hayvancılık Gıda İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

588.810,00

Mesut ÇİÇEK

592.650,00

Süleyman İNCE

594.900,00

Er Akkayalar Yemek ve Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

614.100,00

Ömer OLCAR

620.430,00

Manavoğlu Yemekçilik Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

657.000,00

Şeklinde verildiği, idarece, 9 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ancak isteklilerin teklif açıklamalarını idareye sunmadığı, idarece diğer geçerli teklifler üzerinden ihalenin neticelendirildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda yer alan “ idarece belirlenen yaklaşık maliyet tutarından azami kar oranı dikkate alınarak belirlenen kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği” şeklindeki iddiasının incelenmesi sonucunda,başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği iddia edilen isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına gerek bulunmadığı gerekçesi ile Kurul çoğunluğunca “** itirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Anılan kararda, idarece yaklaşık maliyetin belirlenmesi esnasında yapılan piyasa araştırmalarında ilgililerden % 20 kâr tutarı dahil birim fiyatların sunulmasının istendiği, bu şekilde elde edilen birim fiyatların % 20 oranında kâr içerdiği dikkate alınmaksızın %10 oranında tekrar kâr hesaplaması yapıldığı, bu hususun idarenin şikayet başvurusuna vermiş olduğu cevabi yazıda da belirtilmiş olduğu, idarece belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin ihalede sunulan tüm tekliflerin üzerinde olduğu, kârsız yaklaşık maliyet tutarından piyasa araştırma yazılarında belirtilen % 20 kâr tutarı düşüldüğünde 571.392,50 TL tutarına ulaşıldığı, bu tutarın ise başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği iddia edilen ihale üzerinde kalan istekli ve ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmayan diğer tüm isteklilerin teklif tutarlarından daha düşük olduğu, bu nedenle de anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına gerek bulunmadığı ifade edilmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi ” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrası aynen aşağıda olduğu gibidir.

“Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur…”

Uyuşmazlık konusu ihalede, yaklaşık maliyet hesaplamasında meslek odaları ve özel sektör firmalarından yapılan piyasa araştırmaları neticesinde elde edilen 5 farklı birim fiyatın aritmetik ortalaması alınarak elde edilen fiyatlar, idare tarafından bir maliyet araştırması olup, bu araştırma sonucunda bulunan tutar, idarenin söz konusu hizmeti edinme maliyetinin tespitini oluşturmaktadır. İdarenin bu edinme maliyetine yukarıdaki maddesi gereğinde %20 oranına kadar yüklenici kârı ekleyebileceği ve bu yüklenici kârının da yaklaşık maliyet hesap cetvelinde ayrıca gösterilmesi gerektiği bir zorunluluk olarak hüküm altına alınmıştır. Bu durumda, söz konusu ihalede idare tarafından kârsız yaklaşık maliyet tutarının 685.671,00 TL olarak belirlendiği, bu tutara eklenen % 10 oranındaki kâr ile birlikte toplam yaklaşık maliyet tutarının ise 754.238,10 TL olarak hesaplandığı, bu haliyle idarece gerçekleştirilen işlemin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin, “ Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti ” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan hükümlere uygun olduğu, aynı yönetmeliğin 9’uncu maddesi gereğince de, alımı yapılan hizmetin gerçekleştirilmesi için belirlenen tutara %10 kâr eklendiği ve bu hususun da yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, idarece yaklaşık maliyetin belirlenmesi ve belirlenen tutarlara kâr eklenmesi işlemlerinin anılan mevzuat hükümlerine uygun olduğu ve söz konusu ihalede aşırı düşük teklif olup olmadığı yönünde yapılacak değerlendirme için esas alınacak kar hariç yaklaşık maliyetin idarece belirlenen 685.671,00 TL olduğu, idarece belirlenen yaklaşık maliyetin ne kadar kâr içerdiği hususunda ayrıca bir irdeleme yapılmasının yerinde olmadığı değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, söz konusu ihalede, aşırı düşük teklif olup olmadığı yönünde yapılacak değerlendirme için esas alınacak kar hariç yaklaşık maliyet dikkate alındığında, ihaleye teklif veren tüm isteklilerin tekliflerinin bu tutarın altında olduğu görülmüştür. Bu durumda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinin son fıkrasında yer alan hüküm gereğince, kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiğinden, incelenen ihalede kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren tüm isteklilerin tekliflerine ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığa konu ihalede,“** düzeltici işlem belirlenmesine** ” karar verilmesigerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunun “** itirazen şikayet başvurusunun reddine ”** niteliğindeki kararına katılmıyoruz.

Mahmut GÜRSES

BAŞKAN

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi